Watchtower UMTAPO OKUYI-INTHANETHI
Watchtower
UMTAPO OKUYI-INTHANETHI
IsiZulu
  • IBHAYIBHELI
  • IZINCWADI
  • IMIHLANGANO
  • g90 9/8 k. 17-k. 21 isig. 6
  • Ukusuka Ebuthweni LikaHitler Kuya Enkonzweni ESpain

Ayikho ividiyo kulokhu okukhethile.

Uxolo, kube nenkinga ekufakeni ividiyo oyifunayo.

  • Ukusuka Ebuthweni LikaHitler Kuya Enkonzweni ESpain
  • I-Phaphama!—1990
  • Izihlokwana
  • Indaba Ethi Ayifane
  • Ukufunzwa Izimfundiso ZobuNazi Nobudlova
  • Indima Yami Empini Yezwe II
  • Umbono Wami Washintsha Phakade
  • Inkonzo YaseBethel Yesikhathi Esigcwele
  • Ikhishi Elihambayo
  • Inkonzo Yezithunywa Zevangeli EAfrika NaseSpain
  • Inzondo Yami Yaphenduka Uthando
    I-Phaphama!—1995
  • Asizange Siyisekele Impi KaHitler
    I-Phaphama!—1994
  • Ngingambuyisela Ngani UJehova?
    INqabayokulinda Ememezela UMbuso KaJehova Ka-2009
  • Ingxenye 3:1935-1940 Inhlangano Yezizwe Iyendayendela Ekufeni Kwayo
    I-Phaphama!—1987
Bheka Okunye
I-Phaphama!—1990
g90 9/8 k. 17-k. 21 isig. 6

Ukusuka Ebuthweni LikaHitler Kuya Enkonzweni ESpain

Njengoba ilandiswa nguGeorg Reuter (ophethe ifulegi, ngenhla)

IYINI injongo yokuphila? Kwabaningi bethu, kuba nesikhathi ekuphileni lapho siwubuza khona lowombuzo obucayi. Ukufa emkhayeni, ingozi engathi sína, noma nje ukuwohloka okubangelwa ukuguga kungasiphoqelela ukuba sicabange ngokujulile ngesizathu sokuba khona kwethu.

Endabeni yami kwenzeka ehlobo lika-1930, lapho ngineminyaka eyisithupha kuphela ubudala. Ngangihlala nabazali bami edolobheni lase-Essen, eJalimane. Ngeke ngiyikhohlwe indlela ukuphila kwami kobuntwana okonakala ngayo mhla ngithola umzwilili wakithi ufile ekhejini lawo. “Kungenzeka kanjani lokhu?” ngazibuza. “Ubucula kamtoti ngaso sonke isikhathi.”

Ngesizotha ngafaka lenyoni efile ekanini elingenalutho ngase ngiyingcwaba engadini yakithi. Kodwa angikwazanga ukuyikhohlwa lendaba. Nakuba kwadlula amasonto nezinyanga, ngangilokhu ngicabanga ngokufa kwayo kwaze kwaba yilapho ngehluleka ukuzibamba. Ngesibindi ngaqonda engadini ngalimba ikani. Yeka ukumangala! Inyoni yayingasekho. Okwakusele nje kwase kungamathanjana nezimpaphe ezimbalwa. Ingabe ukuphila kwenyoni kwakuphelela lapho nje? Kuthiwani ngathi? Kwenzekani kithi lapho sifa?

Ngalesosikhathi imibuzo yami yasala ingaphenduliwe. Kodwa ngingazelele, kwakusenezenzakalo ezisabekayo ezazisondela, izenzakalo ezazizongenza ngizifune ngentshiseko izimpendulo zaleyomibuzo ebeleselayo yasebuntwaneni.

