Yili Yakomboleka Kumalana ni Nganisyo Syakulemwecheka

1-2. Ana ndumetume Paulo ndawi sine jwalipikanaga uli, soni ligongo chichi mpaka tukamulane ni yaŵalembile pakwamba ya jwalakwe? (Aloma 7:​21-24)

PATUPIKENE ya ndumetume Paulo tukusatanda kuganichisya yakuti jwalakwe jwalalichile m’madela gejinji, jwaliji mkwiganya jwambone soni jwalembile mabuku gejinji. Yeleyitu yikulosya kuti Paulo jwaliji jwakulimba mtima soni jwakwete chikulupi chakulimba. Nambotu atamose yaliji myoyo, ndaŵi sine jwalakwe jwalagasikaga nganisyo soni jwadandawulaga. Soni mpela mwayiŵelele ni ŵajinjiwe, ndaŵi sine jwalakwe jwalimbanaga ni nganisyo syakulemwecheka.

² Aŵalanje Aloma 7:​21-24. Mu chikalata chiŵawulembele mpingo wa ku Loma, Paulo jwasasile muŵapikanilaga mumtima. Sonitu ŵajinji mwa m’weji mwelemu ni mwatukusapikanilaga. Atamose kuti Paulo jwaliji Mklistu jwakulupichika, nambope jwalagaga kutenda yindu yakusasaka Mlungu ligongo jwalimbanaga ni nganisyo syakusaka kutenda yakusakala. Konjechesya pelepa, ndaŵi sine Paulo jwalagaga ni nganisyo syakulemwecheka ligongo lya yindu yiŵatesile kalakala soni chakusawusya chaŵasimanaga nacho.

3. Ana chitulijiganye chichi munganiji? (Alolesoni “Ngopolelo ja Maloŵega.”)

³ Atamose kuti Paulo jwalimbanaga ni nganisyo syakulemwecheka,a nambo jwalakwe nganakunda kuti nganisyosi simlamulileje. Munganiji chitupate kwanga kwa yiwusyo yakuyichisyayi. Ana ni chichi chichamtendekasisye Paulo kuti ndaŵi sine aliwoneje kuŵa “jwakutesya chanasa”? Ana jwamalene chamti uli ni nganisyo syakulemwechekasi? Nambi m’weji mpaka tumalane chamti uli ni nganisyo syakulemwecheka?

CHICHAMTENDEKASISYE PAULO KUTI AKOLE NGANISYO SYAKULEMWECHEKA

4. Ana ni chichi chichamtendekasisye Paulo kuti akole nganisyo syakulemwecheka?

⁴ Yindu yaŵatesile munyuma. Paulo mkanaŵe kuŵa Mklistu jwamanyikaga ni lina lyakuti Saulo, soni jwatesile yindu yele panyuma pakwe jwalijimbaga nayo magambo. Mwachisyasyo, jwalakwe ni juŵajitichisye kuti Sitefano awulajidwe ni maganga. (Mase. 7:58; 8:1) Nambosoni, Saulo jwalagasisye Aklistu ŵajinji soni jwatendelaga yindu yangalwe.—Mase. 8:3; 26:​9-11.

5. Ana Paulo jwapikanaga uli ni yindu yiŵatesile munyuma?

⁵ Panyuma pakuti aŵele Mklistu, ndaŵi sine ndumetume Paulo jwalijimbaga magambo ligongo lya yindu yijwatesile kalakala. Atamose kuti papitile yaka yejinji Paulo ali Mklistu, jwalakwe jwalagasikagape nganisyo ligongo lyakuti jwalagasisye Aklistu. Mwachisyasyo, mu chikalata chakwe chandanda chakwawula ku mpingo wa ku Kolinto chiŵachilembile mu 55 C.E., jwalakwe jwatite, “Nganimba jwakuŵajilwa kukolanjidwa kuti ndumetume ligongo nawulagasisye mpingo wa Mlungu.” (1 Akoli. 15:9) Pali papite yaka msano, jwalakwe jwalembele chikalata Aklistu ŵa ku Efeso ni kwasalila kuti jwalakwe jwaliji “jwamnandi mnope kupunda mundu jwamnandi mwa ŵaswelawo.” (Aef. 3:8) Paŵamlembelaga Timoteyo chikalata, jwalakwe jwalikolasile kuti pandanda jwaliji “jwakunyosya Mlungu, jwakwalagasya ŵandu ŵakwe soni jwachipongwe.” (1 Tim. 1:13) Ana akuganisya kuti Paulo jwapikanaga uli paŵajijendelaga mipingo ni kusimanaga ni ŵandu ŵele ŵalagasisye kapena ŵachinasi ŵa ŵandu ŵiŵalagasisyewo?

