29 ẸLAIJA
“Jehova Hi Osẹnobulua Nọnsẹmhẹn”
ẸGHE ọhẹnhẹn nan rẹ tẹmhọn Ẹlaija bhi Baibo, ọle hi ẹghe nin ọle rẹ dọ wewe uhọnmhunje ọsi Osẹnobulua man Ehab nin Ojie. Ọkuẹsẹ ọne ẹghe nan, ene ijie ne ha gbẹloghe ulin-uwa igbe ọsi Izrẹl, bha zẹwẹ ha lu nọnsẹn. Ehab hi ojie nọnzi ihinlọn bhi ẹwẹ ele. Bhi ẹlo nọnsi Jehova, ọle bhọ khọ gbera ene ijie ehan ne ka ọle gbẹloghe. Ẹbọ ọle ha ga. Jezibẹl nin ọmọn nọnsi ojie ọsi Saidọn, ọle Ehab re bhi amhẹn. Ọria ebe ọne okhuo nan ha khin. Okhuo ọle bhọ khọ nẹ bhi ilọnmhọn ẹbọ. Ọle da ha ga osẹ natiọle Beel. Asabọmiẹn ele wo ha re imọn nesele rẹ zọese ji ọne ẹbọ nan. Ọle da si ọdọ ọle bi ibhokhan Izrẹl ọbhọ rẹ ha ga Beel. Ẹdọkpa, Jehova da je Ẹlaija bu Ehab, nin ọle dọ taman Ehab ghe ebi ọle lu bha gba, yẹ taman ọlẹn ebi Ọle ha lu ọle yẹ.
Nin Ẹlaija rẹ sabọ wewe ọne uhọnmhunje nan, ọ da khẹke nin ọle khian okhian nọn manman ree—rẹ na bhi Giliẹd dọ sẹbhi Sameria. Ọne okhian nan i da zẹwẹ lẹkhẹ, ranmhude, oke-oke vuọn ọne uwedẹ. Ẹlaija ki sẹbhi Sameria, ọle da ha khian uwa ọsi Ehab. Ọne uwa wo manman kpọnọ yẹ ha mhọnse, rẹ sẹbhọ ghe, a da ha tie ọne uwa, uwa nan re akọn-eni ho ọle ose. (1 Ki. 22:39) Ukpọn nan re ilọn ọsi elanmhẹn lu, ọle Ẹlaija yọ ha khian enin. Ọle da yẹ re udede ugbakun nọnsọle rẹ gba akun. Ria ẹmhọn ebi ọ ha diayẹ nin Ẹlaija rẹ yọ ukpọn nọn sẹnian ha khian uwa ọsi Ehab nọn manman mhọnse, yẹ mundia bhi odalo Ehab ha taman ọlẹn ghe, osẹ nọnsọle natiọle Beel i mhọn ahu! Ria ẹmhọn ebi ohu ha rẹ re Jezibẹl yẹ ahamiẹn ọle ribhi enin ẹghe nin Ẹlaija rẹ ha ta ene ọta nan. Jezibẹl bi Ehab rẹọbhọ ghe Beel lu ọle nin amẹn da rọlọ. Ọkpakinọn, Ẹlaija da re izebhudu taman ele ghe osẹ nọnsele i mhọn ahu nọn sẹ iriọ. Ọle da yọle ghe, bhi ẹkẹ ikpe ne bunbun, Jehova dẹ lu ọle nin amẹn hẹi rọ bhi ọne otọ, rẹ dọ sẹbhi ẹghe nin Ẹlaija nin akhasẹ ọsi Jehova ha rẹ yọle ghe, amẹn dẹ kie rọlọ!
Be re izebhudu nin Ẹlaija rẹ sabọ ta ọta nọn sẹriọ man ọnojie? Uwedẹ nin Ẹlaija rẹ tẹmhọn Jehova beji ọle ha ne ọne ojie talọ, rẹkpa mhan rẹ lẹn ebe re izebhudu nanlẹn. Ẹghe nin ọle rẹ munhẹn ha ne ọne ojie talọ, ọle da yọle: “Jehova nin Osẹnobulua ọsi Izrẹl nin mẹn ga nyẹnlẹnmhin.” Ẹlaija lẹnmhin ghe Jehova nin Osẹnobulua nin ọle ga je ọle. Ọnan zẹle nin ọle da sabọ mundia bhi odalo Ehab nin ojie nọn manman mhọn ahu. Ẹlaija yẹ lẹn ghe, Ehab bi Jezibẹl bha sẹ emhin soso bhi odalo Jehova, aharẹmiẹn ele manman mhọn ahu. Ọnan hi ebe re izebhudu nin Ẹlaija!
