ژوئیه

معنی تحت‌اللفظی واژه‌ای که پولُس استفاده کرد «محبت به غریبان» است.‏ این نکته نمونهٔ ابراهیم و لوط را به یاد ما می‌آورد.‏ این مردان به افرادی که نمی‌شناختند مهربانی کردند.‏ در نهایت آنان متوجه شدند که آن غریبه‌ها فرشته بودند.‏ (‏پیدا ۱۸:‏۲-‏۵؛‏ ۱۹:‏۱-‏۳‏)‏ پولُس به این نمونه‌ها اشاره کرد تا مسیحیان عبرانی را برانگیزد که با مهمان‌نوازی از یکدیگر محبت برادرانه را ابراز کنند.‏ آیا شما نیز مهمان‌نواز هستید و دیگران را برای صرف غذا یا دور هم بودن و تشویق یکدیگر دعوت می‌کنید؟‏ مهمان‌نوازی به این معنی نیست که لزوماً تدارکی مفصل ببینیم یا بسیار خرج کنیم یا تنها کسانی را دعوت کنیم که به شکلی عوض آن را بگیریم.‏ (‏لو ۱۰:‏۴۲؛‏ ۱۴:‏۱۲-‏۱۴‏)‏ هدف ما این نیست که کسی را تحت تأثیر قرار دهیم بلکه می‌خواهیم یکدیگر را بنا کنیم.‏ برای نمونه،‏ حتی اگر سرپرست سیّار و همسرش را به‌خوبی نمی‌شناسیم،‏ آیا مشتاق مهمان‌نوازی از آنان هستیم؟‏ (‏۳یو ۵-‏۸‏)‏ چقدر مهم است که با وجود مشغله و استرس زندگی روزانه ‹مهمان‌نوازی را فراموش نکنیم.‏› ب۱۶/‏۱ ۱:‏۱۱،‏ ۱۲

این عملکرد خاص روح‌القدس،‏ همچون «بیعانه» یا پیش‌پرداختی است که برگزیده شدن آنان را تضمین می‌کند.‏ از این طریق یعنی با دریافت این «بیعانه» فرد مسیحی عمیقاً اطمینان می‌یابد که مسح‌شده است.‏ (‏۲قر ۱:‏۲۱،‏ ۲۲؛‏ ۵:‏۵‏)‏ چنین شخصی از دعوت خود اطمینان کامل دارد.‏ اما این که آیا به پاداش آسمانی خود می‌رسد یا نه،‏ به وفاداری او بستگی دارد.‏ پِطرُس در این خصوص چنین گفت:‏ «پس ای برادران،‏ هر چه سخت‌تر بکوشید تا از فراخواندگی و برگزیدگی خود اطمینان حاصل کنید؛‏ زیرا اگر چنین کنید هرگز از پا در نخواهید آمد.‏ در واقع،‏ به این طریق برکتی پرجلال به شما عطا خواهد شد،‏ یعنی راه یافتن به پادشاهیِ جاودانِ سَرور و نجات‌دهندهٔ ما عیسی مسیح.‏» (‏۲پطر ۱:‏۱۰،‏ ۱۱‏)‏ از این رو هر فرد مسیحی باید تلاش کند که وفادار بماند،‏ در غیر این صورت دعوت آسمانی او هیچ ارزشی برایش ندارد.‏—‏عبر ۳:‏۱؛‏ مکا ۲:‏۱۰‏.‏ ب۱۶/‏۱ ۳:‏۶،‏ ۷

بالا بردن و بزرگ کردن یک شخص،‏ حتی اگر از برادران مسح‌شدهٔ عیسی باشد،‏ خطاست.‏ کتاب مقدّس ما را تشویق می‌کند که ایمان پیران مسیحی را سرمشق قرار دهیم،‏ اما هیچ گاه از ما نخواسته است انسانی را در حد پیشوا یا رهبرمان بالا ببریم.‏ (‏عبر ۱۳:‏۷‏)‏ درست است که در کتاب مقدّس آمده است که برخی «دوچندان مستحق حرمتند» اما این حرمت به دلیل این نیست که آنان مسح‌شده‌اند،‏ بلکه به این دلیل است که «امور را به‌خوبی اداره می‌کنند» و «در سخنرانی و تعلیم زحمت می‌کشند.‏» (‏۱تیمو ۵:‏۱۷‏)‏ در واقع توجه و تحسین نابجا می‌تواند مایهٔ خجالت برادران مسح‌شده شود یا بدتر از آن،‏ آنان را مغرور سازد.‏ (‏روم ۱۲:‏۳‏)‏ بی‌گمان هیچ یک از ما نمی‌خواهد باعث لغزش برادران مسیح شود.‏—‏لو ۱۷:‏۲‏.‏ ب۱۶/‏۱ ۴:‏۹

رابطهٔ دوستی گنجینه‌ای باارزش است.‏ البته نه همچون گلدانی باارزش که تنها برای دکور باشد،‏ بلکه همچون گیاهی زیباست که برای این که به گُل بنشیند نیاز به آب و نگهداری دارد.‏ ابراهیم برای رابطهٔ دوستی‌اش با خدا ارزش فراوان قائل بود و در حفظ و نگهداری آن می‌کوشید.‏ چگونه؟‏ ابراهیم در هیچ مقطعی از زندگی‌اش تصوّر نکرد که به حد کافی ترس‌خدایی را در خود به وجود آورده و از خدا اطاعت کرده است.‏ حین این که او به همراه اهل‌خانه‌اش که گروهی بزرگ بودند به کنعان مهاجرت می‌کرد،‏ همچنان برای تصمیم‌گیری‌های کوچک و بزرگ راهنمایی‌های یَهُوَه را در نظر می‌گرفت.‏ یک‌سال پیش از تولّد اسحاق،‏ زمانی که ابراهیم ۹۹ سال داشت،‏ یَهُوَه از او خواست که تمامی مردان آن گروه ختنه شوند.‏ آیا ابراهیم این فرمان یَهُوَه خدا را زیر سؤال برد یا سعی کرد به شکلی از آن سر باز زند؟‏ خیر،‏ او به یَهُوَه اعتماد داشت و «همان روز» از فرمانش اطاعت کرد.‏—‏پیدا ۱۷:‏۱۰-‏۱۴،‏ ۲۳‏.‏ ب۱۶/‏۲ ۱:‏۹،‏ ۱۰