6. Ana ni chindu chine chapi chichamtendekasisye Paulo kulagasika nganisyo? (Alolesoni maloŵe gamwiŵanda.)

⁶ Chakusoma mpela miŵa m’chilu. Paulo jwachilandenye chindu chichamlagasyaga nganisyo ni “chakusoma mpela miŵa m’chilu.” (2 Akoli. 12:7) Jwalakwe nganasala chindu chichamlagasyagacho, nambo maloŵe giŵakamulichisye masengo pelepa gakulosya kuti komboleka waliji ulwele kapena chindu chinechakwe chichamlagasyaga nganisyo.b

7. Ana ungali umlama wamkwayiye chamti uli Paulo? (Aloma 7:​18, 19)

⁷ Ungali umlama wakwe. Paulo jwalagasikaga ni ungali umlama wakwe. (Aŵalanje Aloma 7:​18, 19.) Atamose kuti jwalakwe jwasachililaga kutenda yambone, nambo chilu chakwe changali umlama chamlepelekasyaga kutenda yeleyo. Mwamti jwalakwe jwasasile kuti papali ngondo pasikati pa yakumbila ya mtima wakwe ni kusachilila kwakwe kutenda yindu yakuŵajilwa. Nambope Paulo jwalimbichilaga kuti amalane ni yeleyi. (1 Akoli. 9:27) Yili yangakayikasya kuti jwalakwe jwatengukaga mnope naga nganisyo syakusaka kutenda yakusakalasyo simyichile.

YAJWATESILE PAULO PAKUMALANA NI NGANISYO SYAKULEMWECHEKA

8. Ana yikalata yajwalembile Paulo yikusalosya chamti uli yijwatesile pakulimbana ni ungali umlama wakwe?

⁸ Mu yikalata yakwe, Paulo jwasasile yindu yaŵasosekwaga kutenda jwalakwe ni Aklistu achimjakwe kuti msimu wa Mlungu wakamuchisye kulimbana soni kumalana ni nganisyo syakusaka kutenda yakusakala. (Alo. 8:13; Agal. 5:​16, 17) Mwakuwilisyawilisya jwalakwe jwasalaga ya ndamo soni yakumbila yele Aklistu ŵasosekwaga kuyiŵambala kuti amsangalasyeje Mlungu. (Agal. 5:​19-21, 26) Ngatukukayichila kuti Paulo jwaganichisyaga yampaka atende kuti amalane ni yakulepela yakwe. Jwalakwe jwalijiganyaga Malemba soni kupata malangiso gakumkamuchisya kuti achenje yindu yine pa umi wakwe. Mwamti ngatukukayichilasoni kuti jwalakwe jwakamulichisyaga masengo malangiso giŵapelekaga kwa achimjakwe.

9-10. Ana ni chichi chichamkamuchisye Paulo kumalana ni nganisyo syakulemwecheka? (Aefeso 1:7) (Alolesoni chiwulili.)

⁹ Atamose kuti ndaŵi sine Paulo jwatengukaga, nambope jwalakwe jwapitilisyepe kuyiwona yindu mwakuŵajilwa. Mwachisyasyo, jwalakwe jwasangalalaga pajwapikanaga yindu yambone yajatendaga mipingo jajaliji kwakutalika. (2 Akoli. 7:​6, 7) Jwalakwe jwasangalalagasoni ni unasi uwapali pasikati pa jwalakwejo ni Aklistu achimjakwe. (2 Tim. 1:4) Jwamanyililagasoni kuti Yehofa akusangalala ni jwalakwejo. Kusala yisyene, Paulo jwasangalalaga ligongo lyakuti jwamtumichilaga Yehofa ali akwete “chikumbumtima cheswela.” (2 Tim. 1:3) Atamose piŵaliji kundende ku Loma, jwalakwe jwalimbikasisye Aklistu achimjakwe kuti ‘asangalaleje mwa Ambuje.’ (Afil. 4:4) Patukuŵalanga yaŵalembile Paulo, mpaka tupikanichisye kuti jwalakwe nganagambaga kuganichisya ya yakusawusya soni yakulepela yakwe. Mwamti nganisyo syakulemwecheka pasimyichile, jwalakwe jwatendaga yakomboleka kuti atandilesoni kuyiwona yindu mwakuŵajilwa.

