Watchtower UMTAPO OKUYI-INTHANETHI
Watchtower
UMTAPO OKUYI-INTHANETHI
IsiZulu
  • IBHAYIBHELI
  • IZINCWADI
  • IMIHLANGANO
  • w89 8/15 kk. 25-28
  • AbaseGuatemala Bamukela Izindaba Ezinhle

Ayikho ividiyo kulokhu okukhethile.

Uxolo, kube nenkinga ekufakeni ividiyo oyifunayo.

  • AbaseGuatemala Bamukela Izindaba Ezinhle
  • INqabayokulinda Ememezela UMbuso KaJehova Ka-1989
  • Izihlokwana
  • Ukumenyezelwa KoMbuso Kuyaqala
  • Ukushumayela Enkangala
  • Ezansi Emazweni Asogwini
  • Ubudlova Noshushiso Buphikisana Nokuthula
INqabayokulinda Ememezela UMbuso KaJehova Ka-1989
w89 8/15 kk. 25-28

AbaseGuatemala Bamukela Izindaba Ezinhle

IZINTABA eziluhlaza okwesibhakabhaka nezintaba-mlilo ezinkulu zivela ungazelele lé ekudeni njengoba indiza isondela enhloko-dolobha. Abagibeli ngakolunye uhlangothi babheka ngamafasitela abo futhi babone iNtaba iPacaya iqhuma, iphafuza intuthu eningi eyenyukayo bese iyanyamalala esibhakabhakeni. Abagibeli ngakolunye uhlangothi babheka phansi babone imikhumbi kaseyili nezikebhe ezigwedlwayo ziwela ngokuthula iChibi iAmatitlán. Lena iGuatemala, izwe elinokuphikisana okukhulu.

Njengoba iseMelika ePhakathi, iGuatemala ithatha indawo ecishe ibe amakhilomitha skwele ayi-109 000. Izwe layo liyahlukahluka kusukela ezintabeni eziphakeme—kuhlanganise nezintaba-mlilo ezingama-33, ezi-4 zazo eziqhumayo—kuya emahlathini asemathafeni, emahlathini ezimvula, nasemachibini nasemifuleni ecwebile. Ukuphakama kwezwe kusukela ogwini lolwandle kuya kumamitha ayizi-4 211. Enhloko-dolobha, kuhlala kuyintwasahlobo, nezinga lokushisa elisesilinganisweni elingu-24°C unyaka wonke. Nakuba phezulu ezintabeni izinga lokushisa lingase lehlele ngaphansi kwezingaqhwa, izindawo ezisogwini zingase zijuluke zicoshe ekushiseni okungu-38°C. Leli izwe noma ubani angalithanda, njengoba linezingu, amahlathi, izintaba, izindawo ezomile, nezigodi ezithelayo. Futhi kuzo zonke lezindawo, izindaba ezinhle zoMbuso ziyashunyayelwa.

Ukumenyezelwa KoMbuso Kuyaqala

Ukushumayela ngoMbuso eGuatemala kwaqala cishe ngonyaka ka-1920. Ngemva kwesikhathi amaqembu amancane abantu abathakazelayo nabamemezeli boMbuso aqala ukwakhiwa ezindaweni ezihlukahlukene zezwe. Lapho izithunywa zevangeli ezimbili zokuqala zifika ngoMay 21, 1945, zathola isithakazelo esikhulu. Esinye siyalandisa: “NgoMgqibelo wesibili ngemva kokufika kwethu, nganquma ukwenza umsebenzi wasemgwaqweni ngomagazini. Ngaleyontambama ngahamba nesikhwama sami sezincwadi sigcwele izincwadi, futhi ngemva kwehora nengxenye, sasesingasenalutho, ngihambisé omagazini abangama-32, izincwajana ezingama-34, izincwadi ezi-4, neBhayibheli elilodwa.” Ngaleyonyanga yokuqala zaqala ukuqhuba izifundo zeBhayibheli zasemakhaya eziyi-17! Udade wokuqala oyisithunywa sevangeli owafika lapho usazishumayela ngentshiseko izindaba ezinhle zoMbuso ngemva kweminyaka engama-44.

