Ψηλά στον Ουρανό—Και με Αυτοπεποίθηση!

ΕΝΑ ΕΠΙΒΑΤΙΚΟ αεροπλάνο που κατευθυνόταν στο Λος Άντζελες απογειώθηκε από το διάδρομο τού αεροδρομίου Οχαίαρ στο Σικάγο. Γύρω στα 200 μέτρα (500 πόδια) πάνω από το έδαφος έχασε μια από τις μηχανές του στο αριστερό φτερό, το αεροπλάνο έκανε στροφές προς τα αριστερά, συντρίφτηκε στο έδαφος, σκοτώνοντας και τα 272 άτομα που είχαν επιβιβαστεί.

Όταν έγινε έρευνα, βρέθηκε ότι η μηχανή έπεσε εξαιτίας λανθασμένης διαδικασίας στη συντήρηση της που έγινε για να εξοικονομηθεί χρόνος όταν την έβγαλαν και την αντικατέστησαν μετά από μια γενική επιθεώρηση.

Αεροπορικές συμφορές, όπως αυτή που αναφέραμε παραπάνω, ανανεώνουν τους φόβους που έχουν μερικοί ως προς το πόσο ασφαλές είναι αληθινά ένα αεροπορικό ταξίδι. Για να εξαλείψουμε μερικούς από τους φόβους αυτούς, ρίξαμε μια ματιά στα παρασκήνια μιας μέσης διεθνούς αεροπορικής γραμμής για να δούμε ακριβώς πόση προσοχή δίνουν οι αεροπορικές εταιρίες στην ασφαλή μεταφορά τού επιβάτη στον προορισμό του.

Έλεγχοι Ασφάλειας

Οι περισσότεροι απ’ όσους ταξιδεύουν με αεροπλάνο είναι ενήμεροι του γεγονότος ότι κάθε φορά που προσγειώνεται ένα αεροπλάνο, έρχεται μία ομάδα από ειδικούς για να κάνουν αυτό που ονομάζεται έλεγχος τράνζιτ. Μέσα σε δυο ώρες ένα τζάμπο μπορεί να ελεγχθεί τελείως. Ωστόσο, αν η στάση είναι για περισσότερο από τέσσερις ώρες, τότε το αεροπλάνο ρυμουλκείται στο υπόστεγο των τζετ, όπου γίνεται πιο εκτεταμένη συντήρηση.

Παρ’ ότι μερικά αεροσκάφη μπορεί να φαίνονται λίγο παλιά, κάθε τρεις ή τέσσερις μήνες ζωής του αεροπλάνου, ή μετά από 1.400 ώρες πτήσης, κάθε κινητήρας πηγαίνει για ένα μεγάλο έλεγχο συντήρησης. Κατόπιν, κάθε πέντε χρόνια, ή γύρω στις 20.000 ώρες πτήσης, γίνεται πλήρης επισκευή του σκελετού του αεροπλάνου και των μηχανών του. Το αποτέλεσμα είναι ένα ουσιαστικά καινούργιο αεροσκάφος εσωτερικά.

Η προσοχή που δίνουν οι ειδικοί, όταν κάνουν σέρβις σε μια μηχανή τζετ που λειτουργεί με ωθητική δύναμη 23.000 χιλιόγραμμων (50.000 πάουντ), είναι ακόμη πιο μεγάλη απ’ όσο εκείνη που δίνει ένας ρολογάς σ’ ένα λεπτό ρολόι. Οι μηχανές καθαρίζονται σχολαστικά, προτού εξεταστούν εξαντλητικά με μικροσκόπια, με μηχανήματα ακτίνων Χ, με μηχανήματα φθορίζουσας διείσδυσης και με μαγνητικούς ανιχνευτές σωματιδίων για ν’ ανιχνεύσουν ελαττώματα και ρωγμές πάρα πολύ λεπτές που δεν μπορεί να τις δει ποτέ το ανθρώπινο μάτι.

Τη μεγάλη ακρίβεια που επιδιώκεται και κατορθώνεται μπορεί να τη δει κανείς στο εργαστήριο του μηχανικού όπου οι μηχανές εργάζονται με ανοχή ενός εκατομμυριοστού της ίντσας. Το πάχος της σελίδας που διαβάζετε είναι παραπάνω από 3.000 φορές παχύτερο!

