E Tuoia Aomata Ni Kabane Iehova Ni “Matana” Aika Nora Ae Raba
‘A tarataraiia natiia aomata matan [Iehova].’—TAIAN ARERU 11:4.
1. Aeka n aomata raa aika ti burimauniaki nakoia?
TERA am namakin irouia aomata aika tabeakiniko ma nanoia ni koaua? A anganiko oin aia iango ngkana ko titirakinia. Ngkana ko kainnanoa buokam, a kukurei ni buokiko ma nanoia n tituaraoi. Ngkana ko kainnanoa te reirei ni kaetieti, a karaoia ma te nano n tatangira. (Taian Areru 141:5; I-Karatia 6:1) Ko aki ngkanne burimauniaki nakoia aeka n aomata aikai? Titeboo anne ma aroaron Iehova ao Natina, bwa a bon tabeakiniko ma nanoia ni koaua. Ni koauana, e korakora riki tabeakinam irouia nakon tabeakinam irouia aomata bwa bon akea te bangaomata irouia ao a kani buokiko bwa ko na “taua te maiu ni koaua.”—1 Timoteo 6:19; Te Kaotioti 3:19.
2. Tera aroni korakoran nanon Iehova n tabeakinia ana toro?
2 E taekina korakoran tabeakinara iroun Iehova te tia areru ae Tawita ngke e kangai: ‘A tarataraiia aomata matan Iehova ao a kataiia buraeni matana.’ (Taian Areru 11:4) Eng, e aki tii tarataraira te Atua; ma e tuoira naba. E korea naba ae kangai Tawita: “Ko kata nanou; Ko kawarai ni bong . . . Ko aki kunea te bwai teuana.” (Taian Areru 17:3) E mataata bwa e ataa korakoran tabeakinana iroun Iehova Tawita. E ataia bwa e na kammaraka nanon Iehova ao E bon riai n un nakoina ngkana e kariaia iango aika bure bwa a na rikirake i nanona. Ko namakinna bwa ko kinaa raoi Iehova n aron Tawita?
E Nora te Nano Iehova
3. E kanga ni kaota te iango ae riai Iehova ni kaineti ma aki kororaoira?
3 E kakawaki iroun Iehova tabeakinan aomatara ae i nanora, bwa aekaki n aomata raa ngaira. (Taian Areru 19:14; 26:2) Ibukin nanona n tatangira, e aki kaatuua iangoan ara kairua aika uarereke. N te katoto, e aki taekina te koaua Nei Tara are buun Aberaam nakon te anera are e karina rabwatana n aomata. E noria te anera aei bwa e maaku ao ni maamaa neiei, ngaia are e a tii anganna naba te reirei ni kaetieti ae uarereke. (Karikani Bwaai 18:12-15) Ngke e taetae te baatua ae Iobi ni “karaoiroia i bon i rouna ao e aki karaoiroa te Atua,” e bon aki taua kakabwaiaana Iehova mairouna ibukina bwa e ataia ae e a tia ni kabatiaaki karawawataan Iobi iroun Tatan. (Iobi 32:2; 42:12) N aron naba anne, e aki un Iehova nakon te aine are e a tia ni mate buuna ae te I-Tarebata ngke e kaonakoa te burabeti ae Eria. E ataia te Atua bwa e taonaki n te rawawata neiei ni buan natina ae ana rikitemanna.—1 Uea 17:8-24.
4, 5. E kanga Iehova ni kaota te nano n tatangira n arona nakon Abimereka?
4 Ibukina bwa e tuoa te nano Iehova, e a tia ngkanne ni kaota tabeakinaia aomata aika a aki onimakinna. Iangoa arona nakon Abimereka are ueani kaawani Biritia ae Kera. E aki ataia Abimereka ae boni buun Aberaam Nei Tara, ngaia are e a kaira Tara bwa e na riki bwa buuna. Ma imwain are e na kaania neiei Abimereka, e taku Iehova nakoina n te mii: “I ataiko ba ko karaoa aei n raoiroin nanom, ao I tauko naba ba ko na aki bure nako Iu: ma ngaia ae I tukiko ba ko na aki ringnga. Ma ngaia ae ko na kaoka bun te aomata arei; ba bon te burabeti teuarei, ao e na tataro i bukim, ao ko na maiu iai.”—Karikani Bwaai 20:1-7.