Ukuphikisana kuningi ensimini okushunyayelwa kuyo. Inhloko-dolobha, iDolobha laseGuatemala, inamabhilidi amaningi aphakeme esimanje, kanye nezindawo zokuhlala zekhethelo ezinamakhaya amahle, lapho izisebenzi ziphendula khona abangqongqoza emnyango ngocingo. Kodwa eduze nje kunezindlu ezingcolile ezinezindonga zodaka ezifulelwe ngotshani lapho ugesi namanzi asendlini kungamaphupho nje. Njengoba kunokwahlukahluka okuphawuleka kangako ensimini, ayikho into efana nosuku oluvamile enkonzweni yasensimini.

Eminyakeni yamuva iminyango eminingi ayivulwa ngoba bobabili indoda nomfazi abekho bayasebenza. Ngakho ukuze kushunyayelwe kubantu abanjalo, ngokuvamile oFakazi bahlanganyela emsebenzini wasemgwaqweni. Abanye baqala ngo–5:30 a.m., behambisa izincwadi ezitobhini zamabhasi ezimatasa. UFakazi kumelwe aphile kahle ngokomzimba ukuze agcine ijubane elifanayo nabantu abajahe ukugibela amabhasi. Ngelinye ilanga ekuseni iqembu loFakazi lanquma ukuya kubashayeli bamatekisi abathile ngoba abantu basemabhasini base benciphile. Bamangala lapho abashayeli abaningana bamatekisi bekhipha amakhophi abo kamagazini weNqabayokulinda ayesedwetshelwe kakade. Oyedwa noma ababili babenemibuzo, abazalwane abakujabulela ukuyiphendula besebenzisa amaBhayibheli abo siqu abashayeli bamatekisi.

Ukushumayela Enkangala

IPanajachel ingelinye lamadolobhana azungeze iChibi iAtitlán, ichibi elihle eliluhlaza okwesibhakabhaka nokotshani elizungezwe izintaba eziphakeme nezintaba-mlilo ezintathu. Amanye amadolobhana aqanjwe ngamagama abaphostoli. Cishe amaphesenti angama-95 abantu ayinzalo yamaMayan, izilimi ezimbili eziyinhloko kuyisiCakchiquel nesiTzutuhil. Nakuba amadoda esikhuluma nesiPanishi, abesifazane abaningi abasikhulumi, ngoba bachitha isikhathi sabo esiningi besemakhaya. Idolobhana ngalinye linendlela yalo yokugqoka yesiko yezingubo ezimibalabala, ngokuvamile ezithungwa ngesandla abesifazane.

Lapho ufika ePanajachel, uyophawula ukuthi ayifani namanye amadolobha amancane eGuatemala. Eduze kwezindlu eziphansi ezakhiwe ngodaka, ubona izindlu ezinhle zohlobo lwamaSwiss. Okuhle nakakhulu amahhotela esimanje. Abantu abavela kuzo zonke izindawo zomhlaba beza ePanajachel ukuzobuka iChibi iAtitlán.

Omunye uFakazi uchaza indlela umsebenzi wokushumayela owenziwa ngayo lapha: “Kuqashwa isikebhe kusengaphambili ukuze sisetshenziswe usuku olulodwa, futhi abafowethu abavela eSololá eseduze, kanye nabanye abavakashile abavela eDolobheni laseGuatemala, bayamenywa ukuba bazosiza ukuba kuhlanganiswe lensimu enkulu. Abazalwane abavela eSololá bawusizo olukhulu ngoba abaningi babo bahlala ezindaweni eziyizintaba ezifana naleyo esizoyivakashela. Futhi bakhuluma ulimi lwendawo. Uhambo luqala ekuseni kakhulu. Lapho isikebhe siwela ichibi, abantwana babuka amanzi aluhlaza ngokucwazimulayo futhi abazali baprakthiza amagama ambalwa ngalolulimi.