Ukufunzwa Izimfundiso ZobuNazi Nobudlova

Iminyaka yadlula ngokushesha, futhi ngaba umfundi ofunda esebenza emkhakheni wezokwakha. Ngesikhathi esifanayo, uHitler wayesengumbusi, futhi inhlangano yakhe yezombangazwe yayiphumelela kakhulu ukufunza isizwe inkulumo-ze yemibono yakhe. Abantu babethi “Heil Hitler!” esikhundleni sokuthi “Sawubona.” Yonke indawo kwakunamaqembu ahlukaniswa ngamayunifomu: iJungvolk (Intsha), iHitler-Jugend (Intsha KaHitler) iBund Deutscher Mädchen (INhlangano Yamantombazane AseJalimane) iSA (Sturmabteilungen, noma amabutho ahlaselayo), neSS (Schutzstaffel, iqembu lonogada likaHitler). Futhi ngiyikhumbula kahle imikhosi yamabutho engenakubalwa, umculo nokukhala kwamacilongo emigwaqweni—kwakuyisikhathi esijabulisayo ngosemusha othatheka kalula.

Ngokushesha ngazithola sengihlanganyela, ngithathwé intshiseko evamile. Yonke indawo kwakuneziqubulo zobuzwe ezinjengesithi, “Namuhla, iJalimane ngeyethu; kusasa, umhlaba wonke uzoba ngowethu” nesithi “Ifulege lisho okukhulu kunokufa.” Ngingomusha okhohliseka kalula, ngazamukela njengezifanelekile.

Kodwa ngisho nakuleyominyaka yokuqala, kwakunohlangothi olubi endleleni yokubusa yobuNazi. Ngolunye usuku ekuseni ngoNovember 1938, ngabona indlu yokukhulekela yamaJuda ivutha amalangabi. Ngokumangalisayo, kwakunamadoda ezicima-mlilo ezungeze leyondawo, kodwa ayengenzi mzamo wokuwucisha. Ngalolosuku olufanayo isikhungo sezitolo sasinezingilazi ezifile. Izitolo zamaJuda zaziphangiwe futhi zacekelwa phansi kulokho kamuva okwabizwa ngokuthi yiKristallnacht (Ubusuku Bezingcezu Ezisangilazi). Lezizenzo zazihlelwe yiSS “njengemibhikisho ezenzekelayo” yodlame oluvamile ngokumelene namaJuda. Inzondo ngamaJuda yayishunyayelwa yonke indawo.

Indima Yami Empini Yezwe II

Lapho ngineminyaka engu-16 ubudala, ngezwa umbiko wenhlekelele owakhishwa emsakazweni ngoSeptember 1, 1939: amasosha aseJalimane ayeqe umngcele wasePoland. Ukuhlaselwa kwePoland kwase kuqalile, neMpi Yezwe II yayisigqashukile.

Lapho ngiqeda izifundo zami zomsebenzi, ngangena ebuthweni lamaJalimane. Ngemva kokuqeqeshwa kokuqala, ngathunyelwa ePoland lapho ngazibonela khona ukushiswa kwemijondolo yamaJuda yaseWarsaw. Ngabona izitimela zigcwele abantu abadabukisayo, beyiswa emakamu okuhlushwa asabekayo. Okuthile kwakubonakala kungalungile ngendlela esabekayo, kodwa ngakususa ukungabaza kwami. Ngangisathembele ekuhlakanipheni kweFührer okungenaphutha.

Ngokushesha ngemva kokuba amaJalimane ehlasele iRashiya, ngathunyelwa endaweni yaseCaucasus. Yeka indlela okwakudabukisa ngayo ukubona indawo enhle kanjalo icwile egazini lempi! Khona-ke kwafika ubusika obesabekayo bango-1942-43, ibutho lamaJalimane elalingabulindele ngokuphelele. Sasingakwazi ngisho nokungcwaba abahlobo bethu abafile emhlabathini oneqhwa. Lobobusika baphawula isiphetho senqubekela phambili yethu—sehlulwa empini yaseStalingrad; ibutho lonke laphela. Nakuba inkulumo-ze kaHitler yachaza ukuhlehla kwethu njengokumiswa “kwemingcele ephephile,” thina masosha sasifuna ukubuyela emakhaya ngokushesha ngangokunokwenzeka. Lezozimo ezingokoqobo ezinesihluku zempi ekugcineni zangiqinisekisa ukuthi amaphuphokazi kaHitler ayeyizinganekwane.