یک جوان با وجود سن پایین می‌تواند تشخیص بدهد که چه چیز درست است و مفهوم وقف خود به آفریدگار را درک می‌کند.‏ پس قطع‌نظر از سن شخص برای هر کس که نشان داده است به بلوغ رسیده و خود را به یَهُوَه خدا وقف کرده است،‏ تعمید قدمی مهم و بجاست.‏ (‏امث ۲۰:‏۷‏)‏ در اینجا بلوغ و پختگی به چه معنی است؟‏ منظور از بلوغ رشد جسمی نیست.‏ کتاب مقدّس در مورد اشخاصی که به بلوغ رسیده‌اند،‏ می‌گوید:‏ «با استفادهٔ مداوم از قدرت تشخیص خود،‏ آن را پرورش داده‌اند تا خوب را از بد تشخیص دهند.‏» (‏عبر ۵:‏۱۴‏)‏ پس شخصی که به بلوغ رسیده است تشخیص می‌دهد که از دید یَهُوَه خدا چه چیز درست است و از صمیم دل مصمم است که به آن پای‌بند ماند.‏ چنین شخصی به‌راحتی تحت‌تأثیر قرار نمی‌گیرد و خطا نمی‌کند.‏ نیاز ندارد که همواره کسی او را به انجام آنچه درست است ترغیب کند.‏ نوجوانی که به بلوغ رسیده در غیاب والدین یا دیگر افراد بزرگسال نیز آنچه درست است انجام می‌دهد.‏—‏فیلیپ ۲:‏۱۲‏.‏ ب۱۶/‏۳ ۱:‏۴،‏ ۵

شیوه‌ای که داوود جوان در نبرد با جُلیات پیش گرفت،‏ یوناتان را سخت متحیّر کرد.‏ داوود در حالی که «سر آن فلسطینی در دستش بود» مقابل شائول پادشاه،‏ پدر یوناتان ایستاد.‏ (‏۱سمو ۱۷:‏۵۷‏)‏ شاید یوناتان تحت تأثیر شجاعت داوود قرار گرفته بود.‏ بی‌گمان یَهُوَه خدا با داوود بود.‏ از آن زمان،‏ میان یوناتان و داوود پیوند دوستی نزدیکی برقرار شد،‏ «یوناتان با داوود پیمان بست،‏ زیرا او را همچون جان خویش دوست می‌داشت.‏» (‏۱سمو ۱۸:‏۱-‏۳‏)‏ یوناتان تا پایان عمر به پیمانش با داوود وفادار ماند.‏ خدا داوود را به عنوان پادشاه آیندهٔ اسرائیل برگزیده بود،‏ نه یوناتان را.‏ اما این امر سبب نشد که از دلبستگی یوناتان به داوود کاسته شود.‏ زمانی که شائول کمر به قتل داوود بسته بود،‏ یوناتان نگران شد.‏ او برای یاری و تقویت دوستش داوود در توکل کردن به یَهُوَه،‏ به بیابان حورِش سفر کرد.‏ در آنجا بود که یوناتان آنچه را که در آیهٔ امروز آمده است به داوود بیان کرد.‏—‏۱سمو ۲۳:‏۱۶‏.‏ ب۱۶/‏۲ ۳:‏۱،‏ ۲

از ابتدای آفرینش اتحاد و همکاری وجود داشته است.‏ در کتاب مقدّس اولین مخلوق خدا یا پسر او،‏ مظهر حکمت خوانده شده است که با او همکاری کرد و «همچون معماری» در کنار یَهُوَه خدا بوده است.‏ خادمان خدا در فعالیت‌هایشان با یکدیگر همکاری می‌کردند؛‏ مانند نوح هنگام بنای کشتی.‏ بعدها قوم خدا در سفرشان در بیابان خیمهٔ عبادت را با یکدیگر برمی‌افراشتند،‏ باز می‌کردند و از جایی به جای دیگر حمل می‌کردند.‏ در معبد خدا پرستندگان یَهُوَه برای جلال او با یکدیگر موسیقی می‌نواختند و سرودها را به صورتی موزون می‌خواندند.‏ قوم خدا تنها با همکاری با یکدیگر می‌توانستند این فعالیت‌ها را به انجام رسانند.‏ (‏پیدا ۶:‏۱۴-‏۱۶،‏ ۲۲؛‏ اعد ۴:‏۴-‏۳۲؛‏ ۱توا ۲۵:‏۱-‏۸‏)‏ جماعت مسیحی قرن اول نیز با یکدیگر همکاری می‌کردند.‏ پولُس رسول توضیح داد که هر چند آن مسیحیان مسح‌شده هر یک توانایی‌های گوناگون و مسئولیت‌های متفاوت داشتند،‏ با یکدیگر متحد بودند و از پیشوای خود عیسی مسیح پیروی می‌کردند.‏ پولُس نقش آنان را به اعضای مختلف «یک بدن» تشبیه کرد که همه با یکدیگر همکاری می‌کنند.‏—‏۱قر ۱۲:‏۴-‏۶،‏ ۱۲‏.‏ ب۱۶/‏۳ ۳:‏۱،‏ ۲

در اسرائیل باستان مردم قوم‌های دیگر برای خدمت به یَهُوَه باید نزد قوم اسرائیل می‌آمدند.‏ (‏۱پاد ۸:‏۴۱-‏۴۳‏)‏ اما عیسی فرمانی متفاوت داد که در آیهٔ فوق آمده است.‏ به شاگردان عیسی گفته شد نزد همهٔ قوم‌ها بروند.‏ در روز پِنتیکاست ۳۳ م.‏ یَهُوَه نشان داد که می‌خواهد خبر خوش در سراسر زمین موعظه شود.‏ در آن روز حدود ۱۲۰ نفر از جماعت جدید خدا از روح‌القدس قدرت یافتند و به زبان‌های مختلف با یهودیان و غیریهودیانی که به یهودیت گرویده بودند،‏ صحبت کردند.‏ (‏اعما ۲:‏۴-‏۱۱‏)‏ پس از آن،‏ محدودهٔ موعظه توسعه یافت و موعظه به سامریان نیز آغاز شد.‏ سپس در سال ۳۶ م.‏ موعظه گسترش بیشتری یافت و حتی به غیریهودیان نامختون نیز موعظه آغاز شد.‏ موعظه که ابتدا از یهودیان شروع شد،‏ گویی از بِرکه‌ای کوچک آغاز شد و تا اقیانوسی از انسان‌ها گسترش یافت.‏ ب۱۶/‏۳ ۴:‏۱۲