“Kulokhu kuzovakashelwa amadolobhana amahlanu. Okokuqala, kwakhiwa amaqembu amathathu. Khona-ke abantu bayabhangqaniswa—labo abakwaziyo ukukhuluma ulimi lwendawo nalabo abangakwazi. Kunezikhumulo ezincane ezintathu kuphela zezikebhe lapho singehla khona ukuze siwafinyelele lamadolobhana, ngakho kwehliswa iqembu elilodwa esikhumulweni ngasinye. Kufudumeza inhliziyo ukubona abazalwane bethu abagqoke izingubo zabo zomdabu ezimibalabala besebenza nalabo abagqoke izingubo zohlobo lwasentshonalanga. Lokhu ngokwakho kuwubufakazi obuhle kubantu bakulamadolobhana. Ngokuvamile sibingelelwa abantwana abafuna ukwazi. Ngemva kokuthola ukuthi sihamba ngani bagijima bayotshela bonke abantu basedolobhaneni.

“Ngesikhathi sifika kulemizi ephansi, abantu abaningi basuke sebekulindele ngokulangazela ukubona izincwajana zethu ezimibalabala noma INcwadi Yami Yezindaba ZeBhayibheli abantwana ababatshele ngazo. Noma ngabe iyiphi incwadi yeBhayibheli eshiywe endlini yokuqala iyona eyocelwa emakhayeni alandelayo ngoba wonke umuntu ufuna ukuba naleyonto enhle etholwe umakhelwane wakhe. Abaningi abakwazi ukufunda, ngakho bayijabulela ngokukhethekile imifanekiso ephathelene nePharadesi elizayo. Ubuso babo buyaqhakaza njengoba belalele ithemba lesikhathi esizayo elithenjiswa iBhayibheli kusAmbulo 21:3, 4. Sima isikhashana ukuze sijabulele ukudla kwasemini kohlobo lwepikiniki bese siqhubeka sikhuluma nabantu kuze kube ngu–3:00 p.m. Khona-ke siphindela esikhumulweni esincane sezikebhe ukuyolindela isikebhe esizosithatha. Lapho wonke umuntu esegibele, abazalwane bakuhlanganyela ngenjabulo okuhlangenwe nakho kwabo.

“Omunye udade ukhumbula injabulo aba nayo lapho ezwa owesifazane ngenhla kwakhe ememeza, ‘Dadewethu, dadewethu, ngilapha. Usubuyile ukuzongivakashela. Ngiyabonga, ngiyabonga.’ Wabheka phezulu emgwaqweni olandelayo entabeni futhi wabona owesifazane emphakamisela isandla ngenjabulo. Esikhathini agcina ngaso ukuvakashela lelodolobhana, lona wesifazane wayebonise isithakazelo esikhulu lapho behlola iBhayibheli ndawonye. Lona wesifazane wayelindele okunye ukuvakashelwa ayekuthenjisiwe. Baphinda futhi bahlala phansi bajabulela esinye isifundo seBhayibheli.

“Nakuba wonke umuntu esuke ekhathele ngenxa yokuhamba ibanga elide ezindaweni ezingamadwala, bayakulangazelela ukwazi ukuthi uhambo olulandelayo luyoba nini. Njengoba isikebhe sifinyelela ogwini, sivalelisana ngezinkulumo eziphathelene nohambo olulandelayo olujabulisayo.”

Ezansi Emazweni Asogwini

IGuatemala futhi inezingu ezimbili eziphikisanayo: ugu lwasePacific olunesihlabathi esimnyama esibukekayo nogu lwaseCaribbean nesihlabathi salo esimhlophe.

Phakathi nohambo lwemizuzu engama-45 ngemoto ukusuka enhloko-dolobha ukuya ePacific, ushintsho lwendawo nesimo sezulu lukhulu. Ogwini kunesimo sezulu esishisayo nesiswakeme, esihambisana nezinambuzane eziningi. Izihlahla zesundu, zikakhukhunathi, nezeceiba kanye nohlaza oluningi kunikeza ubufakazi bokuthi usendaweni eshisayo. Kunamabandla amakhulu oFakazi BakaJehova amadolobheni amaningi kulendawo.