Ngenkathi sihlehla eRashiya, ngashaywa yizingcezu zebhomu. Zangibangela inxeba elibi esifubeni, futhi ngayiswa esibhedlela sezempi. Ngilapho, ngabhekana ubuso nobuso nemiphumela ethusayo yempi: amasosha akhubazeke empini, usizi, nobuze bakho konke. Imicabango yami yabuyela kuloyamzwilili owafa. Ingabe wawukhona ngempela umehluko phakathi kwabantu nezilwane?

Ngangingomunye wabanenhlanhla. Ngalulama ekulimaleni kwami ngasinda futhi nasempini. Ekupheleni kwempi, ngathunyelwa ekamu lamaFulentshi leziboshwa zempi, kodwa ekugcineni ngakwazi ukubuyela emkhayeni wakithi, owawusinde wonke kuleyominyaka esabekayo.

Umbono Wami Washintsha Phakade

Phakathi nokungabikho kwami isikhathi eside, abazali bami nomfowethu base bebe oFakazi BakaJehova, ngakho ngokushesha sase sihileleke ezingxoxweni ezinde eziphathelene nenkolo. Ngangingenakukholelwa kuNkulunkulu owayengavumela ububi nokuhlupheka okungaka. Thina masosha aseJalimane sasibopha ibhande elinekhongco elalibhalwe ukuthi “UNkulunkulu unathi.” Ngabuza, kodwa wayekuphi uNkulunkulu ngenkathi sihlupheka futhi sifa? Abefundisi babesiqinisekise ngokuthi uHitler wayeyisipho esivela kuNkulunkulu, kodwa ngenxa yakhe izwe lethu laliyincithakalo.

Esebenzisa iBhayibheli njengesisekelo sencazelo yakhe, ngesineke ubaba wangibonisa ukuthi kungani sasiphila ezikhathini ezinzima kangaka. Wangisiza ukuba ngiqonde ukuthi alukho uhlangothi uNkulunkulu alusekelayo ezimpini zabantu nokuthi ngokushesha ‘wayezophelisa ukulwa kuze kube-semikhawulweni yomhlaba.’ (IHubo 46:9) Wangibonisa ethathela emiBhalweni ukuthi ngokuphathelene nokufa ngokwakho, “umuntu akazidluli ngalutho izilwane.”—UmShumayeli 3:19.

NgeSonto elilandelayo, abazali bami bangimema ukuba ngihambe nabo siye enkulumweni yeningi eyayilungiselelwe oFakazi BakaJehova. Ngeke ngilukhohlwe lolosuku. Umhlangano wawusesikoleni lapho amabhentshi amancane ayesebenza njengezihlalo. Ngangingenaso isifiso sokubuyela esikoleni, nokho ngangikhona, ngihlezi imilenze yami emide ngiyisongele ngaphansi kwelinye lalawomabhentshana. Kodwa inkulumo eyayinikezwa yayithakazelisa kakhulu kangangoba yangenza ngakulibala ukungahlaliseki kahle kwami. Phakathi nehora elalandela, ngaphawula ukuthi zonke izilaleli zazihlanganyela ngentshiseko ekucatshangelweni kwesihloko seBhayibheli, zinikeza izimpendulo emibuzweni eyayiphakanyiswa umqhubi womhlangano.

Lapho umhlangano usuphelile, abaningi balabo ababekhona beza ukuzongamukela. Ubungane babo bokungazenzisi banginqoba. Ngangiyixhwele likagwayi, ngakho iqiniso lokuthi akekho owayebhema langithinta kakhulu zibekwa nje.

Kusukela ngalolosuku kuqhubeke, ngaya kuyo yonke imihlangano yoFakazi ngaze ngisho nganikeza ezami izimpendulo. Ekugcineni, izinto zase ziqala ukungikhanyela. Ngabona ukuthi uNkulunkulu wayengenacala ngakho konke ukuchitheka kwegazi kwangeMpi Yezwe II. Ngafunda ukuthi kwakuyinjongo yakhe ukuletha ipharadesi lomhlaba wonke nezibusiso ezingapheli ngesintu esilalelayo. Futhi nami nganginayo indawo kuleyonjongo yaphezulu uma ngangithanda.