خادمان خدا مدت‌هاست که به نقش اساسی آموزش،‏ برای موفقیت واقفند.‏ اَبرام که بزرگ خاندانش بود،‏ برای نجات لوط «خانه‌زادان کارآزمودهٔ خود را» برای نبرد مهیا کرد و آن مردان نیز با موفقیت وظیفه‌شان را به انجام رساندند.‏ (‏پیدا ۱۴:‏۱۴-‏۱۶‏)‏ در زمان داوود پادشاه برخی برای «سُراییدن» در خانهٔ یَهُوَه آموزش دیده بودند و به این ترتیب یَهُوَه خدا را جلال می‌دادند.‏ (‏۱توا ۲۵:‏۷‏)‏ امروزه ما با ابلیس و دنیای او در نبردیم.‏ (‏افس ۶:‏۱۱-‏۱۳‏)‏ همچنین تمامی تلاش خود را به کار می‌گیریم که نام خدا را به همگان اعلام کنیم و به این ترتیب یَهُوَه خدا را جلال دهیم.‏ (‏عبر ۱۳:‏۱۵،‏ ۱۶‏)‏ از این رو،‏ اگر می‌خواهیم همچون خادمان خدا در گذشته،‏ موفق باشیم نیاز به آموزش داریم.‏ در جماعت،‏ یَهُوَه وظیفهٔ آموزش دیگران را به پیران جماعت سپرده است.‏ پیش از آموزش برادری که تجربهٔ کمتری دارد،‏ شاید لازم باشد که یک پیر جماعت برای تقویت او و آماده کردن دلش برای پذیرش آن آموزش،‏ چند آیه با او بررسی کند.‏—‏۱تیمو ۴:‏۶‏.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۴ ۲:‏۱،‏ ۲

این گفته به این معنی نیست که ابلیس مستقیماً باعث مرگ همهٔ انسان‌ها است،‏ بلکه روحیهٔ جنایتکار او در دنیا نفوذ کرده است.‏ همچنین گناه و مرگ در میان مردم شیوع یافت،‏ چون حوّا دروغ او را باور کرد و در پی آن آدم از خدا نافرمانی کرد.‏ (‏روم ۵:‏۱۲‏)‏ از این رو می‌توان گفت که شیطان «می‌تواند باعث مرگ شود.‏» همان گونه که عیسی گفت،‏ او «قاتل» است.‏ (‏یو ۸:‏۴۴‏)‏ به راستی که شیطان دشمنی پرقدرت است.‏ زمانی که در مقابل شیطان می‌ایستیم،‏ نه تنها بر ضدّ او،‏ بلکه بر ضدّ تمام آنانی عمل می‌کنیم که در مورد موضوع حاکمیت عالمگیر یَهُوَه جانب شیطان را گرفته‌اند.‏ شمار این گروه که شامل موجودات روحی سرکش یا همان دیوها هستند،‏ کم نیست.‏ (‏مکا ۱۲:‏۳،‏ ۴‏)‏ دیوها بارها قدرت مافوق‌بشری خود را نشان داده‌اند و اعمال آنان موجب رنج و فلاکت شده است.‏ (‏مت ۸:‏۲۸-‏۳۲؛‏ مرق ۵:‏۱-‏۵‏)‏ هیچ گاه قدرت این موجودات روحی شریر یا «فرمانروای دیوها» را دست کم نگیرید.‏ (‏مت ۹:‏۳۴‏)‏ ما در نبرد با شیطان بدون کمک یَهُوَه خدا پیروز نخواهیم شد.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۵ ۱:‏۶،‏ ۷

اگر به عمل نامشروع جنسی وسوسه می‌شوید،‏ چه می‌توانید بکنید؟‏ نخست،‏ ضعف خود را بپذیرید.‏ (‏روم ۷:‏۲۲،‏ ۲۳‏)‏ در دعا از خدا درخواست قدرت کنید.‏ (‏فیلیپ ۴:‏۶،‏ ۷،‏ ۱۳‏)‏ از موقعیت‌هایی که می‌تواند به عملی غیراخلاقی بینجامد،‏ دوری کنید.‏ (‏امث ۲۲:‏۳‏)‏ اگر وسوسه شدید،‏ بدون هیچ تأخیر آن را رد کنید.‏ (‏پیدا ۳۹:‏۱۲‏)‏ عیسی در خصوص مقابله با وسوسه نمونه‌ای کامل برای ما به جا گذاشت.‏ او فریب شیطان را نخورد و نیازی نداشت که گفته‌های او را سبک و سنگین کند،‏ بلکه بی‌درنگ این چنین به او پاسخ داد:‏ «نوشته شده است.‏» (‏مت ۴:‏۴-‏۱۰‏)‏ عیسی با کلام خدا آشنا بود؛‏ از این رو هنگامی که شیطان سعی کرد او را وسوسه کند،‏ سریع عکس‌العمل نشان داد و از نوشته‌های مقدّس نقل‌قول کرد.‏ برای پیروزی در جنگ با شیطان،‏ نباید اجازه دهیم که وسوسه شده،‏ مرتکب عمل نامشروع جنسی شویم.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۵ ۲:‏۱۵،‏ ۱۶

یَهُوَه اگر بخواهد قادر است آینده را ببیند.‏ واضح است که ما نمی‌توانیم آینده را ببینیم،‏ اما می‌توانیم حکیمانه و عاقلانه عمل کنیم.‏ چگونه؟‏ پیش از این که تصمیمی بگیریم یا به عملی دست بزنیم،‏ می‌توانیم مجسم کنیم که آن تصمیم یا عمل چه نتایج یا عواقبی برای ما یا دیگران به همراه خواهد داشت.‏ پس عاقلانه است که به عواقب احتمالی اعمالمان فکر کنیم.‏ برای مثال،‏ چنانچه برای ازدواج دوران آشنایی را می‌گذرانید،‏ قدرت تمایلات جنسی را دست کم نگیرید و همواره به عواقب اعمالتان فکر کنید.‏ خود را در شرایطی قرار ندهید یا کاری نکنید که رابطهٔ باارزشتان با یَهُوَه را به خطر اندازد.‏ باید عاقلانه عمل کرد،‏ خطر را دید و از آن دوری کرد.‏ همواره این هشدار یَهُوَه خدا را به گوش گیرید که می‌گوید:‏ «عاقل،‏ خطر را می‌بیند و پنهان می‌شود،‏ ساده‌لوح پیش می‌رود و تاوانش را می‌دهد!‏»—‏امث ۲۲:‏۳‏.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۵ ۴:‏۱۰،‏ ۱۱