Lapha ibhayisekili selithathe indawo yehhashi, ngakho akukhona okungavamile ukubona abafowethu beshova ngokushesha phakathi kwamasimu omoba njengoba befakaza besuka eqhugwaneni beya kwelinye. Omunye umzalwane wayeqhuba isifundo seBhayibheli nendoda eyayihlala endaweni eqhele ngamakhilomitha angama-35. Masonto onke wayehamba ngebhayisekili lakhe aliphinde kabili lelobanga ukuze afundise lomuntu onesithakazelo iqiniso leBhayibheli.

Ungase ucabange ukuthi usungene kwelinye izwe uma uvakashela izikhumulo ezimbili zemikhumbi zaseSanto Tomas de Castilla nePuerto Barrios ogwini lwaseCaribbean. Indlela yokuphila ihlukile kuleyo yakulo lonke elaseGuatemala. Imizi inamagceke anotshani nezihlahla ezibonakalayo kubo bonke; akuvamile ukuba uthole udonga lodaka emagcekeni omuzi, okuwuphawu olwahlukanisayo lwaseMexico naseMelika ePhakathi. Ngaphezu kwalokho, lapha awuyitholi indlela yokugqoka yesiko evame kangaka kulo lonke elaseGuatemala.

“Ngenxa yokuthi leli idolobha eliyitheku, unethuba lokuchaza isigijimi seBhayibheli kuzo zonke izinhlobo zabantu,” kuchaza kanjalo esinye isikhonzi sesikhathi esigcwele. “Ngangena eminyango eshwibekayo yenye indawo yokuphuzela utshwala. ‘Umama’ wakhona wathatha incwadi neBhayibheli, wayesengimema ukuba ngibuye ngizomfundisa indlela yokuzitadisha. Lapho ngibuyela ngesonto elilandelayo, wayehleli elindile etafuleni elikhulu eneBhayibheli nencwadi. Engikhombisa ngomusa ukuba ngihlale phansi, wathi angilinde isikhashana ngesikhathi ebiza wonke ‘amantombazane.’ Wayefuna ukuba nawo afunde. Ngesikhashana nje, lonke itafula lase lizungezwe ‘amantombazane’ akhe. Ebheka kimi, wathi, ‘Manje sibonise indlela yokutadisha iBhayibheli.’ Ngacabanga: ‘Ngizifake kanjani kulento?’ Kodwa ngaqhubeka ngesizotha, sengathi bengilokhu ngilifundela endaweni yokuphuzela utshwala iBhayibheli.” Lomama wathuthuka ngokushesha, waliyeka ibhizinisi lakhe, futhi waba uFakazi obhapathizwe. Manje ukhuthele kwelinye ibandla futhi yena ngokwakhe uqhuba izifundo zeBhayibheli nabantu abathakazelayo.

Ngaphesheya kwetheku okungakuthatha ihora ukufinyelela khona ngesikebhe kunedolobha elihle laseLivingston, umphakathi othatha kancane wabantu abanobungane abathonywe kakhulu izinkolelo zaseAfrika, nevoodoo. Akukhona okungavamile lapho ukuzwa umsindo wezigubhu ebusuku nokubona umdanso wohlobo lwaseAfrika emigwaqweni phakathi nemikhosi. Ungase uzwe futhi nolimi olungavamile ezindlebeni—isiCaribe, noma isiGarifuna. Iqembu elincane kodwa elikhula ngokushesha labamemezeli boMbuso likhonza izithakazelo zabantu ezingokomoya lapho.

Ubudlova Noshushiso Buphikisana Nokuthula

Kwavela izinkinga ezithile ngo-1982 njengoba umongameli omusha waseGuatemala ayezama ukuvimbela imisebenzi yabashokobezi eyayisidlangile ngesikhathi kuphela ukuhola kwalowo ayemlandela. Isu lakhe laliwukwakha amaqembu abaqaphi abangajutshiwe akhiwa abantu abahlomile abaqapha imigwaqo ebusuku, avikela amadolobha futhi ahlabe umkhosi emasosheni nganoma ikuphi okusolekayo. Ezindaweni eziningi lenhlangano yabaqaphi abangajutshiwe yabonakala ivivinya ekungathathini-hlangothi kwabafowethu.