Lesi ngempela kwakuyisigijimi esasifanele ukumenyezelwa. UHitler wayeqhoshe “ngoMbuso Weminyaka Eyinkulungwane” kodwa wayebuse iminyaka engu-12 kuphela—futhi yeka ukuthi kwaba nomphumela osabisa kanjani! UKristu kunokuba kube uHitler, noma, empeleni, yinoma yimuphi umbusi ongumuntu, oyomisa ukubusa kweminyaka eyinkulungwane emhlabeni, emva kokususa zonke izinhlobo zobubi ezihlupha isintu namuhla.—IsAmbulo 20:4.

Lelothemba elimangalisayo langithokozisa, futhi ngase ngishisekela ukutshela abangane bami ngalezinto. Ekugcineni ngase ngiyitholile injongo yangempela yokuphila. Yebo, kwakumelwe ngiyeke ukubhema kuqala, okuthile okwakungelula neze ngami. Kodwa ngamisa usuku, futhi kusukela ngalolosuku kuqhubeke, ngenqaba ukuzingcolisa ngogwayi. Ngabona ukuthi njengesikhonzi sikaNkulunkulu, ngangilindeleke ukuba ngizikhulule “ekungcoleni konke kwenyama nokomoya.”—2 Korinte 7:1.

Inkonzo YaseBethel Yesikhathi Esigcwele

Ngokushesha ngemva kokuzinikezela nokubhapathizwa, ngaqala ukusebenza njengesikhonzi sesikhathi esigcwele soFakazi BakaJehova, nginomfowethu. Sasishayisa emini emsebenzini wokuziphilisa, bese sihamba ngamabhayisikili siye endaweni esasizoshumayela kuyo. Nakuba kwakungelula ngathi ukuthola izincwadi kuleyominyaka yangemva kwempi, sasisinakekela kangcono ngangokunokwenzeka isithakazelo esasisithola, sishiya omagazini, izincwadi, noma izincwajana okwesikhashana ukuze kuzuze abantu abaningi ngangokunokwenzeka esigijimini. Kodwa ngokushesha lesimo sasizoguquka.

UMzalwan’ uNathan H. Knorr, ngalesosikhathi owayengumongameli weWatch Tower Society, wayesanda kuhambela eJalimane futhi wayesibonile isidingo sezincwadi ezengeziwe. Ngokushesha ezokuqala zathunyelwa zivela eBrooklyn, okwasho umsebenzi owengeziwe ehhovisi legatsha laseJalimane wokuthumela lezincwadi kuwo wonke amabandla. Ngolunye usuku mina nomfowethu sathola ucingo oluthi: “Fikani ngokushesha eBible House [iBethel].”

Ngiyakhumbula ngiphawula kumfowethu ukuthi isabelo esinjengalesi ngokuqinisekile sasizosinikeza ithuba lokufunda iBhayibheli cishe usuku lonke. Kodwa ukungaqondi okunjalo ngeBethel kwaphela ngokushesha lapho sitshelwa uma sifika: “Sidinga indoda eyodwa emshinini wokunyathelisa nenye eMnyangweni Wokuthumela! Ngakho sizani nicabangisise, bese ninquma ukuthi ubani ozozinikelela muphi umsebenzi.” Ngagcina sengisebenza eMnyango Wokuthumela, nomfowethu emshinini wokunyathelisa.

Phakathi nalezozinsuku ezimatasa, isikhathi sethu sokufunda iBhayibheli sasilinganiselwe ngempela. Ngezinye izikhathi sasisebenza ubusuku nemini ukuze sithumele zonke izincwadi emabandleni ngesikhathi. Noma kunjalo, ukuhlangana nabazalwane abathembekile, njengoErich Frost, uKonrad Franke, noAugust Peters, bonke abase bechithe iminyaka eminingi emakamu okuhlushwa, kwanikela kakhulu ekukhuleni kwethu ngokomoya.