این اتفاقی بود که برای داوود پادشاه رخ داد.‏ او «از فراز بام زنی را دید که مشغول شستشوی خود بود.‏» (‏۲سمو ۱۱:‏۲‏)‏ او روی خود را برنگرداند و افکار خود را بر موضوعی دیگر قرار نداد.‏ این کار سبب شد که او زن مردی دیگر را بخواهد و سرانجام با او زنا کند.‏ برای دوری از افکار و خیالبافی‌های غیراخلاقی لازم است که مانند ایّوب وفادار ‹با چشمان خود عهد بندیم.‏› (‏ایو ۳۱:‏۱،‏ ۷،‏ ۹‏)‏ باید جداً به عهدمان پای‌بند باشیم و از نگاه ناپاک پرهیز کنیم؛‏ این امر نگاه کردن به تصاویر غیراخلاقی چه بر صفحهٔ کامپیوتر،‏ تابلوی آگهی،‏ جلد مجلّه یا هر نگاه ناپاک به هر چیز دیگری را شامل می‌شود.‏ باید سریع چشمانمان را از چنین تصاویری برگردانیم.‏ در جنگ با افکار نادرست بدون درنگ عمل کنید.‏ اگر با رغبت پند کلام خدا را به گوش گیریم،‏ در دوری از اعمال نامشروع جنسی و پاک ماندن موفق می‌شویم.‏—‏یعقو ۱:‏۲۱-‏۲۵‏.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۶ ۳:‏۱۲-‏۱۴

عبارت «ما را در وسوسه میاور» در دعای نمونه،‏ واقعه‌ای را به یادمان می‌آورد که اندکی پس از تعمید عیسی بر او گذشت.‏ روح خدا عیسی را به بیابان هدایت نمود.‏ به چه منظور؟‏ تا ابلیس او را وسوسه کند.‏ (‏مت ۴:‏۱‏)‏ آیا این امر برای ما تعجب‌آور است؟‏ قاعدتاً چنین نیست اگر درک کرده باشیم که چرا خدا پسرش را به زمین فرستاد.‏ پس از این که آدم و حوّا حاکمیت خدا را رد کردند،‏ پرسش‌هایی مطرح شد که پاسخ به آن‌ها نیاز به زمان داشت.‏ پرسش‌هایی همچون،‏ آیا یَهُوَه در آفرینش انسان اشتباهی مرتکب شده بود؟‏ آیا انسانی کامل می‌تواند حتی وقتی «آن شریر» او را وسوسه می‌کند به یَهُوَه وفادار ماند؟‏ آیا چنان که شیطان به طور ضمنی بیان کرد،‏ انسان جدا از حاکمیت خدا بهتر زندگی می‌کرد؟‏ (‏پیدا ۳:‏۴،‏ ۵‏)‏ پاسخ به این پرسش‌ها نیاز به زمان دارد.‏ اما هنگامی که تمامی این پرسش‌ها پاسخ داده شود،‏ به همهٔ مخلوقات هوشمند یَهُوَه ثابت خواهد شد که حکمرانی یَهُوَه بهترین است.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۶ ۵:‏۱۲

مصیبت عظیم چگونه آغاز می‌شود؟‏ در کتاب مکاشفه آمده است که این رویداد با نابودی «بابِل بزرگ» آغاز می‌شود.‏ (‏مکا ۱۷:‏۵-‏۷‏)‏ در کتاب مقدّس «بابِل بزرگ» یا همان ادیان کاذب،‏ به زنی بدکاره تشبیه شده است!‏ دلیل آن این است که این ادیان به خدا خیانت کرده‌اند و به جای پشتیبانی از عیسی و پادشاهی او،‏ برای برخورداری از نفوذ بیشتر از حکومت‌های انسانی پشتیبانی کرده،‏ اصول الٰهی را زیر پا گذاشته‌اند.‏ برخلاف این خیانتکاران،‏ کتاب مقدّس مسح‌شدگان خداوند را به باکره‌هایی پاکدامن تشبیه کرده است.‏ (‏۲قر ۱۱:‏۲؛‏ یعقو ۱:‏۲۷؛‏ مکا ۱۴:‏۴‏)‏ اما چه کسی بابِل بزرگ را نابود خواهد کرد؟‏ یَهُوَه خدا «قصدش را» در دل «ده شاخِ» «وحشی سرخ رنگ» می‌نهد.‏ «وحش سرخ رنگ» مظهر سازمان ملل و «ده شاخ» مظهر قدرت‌های سیاسی حاضر است که از این سازمان حمایت می‌کند.‏—‏مکا ۱۷:‏۳،‏ ۱۶-‏۱۸‏.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۷ ۲:‏۳،‏ ۴

پولُس برای از میان برداشتن این طرز فکر اشتباه چنین گفت:‏ «ای برادران .‏ .‏ .‏ شما را ترغیب می‌کنم که همگی در سخن وحدت داشته باشید و در میانتان تفرقه نباشد،‏ بلکه کاملاً در اندیشه و طرز فکر متحد باشید.‏» (‏۱قر ۱:‏۱۰،‏ ۱۱،‏ ۱۳‏)‏ امروزه نیز در جماعت مسیحی نباید هیچ‌گونه جدایی و تفرقه‌ای باشد.‏ (‏روم ۱۶:‏۱۷،‏ ۱۸‏)‏ پولُس مسیحیان مسح‌شده را ترغیب کرد که مد نظر داشته باشند که تابعیت آسمانی دارند و نباید افکارشان به امور زمینی مشغول باشد.‏ (‏فیلیپ ۳:‏۱۷-‏۲۰‏)‏ مسح‌شدگان سفیرانی هستند که نمایندهٔ خدا و مسیحند.‏ سفیری که به کشوری دیگر فرستاده می‌شود در مسائل و امور سیاسی آن کشور دخالت نمی‌کند.‏ مشابهاً،‏ مسح‌شدگان نیز نباید در مسائل و امور سیاسی این دنیا دخالت کنند.‏ (‏۲قر ۵:‏۲۰‏)‏ مسیحیانی که امید دارند تحت تابعیت پادشاهی خدا تا ابد بر زمین زندگی کنند نیز باید در مسائل و کشمکش‌های این دنیا بی‌طرف باشند.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۷ ۳:‏۹،‏ ۱۰

