Ο Ιεχωβά με Βοήθησε να Μεγαλώσω τα Πέντε μου Παιδιά

Μεγάλωσα σε μια μικρή φάρμα με τους γονείς μου, τους δύο αδελφούς μου και τις δύο αδελφές μου. Είχαμε κότες, γουρούνια και αγελάδες, ενώ παράλληλα καλλιεργούσαμε ό,τι χρειαζόμασταν για να ζήσουμε. Φυσικά, έπρεπε να δουλεύουμε πολύ σκληρά, αλλά ήμασταν χαρούμενοι.

Ανήκαμε στη Μεθοδιστική εκκλησία. Ο πατέρας μου είχε πολύ ωραία φωνή και γι’ αυτό ήταν μέλος της χορωδίας. Πήγαινε μάλιστα και σε άλλες εκκλησίες της περιοχής για να ψάλλει. Οι εκκλησίες ήταν μεγάλα πέτρινα κτίρια όπου έκανε κρύο τον χειμώνα. Ο πατέρας μου στεκόταν μπροστά για να ψάλλει. Στις μπροστινές σειρές κάθονταν μόνο οι επίσημοι, και έτσι εγώ καθόμουν πίσω πίσω. Παρ’ όλα αυτά, πήγαινα πολλές φορές μαζί του γιατί μου άρεσε να τον ακούω.

Η γιαγιά μου από τη μεριά του μπαμπά μου μας επισκεπτόταν κάθε Κυριακή. Δυστυχώς, όταν ήμουν περίπου 16 χρονών, πέθανε. Μου στοίχισε πάρα πολύ. Ήθελα να μάθω πού πηγαίνουν οι νεκροί και αν θα έβλεπα ξανά την αγαπημένη μου γιαγιά. Πήγα λοιπόν αρκετές φορές σε μια γυναίκα που ήταν μέντιουμ. Το σπίτι της ήταν κρύο, βρόμικο και τρομακτικό. Ήθελα μόνο να μάθω πού βρισκόταν η γιαγιά μου, αλλά το μέντιουμ δεν μπορούσε να μου δώσει την απάντηση.

Μερικά χρόνια αργότερα, ένας συγγενής του πατέρα μου που ήταν Μάρτυρας του Ιεχωβά με προσκάλεσε σε μια συνάθροιση. Αποφάσισα να πάω, αν και είχα ακούσει ότι οι Μάρτυρες είναι μια παράξενη θρησκεία. Στη συνάθροιση μια ευγενική κυρία με ρώτησε αν θα ήθελα να μελετήσω την Αγία Γραφή μαζί της, και έτσι ξεκίνησα να βαδίζω στην οδό της ζωής. Στην αρχή, χρησιμοποιούσα τη Μετάφραση Βασιλέως Ιακώβου επειδή η μαμά μου μού είχε πει ότι η μετάφραση της Γραφής που είχαν οι Μάρτυρες δεν ήταν ακριβής. Σύντομα όμως κατάλαβα ότι αυτό δεν ήταν αλήθεια.

Μου άρεσαν πολύ όσα μάθαινα στη Γραφική μου μελέτη. Ενθουσιάστηκα όταν άκουσα ότι η γιαγιά μου απλώς «κοιμόταν» και ότι θα την ξανάβλεπα στην ανάσταση!a Όσο μελετούσα, καταλάβαινα ότι δεν ήξερα σχεδόν τίποτα για τον Θεό ή τη Γραφή. Το ίδιο και ο μπαμπάς μου, παρότι πήγαινε στην εκκλησία όλα αυτά τα χρόνια. Είχαμε ψάλει πολλές φορές έναν ύμνο της εκκλησίας μας με τίτλο «Οδήγησέ με Εσύ, Μεγάλε Ιεχωβά», και όμως δεν είχαμε καταλάβει για ποιον μιλούσε.

Γάμος και Εναντίωση

Ο φίλος μου, ο Ίαν, έδειξε ενδιαφέρον για την αλήθεια και ξεκίνησε να μελετάει την Αγία Γραφή. Άρχισε να προοδεύει και μάλιστα σταμάτησε το κάπνισμα. Παντρευτήκαμε τον Σεπτέμβριο του 1971, αλλά λίγο αργότερα η πίστη μας δοκιμάστηκε όταν πέθανε ξαφνικά η πεθερά μου. Οι συγγενείς και οι στενοί μας φίλοι ήθελαν να συναναστρεφόμαστε μαζί τους σε διάφορες κοινωνικές συγκεντρώσεις τις ημέρες πριν και μετά την κηδεία. Ωστόσο, πολλοί από αυτούς κάπνιζαν και έπιναν, γι’ αυτό ο Ίαν ένιωθε μεγάλη πίεση να επιστρέψει στις παλιές του συνήθειες.