¹⁰ Chindu chine chichamkamuchisye Paulo kumalana ni nganisyo syakulemwecheka chili mbopesi jakutuwombola. Jwalakwe jwakulupililaga kuti Yehofa akusamnonyela soni kuti mbopesi jaŵapeleche Yehofajo jamkwayaga jwalakwe pajika. (Agal. 2:20; aŵalanje Aefeso 1:7.) Mwamti yakuyichisya yakwe, Paulo jwakulupililaga kuti Yehofa jwamkululuchile yakulemwa yakwe kupitila mu mbopesi ja Yesu Klistu. (Alo. 7:​24, 25) Mwangasamala kandu kuti jwalakwe jwatesile yakulemwa munyuma soni kuti jwalagaga ni ungali umlama, Paulo jwakombolaga “kumtumichila” Mlungu mwakusangalala.—Aheb. 9:​12-14.

11. Ligongo chichi chisyasyo cha Paulo chili chakulimbikasya kwa m’weji?

¹¹ Mpela Paulo, m’wejisoni mpaka tulipikaneje kuti patukusaka kutenda yambone, nganisyo syakusaka kutenda yakusakala sikutuyichila. Komboleka yindu yakwe mpaka yiŵe yatukusatenda, yatukusaganisya soni yatukusaŵecheta. Mwamti nombe m’we komboleka mpaka tuyiche pakuŵecheta kuti, “Mundu jwakutesya chanasa une!” Mlongo jwine line lyakwe Elizac jwa yaka ya m’ma 20 jwasasile muŵapikanilaga. Jwalakwe jwatite, “Yikusaŵa yakulimbikasya kwa une panguganichisya muyaŵelele yindu kwa Paulo. Mwamti ngusalipikana chenene kumanyilila kuti nganimba jika jwangulimbana ni nganisyo syakulemwecheka. Yeleyi yikusangumbusya kuti Yehofa akusamanyilila yakusimana nayo ŵakutumichila ŵakwe.” Ana mpaka tutende chichi kuti tukole chikumbumtima cheswela soni kuti tusangalaleje atamose kuti tukulimbana ni nganisyo syakulemwecheka mpela muyaŵelele ni Paulo?

YAMPAKA TUTENDE KUTI TUMALANE NI NGANISYO SYAKULEMWECHEKA

12. Ana kutenda yindu ya usimu ndaŵi syosope mpaka kutukamuchisye chamti uli kulimbana ni nganisyo syakulemwecheka?

¹² Tutendeje yindu ya usimu ndaŵi syosope. Ndaŵi syosope patukutenda yindu ya usimu, yikusatukamuchisya kuti tukoleje nganisyo syakuŵajilwa. Kutenda yindu ya usimuku mpaka tukulandanye ni yatukusatenda kuti tukole chilu chambone. Patukulya yakulya yambone, kutenda masewela gakulimbisya chilu, soni kugona mwakwanila yikusatukamuchisya kuti tulipikaneje chenene. Mwakulandana ni yeleyi, tukusayiwona yakuyichisya yambone yayikusapagwa ligongo lya kuŵalanga Baibulo mwakutamilichika, kulalichila, kosechela misongano, kusimanikwapo soni kujigala nawo mbali. Yindu yeleyi ni yayikusatukamuchisya kuti tukomboleje kumalana ni nganisyo syakulemwecheka.—Alo. 12:​11, 12.

13-14. Ana kutenda yindu ya usimu kwakamuchisye chamti uli Aklistu ŵane ŵakulupichika?