5 Ni koauana, e kona Iehova ni bairea taekan Abimereka n te aro ae iowawa, bwa bon te tia taromaurii atua aika kewe ngaia. Ma e ataia te Atua bwa e karaoa ae riai te mwaane aei n te tai anne. Ma te nano n tatangira, e karaua n tuanga te uea aei Iehova arona are e na reke iai kabwaraan ana bure ao n teimatoa “ni maiu iai.” Tiaki aei te aeka n Atua ae ko kan taromauriia?
6. E katotonga Tamana Iesu n aaro raa?
6 E kororaoi aron Iesu ni kakairi iroun Tamana, bwa e kaatuua iangoan raoiroia taan rimwina ao e tauraoi ni kabwarai aia bure. (Mareko 10:35-45; 14:66-72; Ruka 22:31, 32; Ioane 15:15) E boraoi aroaron Iesu ma ana taeka aika n Ioane 3:17 aika kangai: “E aki kanakomaia Natina te Atua nako aon te aba ba E na kabuakaka te aba; ma E kanakomaia ba e na kamaiuaki te aba i Rouna.” Eng, e korakora ao n teimatoa tangirara iroun Iehova ao Iesu. E kaotaki aia tangira ngkai a tangirira bwa ti na maiu. (Iobi 14:15) E kateretereaki n te aeka n tangira anne bukin tuoara iroun Iehova, arona n tarataraira ao te bae e na karaoia imwin tarataraara irouna.—Wareka 1 Ioane 4:8, 19.
E Tuoira ma Arona n Tatangira
7. Te aeka n nano raa are e kaira Iehova bwa e na tuoira?
7 Ai kairuara iangoan ae Iehova kaanga ai aron te bureitiman, ae tarataraira mai karawa bwa e aonga ni kuneira ni bure! E bukinira Tatan ao ni wimatoa bwa ti bangaomata. (Te Kaotioti 12:10) E bukinira bwa a buakaka nanora e ngae ngke bon akea tangiran ae bure iroura! (Iobi 1:9-11; 2:4, 5) E korea ae kangai te tia areru ni kaineti ma te Atua: “Iehova, ngkana tao Ko mutiakini buure, ao ai antai ae na tei, te Uea?” (Taian Areru 130:3) Kaekaan te titiraki anne, Bon akea! (Te Minita 7:20) E tarataraira Iehova ma matana aika nanoanga ma n akoi, n aron te karo ae mwamwannano ae kani kamanoia natina aika tangiraki irouna man te kabuanibwai. E aki toki ni kauringira ibukin aki kororaoira ao mamaarara bwa ti aonga ni kona n totokoi kabuanibwai aika a na riki nakoira.—Taian Areru 103:10-14; Mataio 26:41.
8. E kanga Iehova n anga te reirei ni kaetieti ao ni boaia ana toro?
8 E kaotaki ana tangira te Atua rinanoni boaakira ao te reirei ni kaetieti ae katauraoaki n te Baibara ao ni booki aika katauraoaki iroun “te toro ae kakaonimaki ae wanawana.” (Mataio 24:45; Ebera 12:5, 6) E karababaa ana ibuobuoki Iehova rinanon te ekaretia ni Kristian ao ‘unimwaane aika bwaai n tituaraoi’ i nanona. (I-Ebeto 4:8) Ma te bwai ae kakawaki riki, bwa Iehova e tabeakin arora ni butimwaea ana kairiri ngkai kaanga te tama ngaia ao e kani karakaa riki buokara. E taekinaki ae kangai n Taian Areru 32:8: “N na reireiko ma n tuangko te kawai ae ko na nakonako iai: N na tuatuangko arom, n tarataraiko.” Ai kakawakira ngkanne te kakauongo raoi nakon Iehova n taai nako! Ti riai n teimatoa n nanorinano i matana ngkai ti kakoauaa bwa ara tia Reirei ao Tamara ae tatangira.—Wareka Mataio 18:4.