Συστήματα Πλοήγησης

Οι γυροσκοπικές πυξίδες που οδηγούν το αεροσκάφος δοκιμάζονται με τόση ακρίβεια, ώστε η εκτροπή τους είναι λιγότερο από 0,1 βαθμού κάθε ώρα. Αυτό σημαίνει ότι μετά από δέκα ώρες πτήση (από το Σίδνεϋ μέχρι τη Χονολουλού) χωρίς καθόλου ελέγχους και εξωτερική βοήθεια από οποιοδήποτε άλλο σύστημα κατεύθυνσης στη διάρκεια της πτήσης, το αεροσκάφος θα είναι, το πολύ, μονάχα 11 χιλιόμετρα (7 μίλια) μακριά από το στόχο του, αφού θα έχει πετάξει μία απόσταση 8.000 χιλιομέτρων (5.000 μιλίων). Ωστόσο δεν υπάρχει μονάχα ένα σύστημα καθοδήγησης που λειτουργεί, αλλά και δυο άλλα σαν επικουρικά για την περίπτωση που το ένα θα σταματήσει να λειτουργεί.

Η υψηλή λειτουργικότητα που απαιτείται από τα ευαίσθητα συστήματα πλοήγησης θα μπορούσε να εξασθενήσει με την παραμικρότερη μόλυνση από σκόνη όταν τους κάνουν σέρβις. Για να αποκλειστεί μια τέτοια μόλυνση, το εργαστήρι στο υπόστεγο των τζετ έχει πολύ κατάλληλα ονομαστεί το «καθαρό δωμάτιο». Τους κανόνες καθαριότητας του θα τους ζήλευε κάθε νοικοκυρά ή χειρουργείο νοσοκομείου.

Το προσωπικό, προτού μπει, καθαρίζεται προσεκτικά και φοράει ειδικά ρούχα που καλύπτουν ακόμη και τα μαλλιά και τα πόδια τους. Η πιθανότητα να μπουν σκόνες, όταν ανοίγει η πόρτα, ελαχιστοποιείται από το γεγονός ότι όταν το προσωπικό μπαίνει μέσα στο χώρο αυτό, φυσάει απαλά από την αντίθετη φορά, αέρας με ταχύτητα 2 χιλιομέτρων (1,2 μιλίων) την ώρα.

Ηλεκτρονικά εξαρτήματα φιλτράρουν κάθε μέρος του αέρα και δεν επιτρέπουν παραπάνω από τρισήμισι σωματίδια σκόνης, μικρότερα από 0,5 «μικρά» σε μέγεθος, σε κάθε ένα λίτρο αέρα (μια τρίχα από τα μαλλιά σας έχει 100 μικρά πάχος). Μια υπερευαίσθητη μηχανή μετράει την ποσότητα της μόλυνσης στο «καθαρό δωμάτιο». Οι ιδανικές συνθήκες δίνουν ανάγνωση μηδέν στον πίνακα.

Όταν το εργαστήρι πρωτοπαρέλαβε τη μηχανή αυτή που μετράει τη μόλυνση, οι τεχνικοί είχαν κάποια αμφιβολία για το αν εργαζόταν σωστά ή όχι, γιατί έδειχνε συνεχώς μηδέν ή σχεδόν μηδέν. Σ’ ένα απλό τεστ, πήραν τη μηχανή σε ένα περιβάλλον έξω από το «καθαρό δωμάτιο», σ’ έναν γειτονικό διάδρομο. Ο μετρητής πήδηξε στις εκατοντάδες χιλιάδες μέσα σε δευτερόλεπτα, δείχνοντας πόσο καθαρός ήταν πραγματικά ο χώρος τους.

Σε Τι Βοήθησαν οι Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές

Προωθημένοι από την τεχνολογία του διαστήματος, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές έχουν συμβάλει στην ασφάλεια και στη συντήρηση των αεροπλάνων. Για να μπορέσει το αρμόδιο προσωπικό να μπει στο υπόστεγο πρέπει όλες οι κάρτες ταυτότητας τους να εγκριθούν από έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή στη μνήμη του οποίου έχουν καταγραφεί όλα τα στοιχεία τους. Η είσοδος παραμένει κλειστή σε οποιονδήποτε προσπαθεί να χρησιμοποιήσει μια κάρτα που έχει αναφερθεί ότι χάθηκε.

