UZOẸME UWUHRẸ 44
OLE AVỌ 138 Erru Ọ Rrọ Eza-Uzou
Jọ Eva E Gbẹ Were Owhẹ nọ Whọ tẹ Kpako No
“ Evaọ oke owho dede, a te gbẹ riẹ ru ziezi.”—OL. 92:14.
OWARE NỌ A JARIẸ TA KPAHE
Oware nọ u ro fo re ahwo nọ a kpako no a gbẹ hae wereva gbe epanọ a sai gbe ro wo evawere.
1-2. Ẹvẹ Jihova o bi rri idibo riẹ nọ e kpako no? (Olezi 92:12-14; rri uwoho nọ o rrọ uke Uwou-Eroro na re.)
OWHO o rẹ dha ahwo jọ eva vi ahwo jọ. Kọ o dina kẹ owhẹ uye ẹdẹ ọsosuọ nọ whọ ruẹ eza evaọ uzou ra? Ẹsejọhọ whọ jẹ daoma sawo ai no re ohwo ọvo ọ gbẹ riẹ nọ whọ dhẹ eza no ho. Ghele na whọ riẹ nọ whọ make sawo ai kẹhẹ, o te whaha efa ẹdhẹ ze he. Oware yena nọ ahwo buobu a re ru na u dhesẹ nọ owho o rẹ dha ae eva gaga.
2 Rekọ Ọsẹ obọ odhiwu mai na ọ rẹ dha eva kẹ idibo riẹ hẹ fikinọ a who no. (Itẹ 16:31) Ọ ta nọ a wọhọ ire nọ e whẹ ebe họ. (Se Olezi 92:12-14.) Ẹvẹ a rọ wọhọ ire nọ e whẹ ebe họ. Ire buobu nọ e whẹ ebe họ jẹ be mọ idodo nọ i re gbo ore awere na i kri gaga no. U wo oghẹrẹ ure cherry jọ nọ o rẹ whẹ idodo họ gaga evaọ obọ Japan. Enọ i kri vi odu-ikpe no e rẹ mai woma. Ere ọvona idibo Jihova nọ e kpako gaga no a wo erru evaọ aro riẹ. Orọnọ eza-uzou na ọvo Jihova ọ be ruẹ hẹ, ọ be ruẹ ohwo na. Jihova o bi muẹrohọ emamọ uruemu nọ idibo riẹ nọ e kpako no a wo. Epanọ a thihakọ je yoẹme kẹe te no o be lẹliẹ eva rai were iẹe.
Epanọ ikpire e rẹ whẹ ebe họ jẹ jọ wowoma na, ere idibo Jihova nọ e kpako no a rrọ gaga evaọ ukoko na jẹ rrọ wowoma (Rri edhe-ẹme avọ 2)
3. Fodẹ ahwo jọ nọ a kpako no nọ Jihova o ro ru iruo.
3 Orọnikọ ohwo ọ tẹ kpako no, Jihova o re gbe you rie tere he he.a Evaọ oke anwae, Jihova ọ rọ ahwo nọ a kpako no ru iruo. Ohwo otiọye jọ họ Sera. Ọ kpako no evaọ okenọ Jihova ọ rọ ta nọ o ti yẹ ọmọ nọ orẹwho ulogbo u ti no omariẹ ze, Mesaya na o ve ti je no uyẹ riẹ ze. (Emu. 17:15-19) Yọ okenọ Jihova o ro vi Mosis re ọ nyai su ahwo Izrẹl no Ijipti yọ Mosis ọ kpako no. (Ọny. 7:6, 7) Yọ Jọn ukọ na omariẹ ọ kpako no re evaọ okenọ Jihova ọ rọ rehọ iẹe kere ebe isoi evaọ Ebaibol na.