9. Baikara anua aika ti riai n rarawa iai, ao bukin tera?
9 N te itera teuana, ti bia aki kamatoai nanora n arora ni kainikatonga, te aki onimaki ke “te mamanaki n te buakaka.” (Ebera 3:13; Iakobo 4:6) N angiin te tai a moanaki aaro aikai ngkana e mutiakin iango ao naano aika bubuaka ma kaibwabwaru te aomata temanna. N tokina, e kona naba te aomata anne n rawa nakon ana reirei te Baibara aika raraoi. Ma ae rangi ni buakaka riki, e kona n riki bwa ai anuana iangoan ke kakaraoani baika bubuaka aikai ao e a riki iai bwa ana kairiribai te Atua, ae bon te aro ae rangi ni kakamaaku! (Taeka N Rabakau 1:22-31) Iangoa ana katoto Kain are aia moan nati Atam ao Ewa.
E Nori Bwaai ni Kabane Iehova ao ni Karaoa ae Boraoi ma ae Noraki Irouna
10. Bukin tera bwa e ribaa ana karea Kain Iehova, ao tera aroni Kain iai?
10 Ngke a angakarea Kain ao Abera nakon Iehova, ao e aki tii tabeakina aia bwaintangira ma bon nanoia ni karaoana. Ibukin anne, e a kaota tabeakinan ana karea Abera te Atua are e anga ibukin nanona n onimaki, ma e ribaa ana karea Kain are e kaotaki iai akean ana onimaki n aanga tabeua. (Karikani Bwaai 4:4, 5; Ebera 11:4) E kaiboa unna Kain nakon tarina n te baere riki arei, n onean mwin are e na karekea reireiana ao ni biti aroarona.—Karikani Bwaai 4:6.
11. E kanga ni kaotiota te nano ae mwamwanaa te aba Kain, ao tera reireiara iai?
11 E noria Iehova bwa e karuanikai aroni Kain aei, ao e kataetaea ma te akoi ni kamataataa ae e na bae ni kamoamoaaki ngke arona bwa e karaoa ae raoiroi. E kananokawaki bwa e kakeaa bongan ana reirei ana tia Karikiriki Kain ao e tiringa tarina. E kaotaraeaki nanoni Kain ae buakaka n arona n aki karinerine ni kaekaan ana titiraki te Atua ae kangai: “E mena ia Abera are tarim?” E bwanaa n un Kain ao e taku: “I aki ataia: te tia kawakina tariu ngai?” (Karikani bwaai 4:7-9) Moan te mwamwanaa riki te aba te nano ao e kona n aki karinea te reirei ae matoatoa mairoun te Atua! (Ieremia 17:9) Ti bia karekei reireiara man rongorongo akanne ao ni waekoa n totokoi ara iango ao nanora aika bure. (Wareka Iakobo 1:14, 15.) Ti bia kakaitau ngkana ti anganaki reirei ni kaetieti man te Baibara ao n iangoia bwa boni kakoauaan ana tangira Iehova.
Akea te Bure ae Kona n Raba Mairoun Iehova
12. Tera aron Iehova ni kaineti ma karaoan te bure?
12 Tao a kona n iangoia tabeman bwa ngkana akea ae noriia ni karaoa ae kairua ao a na aki reke kaia iai. (Taian Areru 19:12) N etina, bon akea te bure ae kona n raba. “A bane bwaai ni kaakiaki rabunaia ma ni kaotaki raoi i matan Teuare ti nangi taekin arora nako Ina.” (Ebera 4:13) Bon te tia Moti Iehova ae tuoi nanora aika raba ao e kaotaki ana kaetitaeka ae kororaoi man arona nakon ara kairua. Bon “te Atua ae on n te atataiaomata, ae akoi, ae iremwe n un, ae e bati te nanoanga ma te koaua” irouna. Ma ibukia ngkanne ake a rawa n raraoma e na ‘bon aki kanakoia akana bure’ ngkana a “bure ni kani bure” ke ni kaotiota te nano ae mwamwanaa te aba. (Te Otinako 34:6, 7; Ebera 10:26) E kaotaki te koaua aei n aron Iehova nakon Akan ao Anania ma Tabeire.
