Ingabe Uhlala Ulithola Iphuzu?

UMFOWABO omdala wayecasuke kakhulu. Wayecasulwe umfowabo omncane. Kwakwenzenjani? Umfowabo wayethole ukuqashelwa yena ngokwakhe ayengakutholanga. Njengoba ukucasuka kwakhe kwakukhula, umngane ohlakaniphile wakhe wamluleka ukuba alawule imizwa yakhe elimele. Ngaphandle kwalokho kungenzeka okubi. Kodwa lendoda ayisinakanga iseluleko esihle. Kunalokho, ngokudabukisayo, yabulala umfowabo.

Leyondoda kwakunguKayini, indodana eyizibulo labazali bethu bokuqala, uAdamu noEva. UKayini wabulala umfowabo omncane uAbela lapho uJehova amukela umhlatshelo ka-Abela futhi enqaba okaKayini. Umngane ohlakaniphile kwakunguJehova uNkulunkulu, owanikeza iseluleko sothando uKayini asenqaba. Ngenxa yalokho, kwangena ukubulala emkhayeni wesintu owawusasungulwa, futhi uKayini wagwetshwa ukuba aphile konke ukuphila kwakhe okude njengolahliwe. Yeka umphumela omubi owabangelwa ukwehluleka ukuthola iphuzu leseluleko!—Genesise 4:3-16.

Emakhulwini amaningi eminyaka ngemva kukaKayini, iNkosi yakwaIsrayeli uDavide yaphinga noBati-Sheba, umka-Uriya umHeti, futhi owesifazane wakhulelwa. UDavide wazama ukusingatha lenkinga ngokukhuthaza u-Uriya ukuba angene umkakhe. Lapho enqaba, uDavide wahlela ukuba u-Uriya afe empini wayeseshada noBati-Sheba ukuze agweme ukuba uBati-Sheba afe njengesiphingi. Umprofethi kaNkulunkulu weza kuDavide futhi waletha ekunakekeleni kwakhe ukungathi sína kwalokho ayekwenzile. Ngokushesha uDavide walithola iphuzu leseluleko. Ngakho, nakuba kukho konke ukuphila kwakhe ayehlushwa imiphumela yalesosono, uJehova wakwamukela ukuphenduka kwakhe okusuka enhliziyweni.—2 Samuweli 11:1–12:14.

Lezibonelo ezimbili ezingokomlando zibonisa ukubaluleka kokulalela iseluleko. Kungenza umehluko phakathi kokuphumelela nokwehluleka, injabulo nokudabuka, ngisho nokuphila nokufa. Akumangalisi ukuthi iBhayibheli lithi: “Indlela yesiwula ilungile emehlweni aso, kepha ohlakaniphileyo ulalela iziluleko.” (IzAga 12:15) Nokho akulula ukulalela iseluleko. Kungani? Singasihlakulela kanjani isimo esihle seNkosi uDavide kulokhu futhi sigweme isibonelo esibi sikaKayini?

Ukuthobeka Kuyasiza

Ngokuvamile abantu bakuthola kunzima ukulalela iseluleko ngoba abanakulamukela iqiniso lokuthi badinga usizo. Noma uma belamukela, abasiboni isizathu sokuba bamukele iseluleko esivela kulomuntu. Eqinisweni, lokhu kuwukuqhosha, futhi nje ukucabanga ngakho kancane kungasiza ekukunqobeni. Ngokwesibonelo, uPawulu wathi: “Bonke bonile, basilalelwe inkazimulo kaNkulunkulu.” (Roma 3:23) Lokho kusitshela ukuthi wonke umuntu uyasidinga iseluleko ngezikhathi ezithile. Kusitshela futhi ukuthi ngisho nalabo abasinikeza iseluleko banamaphutha. Akekho omsulwa. Ngakho ungalokothi uvumele lokho okucabangela njengamaphutha omunye umuntu kukuvimbele ekwamukeleni noma iluphi usizo angase abe sesimweni sokukunikeza lona.

UJesu wagcizelela isidingo sokulwa nokuqhosha lapho etshela abalandeli bakhe: “Uma ningaphenduki, nibe-njengabantwana, anisoze nangena embusweni wezulu.” (Mathewu 18:3) Abantwana abancane baba nomuzwa wokulondeka uma abazali babo bebaluleka futhi bebaqondisa. Ingabe uzizwa ngendlela efanayo lapho othile ekweluleka, uqaphela ukuthi iseluleko esinjalo sibonisa uthando nokukhathalela kwalowomuntu ngawe? (Heberu 12:6) INkosi uDavide, ekuzimisela kwayo kokuzithoba ukwamukela iseluleko kwavula indlela yokuba uJehova amukele ukuphenduka kwayo, yashukumiseleka ukuba ilobe: “Olungileyo makangishaye, kungumusa kimi; angisole, kungamafutha ekhanda.”—IHubo 141:5.

