کتاب شمارهٔ ۵۶ تیطُس

نگارنده:‏ پولُس

محل نگارش:‏ مقدونیه (‏؟‏)‏

تاریخ اتمام نگارش:‏ حدود ۶۱‏–‏۶۴ م.‏

پولُس «غلام خدا و رسول عیسی مسیح .‏ .‏ .‏ تیطُس را که فرزند حقیقی من برحسب ایمان عامّ است.‏» (‏تیط ۱:‏۱،‏ ۴‏)‏ رسالهٔ پولُس به همکار و معاشر دیرینه‌اش تیطُس که او را در جزیرهٔ کَرِیت برای بهتر سازمان دادن جماعات گذاشته بود آغاز می‌شود.‏ تیطُس وظیفهٔ مهمی بر دوش داشت.‏ جزیرهٔ فوق که گفته می‌شود محل اقامت باستانی «پدر خدایان و مردان» بود مبدأ این مثل یعنی «کَرِیت کردن یک کَرِیتی» به معنی «کلک زدن به آدم نادرست» بود.‏a ناراستی مردم آن جزیره زبانزد خاص و عام بود.‏ به طوری که حتی پولُس به نقل از نبی خود آن‌ها می‌گوید:‏ «اهل کَرِیت همیشه دروغگو و وحوش شریر و شکم‌پرست بی‌کاره می‌باشند.‏» (‏۱:‏۱۲‏)‏ اهالی کَرِیت در زمان پولُس به این صورت نیز توصیف شده‌اند:‏ «مردم کَرِیت شخصیتی ناپایدار و ریاکار داشتند و زودخشم بودند؛‏ بسیار طمعکار،‏ بی‌بندوبار،‏ دروغگو و میگسار بودند؛‏ و یهودیانی که در میان آن‌ها اقامت داشتند در امور غیراخلاقی جلو زده بودند.‏»‏b در چنین محیطی بود که جماعات کَرِیت بنا شدند؛‏ و همان طور که پولُس ترغیب کرد و مخصوصاً برای باایمانان بسیار لازم بود که «بی‌دینی و شهوات دنیوی را ترک کرده،‏ با خرداندیشی و عدالت و دینداری در این جهان زیست» کنند.‏ —‏ ۲:‏۱۲‏.‏

^۲ کتاب تیطُس اطلاعات کمی از معاشرت پولُس و تیطُس در اختیارمان می‌گذارد.‏ اما از ارجاعاتی که در رساله‌های دیگرِ پولُس به تیطُس شده است می‌توان اطلاعات بیشتری در بارهٔ وی کسب کرد.‏ تیطُس که یونانی بود اغلب همراه پولُس سفر می‌کرد و حداقل یک بار با او به اورشلیم رفت.‏ (‏غلا ۲:‏۱-‏۵‏)‏ پولُس او را رفیق و «همکار» خود می‌نامد.‏ وی تیطُس را پس از نگارش اوّلین رسالهٔ خود از شهر اَفَسُس برای جماعت قُرِنتیان به قُرِنتُس فرستاد.‏ کار تیطُس در شهر قُرِنتُس در رابطه با جمع‌آوری اعانات برای برادران اورشلیم بود.‏ سپس با راهنمایی پولُس به قُرِنتُس برگشت تا این کار را به پایان برساند.‏ تیطُس پس از ملاقاتش با پولُس در مقدونیه در راهِ برگشت به قُرِنتُس دوّمین نامهٔ پولُس به قُرِنتیان را با خود آورد.‏ —‏ ۲قر ۸:‏۱۶-‏۲۴؛‏ ۲:‏۱۳؛‏ ۷:‏۵-‏۷‏.‏

^۳ پس از این که پولُس برای اوّلین بار در شهر روم از زندان آزاد شد،‏ در آخرین سال‌های خدمتش دوباره به تیموتاؤس و تیطُس پیوست.‏ چنین به نظر می‌رسد که خدمت او در کَرِیت،‏ یونان و مقدونیه بود.‏ در نهایت گفته می‌شود که پولُس به نیکوپولیس در شمال غربی یونان رفت جایی که ظاهراً دستگیر شد و برای حبس نهایی و اعدام به روم برده شد.‏ در طول دیدار از جزیرهٔ کَرِیت بود که پولُس تیطُس را در آنجا گذاشت تا مطابق با تعلیماتی که به وی داده بود ‹آنچه را که باقی مانده بود اصلاح› و «کشیشان (‏سرپرستان)‏ در هر شهر مقرّر» نماید.‏ احتمالاً پولُس این رساله را از مقدونیه و پس از مدت کوتاهی تیطُس را در کَرِیت ترک کرد نوشت.‏ (‏تیط ۱:‏۵؛‏ ۳:‏۱۲؛‏ ۱تیمو ۱:‏۳؛‏ ۲تیمو ۴:‏۱۳،‏ ۲۰‏)‏ به نظر می‌رسد که هدف پولُس از نگارش رسالهٔ تیطُس همان هدفی بود که از نوشتن رسالهٔ اوّل تیموتاؤس داشت یعنی تشویق همکار خود و پشتیبانی از او در وظایفش.‏