13. E kanga ana iango Akan ae kairua ni kauekea kani karaoan aroaro aika bubuaka?
13 E urua ana kaetieti te Atua Akan ngke e anaa te bwai ae taburoroko man te kaawa ae Ieriko ao e karabaa n ana umwanrianna, ao ibukin aei a bae n irekereke naba iai kaain ana utu. E kaotia Akan bwa e a ataa kakaiakin te bae e a tia ni karaoia imwini kaotaraean ana bure ngke e kangai: “I bure nakon Iehova.” (Iotua 7:20) N aroni Kain, e a tia Akan ni karikirakea te nano ae buakaka naba. N rongorongon Akan, ao e boto karaoan aei man te nanonrang, ike e a kairia bwa e na riki ba te tia mwamwanaa te aba. Kioina ngkai te bwai are taburoroko are mai Ieriko bon ana bwai Iehova, nanona ngkanne bwa e a kimoaa ana bwai te Atua ao e a kabuaa iai maiuna ma ana utu.—Iotua 7:25.
14, 15. Bukin tera bwa a tau n aki akoaki Anania ao Tabeire iroun te Atua, ao tera reireiara iai?
14 Boni kaain te ekaretia ni Kristian are rimoa i Ierutarem Anania ao buuna ae Tabeire. Imwini Bentekota 33 C.E., ao e a bobotaki te mwane n tabwi ibukini baika kainnanoi aomata ake a a tibwa kaaina te onimaki ake a roko man aaba aika raroa ake a teimatoa n tiku i Ierutarem. E kateimatoaki te mwane n tabwi aei mani bwaaintangira. E kabooa nako abana Anania ma e anga tii teutana mani boon abana. Ma e ngae n anne ao e bakaaea te anga boon abana ni kabane teuaei ao e ataia raoi naba buuna. Akea te nanououa, bwa a boni kani kamoamoaaki te taanga aei irouia kaain te ekaretia. Ma a boni mwamwanaa te aba. E kaotaraeaki te kewe aei iroun Iehova n te aro ni kakai nakon te abotoro Betero, are e a kaonakoa Anania ibukin ana kewe. Ni bon te tai naba anne ao e a bwaka ni mate Anania. E aki maan imwin aei ao e manga mate naba Tabeire.—Mwakuri 5:1-11.
15 A aki mwane Anania ao Tabeire ibukini mamaaraia n te tai ae tii teuana. A a bon tia n iangoia mani baireia bwa a na kewe ibukin nanoia ni kani mwamwanaia abotoro. Ma ae moan te buakaka riki, a ‘kewe nakon te taamnei are raoiroi ao te Atua.’ E teretere man aei bwa e bon tauraoi Iehova ni kamanoa te ekaretia mairouia taani mwamwanaa te aba. Ni koauana, bon “te bwai ae kakamaku te bwakara nanoni bain te Atua ae maiu”!—Ebera 10:31.
Teimatoa ni Kakaonimaki n Taai Nako
16. (a) E kanga ni kakorakoraa Tatan ni kairaarangia ana aomata te Atua? (b) Baikara aanga ake e tabe ni karaoi te Riaboro ibukini kairaarangaia aomata akana n am aono?
16 E kabanea korakorana Tatan ni kairarangira ni boong aikai bwa ti aonga n aki akoaki iroun Iehova. (Te Kaotioti 12:12, 17) A kaotaki raoi tian te Riaboro aika bubuaka n aroaroia kaain te aonnaba aei, ike e a kaatuuaki iai aaro ni wene n taanga aika kammaira ao te iowawa. E a rangi ni kai reke ngkai matakuakinan te bwaitingako ni kombiuta ke bwaai riki tabeua. Ti bia aki mwamwanaaki n ana bwai ni kamwane Tatan aikai. N onean mwin anne, ti bia katitebooi nanora ma te tia areru are Tawita, are e korea ae kangai: “N na arona te aro ae moan te raoiroi . . . N na nakonako ma raoiroin nanou i nanon au auti.”—Taian Areru 101:2.
17. (a) Bukin tera bwa imwin tabeua te tai ao e nang kaotaraei buure aika karabaaki Iehova? (b) Tera ae ti riai ni motinnanoia?