Ẹlaija da re izebhudu wewe uhọnmhunje ọsi Jehova man Ehab bi Jezibel nin eria ebe, bi agbaẹbho ne fikekegbe Jehova. Ọle da yẹ mun udu nyan Jehova ẹghe nin ofẹn rẹ ha mun ọlẹn
Ẹlaija da wo ha re izebhudu man beji ọle rẹ ha ga Jehova. Ọle re izebhudu man ẹghe nin Jehova rẹ je ọle nin ọle ọkpa dọ ha nyẹnlẹn bhi iyala nọn fi ahiẹ a, ẹghe nin amẹn bha rẹ rọlọ, bi ẹghe nin ukhunmhun rẹ ha fi. Obhi ẹdẹ nọn ribhi enin ọle da ha wọn amẹn, sẹyẹ, ebale nin afianmhẹn natiọle akhuankhuan mun ji ọle, ọle ki ha le. Ẹlaija yẹ re izebhudu man ẹghe nin Jehova rẹ je ọle nin ọle dọ rẹkpa okhuo ọkpa nin ọdọ ọle yu. Obhioguele ọne okhuo nan khin, ọle yẹ wo mhọn urẹọbhọ da Osẹnobulua. Ọ da khẹke nin Ẹlaija re izebhudu man bhi ọne ẹghe nan, ranmhude, agbaẹbho ọsi Saidọn ọne okhuo da ha nyẹnlẹn. Aba Jezibẹl hi ọne ha gbẹloghe Saidọn. Ẹlaija yẹ re izebhudu man ẹghe nin ọle rẹ rẹman akhasẹ ọsi Beel ne bun sẹbhi 450 bhi Oke Ọsi Kamẹl ghe, ihoho osẹ nọnsele khin, ghe, Jehova ọkpa hi Osẹ ọsi ẹmhọanta. Gene-gene, ẹghe-ẹghe Ẹlaija rẹ ha rẹman ghe Jehova hi Osẹ nọnsọle. Ọnan hi ebi elin nọnsi Ẹlaija bhọ mundia nan, nọn yọle, “Jehova Hi Osẹnobulua Nọnsẹmhẹn.”
“Ọria bii mhan ọle Ẹlaija ha khin.” (Jem. 5:17) Ofẹn yẹ ha mun ọlẹn ẹgheso. Arẹmiẹn Ehab nin Ojie daghe ene emhin ọhan-ilo ne sunu bhi Oke Ọsi Kamẹl, ọle bha ka fidenọ. Jezibẹl bhọ da vihẹn ọbhọ ghe ọle dẹ gbe Ẹlaija a. Ọnan da wo re ofẹn ha mun Ẹlaija. Bhiriọ, ọle da nẹgbe. Ẹgbe iẹnlẹn da lọ Ẹlaija rẹ sẹbhọ ghe ọle da taman Jehova ọle guanọ nin ọle yu. Ọle da yẹ yọle ghe ọle bha sẹ emhin soso, ghe, ọle bha mhẹn nẹ aba ọle nin ẹdẹlẹ ne yuno. Ọrẹyiriọ, Jehova da sẹyẹ wo re iziẹngbe ka ọle ehọ. Akizẹbue, ọle da taman Osẹnobulua igba-eva ghe ọle ọkpa ki ribhọ, ghe, ofẹn mun ọlẹn. Ọle da yẹ taman Jehova ghe iwẹnna rebhe nin ọle lu nanlẹn kiẹn ihoho. Jehova da ji Ẹlaija lẹn ghe ọ i yi ọle ọkpa khian, sẹyẹ, ọle wo ghan bhi ẹlo Ọle. Jehova da taman ọlẹn ghe ọle dẹ re ọria nanlẹn nọn ha rẹkpa ọle. Elin ọsi ọne ọria nan hi, Ẹlaisha. Jehova da taman ọlẹn ghe nin ọle man Ẹlaisha emhin beji ọle ha da sabọ ha lu iwẹnna akhasẹ.