Kulomnyango engangisebenza kuwo, kwakunodade osemusha, uMagdalena Kusserow. Wayebekezelele iminyaka emine ekamu lokuhlushwa ngokwenqaba ukukhuleka kokuthi “Heil Hitler!,” kuyilapho ngangikade ngithunyelwe ekamu leziboshwa zempi lamaFulentshi ngenxa yokungasilweli kahle lesosaluthi. Nokho, iqiniso leZwi likaNkulunkulu lalisisondeze ndawonye. Sasinemigomo efanayo, futhi sanquma ukuthi sasifuna ukukhonza uNkulunkulu ndawonye.a

Ikhishi Elihambayo

Ngemva komshado wethu, sasizimisele ukuqhubeka enkonzweni yesikhathi esigcwele, sazi ukuthi usemningi umsebenzi okusamelwe wenziwe. Futhi sabusiswa ngezabelo eziningi ezithakazelisayo. Ngokwesibonelo, ngo-1951, ngabelwa ukuqondisa uMnyango Wezokudla womhlangano wezinsuku ezintathu eFrankfurt am Main, lapho esasihlele khona ukondla izihambeli zomhlangano ezingu-35 000.

Ngaphambi kwethu kwakunomsebenzi omkhulu kakhulu—ukulungiselela izindimbane eziningi kangako ukudla okushisayo, ngezinto zokusebenza ezazincane kakhulu. Kodwa sacabanga isu lokusebenzisa amagedlela amakhulu angu-51, esitimu, ayengafudunyezwa ngesitimu senqola ehambayo. Sasizoyitholaphi inqola ehambayo? Ekugcineni inkampane kaloliwe yavuma ukuba isiboleke enye yezinqola zayo, futhi ifemu ethile eFrankfurt am Main yasenzela amavalve omfutho ophansi. Lokhu kwasho ukuthi lenqola yayingasinikeza isitimu ngomfutho okahle ukuze kuphekwe.

Yeka indlela esakhululeka ngayo lapho ukuhlolwa kokusebenza kwalendlela ngosuku olwandulela umhlangano kuba yimpumelelo enkulu! Kwakunemibiko eminingi yamaphephandaba eyayikhuluma “ngalendlela entsha esunguliwe” yokondla izihlwele, ihambisana nezithombe zekhishi lenqola yethu ehambayo. Ngakho, umhlangano “Wokukhulekela Okuhlanzekile” wasakazwa kabanzi, lapho inani lababa khona ekugcineni lafinyelela kwabangaphezu kuka-47 000.

Ngenkathi sisekulowomhlangano, ngathola isimemo sokukhonza njengommeleli ojikelezayo weWatch Tower Society. Ngihambisana nomkami, ngaqale ngakhonza emsebenzini wokuhambela izifunda, ngihambela ibandla ngalinye isonto nesonto, emva kwalokho ngahambela izigodi, ngihambela imihlangano yazo zonke izifunda. Yeka ilungelo okwakuyilo ukukhonza eduze nabazalwane abanjengoMartin Poetzinger (kamuva owaba yilungu leNdikimba Ebusayo yoFakazi BakaJehova), uH. Dickmann, noR. Kelsey. Safunda okuningi kulabazalwane abavuthiwe. Usuku ngalunye esasiba nabo ngalo lwaluba isibusiso ngoba ngamunye wayeba nesipho esihlukile ayengasinikeza.

Inkonzo Yezithunywa Zevangeli EAfrika NaseSpain

Ngo-1961, ngaba nelungelo lokuba khona eWatchtower Bible School of Gilead eBrooklyn, eNew York, ekilasini elalinabazalwane ikakhulukazi futhi elathatha izinyanga eziyishumi. Phakathi nalesosikhathi, umkami, owayengenakukwazi ukuhamba nami, wasala eJalimane. Nakuba sasihlukene, sasithumelelana okuhlangenwe nakho kwethu ngezincwadi esasibhalelana zona njalo, ngakho isikhathi samane sadlula ngokushesha.