4. Wọhọ epanọ obe Itẹ 15:15 ọ ta, eme o sai fiobọhọ kẹ ahwo nọ a kpako no thihakọ? (Rri uwoho na re.)
4 Ohwo ọ tẹ kpako no, eware buobu e rẹ lọhọ kẹe he. Oniọvo-ọmọtẹ jọ ọ rọ emiehwẹ ta nọ, “Ohwo nọ ọ gudu hu ọ sae jọ ọkpọkuaye hayo ọkpọkuọzae ha keme akpọ ọ rẹ lọhọ kẹe he.” Rekọ ohwo nọ ọ kpako no o te wo oghọghọb evaọ udu riẹ, ọ te sai thihakọ ebẹbẹ nọ i re te ohwo nọ ọ who no. (Se Itẹ 15:15.) Ma te jọ uzoẹme nana ta ẹme te eware jọ nọ inievo nọ e kpako no a rẹ sai ru nọ e rẹ lẹliẹ eva were ae. Ma te jẹ ta ẹme kpahe eware nọ amọfa a sai ru ro fiobọhọ kẹ inievo nọ e kpako no. Ma te kake ta ẹme kpahe eware jọ nọ e sae whae ze nọ eva e gbẹ were ahwo nọ a kpako no ho.
Inievo nọ e kpako no a tẹ be wereva u re fiobọhọ kẹ ae thihakọ ebẹbẹ nọ owho o rẹ wha ze (Rri edhe-ẹme avọ 4)
OWHO O SAI RU NỌ EVA E GBẸ RỌ WERE OWHẸ HẸ
5. Eware jọ vẹ e rẹ whae ze nọ eva e gbẹ rọ were ahwo nọ a kpako no ho?
5 Eware vẹ e sai ru nọ eva e gbẹ rọ were ohwo nọ ọ kpako no ho? Ẹsejọhọ o be kẹ owhẹ uye inọ eware jọ nọ whọ jẹ hai ru vẹre, whọ gbẹ be sai ru ai hi. Ẹsejọ who re roro kpahe okenọ whọ rọ jọ uzoge nọ whọ jẹ la gragragra. (Ọtausi. 7:10) Oniọvo-ọmọtẹ jọ nọ a re se Ruby ọ ta nọ: “Re mẹ sai ku ewu obọmẹ na họ dede, edadakrida, keme eria buobu e be da omẹ evaọ oma mẹ na yọ mẹ sae nya emamọ onya ha. Ẹsejọ re mẹ sae kpare owọ mẹ notọ re me ku esọso họ, ọziọ oware he. Abọ mẹ na e be da omẹ, yọ mẹ be sae rọ iziabọ mẹ ru emamọ oware ovo ho. Fikiere makọ emeware nọ i tulo ho dede, o lọhọ re mẹ sai ru ai hi.” Oniọvo ọfa nọ a re se Harold nọ o je ru iruo evaọ Ebẹtẹle ọ ta nọ: “Uzẹme riẹ họ, ẹsejọ me te rri omamẹ, mẹ vẹ ta nọ, ‘Kọ mẹ ẹdẹ ọna?’ Uzou u re dhe omẹ ẹsejọ. Mẹ vẹre, mẹ jẹ hae la gragragra. Arozaha nọ ọ jẹ hae mae were omẹ họ, ọnọ a rẹ jọ rọ ọkpọ fa ebọro ọsese. Nọ ma te muhọ no, ahwo a rẹ ta nọ, ‘Thakpe fa obọro na kẹ Harold keme ohwo yena ọ rẹ fa thọ họ.’ Rekọ mẹ ọna, mẹ sae tubẹ tọlọ obọro na gbolo dede he.”
6. (a) Eware efa jọ vẹ e sai ru nọ eva e gbẹ rọ were ohwo nọ ọ kpako no ho? (b) Eware vẹ ohwo nọ ọ kpako no ọ rẹ sai roro te re ọ riẹ sọ ọ rẹ dhugbẹ siọ omoto ba ẹdhẹ? (Rri uzoẹme jọ nọ ọ rrọ Uwou-Eroro nana nọ o ta nọ “Kọ U Te Epanọ Mẹ rẹ rọ Siọ Omoto Ba Ẹdhẹ No?”)