Isimo esinjalo sokuthobeka singasisiza lapho iseluleko esisitholayo sithinta lezozindawo okungekho mithetho emi siwe ngazo. Ngokwesibonelo, uma selulekwa ngokuthi indlela yethu yokuzilungisa noma yokugqoka ikh uba abathile ebandleni, kungase kudinge ukut hobeka kwangempela ukuba silithole iphuzu. Nokho, ukwenza kanjalo kuyobe kuwukulandela isiyalo somphostoli uPawulu: “Akungabikho ozifunela okwakhe, kodwa akubeyilowo nalowo afunele omunye.”—1 Korinte 10:24.

Ngokujabulisayo, uJehova uye walungiselela iBhayibheli, eligcwele iseluleko esihle kakhulu. Eqinisweni, igama elithi “iseluleko” ngezindlela zalo ezihlukahlukene litholakala kulo izikhathi ezingaphezu kwe-170. Futhi, ulungiselela abelusi abanothando ukuba basisize ekusebenziseni iseluleko. Ilungiselelo lomkhaya lingelinye ilungiselelo elivela kuJehova lokunikeza usizo lothando ngeseluleko esivela kubazali abayiqaphelayo imithwalo yabo yemfanelo. Ngaso sonke isikhathi masisilalele ngokuzithoba iseluleko esinjalo.

‘Shesha Ukuzwa’

UJakobe 1:19 uyeluleka: “Yilowo nalowomuntu makasheshe ukuzwa, aphuze ukukhuluma, aphuze ukuthukuthela.” Lokhu kunjalo ngokukhethekile lapho samukela iseluleko. Ngani? Phakathi kokunye, akulona yini iqiniso ukuthi ngokuvamile siyawaqaphela amaphutha ethu siqu, futhi akuzi njengento esimangaza ngokuphelele lapho umngane okhathalelayo ewaveza futhi esinikeza iseluleko? Ngokuqinisekile kukwenza kube lula ngabo bonke abahilelekile uma sikuqonda ngokushesha lokho azama ukukusho futhi samukela ngokuzithoba usizo lothando.

Lapho umngane eza kithi neseluleko, kumelwe sikhumbule ukuthi kungenzeka uyesaba. Akulula ukunikeza iseluleko. Mhlawumbe ngaphambi kokuba eze lowomeluleki uye wacabanga kakhulu ngamazwi nangendlela azoyisebenzisa. Umdala angase aqale ingxoxo ngokusitusa esicini esithile se nkonzo yobuKristu esenza kahle kuso. Kodwa lokho akumelwe kusenze singabaze izisusa zakhe lapho eqhubeka enikeza iseluleko. Lowo onikeza iseluleko angase akhulume ngendlela engaqondile okokuqala, ezama ukungakhulumi ngokungenangqondo noma ngamazwi ahlabayo. Ukuba kwethu ngabaqonda ngokwanele ukuba sithole iphuzu ngokushesha kuyosiza umeluleki emsebenzini wakhe futhi mhlawumbe kusenze singabi nemizwa elimele.

Ngezinye izikhathi umeluleki angasebenzisa isibonelo noma umfanekiso ukuze asisize sithole iphuzu. Enye insizwa yayingakabenzi ububi obungathi sína, kodwa yayisenkambweni enhlanhlathayo. Lapho ibonisana nayo, indoda endala engumKristu yacosha ithuluzi lokudweba elaliphezu kwedeski. Igobagoba lelithuluzi esandleni sayo, yabuza: “Uma ngigoba ngalendlela ithuluzi lokudweba, ingabe ngisengawulinganisa umugqa oqondile ngalo?” Insizwa yalithola iphuzu. Yayizama ukugoba imithetho ukuze ifanelane nezifiso zayo. Umfanekiso wayisiza ukuba ilandele isiluleko esihlakaniphile sezAga 19:20: “Yizwa isiluleko, wamukele ukulaywa.”