Ọ bha sẹ ree gbe, Ẹlaija da dọ guanọ Ẹlaisha miẹn. Ele veva da kugbe ha ga Jehova, yẹ wewe uhọnmhunje nọnsọle bhi ọne ẹghe ọkakale nin. Ẹlaisha da wo ha rẹkpa Ẹlaija, yẹ ha luẹ emhin bhi obọ ọle. Jehova da rẹkpa Ẹlaija rẹ kie ha mhọn izebhudu. Bhiriọ, Ẹlaija da wo ha re izebhudu man rẹ na bhi ẹdagbọn iẹnlẹn nọnsọle rebhe.
Tie ọne okha bhi Baibo:
1 Kings 16:29-33; 17:1-10a; 18:1–19:21
2 Kings 3:11
Inọnta:
Uwedẹ nela Ẹlaija rẹ re izebhudu man?
Manman Guanọ Otọle
1. Bezẹle nin Osẹnobulua da zẹ afianmhẹn natiọle akhuankhuan nọn ha muno ebale ji Ẹlaija? (it “Akhuankhuan” ¶5) 1
Lior Kislev
Ifoto 1
2. Emhin ọhan-ilo kẹkẹ nela Ẹlaija lu? (it “Ẹlaija” Nin 1 ¶11)
3. Bhi Oke Ọsi Kamẹl, Ẹlaija da taman ikpia eso nin ele sa amẹn vuọn udede uhio nọn ha ribhi enin. Beji a miẹn ghe amẹn bha sẹ ha rọ bhi ọne ẹghe nin, ejela ele da miẹn amẹn sa? (ba 17 ¶3) 2
Todd Bolen/BiblePlaces.com
Ifoto 2: Ifoto nọn rẹ Oke Ọsi Kamẹl bi Okpẹdẹ ọsi Mẹditarenian man
4. Be ukpọn nin Ẹlaija yọ mundia nan? Bezẹle nin Ẹlaija da fi ukpọn nọnsọle ọbhi ijanbọ ọsi Ẹlaisha? (w14 2/1 12 ¶3)
Ria Eria Nyan Emhin Nin Uwẹ Luẹle
Be Jehova rẹ nin Ẹlaija lu emhin yẹ? Be imhan ha rẹ sabọ re egbe khọkhọ Jehova yẹ, yẹ re ọle lẹkhẹ nin ibhio mhan rẹ ha bu mhan re sade emhin kpokpo ele bhi ọkhọle? (1 Ki. 19:1-18) 3
Ifoto 3
Ẹlaija wo re eghọnghọn man Ẹlaisha emhin beji ọle ha da sabọ deba ọle ha lu iwẹnna nin ọle lu. Be imhan ha rẹ sabọ rẹ egbe khọkhọ Ẹlaija yẹ beji mhan rẹ man ẹbho emhin, yẹ ji ele da deba mhan ha lu iwẹnna nin mhan lu?
Uwedẹ ebhebhe nẹla uwẹ ha rẹ sabọ rẹ egbe khọkhọ Ẹlaija bhi izebhudu nin ọle rẹman?
Ria Ẹmhọn Jehova Bi Iho Nọnsọle
Be ọne okha nan man mẹn le rẹji Jehova?
Be ọne okha nan rẹ diẹn mun iho nọnsi Jehova yẹ?
Be mẹn ha nọọn Ẹlaija le sade a riọ ọle kpanọ bhi uu?
Sẹyẹ Fẹ Ene Emhin Nan Ghe
Bhi ọne ividio nan, uwẹ dẹ daghe ebi Jehova rẹ rẹkpa Ẹlaija yẹ rẹ sabọ lu iwẹnna nin ọle mun nanlẹn.
Ẹbho Ne Re Iziẹngbe Man Nin Mhan Ha Sabọ Re Egbe Khọkhọ—Ene Akhasẹ—Ẹlaija (1:19)
Be elasẹre ha sabọ miẹn luẹ bhi obọ Ẹlaija bhi izebhudu nin ọle rẹman bhi Oke Ọsi Kamẹl?
“Mundia Bhi Oga Ẹmhọanta!” (Usun Uhọnmhọn-ọta Ne Ribhi Itanẹt “Ebe Nan Rẹ Luẹ Baibo”)