Οι κατάλογοι των πληρωμάτων τού αεροσκάφους ελέγχονται επίσης από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή για να εξασφαλιστεί ότι οι πιλότοι είναι έμπειροι. Οι πιλότοι ιδιαίτερα υπόκεινται στο διαπεραστικό μάτι του. Πρέπει να έχουν πρόσφατη πείρα στην πτήση πάνω στην απαιτούμενη πορεία, να κάνουν μία προσγείωση τη νύχτα κάθε 90 μέρες, μια προσγείωση με όργανα κάθε 45 μέρες, και πρέπει να ανταποκρίνονται σε πολλές άλλες απαιτήσεις, προτού τους επιτραπεί να πετάξουν με το αεροσκάφος.

Η ασφάλεια σας επίσης έχει διευρυνθεί εξαιτίας του αυτόματου προγράμματος πτήσης, που γίνεται επίσης από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Το αεροσκάφος θα πετάει στην κοντινότερη δυνατή πορεία—ωστόσο αποφεύγοντας τον κακό καιρό έτσι ώστε να καταναλωθούν όσο το δυνατό λιγότερα καύσιμα. Σε ένα μονάχα τμήμα της πτήσης από το Σίδνεϋ μέχρι τη Σιγκαπούρη μπορούν να εξοικονομηθούν μέχρι τρεις τόννοι καύσιμα από τον αυτόματο σχεδιασμό πτήσης που κάνει ο ηλεκτρονικός υπολογιστής.

Η Εκπαίδευση του Πληρώματος

Πίσω από τη φωνή του κυβερνήτη που είναι γεμάτη αυτοπεποίθηση υπάρχουν περισσότερα πράγματα απ’ όσα συνειδητοποιούν οι περισσότεροι επιβάτες. Επειδή από τους πιλότους και τους μηχανικούς πτήσης απαιτείται αψεγάδιαστη εκτέλεση της εργασίας τους, η επιδεξιότητα τους, η κατάσταση της υγείας τους και η επάρκεια τους εξετάζονται συνεχώς στη διάρκεια της καριέρας τους.

Η εκπαίδευση των αεροπληρωμάτων έχει κάνει ένα γιγαντιαίο βήμα μπρος με την εισαγωγή (και τη συνεχή εκσυγχρόνιση) απομιμήσεων συνθηκών πτήσης. Είναι πανομοιότυπο με την πραγματική καμπίνα του κυβερνήτη, με όλα της τα ηλεκτρονικά όργανα πτήσης και ελέγχου. Κάθε στιγμή, και σε μερικές περιπτώσεις κάθε κίνηση, ενός αεριωθούμενου που βρίσκεται σε πτήση μπορεί να αναπαραχτεί, μέσα σ’ αυτές τις απομιμήσεις θαλάμων πλοήγησης μολονότι ποτέ δεν απογειώνονται από το έδαφος. Ο πιλότος ακούει το θόρυβο της μηχανής, τους θορύβους της καμπίνας, αισθάνεται τα τραντάγματα πάνω στο διάδρομο καθώς τροχοδρομεί, βλέπει καθώς απογειώνεται το διάδρομο να εξαφανίζεται κάτω του με τα δέντρα και με τα κτίρια του αεροδρομίου, και πετάει μέσα από περισσότερο ποικίλες καιρικές συνθήκες στην απομίμηση αυτή της πτήσης απ’ όσο είναι πιθανό να συναντήσει κάτω από φυσιολογικές συνθήκες. Επίσης είναι εκπαιδευμένος να αναγνωρίζει αεροδρόμια και το περιβάλλον τους όπως φαίνονται τη νύχτα μέσω του συστήματος αυτού, και να κάνει νυχτερινές προσγειώσεις. Κοντά του βρίσκεται ο εκπαιδευτής, ο οποίος, με έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή, μπορεί να δημιουργήσει οποιαδήποτε από τις 350 καταστάσεις έκτακτης ανάγκης από βλάβη στα συστήματα μέχρι ακραίες καιρικές συνθήκες ακόμη και να υποβάλει το πλήρωμα πτήσης σε πολλαπλές επείγουσες ανάγκες. Έτσι το πλήρωμα πτήσης λαβαίνει εκπαίδευση συνέχεια και πάνω από αυτό που απαιτούν οι φυσιολογικές συνθήκες προτού προχωρήσει στην αντιμετώπιση των πραγματικών καταστάσεων.