تأمّل بر این آیه می‌تواند به شما کمک کند که درک کنید تا چه حد یَهُوَه به شما توجه و محبت دارد.‏ آری،‏ می‌توانید اطمینان داشته باشید که یَهُوَه عمیقاً به فکر شماست.‏ (‏۱پطر ۵:‏۶،‏ ۷‏)‏ ما باید برای کتاب مقدّس ارزش فراوان قائل باشیم،‏ چون در اصل خدا از طریق آن با ما سخن می‌گوید.‏ والدین مهربان برای کسب اعتماد فرزندانشان و ایجاد محبت در آن‌ها با آنان گفتگو می‌کنند.‏ آیا یَهُوَه پدر مهربانمان چنین نکرده است؟‏ با این که ما هیچ گاه او را ندیده‌ایم و صدای او را نشنیده‌ایم،‏ او از طریق کلامش با ما سخن می‌گوید و ما باید سخنان او را به گوش گیریم.‏ (‏اشع ۳۰:‏۲۰،‏ ۲۱‏)‏ یَهُوَه مایل است که ما،‏ یعنی قوم وقف‌شده‌اش را راهنمایی کند و از آسیب محفوظ دارد.‏ همچنین از ما می‌خواهد که او را بشناسیم و به او اعتماد کنیم.‏—‏مز ۱۹:‏۷-‏۱۱؛‏ امث ۱:‏۳۳‏.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۸ ۱:‏۶،‏ ۷

بی‌شک ما مشتاق بهشت آینده هستیم،‏ اما در دنیای جدید برکات اصلی در خصوص پرستش یَهُوَه خواهد بود.‏ آن زمان تمامی انسان‌های روی زمین نام یَهُوَه را مقدّس می‌شمارند و یَهُوَه خدا را حاکم خود می‌دانند!‏ (‏مت ۶:‏۹،‏ ۱۰‏)‏ دیدن تحقق مقصود اولیهٔ یَهُوَه برای انسان‌ها و زمین،‏ ما را از شوق لبریز خواهد کرد.‏ تصوّرش را بکنید همچنان که به سوی کامل شدن پیش می‌رویم،‏ عمیق‌تر کردن رابطهٔ دوستی‌مان با یَهُوَه و نزدیک شدن به او چقدر آسان‌تر خواهد بود.‏ (‏مز ۷۳:‏۲۸‏)‏ این برکات می‌تواند شامل حال ما شود،‏ چون عیسی به ما چنین اطمینان داده است:‏ «برای خدا همه چیز ممکن است.‏» (‏مت ۱۹:‏۲۵،‏ ۲۶‏)‏ اما اگر می‌خواهیم و انتظار داریم که در دنیای جدید زندگی کنیم و دنیای جدید را پس از سلطنت هزارسالهٔ مسیح نیز تجربه کنیم،‏ اکنون زمان آن است که امید به زندگی جاودان را ‹در خود استوار نگاه داریم.‏› (‏۱تیمو ۶:‏۱۹‏)‏ می‌دانیم که پایان به‌زودی می‌رسد،‏ پس شیوهٔ زندگی ما نیز باید حاکی این امر باشد که انتظار داریم هر زمانی پایان برسد.‏ ما باید اکنون هر آنچه در توان داریم انجام دهیم و خود را برای زندگی در دنیای جدید آماده کنیم.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۸ ۳:‏۲،‏ ۳

اکثر محصولات رسانه‌های دنیای شیطان،‏ می‌تواند به رابطهٔ ما مسیحیان با یَهُوَه خدا،‏ آسیب رساند.‏ محصولات دنیای شیطان چنین طراحی نشده‌اند که ایمان ما را به یَهُوَه خدا و وعده‌های او استوار سازد،‏ بلکه مردم را تشویق می‌کند که به دنیای شریر او اعتماد کنند.‏ از این رو،‏ باید در انتخاب آنچه می‌خوانیم،‏ تماشا می‌کنیم یا می‌شنویم مراقب باشیم تا در ما «تمایلات دنیوی» به وجود نیاید.‏ (‏تیت ۲:‏۱۲‏)‏ برخلاف دنیای شیطان،‏ آنچه سازمان یَهُوَه در این روزهای آخر در اختیار ما قرار می‌دهد،‏ ما را به زندگی ابدی رهنمون می‌سازد.‏ به راستی مجلّات،‏ بروشورها،‏ کتاب‌ها،‏ فیلم‌ها و سایت‌هایمان که پرستش حقیقی را ترویج می‌دهند،‏ چه برکت بزرگی است.‏ همچنین سازمان یَهُوَه برای بیش از ۱۱۰٬۰۰۰ جماعت در سراسر دنیا جلساتی ترتیب می‌دهد.‏ در جلسات جماعت،‏ مجمع‌ها و کنگره‌ها مطالبی بر مبنای کتاب مقدّس بررسی می‌شود که ایمان ما را به خدا و وعده‌های او استوار می‌سازد.‏—‏عبر ۱۰:‏۲۴،‏ ۲۵‏.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۸ ۴:‏۹،‏ ۱۱