Δυστυχώς, ο άντρας μου υπέκυψε και σταμάτησε να προοδεύει στην αλήθεια. Άρχισε να χάνει συναθροίσεις και να μην κάνει τη μελέτη του τακτικά. Αντίθετα, εγώ απολάμβανα τη μελέτη μου, τις συναθροίσεις και τη διακονία. Όταν βαφτίστηκα στις 9 Μαρτίου 1972, ο Ίαν ήταν εκεί. Σταδιακά, όμως, άρχισε να εναντιώνεται στην αλήθεια. Αρχικά, δεν ήθελε να βλέπει τις εκδόσεις μας. Μετά, δεν ήθελε να κηρύττω. Τελικά, επέμενε να πηγαίνω μαζί του σε μια κοντινή μπιραρία τα Χριστούγεννα ή όταν κάποιος είχε γενέθλια. Μερικές φορές τον συνόδευα για να του δείξω ότι τον σέβομαι, αλλά πρόσεχα να μην κάνω τίποτα αντιγραφικό.b Πήγαινα στην τουαλέτα και προσευχόμουν στον Ιεχωβά να με βοηθήσει να παραμείνω όσια και να κρατήσω καθαρή τη συνείδησή μου. Ένιωθα πάντα την υποστήριξή του.

Ο Ίαν και εγώ είχαμε τρία αγόρια: τον Φίλιπ, τον Νάιτζελ και τον Άντριου. Ο άντρας μου ήταν οδηγός νταλίκας, γι’ αυτό έλειπε από το σπίτι σχεδόν όλη την εβδομάδα. Προσπαθούσα πολύ σκληρά να είμαι καλή σύζυγος και ταυτόχρονα να υπηρετώ τον Ιεχωβά όσο καλύτερα μπορούσα. Πήγαινα στο έργο όσο έλειπε ο Ίαν και περνούσα χρόνο μαζί του τα σαββατοκύριακα. Επίσης, έβαλα στόχο μου να μη μιλάω αρνητικά για εκείνον μπροστά στα παιδιά μας.

Έκανα πολλούς φίλους στην εκκλησία και γνώρισα μερικούς από αυτούς στους γονείς μου. Με τον καιρό, οι γονείς μου άρχισαν να συμπαθούν τους νέους μου φίλους. Μάλιστα, όταν ένας αγαπητός αδελφός από την εκκλησία μας πέθανε, η μαμά μου παρακολούθησε την κηδεία του στην Αίθουσα Βασιλείας. Σύντομα, οι γονείς μου, ο αδελφός μου ο Στάνλεϊ και η γυναίκα του, η Άβεριλ, άρχισαν να μελετούν τη Γραφή και τελικά βαφτίστηκαν.

Ο Στάνλεϊ και η Άβεριλ είχαν έναν γιο και μία κόρη. Η Άβεριλ και εγώ χαιρόμασταν πολύ όταν πηγαίναμε με τα παιδιά μας στο έργο. Επειδή δεν είχαμε αμάξι, περπατούσαμε πολλά χιλιόμετρα σπρώχνοντας τα παιδικά καρότσια μας. Περνούσαμε όμως πολύ ωραία! Ο Άντριου και ο Νάιτζελ ήταν στο καρότσι, και ο Φίλιπ περπατούσε δίπλα μας κρατώντας το.

Πώς Εκπαίδευσα τα Παιδιά Μου

Ο Ίαν και εγώ κάναμε ακόμα δύο παιδιά: την Κάρολαϊν και την Ντέμπι. Ήμουν αποφασισμένη να βοηθήσω τα παιδιά μου να μάθουν για τον Ιεχωβά. Προσπαθούσα να εφαρμόζω όσο καλύτερα μπορούσα όλες τις συμβουλές της Γραφής για τους γονείς. Κάνοντας τα πράγματα με τον τρόπο του Ιεχωβά, ήθελα να δείξω στα παιδιά μου ότι ζω σύμφωνα με την αφιέρωσή μου.

Ένα από τα πρώτα εδάφια που έμαθα απέξω ήταν το 1 Κορινθίους 15:33, που λέει: «Οι κακές συναναστροφές φθείρουν τις ωφέλιμες συνήθειες». Σε κάποια συνέλευση, μια αδελφή είπε ότι συμβούλευε τα παιδιά της να μην κάνουν παρέα με συμμαθητές τους εκτός σχολείου. Ήταν ωραία ιδέα, αλλά δεν μας ήταν πάντα εύκολο να την εφαρμόσουμε! Κάποιες φορές, τα αγόρια έφευγαν κρυφά από το σπίτι για να παίξουν μπάλα με τα παιδιά της γειτονιάς. Πολλοί συμμαθητές τους ήταν καλά παιδιά, αλλά δεν υπηρετούσαν τον Ιεχωβά, και αυτό φαινόταν από όσα έλεγαν και έκαναν.