6 Ẹsejọhọ eva e be were owhẹ tere he fikinọ a gbe fiobọhọ kẹ owhẹ hẹ whọ sai ru eware jọ kẹ omara ha. O rẹ kẹ uye otẹrọnọ ohwo jọ ọye ọ be rẹrote owhẹ enẹna, hayo ọmọ ra jọ ọ rehọ owhẹ kpobọ uwou riẹ no re ọ sae rẹrote owhẹ ziezi. Ẹsejọhọ oma na o be kẹ owhẹ uye gaga hayo whọ gbẹ be ruẹ thabọ tere he, fikiere whẹ ọvo whọ be sai kpohọ eria jọ họ, hayo whọ gbẹ be sae dhẹ omoto hayo emẹshini hi. Ẹsejọhọ o be kẹ owhẹ uye gaga inọ whọ gbẹ be sai ru eware yena ha, yọ o rẹ ginẹ kẹ ohwo uye. Rekọ kareghẹhọ nọ orọnikọ fikinọ ohwo ọ be sai ru eware jọ kẹ omariẹ, hayo fikinọ ọ be sae rẹrote omariẹ jẹ sae dhẹ omoto, oye Jihova o re ro you rie he. Yọ oye u re ru nọ amọfa a re ro you rie he. Kareghẹhọ re nọ Jihova ọ riẹ oware nọ o be kẹ owhẹ uye. Obọ udu ra Jihova o bi rri. Ọ riẹ nọ who you rie gaga, who te je you inievo ra nọ wha gbẹ be gọe na.—1 Sam. 16:7.
7. O tẹ be kẹ owhẹ uye inọ ẹsejọhọ who ti whu no re ẹmo Ọghẹnẹ o te ti fi ze, eme whọ rẹ kareghẹhọ?
7 Ẹsejọhọ o be kẹ owhẹ uye inọ bẹsenọ ẹmo Ọghẹnẹ o ti fi ze he yọ who whu no. Who te bi roro ere, eme whọ sai ru? Whọ rẹ kareghẹhọ nọ Jihova ọ be rọ odiri hẹrẹ oke nọ o fihọ nọ ọ te rọ raha akpọ omuomu nana. (Aiz. 30:18) Rekọ orọnọ o bi mu hẹrẹ hẹ. Ẹhẹrẹ nọ ọ be hẹrẹ na u rovie uvẹ kẹ ahwo buobu no nọ a ro wuhrẹ kpahe iẹe no jẹ be gọe. (2 Pita 3:9) Fikiere o tẹ be kẹ owhẹ uye inọ ekuhọ akpọ na o be kaki te he, daoma kareghẹhọ nọ ahwo a gbẹ vọe nọ a sai kurẹriẹ ze fikinọ Jihova o wo odiri. O sae tubẹ jọ nọ imoni ra jọ dede a rrọ usu ahwo nọ a ti kurẹriẹ ze.
8. Eware jọ vẹ e sae lẹliẹ ohwo nọ ọ kpako no ta oghẹrẹ eme jọ hayo ru oghẹrẹ eware jọ?
8 Ẹyao ọ rẹ sae lẹliẹ ohwo ta eme jọ hayo ru eware jọ nọ i kiehọ tere he. Ohwo kpobi u re ru, orọnọ ahwo nọ a kpako no ọvo ho. (Ọtausi. 7:7; Jem. 3:2) Okenọ Job ọ jẹ mọ gaga, nọ u te oria jọ, “eme izuehọ” i te je noi unu ze. (Job 6:1-3) Ẹsejọ oghẹrẹ ẹyao jọ, hayo oghẹrẹ imu jọ, o sai ru nọ ohwo nọ ọ kpako no ọ rẹ rọ ta oghẹrẹ eme jọ nọ ọ rẹ ta vẹre he hayo ru eware jọ nọ ọ be hai ru vẹre he. Ma riẹ nọ mai ohwo ọvo o ti keke aro fihọ rọ uye bẹ ahwo nọ a be rẹrote omai hi fikinọ ma who no hayo fikinọ ma be mọ. Ma tẹ ruẹ nọ ma ta ẹme jọ nọ o woma ha kẹ ohwo jọ, ma rẹ nwani wounu kẹe.—Mat. 5:23, 24.