خادمان یَهُوَه می‌خواهند وجدانشان را هماهنگ با معیارهای کتاب مقدّس شکل دهند تا آنان را به عمل نیکو برانگیزد و از عمل بد باز دارد.‏ خادمان خدا آگاهند که وجدان تعلیم‌یافتهٔ آنان می‌تواند تأثیر بسزایی در اتحاد جماعت مسیحی داشته باشد.‏ البته برای تعلیم دادن و به‌کارگیری وجدان کافی نیست که تنها با معیارهای کتاب مقدّس آشنا شویم،‏ بلکه باید معیارهای خدا را دوست بداریم و ایمان داشته باشیم که به کاربستن آن‌ها به نفع ماست.‏ پولُس گفت:‏ «در واقع،‏ هدف از این توصیه برانگیختن محبتی است که از دلی خالص،‏ وجدانی پاک و ایمانی بی‌ریا برمی‌خیزد.‏» (‏۱تیمو ۱:‏۵‏)‏ زمانی که وجدانمان را با معیارهای کتاب مقدّس هماهنگ می‌کنیم و به ندای آن گوش می‌دهیم،‏ محبت ما به یَهُوَه بیشتر می‌شود و ایمانمان استوارتر می‌گردد.‏ در واقع،‏ گونه‌ای که ما از وجدانمان بهره می‌گیریم نشان می‌دهد که تا چه حد به یَهُوَه نزدیک هستیم و تا چه حد می‌خواهیم که او را خشنود کنیم.‏ به‌راستی،‏ این ندای درونی،‏ شخصیت واقعی و دل ما را آشکار می‌کند.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۹ ۲:‏۲،‏ ۳

خدا آفرینندهٔ ماست.‏ (‏مز ۱۰۰:‏۳-‏۵‏)‏ از این رو،‏ کتاب مقدّس آدم را «پسر خدا» خوانده است و عیسی نیز به پیروانش تعلیم داد که یَهُوَه خدا را «پدر آسمانی» خود خطاب کنند.‏ (‏لو ۳:‏۳۸؛‏ مت ۶:‏۹‏)‏ یَهُوَه خدای هستی‌بخش،‏ پدر ماست.‏ از این رو،‏ رابطهٔ او با ما همچون رابطهٔ پدری با فرزندانش است.‏ بلی،‏ محبت و علاقهٔ او به ما آن گونه است که پدری خوب و مهربان فرزندانش را دوست دارد.‏ پدران ما انسان‌هایی کامل نیستند.‏ از این رو،‏ هر چقدر هم که تلاش کنند نمی‌توانند همچون پدر آسمانی‌مان به ما محبت کنند.‏ برخی افراد در دوران کودکی به دلیل رفتار خشن پدرشان صدمات عاطفی تلخی دیده‌اند،‏ طوری که تأثیرات مخرّبی بر روح و روانشان گذاشته است.‏ این امر،‏ غم‌انگیز و دردآور است.‏ اما یَهُوَه هیچ گاه چنین رفتاری با فرزندانش ندارد.‏ او پدری کامل است.‏ (‏مز ۲۷:‏۱۰‏)‏ او ما را بسیار دوست دارد و از ما به طرق مختلف مراقبت می‌کند.‏ هر چه از محبت او بیشتر آگاه شویم،‏ بیشتر نیز به او نزدیک می‌شویم.‏—‏یعقو ۴:‏۸‏.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۹ ۴:‏۳،‏ ۴

اگر بدون در نظر گرفتن خواست یَهُوَه تصمیمی بگیریم،‏ نشانهٔ عدم محبت و اعتمادمان به اوست.‏ یک بار در زمان سموئیل،‏ اسرائیلیان در جنگ با فلسطینیان شکست بدی خوردند.‏ قوم خدا نیاز مبرمی به کمک و محافظت داشت.‏ آنان با خود گفتند:‏ «بیایید صندوق عهد خداوند را از شیلوه به اینجا بیاوریم تا در میان ما بیاید و ما را از دست دشمنانمان نجات بخشد.‏» نتیجه چه بود؟‏ «کشتار بسیار عظیمی شد،‏ چندان که سی هزار از پیاده‌نظام اسرائیل از پا در آمدند.‏ صندوق خدا به اسارت رفت.‏» (‏۱سمو ۴:‏۲-‏۴،‏ ۱۰،‏ ۱۱‏)‏ شاید به نظر رسد که آنان با آوردن صندوق عهد برای کمک به یَهُوَه روی آوردند.‏ اما واقعیت این بود که آنان هدایت یَهُوَه را درخواست نکردند،‏ بلکه به آنچه خود تصوّر می‌کردند درست است عمل کردند که نتیجهٔ تلخی نیز به همراه داشت.‏—‏امث ۱۴:‏۱۲‏.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۹ ۵:‏۱۶،‏ ۱۷

برای بنای ایمانی قوی و محافظت از آن،‏ انجام چه کارهای دیگری مفید است؟‏ نباید فقط به آنچه قبل از تعمیدمان از کلام خدا یاد گرفتیم،‏ اکتفا کنیم.‏ (‏عبر ۶:‏۱،‏ ۲‏)‏ برای مثال،‏ شما می‌توانید با بررسی پیشگویی‌های کتاب مقدّس که به تحقق رسیده‌اند،‏ درس‌هایی بیاموزید.‏ از این طریق ایمانتان را بنا و آن را حفظ می‌کنید.‏ همچنین شما می‌توانید با استفاده از کلام خدا ایمانتان را محک زده ببینید که آیا همچون خادمان وفادار خدا از ایمانی قوی برخوردارید.‏ (‏یعقو ۱:‏۲۵؛‏ ۲:‏۲۴،‏ ۲۶‏)‏ پولُس رسول به مسیحیان گفت که می‌توانند ‹از ایمان یکدیگر متقابلاً تشویق شوند.‏› (‏روم ۱:‏۱۲‏)‏ از این رو،‏ هنگامی که با برادران و خواهرانمان دور هم جمع می‌شویم این فرصت را داریم که ایمان یکدیگر را بنا کنیم؛‏ به‌خصوص وقتی که با کسانی هستیم که ایمانشان «آزموده» شده باشد.‏ (‏یعقو ۱:‏۳‏)‏ معاشران خوب ایمان ما را بنا می‌کنند،‏ اما معاشران بد ایمان ما را از بین می‌برند.‏ (‏۱قر ۱۵:‏۳۳‏)‏ به این دلیل به ما پند داده می‌شود که «از گرد آمدن در جلسات کوتاهی نکنیم،‏» بلکه با حضورمان در جلسات «یکدیگر را تشویق و ترغیب کنیم.‏»—‏عبر ۱۰:‏۲۴،‏ ۲۵‏.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۱۰ ۲:‏۲،‏ ۸،‏ ۹