Isabelo sethu sezithunywa zevangeli saba yiTogo, izwe elincane eliseNtshonalanga Afrika. Lapho kwakumelwe sifunde ulimi olusha, isiEwe, ukuze sifinyelele izinhliziyo zabantu bakulelozwe. Kwakuwufanele umzamo. Kubantu baseTogo abanomoya wokwamukela izivakashi, wonke umuntu oyisihambi ungumngane, kodwa uma ekhuluma ulimi lwabo, bamthatha njengomfowabo.

Ngokushesha ngemva kokufika eTogo, ngaqala ukuqhuba isifundo nowoMdabu osemusha okuthiwa uAbraham, owayekhuluma isiNgisi kancane. Ngokushesha wayesehamba nami emsebenzini wokushumayela, futhi waba umsizi obaluleke kakhulu ekungisizeni ukuba ngichaze isigijimi seBhayibheli kubantu abakhuluma ulimi lwesiEwe.

Sayisebenzisa kahle incwadi ethi Ukusuka EPharadesi EliLahlekile Ukuya ePharadesi EliZuziwe, eyayinemifanekiso eminingi futhi iwusizo ekuqhubeni izifundo zeBhayibheli. Noma kunjalo, eminye imiqondo kwakungelula ukuba iqondakale kulabantu abavamile basemaphandleni. Babengasiqonda kanjani isibalo esingu-144 000 okukhulunywa ngaso kusAmbulo isahluko 7, kuyilapho babejwayelene nezinhlamvu zemali zo-25, 50 francs, noma-ke uma iningi kakhulu, u-100 francs? Umhlobo wami wayenekhono ekusebenziseni iminwe, futhi uma kudingekile nezinzwane ngokufanayo, ukuze kunqotshwe lenkinga. Futhi kwezinye izimo, sasenza imidwebo esihlabathini.

Sadumala kakhulu lapho kudingeka siphindele eYurophu, ngenxa yezinkinga zempilo, okokuqala saya eLuxembourg sase siya eJalimane. Kodwa umoya wezithunywa zevangeli wawusesezinhliziyweni zethu, futhi ngemva kwesikhashana, sacabanga ngokuthutha siyokhonza lapho indingeko yayinkulu khona—eSpain.

Ngemva kokufunda olunye ulimi, ngaphinde ngaba nelungelo lokukhonza abafowethu emsebenzini wokuhambela izifunda, nelokusebenza unyaka esizeni sokwakha iKhaya elisha laseBethel eduze naseMadrid. Kuye kwasenelisa kakhulu sinoMagdalena ukukhonza abafowethu nodadewethu lapha eSpain. Nakuba singasenawo amandla esasinawo ngaphambili, ukuphila kwethu kunenjongo ngoba sihlala sifunda, futhi sihlala sikuhlanganyela nabanye lokho esiye sakufunda.

Lapho ngibheka emuva, ngingasho ngithi ukuthungatha kwami injongo yokuphila kwavuzwa kakhulu. Ngakubona ukuba nephutha kokwethembela kubantu abanjengoHitler, futhi lapho ngifinyelela ekwazini iqiniso leBhayibheli, ngazinikezela kuNkulunkulu. Yeka ukwaneliseka lokho okuye kwanginikeza khona! Manje sengiyazi ukuthi ikusasa lami alinakufana nelaleyanyoni eyafa. Nginethemba lokuphila okunenjongo okungasoze kwafinyezwa!—IsAmbulo 21:1-4.

[Umbhalo waphansi]

a Indaba yempilo kaMagdalena Kusserow Reuter yavela kumagazini weNqabayokulinda kaSeptember 1, 1985.

[Isithombe ekhasini 18]

UGeorg noMagdalena Reuter eSpain

    Zulu Publications (1975-2026)
    Phuma
    Ngena
    • IsiZulu
    • Thumela
    • Okukhethayo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Imibandela Yokusebenzisa Le Webusayithi
    • Imithetho Yokugcinwa Kwemininingwane Eyimfihlo
    • Amasethingi Okugcinwa Kwemininingwane Eyimfihlo
    • JW.ORG
    • Ngena
    Thumela