EPANỌ EVA E SAE GBẸ RỌ WERE OWHẸ
Ẹvẹ eva e sae gbẹ rọ were owhẹ nọ whọ tẹ maki wo ẹbẹbẹ fikinọ whọ kpako no? (Rri edhe-ẹme avọ 9-13)
9. Eme u je fo re whọ kẹ amọfa uvẹ re a fiobọhọ kẹ owhẹ? (Rri uwoho na re.)
9 Rọwo nọ a fiobọhọ kẹ owhẹ. (Gal. 6:2) Ẹsejọhọ whọ te gwọlọ nọ ahwo a fiobọhọ kẹ owhẹ hẹ. Oniọvo-ọmọtẹ jọ nọ a re se Gretl ọ ta nọ: “Ẹsejọ mẹ rẹ gwọlọ nọ ahwo a fiobọhọ kẹ omẹ hẹ keme me re roro nọ me bi kpokpo ai. U kri re me te ti nwene oghẹrẹ nọ me bi rri oware na. Mẹ tẹ te ruẹ nọ mẹ ọvo mẹ sai ru eware kpobi kẹ omamẹ hẹ.” Whọ tẹ rọwo nọ amọfa a fiobọhọ kẹ owhẹ, eva e te were ae keme eva e rẹ were ohwo nọ o te fiobọhọ kẹ omọfa. (Iruẹru 20:35) Yọ whọ tẹ ruẹ epanọ amọfa a bi ro fiobọhọ kẹ owhẹ fikinọ a you owhẹ, eva e te were owhẹ.
(Rri edhe-ẹme avọ 9)
10. Fikieme u ro woma re who yere ohwo nọ o ru oware kẹ owhẹ? (Rri iwoho na re.)
10 Yere ahwo nọ a bi fiobọhọ kẹ owhẹ. (Kọl. 3:15; 1 Tẹs. 5:18) Ẹsejọ obọ nọ ohwo o fihọ kẹ omai o rẹ da omai ẹro fia, rekọ ma rẹ kareghẹhọ yere ohwo na ha. Nọ ohwo o te ru oware kẹ omai, ma tẹ sasa ovao jẹ ta kẹe nọ whẹ kobiruo, eva e rẹ were ohwo na inọ oware nọ o ru kẹ omai na o da omai ẹro fia. Oniọvo jọ nọ a re se Leah nọ ọ rẹ rẹrote ahwo nọ a kpako no evaọ Ebẹtẹle ọ ta nọ: “Oniọvo-ọmọtẹ jọ nọ ọ kpako no nọ mẹ rẹ rẹrote o re kere ẹmẹme fihọ ẹwẹ-obe ro yere omẹ. Eme nọ o re kere na i re theri hi, rekọ e rẹ were omẹ oma keme i dhesẹ nọ eware nọ me bi ru kẹe na e da riẹ ẹro fia.”
(Rri edhe-ẹme avọ 10)
11. Ẹvẹ whọ sai ro fiobọhọ kẹ amọfa? (Rri uwoho na re.)
11 Hae daoma fiobọhọ kẹ amọfa. Whọ tẹ be daoma rọ oke ra gbe ẹmẹgba nọ who wo na fiobọhọ kẹ amọfa, who ti gbe roro kpahe ebẹbẹ ra tere he. U wo ẹme jọ nọ a rẹ ta evaọ ofẹ jọ Africa. A rẹ ta nọ ahwo nọ a kpako no a wọhọ ebe nọ eme areghẹ e rrọ nọ a fihọ uwou-ebe. Kọ ẹme na họ, ebe na e tẹ rrọ etẹe ọvo, nọ a gbe rovie ai se he, e sai fiobọhọ kẹ ohwo? Ijo. Fikiere nọ whọ kpako no na, rọ eware nọ whọ riẹ gbe areghẹ ra wuhrẹ oge na, whọ du hẹrẹ nọ a nọ owhẹ tao ha. Nọ ae enọ, re whọ gaviezọ kẹ ẹme nọ a te ta ze. Fiobọhọ kẹ ae ruẹ nọ izi Jihova nọ ohwo o re koko oye o mai woma, yọ oware nọ u ti ru eva were ae oye. Eva e te were owhẹ nọ whọ tẹ be ta emamọ eme nọ i re fiobọhọ kẹ oge na.—Ol. 71:18.