^۴ پولُس باید این رساله را در مدت زمانی بین اوّلین و دوّمین حبس خود در روم یا سال‌های ۶۱ تا ۶۴ م.‏ نوشته باشد.‏ شواهدی که برای صحّت رسالهٔ تیطُس هست همانند شواهدی است که برای رساله‌های تیموتاؤس ذکر شده است.‏ و این سه نوشته از کتاب مقدّس اغلب «رساله‌های شبانی» خوانده می‌شوند.‏ سبک نگارش این سه رساله یکی است.‏ ایرِنایوس و اوریژن هر دو از تیطُس نقل‌قول می‌کنند و بسیاری از مراجع قدیمی نیز به الهامی بودن این کتاب گواهی می‌دهند.‏ این نوشته در نسخه‌های سیناییه و اسکندریه یافت می‌شود.‏ در کتابخانهٔ جان رایلندز بخشی از یک قطعهٔ پاپیروس،‏ ^۳۲P،‏ وجود دارد که نوشته‌ای از قرن سوّم میلادی است و شامل تیطُس ۱:‏۱۱-‏۱۵ و ۲:‏۳-‏۸ است.‏c هیچ شکی نیست که این رساله بخشی از نوشته‌های الهامی است.‏

چرا مفید است

^۸ مسیحیان کَرِیت در اجتماعی از انسان‌های دروغگو،‏ فاسد و طمعکار زندگی می‌کردند.‏ آیا آن‌ها باید همرنگ آن مردم می‌شدند یا باید گام‌های استوار برمی‌داشتند تا کاملاً از آنان جدا شوند و قومی مقدّس برای یَهُوَه خدا باشند؟‏ پولُس از طریق تیطُس به اعضای جماعات کَرِیت خاطرنشان می‌سازد:‏ «که در اَعمال نیکو مواظبت نمایند،‏ زیرا که این امور برای انسان نیکو و مفید است.‏» امروزه نیز در دنیایی که غرق ناراستی و اَعمال ریاکارانه است مسیحیان واقعی می‌آموزند که «در کارهای نیکو مشغول باشند» و در خدمت خدا ثمر آورند.‏ (‏۳:‏۸،‏ ۱۴‏)‏ پولُس امور غیراخلاقی و شرارتی را که جماعات کَرِیت را تهدید می‌کرد کاملاً محکوم کرد و امروزه این موضوع برای ما حکم اخطار را دارد «زیرا که فیض خدا .‏ .‏ .‏ ما را تأدیب می‌کند که بی‌دینی و شهوات دنیوی را ترک کرده،‏ با خرداندیشی و عدالت و دینداری در این جهان زیست کنیم.‏» مسیحیان همچنین باید «برای هر کار نیکو مستعد باشند» و از حکومت‌ها اطاعت کنند و وجدان خود را پاک نگه دارند.‏ —‏ ۲:‏۱۱،‏ ۱۲؛‏ ۳:‏۱‏.‏

^۹ تیطُس ۱:‏۵-‏۹ مکمّل اوّل تیموتاؤس ۳:‏۲-‏۷ است و نشان می‌دهد که روح‌القدس از سرپرستان چه انتظار دارد.‏ همچنین به سرپرستان تأکید می‌کند که «متمسّک به کلامِ امین» و در جماعت معلّم باشند.‏ این امر چه قدر ضروری است تا همه به بلوغ برسند!‏ در واقع،‏ چندین بار نیاز به تعلیم صحیح در رسالهٔ تیطُس تأکید شده است.‏ پولُس به تیطُس تذکر می‌دهد که «سخنان شایستهٔ تعلیم صحیح را» بگوید.‏ زنان پیر باید «[معلّمان] تعلیم نیکو» باشند و غلامان باید «تعلیم نجات‌دهندهٔ ما خدا را در هر چیز زینت دهند.‏» (‏تیط ۱:‏۹؛‏ ۲:‏۱،‏ ۳،‏ ۱۰‏)‏ با تأکید بر این که تیطُس به عنوان سرپرست باید استوار و در تعلیم بی‌باک باشد پولُس می‌گوید:‏ «این را بگو و نصیحت فرما و در کمال اقتدار توبیخ نما.‏» و در مورد کسانی که مطیع نمی‌شوند می‌گوید:‏ «ایشان را به سختی توبیخ فرما تا در ایمان،‏ صحیح باشند.‏» بنابراین،‏ رسالهٔ پولُس به تیطُس مخصوصاً «به جهت تعلیم و تنبیه و اصلاح و تربیت در عدالت مفید است.‏» —‏ تیط ۲:‏۱۵؛‏ ۱:‏۱۳؛‏ ۲تیمو ۳:‏۱۶‏.‏

^۱۰ رسالهٔ پولُس به تیطُس قدردانی ما را از فیض خدا افزایش می‌دهد و ما را تشویق می‌کند تا در حالی که «آن امید مبارک و تجلّی جلال خدای عظیم و نجات‌دهندهٔ خود ما عیسی مسیح را انتظار» می‌کشیم از بی‌دینی جهان اجتناب کنیم.‏ با انجام این کار کسانی که به وسیلهٔ عیسی مسیح عادل به حساب می‌آیند ‹وارث امید حیات جاودانی› در ملکوت خدا می‌شوند.‏ —‏ تیط ۲:‏۱۳؛‏ ۳:‏۷‏.‏

‏[پاورقی‌ها]‏