Kwelinye idolobha lonke ibandla lacindezelwa ukuba liphule ukungathathi-hlangothi kwalo kobuKristu ngokuba lihlanganyele emsebenzini wokuqapha. Lesatshiswa ngokubulawa, labalekela enhloko-dolobha, lapho lathola khona indawo yokukhosela eHholo LoMbuso kwaze kwaba yilapho lingahlaliswa khona emakhaya abazalwane. Yebo, abazalwane abaningi baye babekezelela uvivinyo olunzima noshushiso njengoba amasosha ezama ukubaphoqelela ukuba benze umsebenzi wokuqapha.

Omunye umzalwane uyalandisa: “Ngineminyaka engama-20 ubudala futhi ngihlala nomfowethu nomkakhe. Ubunzima bami baqala lapho izenzo zabashokobezi nezamasosha zifika epulazini engangisebenza kulo. Ngesinye isikhathi, phambi kwamehlo ethu, kwathathwa abantu abayisishiyagalombili bekhonjwe ngesibhamu. Babili kuphela ababuya; abanye abayisithupha abaphindanga babonwa.

“NgoApril 1984 amasosha ahlomile afika epulazini ezofuna amalungu amasha azobhaliswa. Bacela mina nengisebenza nabo ukuba sijoyine. Ngemva kokuba nginqabile, bangishaya bangangiyeka. Lapho bebona lokhu, engisebenza nabo bakhala njengezingane, bengincenga ukuba ngithathe isikhali ngijoyine. Elinye isosha langigwaza ngeminwe yalo entanyeni langisonta izindlebe ngesikhathi elinye lingibambile ukuze elinye lingishaye ngempama lingikhahlele. Esinye isikhulu samemeza sithukuthele, ‘Kwenzenjani ngawe? Uyisilwane, noma unguNkulunkulu?’ Ekugcineni esinye isikhulu safika sathi, ‘Myekeni ngoba oFakazi banjalo. Kudingeka ubabulale ngaphambi kokuba bavume.’ Isikhulu sokuqala sathi, ‘Mdubuleni!’ Kodwa esikhundleni salokho sangigqula esiswini ngesibhamu saso. Lapho sebeqiniseka ukuthi ngangingeke ngibajoyine, bayeka ukungishaya. Ngemva kwezinsuku ezintathu, bangikhulula. Ngosizo lukaJehova angizange ngibuphule ubuqotho bami. Yingakho ngitshela enye intsha ukuba ithembele kakhulu kuJehova, oyosisiza ukuba sibekezele lapho kudingeka.” Ngokujabulisayo, isimo sashintsha kakhulu ngemva kokuba umongameli omusha eqale ukusebenza ngoJanuary 1986.

Ngokushesha okukhulu ukuphikisana kwempi nokuthula, ukuceba nobumpofu, ukuphila nokufa, kuyonyamalala phakade. EPharadesi elizayo lembulunga yonke, ukuphikisana okujabulisayo kobusuku nemini, izintaba nezigodi, izilwandle ezidumayo namachibi athulile, kuyojatshulelwa njengoba uJehova uNkulunkulu ejongile. Nawe ungaba lapho uma, njengabamemezeli boMbuso baseGuatemala abangaphezu kwezinkulungwane eziyishumi, uzamukela ngenhliziyo yonke izindaba ezinhle.

    Zulu Publications (1975-2026)
    Phuma
    Ngena
    • IsiZulu
    • Thumela
    • Okukhethayo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Imibandela Yokusebenzisa Le Webusayithi
    • Imithetho Yokugcinwa Kwemininingwane Eyimfihlo
    • Amasethingi Okugcinwa Kwemininingwane Eyimfihlo
    • JW.ORG
    • Ngena
    Thumela