(Rri edhe-ẹme avọ 11)
12. Ma te rri obe Aizaya 46:4, eme Jihova ọ ya eyaa inọ o ti ru kẹ ahwo nọ a kpako no? (Rri uwoho na re.)
12 Lẹ se Jihova re ọ kẹ owhẹ ẹgba. Ẹsejọ ẹgba ọvo ọ rẹ jọ owhẹ oma ha, yọ who re roro iroro ẹsejọ. Rekọ kareghẹhọ nọ Jihova Ọghẹnẹ, “o rẹ bẹe vievie he, yọ oma o rẹ rrọe he.” (Aiz. 40:28) Kọ eme Jihova ọ rẹ rọ ogaga ulogbo riẹ na ru? Oware jọ họ, ọ rẹ kẹ idibo riẹ nọ e be gọe ziezi nọ e kpako no ẹgba. (Aiz. 40:29-31) Jihova ọ ya eyaa nọ o ti fiobọhọ kẹ idibo riẹ yena. (Se Aizaya 46:4.) Yọ Jihova o re ru eyaa kpobi nọ ọ ya gba. (Jos. 23:14; Aiz. 55:10, 11) Nọ whọ tẹ lẹ se Jihova, whọ jẹ ruẹ epanọ o bi ro fiobọhọ kẹ owhẹ fikinọ o you owhẹ, eva e te siọ owhẹ ba ẹwere he.
(Rri edhe-ẹme avọ 12)
13. Eme obe 2 Ahwo Kọrint 4:16-18 o ta, nọ u fo nọ ma rẹ kareghẹhọ? (Rri uwoho na re.)
13 Hae kareghẹhọ nọ uviemenẹ yọ ebẹbẹ ra kpobi i kuhọ no. Nọ ẹbẹbẹ jọ ọ tẹ rrọ otọ, ma jẹ kareghẹhọ nọ u ti kri re ẹbẹbẹ na o te kuhọ họ, u re fiobọhọ kẹ omai sai thihakọ riẹ. Ebaibol ọ ta nọ owho gbe ẹyao i ti notọ, e te jariẹ bẹdẹ bẹdẹ hẹ. (Job 33:25; Aiz. 33:24) Ginọ uzẹme nọ akpọ ẹdẹ, eva e jẹ were owhẹ gaga okenọ whọ jọ gragragra. Rekọ whọ tẹ kareghẹhọ nọ akpọ nọ o woma vi ọyena kpekufiẹ ọ rrọ obaro hẹrẹ owhẹ, o te lẹliẹ eva were owhẹ. (Se 2 Ahwo Kọrint 4:16-18.) Kọ ẹvẹ amọfa a sai ro fiobọhọ kẹ owhẹ?
(Rri edhe-ẹme avọ 13)