Qaphela Iseluleko Esiza Ngokungaqondile

Ukuqonda okunjalo kungasisiza ukuba sizuze eselulekweni esingaqondile, ngisho nangaphandle kokungenela kothile. Lokhu kwenzeka endabeni yensizwa yasePortugal. Yayitadisha iBhayibheli futhi yathola incwadi Ubusha Bakho—Ukuthola Okungcono Kakhulu Kubo. Ezinsukwini nje ezimbalwa kamuva, yembula ukuthi kakade yayisiyifunde izikhathi ezintathu lencwadi futhi yayiyisizile. Ngayiphi indlela? Nakhu lomuntu osemusha akusho:

“Ngangingenalo ithemba langempela ngekusasa, kodwa isahluko 2 [“Isizathu Sokuba Ubheke Esikhathini Esizayo Ngethemba”] siye senza ukuphila kwami kwaba nenjongo. Futhi, sengineminyaka ethile manje ngishaya indlwabu; akekho owake wangitshela ukuthi lokhu kwakumenyelisa uNkulunkulu futhi kuyingozi kimi. Ngemva kokufunda isahluko 5 [“Ukushaya Indlwabu Nobungqingili”], ngenza isinqumo sokuyeka lomkhuba. Isahluko 7 [“Izingubo Zakho Nokubonakala Kwakho Kusho Okuthile Ngawe”] sangisiza ukuba ngikukhathalele ukubonakala kwami siqu, futhi njengoba ungabona, sengigundile kakade.”

Waqhubeka: “Sengineminyaka eminingi ngibhema. Isahluko 15 [“Imilaliso—Ingabe Iyindlela Eya Ekuphileni Okungokoqobo?”] sangiqondisa kulokho. Ngiye ngathandaza kuJehova, futhi kusukela ngeSonto angikaze ngibheme omunye ugwayi. Uyazi, sekuyisikhathi esithile ngiba nobuhlobo bobulili nentombi yami, kodwa isahluko 18 [“Ingabe Ukuziphatha Kahle Kobulili Kunengqondo?”] saletha ekunakekeleni kwami umbono kaNkulunkulu ngalendaba. Sengikhulumile kakade nayo ngalendaba, futhi inqume ukunqamula ubuhlobo bethu.”

Yeka injabulo okuyiyo ukubona izinguquko ezinjalo ngesikhathi esincane kangaka ekuphileni komuntu omusha! Yini eyenza lokhu kwaba nokwenzeka? Iqiniso lokuthi yakwazi ukuqaphela eyayikufunda njengeseluleko esasisebenza kuyo ngokomuntu siqu.

Ukulalela Iseluleko Kuletha Izinzuzo

Iseluleko—kungakhathaliseki ukuthi siza kithi ngokungaqondile ngeBhayibheli noma ngezincwadi zeBhayibheli, noma sivela kumngane ngokuqondile—singaba yinzuzo. Lokhu kubonakala kokuhlangenwe nakho kukababa owafuna usizo emadodeni amadala ngokomoya ebandleni lakubo ngoba indodana yakhe eneminyaka eyi-18 yayingasabeli emizamweni yakhe yokweluleka. Abadala abangama Kristu babonisana ngothando nobaba, owayenentshiseko yokukhonza uNkulunkulu kodwa ngokusobala edinga ukulinganisela okwengeziwe ekusebenzelaneni nomkhaya wakhe.

Wafundelwa amazwi kaPawulu: “Naniboyise, ningabathukuthelisi abantwana benu, kodwa nibondle ngokuyala nangokuqondisa kweNkosi [uJehova]” (Efesu 6:4) Ubaba wacelwa ukuba akhumbule: Ingabe indlela ayezama ukukhuthaza ngayo indodana yakhe, ngisho nakuba yayinenhloso enhle, eqinisweni yayimcasula umfana? Ingabe wayelindele indodana ukuba ibe nentshiseko efana nekayise ngemihlangano yobuKristu nangenkonzo ngaphandle kokuzama ukutshala uthando lwezinto ezinjalo enhliziyweni yayo? Ingabe wayeyisizile indodana yakhe ukuba ‘ifunde ukumesaba uJehova uNkulunkulu wayo.’—Duteronomi 31:12, 13.

Ubaba walalela iseluleko futhi wasisebenzi sa. Waba yini umphumela? Indodana yakhe eneminyaka eyi-18 manje iba khona emihlanganweni yobuKristu, futhi ubaba uqhuba isifundo seBhayibheli samasonto onke nayo. Futhi njengoba ubaba asho, “Manje sesinobuhlobo bukababa nendodana obungcono kakhulu.” Yebo, bobabili ubaba nendodana balithola iphuzu leseluleko.

Akukho kungabaza ngokuthi sonke siyawenza amaphutha futhi sidinga iseluleko ngezikhathi ezithile. (IzAga 24:6) Uma silithola iphuzu futhi silalela iseluleko esihlakaniphile, siyojabulela izibusiso eziningi. Phakathi kwazo kuyoba nesibusiso esiyigugu kakhulu kunazo zonke: ukuhlakulela nokulondoloza ubuhlobo obunenjongo, bomuntu siqu noBaba wethu onothando wasezulwini, uJehova. Ngakho, siyonanela amazwi eNkosi uDavide: “Ngiyakumbonga uJehova ongilulekayo.”—IHubo 16:7.