17 E a aki kaota te bure ae kakaiaki Iehova n te aro ni kakai ni boong aikai n aron are e karaoia n taai tabetai rimoa. Ma e ngae n anne, e nori bwaai ni kabane ao e na boni kaotii baika raba n ana tai are e a tia ni baireia ao n aron ae e tangiria. E taku Bauro: “A bon oti aia bure aomata tabemang, ao a ri moaia nakon te motiki-taeka ao aia bure tabemang a ri mwiia.” (1 Timoteo 5:24) E oti nanon Iehova ae kakawaki ae bon te tangira, ni kaotaraeani mwakuri aika bubuaka. E tangira te ekaretia ao e kani kawakina itiakina. Irarikina, e kaotiota nanoangaaia te koraki ake a taonakinako n te bure ma a raraoma ma nanoia ni koaua. (Taeka N Rabakau 28:13) Ngaia are ti bia kakorakoraira ni kateimatoai nanora ni kabane ae moan te raoiroi nakon te Atua ao n rarawa nakoni kairaarang nako.
Kateimatoaa Nanom ni Kabane ae Moan te Raoiroi
18. Tera te namakin ibukin te Atua are e tangiria te Uea ae Tawita bwa e na reke iroun natina?
18 E taku te Uea ae Tawita nakon natina ae Toromon: “Ko na ata Atuan tamam, ao ko na toro i Rouna n te nano ae moan te raoiroi ao n te tamnei ae kan toro i Rouna: ba E ukeuke n naano ni kabane Iehova, ao E atai reken naano ni kabane.” (1 Rongorongo 28:9) E tangira natina Tawita bwa e na karaoa ae bati riki nakon tii onimakinan te Atua. E tangira Toromon bwa e na ataa kakawakini korakoran tabeakinaia Ana toro Iehova irouna. Ko rangi ni kakaitau ibukin aron Iehova anne?
19, 20. Tera are buoka Tawita ni kaania riki te Atua n aron ae taekinaki n Taian Areru 19:7-11, ao ti na kanga ni kakairi irouna?
19 E ataia Iehova bwa a kairaki aomata man nanoia aika raraoi bwa a na burimauniaki nakoina ao ni kukurei ni kaania man ataakin tamaroan aroarona. Ngaia are e tangirira Iehova bwa ti na kinaa ao n rikirake n atai aroarona aika moan raraoi. Ti na kanga ni kona ni karaoa aei? Bon rinanon reiakinan ana Taeka ao n norani kakabwaiaakira ni maiura.—Taeka N Rabakau 10:22; Ioane 14:9.
20 Ko wawareka Ana Taeka te Atua ni katoa bong ma nanom ni kakaitau ao n tataroa buokam bwa ko na maiuakinna? Ko nora kakawakini maiuakinani booto n reirei man te Baibara? (Wareka Taian Areru 19:7-11.) Ngkana ngaia aei ae ko kakaraoia, ane e na teimatoa n rikirake iai onimakinan ao tangiran Iehova iroum. Ao ngkanne, ane e na kaaniko riki iai n te aro are kaanga ko a taubai n nakonako ma ngaia. (Itaia 42:6; Iakobo 4:8) Eng, e na boni kaota koauan ana tangira Iehova ibukim rinanoni kakabwaiaam ao kamanoan am onimaki ngkai ko tabe n nakonako n te kawai ae wariki are nakon te maiu.—Taian Areru 91:1, 2; Mataio 7:13, 14.
Ko na Kanga ni Kaeka?
• Bukin tera bwa e tuoira Iehova?
• Tera ae kairiia tabeman bwa a na riki bwa ana kairiribai te Atua?
• Ti na kanga ni kaotia bwa ti namakinna ae ti kinaa raoi Iehova?
• Ti na kanga ni kateimatoai nanora ni kabane ae moan te raoiroi nakon te Atua?
[Taamnei n iteraniba 9]
E kanga n tantani Iehova n aron te karo ae mwamwannano?
[Taamnei n iteraniba 10]
Tera reireiara man ana katoto Anania?
[Taamnei n iteraniba 11]
Tera ae na buokira bwa ti aonga n teimatoa n toro iroun Iehova ma nanora ni kabane?