EPANỌ AMỌFA A SAI RO FIOBỌHỌ
14. Eme o jẹ roja re ma hai te obọ uwou inievo nọ e kpako no je se ai?
14 Hai te obọ uwou inievo nọ e kpako no, re whọ hai je se ai. (Hib. 13:16) Ẹsejọ oma o rẹ jọ ahwo nọ a kpako no goli. Oniọvo-ọmọzae jọ nọ a re se Camille nọ ọ be sai no uwou ze he ọ ta nọ: “No ohiohiẹ rite owọwọ, yọ mẹ rrọ uwou na ọvo. Me re lele ohwo ọvo ta ẹme he. Ẹsejọ me re rri omamẹ fihọ okpohrokpo nọ ọ who no nọ a fihọ ikeji. Ẹsejọ me re bruenu, yọ uzou u re dhe omẹ ẹsejọ.” Ma tẹ be hai te obọ uwou inievo nọ e kpako no, yọ ma bi dhesẹ kẹ ae nọ a rrọ ghaghae kẹ omai, ma te je you rai. Ẹsejọ ma rẹ ta nọ, ma te daoma se oniọvo jọ nọ ọ kpako no evaọ ukoko mai hayo inọ ma ti te obọ uwou riẹ, rekọ o vẹ jẹ thọrọ omai ẹro no. Kọ ẹvẹ o gbẹ jọ ere he, eware e vọ omai abọ nọ ma bi ru. Kọ eme ma re ru re ma “vuhu eware nọ e mae roja”? (Fil. 1:10) Oware jọ nọ o rrọ usu eware nọ e mae roja na họ inievo nọ e kpako no nọ ma re te oborai. Oware jọ nọ ma sai ru họ, ma sai kere ẹmẹme fihọ ekalẹnda mai, re nọ ma je rri rie, ma vẹ kareghẹhọ nọ ma ta nọ ma ti vi uwou se oniọvo jọ nọ ọ kpako no evaọ ukoko mai hayo ma ti sei. Whọ sai je fi uzedhe oke jọ họ nọ who ti ro te obọ uwou rai, who du ta nọ uvẹ o tẹ riẹ whọ te rọ nya ha.
15. Didi eware izoge na gbe ekpako soso a sai ru kugbe?
15 Whọ tẹ rrọ uzoge, ẹsejọhọ whọ te ta nọ, ‘Kọ mẹ tẹ tubẹ nyabru ohwo nọ ọ kpako no, eme mẹ avọ iẹe ma te ta, kọ oware jọ o riẹ nọ ma te sai ru kugbe?’ Rekọ whọ nwani roro kpohọ obei ga hrọ họ. Thakpi ru oware nọ emamọ ogbẹnyusu o re ru. (Itẹ 17:17) Hai lele inievo nọ e kpako no ta ẹme taure ewuhrẹ o te ti muhọ gbe okenọ ewuhrẹ o te kuhọ no. Ẹsejọhọ u ti kiehọ re whọ nọ ae inọ, ‘Kọ whọ sae vuẹ omẹ oria Ebaibol jọ nọ o were owhẹ gaga, hayo gbiku oware jọ nọ o via oke emaha ra kẹ omẹ?’ Whọ sae jẹ ta kẹe nọ whọ gwọlọ nọ whai imava wha gbe rri JW Broadcasting®. Eware efa jọ e riẹ nọ whọ rẹ sai ru ro fiobọhọ kẹ ai re. Whọ sae hae danlodu eware nọ e rẹ lẹliẹ ifonu hayo ekọmputa rai ruiruo ziezi kẹ ae, jẹ hae danlodu ebe ekpokpọ nọ ma bi ro ru ewuhrẹ kẹ ae. Oniọvo-ọmọtẹ jọ nọ a re se Carol ọ ta nọ: “Lele enọ e kpako no ru eware jọ nọ e rẹ were owhẹ. Binọ mẹ omamẹ na mẹ kpako no, rekọ mẹ gwọlọ gbẹ reakpọ kuoma. Mẹ rẹ gwọlọ nyae dẹ eware, kpohọ ehọtẹle nyae re omoware ẹsejọ, jẹ nyai rri eware iwowoma nọ Ọghẹnẹ ọ ma.” Oniọvo-ọmọtẹ ọfa nọ a re se Maira ọ ta nọ: “Me wo ogbẹnyusu jọ nọ ọ kpako te ikpe udhone-gbikpe no (90). Ikpe udhuvẹ gbe ikpegbihrẹ soso o ro vi omẹ (57). Rekọ ẹsibuobu, ma rẹ kareghẹhọ oyena ha, keme ẹsikpobi ma rẹ ta emiehwẹ je rri ividio kugbe. Yọ ọjọ evaọ usu mai o te wo ẹbẹbẹ, ọ rẹ nọ ọdekọ oware nọ o re ru.”