هنگامی که ما خود را برای ادارهٔ مطالعهٔ کتاب مقدّس آماده می‌کنیم،‏ به وقت نیاز داریم تا بر روی مطالب تعمّق کنیم.‏ به شاگرد خود فکر کنیم و ببینیم که چه سؤال یا تشبیهی می‌تواند به او کمک کند تا در مطالعهٔ کتاب مقدّس پیشرفت کند.‏ وقتی خود را برای مطالعه با شاگرد اینچنین آماده می‌کنید،‏ ایمانتان قوی می‌شود و با شور و شوق بیشتری تعلیم می‌دهید.‏ همین امر،‏ هنگامی که دل خود را برای خدمت موعظه آماده می‌کنید نیز صدق می‌کند.‏ (‏عِز ۷:‏۱۰‏)‏ برای مثال،‏ خواندن یک باب از کتاب اعمال رسولان به ما کمک می‌کند تا شور و شوق ما برای خدمت موعظه «همچون آتش» افروخته شود.‏ همچنین می‌توانیم بر روی آیاتی که می‌خواهیم در خدمت موعظه بخوانیم و یا نشریاتی که می‌خواهیم ارائه دهیم،‏ تعمّق کنیم.‏ (‏۲تیمو ۱:‏۶‏)‏ در مورد مردم محدودهٔ خود فکر کنید و ببینید که چگونه می‌توانید علاقهٔ آنان را به کلام خدا جلب کنید.‏ اگر خود را از قبل خوب آماده کنیم،‏ می‌توانیم از کلام خدا به شکل مؤثرتری در خدمت موعظه استفاده کنیم.‏—‏۱قر ۲:‏۴‏.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۱۰ ۴:‏۹

از خود بپرسید:‏ ‹چه چیز می‌تواند فرزندم را به دیدن چنین تصاویری وسوسه کند؟‏ آیا او می‌داند که چرا این امور برایش خطرناک است؟‏ آیا من شرایطی ایجاد کرده‌ام که اگر به نگاه کردن به چنین تصاویری وسوسه شد،‏ برای کمک به من روی آورد؟‏› حتی می‌توانید به فرزندان کوچکتان نیز بگویید:‏ «هر وقت در کامپیوتر سایت بدی دیدی و خواستی به آن نگاه کنی،‏ پیشم بیا و با من صحبت کن.‏ خجالت نکش.‏ من بهت کمک می‌کنم.‏» بصیرت همچنین به شما کمک می‌کند که خود نیز در انتخاب تفریح و سرگرمی محتاط باشید.‏ پراناس می‌گوید:‏ «هر موسیقی،‏ فیلم یا کتابی که ما والدین برای استفادهٔ خانواده انتخاب می‌کنیم،‏ تعیین‌کننده است.‏ شما می‌توانید در مورد خیلی چیزها خیلی حرف‌ها بزنید،‏ اما نگاه فرزندانتان به شماست و آنان شما را سرمشق قرار می‌دهند.‏» اگر فرزند شما می‌بیند که در انتخاب سرگرمی محتاط هستید به احتمال قوی او نیز در انتخاب سرگرمی همچون شما عمل خواهد کرد.‏—‏روم ۲:‏۲۱-‏۲۴‏.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۱۱ ۱:‏۱۲-‏۱۴

اکنون بر موعظه در اماکن عمومی تأکید بسیار می‌شود.‏ ما تلاش بیشتری می‌کنیم که به مردم در ایستگاه اتوبوس،‏ ایستگاه قطار،‏ پارکینگ‌ها،‏ میدان‌ها و بازارها موعظه کنیم.‏ آیا این شیوهٔ موعظه برایتان دشوار است؟‏ اگر چنین است برای آن دعا کنید و بر این گفتهٔ برادر مانِرا که سرپرست حوزه است،‏ تأمّل کنید:‏ «ما هر شیوهٔ جدید خدمت موعظه را به عنوان راهی جدید برای خدمت به یَهُوَه و راهی دیگر برای پای‌بندی و اثبات وفاداری‌مان به او می‌شمردیم و مشتاق بودیم به هر شیوه‌ای که او از ما می‌خواهد،‏ آمادگی‌مان را نشان دهیم.‏» فعالیت در جنبه‌ای از خدمت که شاید از آن واهمه داریم و برایمان چندان آسان نیست سبب می‌شود که ایمان و اعتمادمان را به یَهُوَه استوارتر کنیم و به او نزدیک‌تر شویم.‏ (‏۲قر ۱۲:‏۹،‏ ۱۰‏)‏ بسیاری از مبشّران در موعظه از معرفی وب‌سایت jw.org به مردم بهره بسیار می‌برند و این خبر خوش به گوش مردم مناطق دورافتاده نیز می‌رسد.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۱۱ ۵:‏۱۲،‏ ۱۳،‏ ۱۵

در گذشته ترجمهٔ دنیای جدید الگوی ترجمه‌های دیگر به زبان انگلیسی را دنبال می‌کرد و از واژهٔ عبری «شیول» در آیاتی همچون جامعه ۹:‏۱۰ استفاده می‌شد.‏ پیش‌تر در ترجمهٔ دنیای جدید این آیه چنین ترجمه شده بود:‏ «در شیول که به آن می‌روی نه کار،‏ نه تدبیر و نه حکمت است.‏» مترجمانِ زبان‌های دیگر با این مشکل روبرو بودند که اکثر خوانندگانشان با واژهٔ «شیول» آشنایی نداشتند،‏ این واژه در فرهنگ‌هایشان یافت نمی‌شد و به نظر می‌آمد که به مکانی جغرافیایی اشاره دارد.‏ از این رو،‏ در ویرایش سال ۲۰۱۳ به مترجمان اجازه داده شد که واژه‌های «شیول» در عبری و «هادیس» در یونانی،‏ «گور» ترجمه شود.‏ این ترجمه،‏ ترجمه‌ای دقیق است و متن را روشن‌تر می‌سازد.‏ همچنین عبارات جدید انگلیسی جایگزین عبارات قدیمی شد و تلاش شد که ترجمه‌ای ارائه شود که خواندن و درک آن آسان و در عین حال دقیق باشد.‏ به کار بستن آنچه در ترجمهٔ کتاب مقدّس به زبان‌های دیگر انجام شده بود،‏ در بهبود متن انگلیسی نقش داشت.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۱۲ ۲:‏۱۰،‏ ۱۲