¹³ Aganichisye chisyasyo cha m’bale John, jwele ali akwete yaka 39 jwayikopochele kuti akwete ulwele wa kamsa. Pandanda, jwalakwe jwakwete nganisyo syakulemwecheka. Jwalakwe nganakulupililaga kuti pa yaka yiŵakweteyi mpaka alwale ulwelewu. Pandaŵi jeleji, mwanache jwakwe jwamlume jwakwete yaka yitatupe. Ana ni chichi chichamkamuchisye m’baleju kuti akombole kumalana ni nganisyo syakwe syakulemwechekasi? Jwalakwe jwatite, “Atamose kuti nakwete nganisyo syakulemwecheka, nalolechesyaga kuti paliŵasa lyangu tukupitilisya kutenda yindu ya usimu. Mwamti twatendaga misongano josope, twajinjilaga mu utumiki wiki jilijose soni kutenda kulambila kwa peŵasa atamose kuti kutenda yeleyi kwaliji kwakusawusya.” Pakuganichisya ya munyuma, m’bale John jwaŵechetesoni kuti, “Panyuma pakuti ndandite kuyiwona yindu mwakuŵajilwa, yatendekasisye kuti Yehofa ambe machili soni kulosya chinonyelo chakwe. Yehofa mpaka ŵapesoni wawojo machili mpela muŵatendele ni une.”

¹⁴ Eliza jwatumkolasile kundanda jula jwatite, “Ndaŵi jilijose jasimanikwe pamisongano soni kutenda lijiganyo lya pajika, yikusangumbusya kuti Yehofa akusajanga mapopelo gangu soni kunonyela. Yeleyi yikusandendekasya kuŵa jwakusangalala.” Jwakulolela dela jwine jwa ku Africa lina lyakwe Nolan ni ŵamkwakwe lina lyawo Diane ŵaŵechete kuti, “Tukusapitilisyape kutenda yindu ya usimu atamose pandaŵi jatutengwiche. Ndaŵi syosope Yehofa akusatukamuchisya kuti tukole nganisyo syakuŵajilwa. Tukumanyilila kuti Yehofa chatukamuchisyeje soni kutupa yindu yambone atamose kuti ngatukumanyilila mwampaka atendele yeleyi.”

15. Ana tukusosekwa kutenda chichi kuti tumalane ni nganisyo syakulemwecheka? Apeleche chisyasyo.

¹⁵ Tukusasosekwa kutenda yejinji kupwatika pa yindu yatukusatendaga pakumalana ni nganisyo syakulemwecheka. Kuti tupikanichisye yeleyi, tuwanichisye kuti atandite kupikana kupweteka mgongo. Kuti kupwetekaku kumale, akusosekwa kutenda yejinji kupwatika pakutenda masewela gakulimbisya chilu lisiku lililyose. Mpaka asosekwe kuwungunya kuti amanyilile chachitandikasisye kupwetekako kapena kusimana ni dokotala kuti ŵakamuchisye. Mwakulandanamo, mpaka tusosekwe kuwungunya m’Baibulo soni m’mabuku getu atamosesoni kusimana ni Mklistu jwakulimba mwausimu kuti atukamuchisye kumalana ni nganisyo syakulemwecheka. Kwende tulolesoni yindu yine yampaka yitukamuchisye.

16. Ana ni chichi champaka chakamuchisye kuti amanyilile chachitandikasisye kuti akoleje nganisyo syakulemwecheka? (Salimo 139:​1-4, 23, 24)

¹⁶ Apopeleje kuti amanyilile yisyesyene yakusosechela. Mwenye Daudi jwakulupililaga kuti Yehofa ŵammanyililaga chenene jwalakwe. Myoyo jwalakwe jwamŵendile Yehofa kuti amkamuchisye kumanyilila yayamtendekasyaga ‘kulagasika nganisyo.’ (Aŵalanje Salimo 139:​1-4, 23, 24.) Wawojosoni mpaka amŵende Yehofa kuti ŵakamuchisye kumanyilila yayikwatendekasya kuti akoleje nganisyo syakulemwecheka soni kumanyilila yampaka atende kuti amalane nasyo. Mpaka asosekwesoni kuliwusya yiwusyo mpela yakuti, ‘Ana ni chichi chachitandikasisye kuti ngoleje nganisyo syakulemwecheka? Ana pana chinechakwe chele ndaŵi syosope chikusandendekasya kuti ngoleje nganisyo syakulemwecheka? Ana ngusatamila kuganichisya nganisyo syakulemwechekasi mmalo mwakusityosya?’