16. Fikieme u ro woma re ma hai lele enọ e kpako no kpohọ ọspito?
16 Hai lele enọ e kpako no kpobọ ọspito. Orọnikọ whọ rẹ wọe kpohọ ọspito ọvo ho, whọ sae jọ obọ ọspito kugbei re whọ ruẹ sọ edọktọ gbe enọso a ti ru oware nọ ọ gwọlọ kẹe. (Aiz. 1:17) Whọ sai fiobọhọ kẹe kere eware nọ edọktọ ọ be ta fihotọ. Oniọvo-ọmọtẹ jọ nọ ọ kpako no nọ a re se Ruth ọ ta nọ: “Ẹsibuobu nọ mẹ ọvo me te kpohọ ọspito, edọktọ a re se ẹme mẹ gboware ovo ho. Ẹsejọ nọ mẹ tẹ be vuẹ ae oghẹrẹ nọ oma na o rrọ omẹ, a rẹ ta nọ, ‘Whẹ ọvo ọ be faki roro ere na, who wo ẹbẹbẹ otiọye na ha.’ Rekọ nọ ohwo ọfa o te lele omẹ nya, a re ru omẹ ere he. Me yere inievo nọ e be hae wọ omẹ kpohọ ọspito na gaga.”
17. Eme who re ru re inievo nọ e kpako no a sai lele owhẹ kpohọ usi uwoma?
17 Hai lele ai kpohọ usi uwoma. Inievo jọ nọ e kpako no a gbe wo ẹgba nọ a re ro kpohọ usi uwoma no uwou ruọ uwou ho. Kọ u gbe ti woma re whọ ta kẹ oniọvo jọ nọ ọ kpako no inọ o lele owhẹ kpohọ usi uwoma nọ a re jo dikihẹ gba oware nọ a re fi ebe họ? Whọ sae tubẹ kẹe agbara nọ ọ rẹ keria evaọ etẹe. Kọ whọ sai se oniọvo jọ nọ ọ kpako no lele oma nyai wuhrẹ ohwo ra jọ? Whọ sae tubẹ rehọ ohwo na ziọ obọ uwou riẹ ti wuhrẹ dede. Ekpako ukoko a sae ma omaa re inievo na a hai kokohọ obọ uwou inievo nọ e kpako no na re a te ti kpohọ usi uwoma, re a sae kpahe fihọ oware nọ a te ta ẹme kpahe ẹdẹ yena ziezi. Oware kpobi nọ ma ru ro bru ọghọ họ inievo nọ e kpako no oma, o rẹ were Jihova.—Itẹ 3:27; Rom 12:10.
18. Eme ma te ta kpahe evaọ uzoẹme notha?
18 Ma dhunu te eware jọ no nọ i dhesẹ nọ Jihova o you inievo nọ e kpako no na. A ghare Jihova obọ gaga. Yọ epọvo na a rrọ kẹ omai re! Ohwo ọ tẹ be kpako no, akpọ ọ rẹ lọhọ kẹe tere he. Rekọ Jihova ọ rrọ kugbe owhai enọ e kpako no, yọ o ti fiobọhọ kẹ owhai re eva e gbẹ hae were owhai. (Ol. 37:25) Ukpenọ who re roro kpahe okenọ whọ rọ jọ uzoge ẹsikpobi, hai roro kpahe omaweromẹ nọ who ti wo evaọ obaro keme oghọghọ nọ o mae rro o gbẹ rrọ obaro! Kọ ẹvẹ omai ahwo nọ e be rẹrote enọ e kpako no, hayo enọ e be rẹrote ọmọ rai jọ nọ ọ be mọ hayo ogbẹnyusu rai jọ? Eware vẹ e sae lẹliẹ eva gbẹ hae were owhẹ? Ma te kiyo enọ yena evaọ uzoẹme notha.
OLE AVỌ 30 Ọsẹ Mẹ, Ọghẹnẹ Mẹ
a Jọ eva jw.org hayo JW Library® rri ividio na Enọ E Kpako No—Ẹkabọ Rai O Wuzou.