اگر شما با بیماری دست‌وپنجه نرم می‌کنید،‏ اطمینان داشته باشید که همان گونه که یَهُوَه در گذشته از خادمانش حمایت کرد،‏ از شما نیز پشتیبانی خواهد کرد و به شما تسلّی خواهد بخشید.‏ داوود پادشاه نوشت:‏ «خوشا به حال کسی که به فکر بینوایان باشد؛‏ خداوند او را در روز بلا رهایی خواهد بخشید.‏ خداوند او را محافظت خواهد کرد و زنده نگاه خواهد داشت.‏» واضح است که منظور داوود در آیهٔ فوق این نبود که شخصی درستکار که به فکر بینوایان بود،‏ هرگز نمی‌مرد.‏ پس منظور چیست و یَهُوَه چگونه به او یاری می‌رساند؟‏ داوود گفت:‏ «یَهُوَه او را در بستر بیماری حفظ خواهد کرد؛‏ در بیماری‌اش بستر او را برایش راحت‌تر خواهی ساخت.‏» (‏مز ۴۱:‏۳‏،‏ دج‏)‏ آری یَهُوَه کاملاً از درد خادمانش که به فکر بینوایان بوده‌اند،‏ آگاه است و آنان را فراموش نمی‌کند،‏ او می‌تواند به آنان قوّت‌قلب و حکمت بخشد.‏ یَهُوَه همچنین بدن انسان را چنان آفریده که قدرت دارد خود را ترمیم سازد و شخص بهبود یابد.‏ ب۱۵ ۱۵/‏۱۲ ۴:‏۷

مسلّم است که منظور پولُس تمامی زندانیان نبود بلکه برادرانی را مد نظر داشت که به دلیل ایمانشان در زندان بودند.‏ زمانی که پولُس این نامه را به مسیحیان عبرانی می‌نوشت،‏ خود چهار سال در زندان بود.‏ (‏فیلیپ ۱:‏۱۲-‏۱۴‏)‏ او برادرانش را تحسین کرد،‏ چون ‹با آنان که در زندان بودند،‏ همدردی کردند.‏› (‏عبر ۱۰:‏۳۴‏)‏ برخی برادران طی مدت حبسِ پولُس در روم به او یاری رساندند،‏ اما بسیاری از او دور بودند.‏ چگونه آنان می‌توانستند به پولُس کمک کنند؟‏ آنان می‌توانستند برای او از صمیم دل دعا کنند.‏ (‏عبر ۱۳:‏۱۸،‏ ۱۹‏)‏ امروزه ممکن است ما نیز از برادرانمان که در زندانند دور باشیم.‏ شاید نتوانیم همچون برادران و خواهرانی که نزدیک زندان‌ها زندگی می‌کنند به آنان کمک کنیم و مایحتاجشان را تأمین کنیم.‏ اما می‌توانیم با به یاد داشتن این برادران و خواهران وفادار و دعا و التماس از یَهُوَه،‏ همدردی و محبتمان را به آنان ابراز کنیم.‏ ب۱۶/‏۱ ۱:‏۱۳،‏ ۱۴

مقصود اولیهٔ یَهُوَه خدا برای انسان‌ها زندگی ابدی بر زمین بود.‏ (‏پیدا ۱:‏۲۸؛‏ مز ۳۷:‏۲۹‏)‏ اما او برخی را برای زندگی در آسمان و حکمرانی در مقام پادشاه و کاهن برگزید.‏ این تدارکی استثنایی است.‏ این فراخوانی در طرز فکر،‏ نگرش و امید شخصی که مسح می‌شود تغییری اساسی صورت می‌دهد.‏ (‏افس ۱:‏۱۸‏)‏ اما فرد مسیحی چگونه می‌داند که در دعوت آسمانی شریک است؟‏ پاسخ این پرسش را پولُس به‌روشنی به برادران مسح‌شده‌اش در روم نوشت؛‏ به آنان که ‹فراخوانده شده بودند تا از مقدّسان باشند.‏› او گفت:‏ «شما روح بردگی را دریافت نکرده‌اید تا بار دیگر ترسان شوید،‏ بلکه روح پسرخواندگی را یافته‌اید که ما از طریق آن چنین فریاد برمی‌آوریم:‏ ‏‹اَبّا،‏ ای پدر!‏› (‏روم ۱:‏۷؛‏ ۸:‏۱۵‏)‏ در واقع،‏ خدا از طریق روح‌القدسش برای آنان روشن می‌سازد که دعوت شده‌اند تا در آسمان در مقام پادشاه خدمت کنند.‏—‏۱تسا ۲:‏۱۲‏.‏ ب۱۶/‏۱ ۳:‏۸،‏ ۹

چگونه می‌توان به مسیحیانی که یَهُوَه خدا مسح کرده است،‏ احترامی بجا نشان داد؟‏ نباید از آنان سؤال کنیم که چگونه مسح شده‌اند.‏ این موضوع امری شخصی است که به ما مربوط نمی‌شود.‏ (‏۲تسا ۳:‏۱۱‏)‏ نباید تصوّر کرد که والدین،‏ همسر یا دیگر خویشاوندان فرد مسح‌شده نیز مسح‌شده هستند.‏ مسح‌شدن همچون ارثی نیست که از فرد مسح‌شده به افراد خانواده‌اش برسد.‏ (‏۱تسا ۲:‏۱۲‏)‏ همچنین نباید پرسش‌هایی مطرح کنیم که باعث رنجش کسی شود.‏ برای مثال،‏ نباید از همسر فرد مسح‌شده سؤال کنیم،‏ در مورد این که در آینده بدون همسرش در بهشت روی زمین زندگی خواهد کرد،‏ چه احساسی دارد.‏ تمامی ما می‌توانیم اطمینان داشته باشیم که در نظام جدید،‏ یَهُوَه خدا دست خود را می‌گشاید و آرزوی هر موجود زنده را برآورده می‌سازد.‏ (‏مز ۱۴۵:‏۱۶‏)‏ آنان که با مسیحیان مسح‌شده رفتاری بجا دارند از خطری جدّی محفوظ می‌مانند.‏ کتاب مقدّس می‌گوید که ممکن است «برادران کاذب» در جماعت مسیحی راه یابند.‏—‏غلا ۲:‏۴،‏ ۵؛‏ ۱یو ۲:‏۱۹‏.‏ ب۱۶/‏۱ ۴:‏۱۰،‏ ۱۱