Μια φορά είπα στα αγόρια μου ότι, αν ήθελαν να παίζουν μπάλα μετά το σχολείο, θα έπαιζα εγώ μαζί τους. Αλλά το σχέδιό μου δεν είχε μεγάλη επιτυχία, επειδή εγώ δεν είχα ιδέα από ποδόσφαιρο! Παρ’ όλα αυτά, δεν σταμάτησα να βοηθάω τους γιους μου να καταλάβουν πόσο σημαντικό είναι να επιλέγουν τις συναναστροφές τους σοφά. Τελικά, βρήκαν τρόπους να διασκεδάζουν χωρίς να κάνουν παρέα με άτομα που δεν υπηρετούν τον Ιεχωβά.

Ένα άλλο εδάφιο που σκεφτόμουν συχνά ήταν το 1 Ιωάννη 2:17, το οποίο λέει: «Ο κόσμος παρέρχεται όπως και η επιθυμία του, αλλά αυτός που κάνει το θέλημα του Θεού παραμένει για πάντα». Επειδή ήξερα ότι ο κόσμος του Σατανά θα παρέλθει, ήθελα να βοηθήσω τα παιδιά μου να επιδιώκουν πνευματικούς στόχους και να απολαμβάνουν την εύνοια του Θεού για πάντα. Όταν αντιμετωπίζαμε προβλήματα, όσο μικρά και αν ήταν, προσευχόμουν στον Ιεχωβά και πάντα έβρισκα στη Γραφή κάτι που με βοηθούσε. Στη συνέχεια, έδειχνα στα παιδιά μου τι λέει η Γραφή, και εκείνα καταλάβαιναν ότι δεν τους συμβούλευα εγώ αλλά ο Ιεχωβά. Προσπαθούσα να τα διδάσκω με τα λόγια και το παράδειγμά μου, και εκείνα ανταποκρίνονταν θετικά. Για παράδειγμα, από μικρή ηλικία είχαν τις δικές τους επανεπισκέψεις, κάτι που τα ενθάρρυνε και τους έδινε χαρά.

Ήξερα ότι η παρακολούθηση συναθροίσεων είναι πολύ σημαντική. Κάποια στιγμή, παρατήρησα ότι τα παιδιά ήταν κουρασμένα στις μεσοβδόμαδες συναθροίσεις. Έτσι λοιπόν, τις μέρες που είχαμε συνάθροιση, τα έπαιρνα από το σχολείο, τρώγαμε κάτι ελαφρύ και μετά κοιμόμασταν για λίγο. Το πρόβλημα λύθηκε! Χάναμε τη συνάθροιση μόνο αν κάποιος από εμάς ήταν πολύ άρρωστος. Αλλά ακόμα και τότε, διαβάζαμε την ύλη της συνάθροισης στο σπίτι και δεν ανοίγαμε την τηλεόραση προτού τελειώσουμε. Κάποιες φορές όμως, ο Ίαν επέστρεφε χωρίς να το περιμένουμε. Τότε κρύβαμε βιαστικά τα βιβλία και ανοίγαμε την τηλεόραση.

Επίσης, βάζαμε σε πρώτη θέση την οικογενειακή λατρεία. Μερικές φορές, συζητούσαμε για το Μπέθελ, και τα παιδιά έλεγαν σε ποιο τμήμα θα ήθελαν να εργαστούν.

Έχουμε Στόχο το Σκαπανικό

Όταν ο Φίλιπ, ο μεγαλύτερος γιος μου, ήταν 16 χρονών, είχε να επιλέξει ανάμεσα σε δύο δουλειές. Από τη μία, του πρόσφεραν μια δουλειά πλήρους απασχόλησης σε συνεργείο αυτοκινήτων. Από την άλλη, θα μπορούσε να καθαρίζει τζάμια για λίγες ώρες. Μου είπε όμως ότι δεν ήθελε να κάνει αυτή τη δουλειά επειδή, αν εργαζόταν με μειωμένο ωράριο, δεν θα μπορούσε να συμβάλλει στα έξοδα του σπιτιού. Τότε του εξήγησα ότι ήταν ευθύνη του πατέρα του να φροντίζει οικονομικά για την οικογένεια και όχι δική του. Του είπα επίσης ότι ποτέ δεν μας έλειψαν τα απαραίτητα και ότι, αν επέλεγε να καθαρίζει τζάμια με μειωμένο ωράριο, θα μπορούσε να ξεκινήσει το σκαπανικό αμέσως.