Το προσωπικό των ιπτάμενων φροντιστών και των αεροσυνοδών παρόμοια εκπαιδεύονται για να χειρίζονται καθετί που είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν στην εργασία τους και κάνουν αυστηρά μαθήματα και εξετάζονται για περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης. Σ’ ένα εικονικό Μπόινγκ 747 Τζάμπο, το οποίο ποτέ δεν εγκαταλείπει το έδαφος, τα πληρώματα καμπίνας διδάσκονται εντατικά σε θέματα που ποικίλλουν από την ανάμιξη ενός κοκτέιλ μέχρι τη μαιευτική, πώς να εκκενώσουν τους περισσότερο από 400 επιβάτες σε λιγότερο από 90 δευτερόλεπτα χρησιμοποιώντας μόνο τις μισές από τις δέκα εξόδους κινδύνου του αεροσκάφους, και πώς να ενεργούν σε περίπτωση αναγκαστικής προσθαλάσσωσης.

Καιρός και Απρόβλεπτο

Η Βίβλος μάς υπενθυμίζει στο εδάφιο Εκκλησιαστής 9:11, ότι παρά τη δεξιότητα και την προετοιμασία, «καιρός και [απρόβλεπτη, ΜΝΚ] περίστασις συναντά εις πάντας αυτούς». Γι’ αυτό, ζητήματα έξω από τον προγραμματισμένο τεχνικό τομέα επηρεάζουν την ασφάλεια του αεροπορικού ταξιδιού. Η κούραση, οι καρδιακές προσβολές και τα απλά σφάλματα κρίσης, όλα έχουν τα δικά τους θύματα.

Τα φώτα των διαδρόμων προσγείωσης προσελκύουν έντομα και αράχνες, που με τη σειρά τους προσελκύουν πουλιά. Περιστατικά όπου αεροσκάφος χτύπησε σε πουλιά έχουν κοστίσει εκατομμύρια δολάρια σε ζημιές καθώς και ανθρώπινες ζωές.

Από τότε που διατάχτηκαν αυξημένα μέτρα ασφάλειας από το 1973, περισσότερο από 2,5 δισεκατομμύρια επιβάτες και 4 δισεκατομμύρια αποσκευές έχουν περάσει μέσα από τα συστήματα ασφάλειας των αεροδρομίων των ΗΠΑ. Στο χρονικό αυτό διάστημα βρέθηκαν παραπάνω από 19.000 πυροβόλα όπλα, πράγμα που κατέληξε σε πάνω από 7.000 συλλήψεις. Μόνο σε μια περίπτωση, το 1979, ένας αεροπειρατής πέρασε λαθραία ένα πυροβόλο όπλο πάνω σε αεροσκάφος. Σ’ όλες τις άλλες απόπειρες, ο αεροπειρατής απλά ισχυρίστηκε ότι είχε όπλο, χωρίς να έχει στην πραγματικότητα.

Η φιλοδοξία τού ανθρώπου να πετάξει με μια μηχανή βαρύτερη από τον αέρα με επιτυχία και ασφάλεια έχει φτάσει σε αξιοσημείωτο μέτρο επιτυχίας. Το να γνωρίζουμε λίγο περισσότερα απ’ αυτά που συμβαίνουν στα παρασκήνια για να εξασφαλιστεί η ασφάλεια μας, ασφαλώς μας κάνει να αναπνέουμε πιο εύκολα. Τα αεροπορικά ταξίδια είναι τα πιο ασφαλή ταξίδια που μπόρεσε να γεννήσει η τεχνολογία τού 20ού αιώνα.

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 14]

Κάθε τρεις ή τέσσερις μήνες, ή μετά από 1.400 ώρες πτήσης, κάθε κινητήρας περνάει από έναν μεγάλο έλεγχο συντήρησης

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 15]

Η ασφάλεια σας μεγαλώνει από τον αυτόματο σχεδιασμό πτήσης, ο οποίος επίσης γίνεται από ηλεκτρονικούς υπολογιστές

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 15]

Η εκπαίδευση του πληρώματος πτήσης έχει κάνει ένα γιγαντιαίο βήμα μπρος με την εισαγωγή των απομιμήσεων της πτήσης