17. Ana mpaka alijiganye ngani syapi syampaka syakamuchisye kuti akoleje nganisyo syakuŵajilwa? (Alolesoni chiwulili.)

¹⁷ Alijiganyeje ngani syakamulana ni yakusosechela. Kulijiganya ndamo syambone syakwete Yehofa ndaŵi ni katema mpaka kwakamuchisye. Mwachisyasyo, ndumetume Paulo jwapatile maumbone gejinji ligongo lyakuganichisya ya mbopesi jakutuwombola soni yakusatenda Yehofa pakutukululuchila. Wawojosoni mpaka atende yakulandanayo. Akamulichisyeje masengo Kabuku Kakuwungunyila ka Mboni sya Yehofa, soni mabuku getu gane pakuwungunya ngani syakwamba chanasa cha Yehofa, yakusatenda pakutukululuchila soni chinonyelo chakwe chakulupichika. Papatile ngani sisyakamuchisye, akusosekwa kusilemba. Asiŵicheje ngani syapatilesyo pamalo gakuwonechela soni akamulichisyeje ngani sisyosyo naga nganisyo syakulemweka pasyayichile. Nambosoni alinjeje kukamulichisya masengo yindu yalijiganyisyeyo mwakamulana ni mwayiŵelele pa umi wawo.—Afil. 4:8.

18. Ana ni ngani syapi syasyakamuchisye Aklistu ŵane paŵalijiganyaga?

¹⁸ Mlongo Eliza jwatumkolasile kala jula, jwalijiganyisye yindu yakwamba Yobu. Jwalakwe jwatite, “Nalijiganyisye yejinji kutyochela pa chisyasyo cha Yobu. Jwalakwe jwasimene ni yakusawusya mwakutotoganya. Atamose kuti yindu yayiche pakusakala mnope, nambope Yobu nganaleka kumdalila mnope Yehofa. Jwalakwe jwatesile yeleyi atamose kuti nganamanyililaga chichatendekasyaga kuti asimane ni yakusawusya.” (Yob. 42:​1-6) Mlongo Diane jwatumkolasile kala jula jwatite, “Une ni ŵamkwangu tukulijiganya pakamulichisya masengo buku ja Amŵandichile Yehofa. Tukumyamichila Yehofa ligongo lyakuti akupitilisya kutugumba mpela mwakusatendela jwagumba yiŵiga. Mmalo mwagamba ganichisya yatukusalemwesyaga, tukusalingalinga ganichisya yakusatenda Yehofa pakutugumba kuti tuŵe ŵandu ŵambone. Yeleyi yikusatutendekasya kuti tuŵe najo paunasi wambone.”—Yes. 64:8.

MPAKA TUŴE ŴAKUSIMICHISYA KUTI YEHOFA CHACHITUKAMUCHISYA SONI KUTUPA UPILE

19. Ana ndaŵi sine mpaka tulipikaneje mwamti uli, soni ana tukusosekwa kusimichisya ya chichi?

¹⁹ Atamose kuti mpaka tukamulichisyeje masengo yindu yatulijiganyisye munganiji, nambope tukajembecheyaga kuti nganisyo syakulemwecheka ngasiyikagasoni. Mwamti ndaŵi sine mpaka tulipikanejepe kuti tuli ŵandu ŵakutesya chanasa. Nambope ni chikamuchisyo cha Yehofa mpaka tukombole kunandiya nganisyo syakulemwechekasi pasituyichile. Mwamti mpaka tuŵe ŵakusimichisya kuti ndaŵi ni katema chitumtumichileje Yehofa tuli tukwete chikumbumtima chambone soni tuli mkusangalala.

20. Ana asimichisye kutenda chichi?

²⁰ Kwende tuŵe ŵakusimichisya kuti nganisyo syakulemwecheka sikatulamulilaga. Nganisyo syakwe mpaka siŵe sya yindu yitwalemwisye munyuma, yakusawusya yetu soni ungali umlama wetu. Mwamti ni chikamuchisyo cha Yehofa mpaka tukombole kulimbana ni nganisyo syakulemwechekasi. (Sal. 143:10) Myoyo kwende tuganichisyeje ya chilambo chasambano mwele kulagasikaga ni nganisyo syakulemwecheka kuchimala. Mmalomwakwe, tuchijimukaga lisiku lililyose tuli nganitukola nganisyo syakulemwecheka ni kumtumichilaga Yehofa Mlungu jwetu jwachinonyelo mwakusangalala.