Ο Φίλιπ ξεκίνησε το τακτικό σκαπανικό μόλις τελείωσε το σχολείο, και εγώ άρχισα το βοηθητικό. Όταν τελείωσε το σχολείο ο δεύτερος γιος μου, ο Νάιτζελ, ακολούθησε το παράδειγμα του Φίλιπ. Στη συνέχεια, έκανα και εγώ αίτηση για τακτικό σκαπανικό. Σκέφτηκα ότι, αν έκανα σκαπανικό έστω και για έναν χρόνο, θα μπορούσα να βοηθάω τους γιους μου στη διακονία και να παρακολουθήσω τη σχολή σκαπανέων. Και όντως, κατάφερα να την παρακολουθήσω με τον Νάιτζελ.

Το σκαπανικό μού άρεσε από την πρώτη στιγμή, και ήξερα ότι υπηρετώντας τον Ιεχωβά με αυτόν τον τρόπο θα έδινα καλό παράδειγμα στα παιδιά μου. Χάρη στον Ιεχωβά, κάνω σκαπανικό τα τελευταία 35 χρόνια. Ο Ίαν θα είχε προσπαθήσει να με σταματήσει αν το ήξερε. Εγώ όμως φρόντιζα πάντα να βγαίνω στο έργο τις καθημερινές, όταν εκείνος ταξίδευε, ώστε να μπορώ να περνάω χρόνο μαζί του όταν ήταν στο σπίτι.

Μετά από λίγο καιρό, ο γιος μου ο Νάιτζελ ξεκίνησε να υπηρετεί στο Μπέθελ. Οι εξαιρετικές φιλίες που έκανε εκεί και η εκπαίδευση που έλαβε τον βοήθησαν να ωριμάσει πνευματικά. Ο Φίλιπ και ο Άντριου παρακολούθησαν τη Σχολή Διακονικής Εκπαίδευσης.c Μου φάνηκε πως πήγαν στη σχολή παιδιά και γύρισαν άντρες. (1 Πέτρου 5:10) Η θεοκρατική εκπαίδευση είναι πάντοτε θαυμάσια. Είμαι πολύ ευγνώμων στον Ιεχωβά και στην οργάνωσή του για την εκπαίδευση που έλαβαν οι γιοι μου.

Μεγάλες Δυσκολίες

Στο πέρασμα των ετών, έχω αντιμετωπίσει μεγάλες δυσκολίες. Μια τεράστια δοκιμασία ήταν η απιστία του συζύγου μου, ο οποίος μετά από 33 χρόνια με εγκατέλειψε για να ζήσει με ένα άλλο άτομο. Μια άλλη δυσκολία ήταν να βλέπω τους γονείς μου να μεγαλώνουν. Δυστυχώς, ο μπαμπάς μου πέθανε τον Μάρτιο του 1997. Η μαμά μου έμεινε μόνη της και ένιωθε θλίψη και μοναξιά. Γι’ αυτό, την έπαιρνα συχνά τηλέφωνο και, επειδή δεν ήξερε να οδηγεί, της έλεγα: «Θέλεις να έρθω να σε πάρω με το αυτοκίνητο και να κάνουμε μερικές επανεπισκέψεις;» Μετά από αρκετά χρόνια, ξεκίνησε και εκείνη το σκαπανικό. Αυτή η απόφαση ξανάδωσε σκοπό στη ζωή της και την έκανε να νιώθει χρήσιμη. Έκανε σκαπανικό για δέκα χρόνια μέχρι τον θάνατό της.

Καθώς σκέφτομαι το παρελθόν, μπορώ να πω ότι δεν ήταν εύκολο να μεγαλώσω πέντε παιδιά στην αλήθεια. Πάντα ήξερα ότι έπρεπε να αποφασίσουν μόνα τους αν θα υπηρετούν τον Ιεχωβά. Δεν μπορούσα να ελέγξω τι θα έκαναν εκείνα, αλλά μπορούσα να ελέγξω τι θα έκανα εγώ. Γι’ αυτό, απλώς υπάκουα στην κατεύθυνση του Ιεχωβά και έκανα το καλύτερο που μπορούσα για να διδάσκω τα παιδιά μου με τα λόγια και το παράδειγμά μου. Είμαι πολύ περήφανη που τα παιδιά μου επέλεξαν να υπηρετούν τον Θεό.d Ευχαριστώ τον Ιεχωβά που με βοήθησε να τα μεγαλώσω.