MALICHI 16-22, 2026
NYIMBO NA. 20 Ŵatupele Mwanagwawo Jumopejo
Ligongo Lyakwe Tukusasosechela Mbopesi Jakutuwombola
“Ana ŵani ŵachachingulupusya ku chilu chachikuwachi?”—ALO. 7:24.
CHAKULINGA CHA NGANIJI
Chitulole kuti mbopesi ja Yesu jikusatendekasya kuti Yehofa atukululuchileje yakulemwa yetu, tukole chembecheyo chakuŵa ŵamlama soni kuti tuŵeje pa unasi wambone ni jwalakwe.
1-2. Ana tukusosechela kutukulupusya ku chichi, soni ligongo chichi? (Aloma 7:22-24) (Alolesoni chiwulili.)
TUWANICHISYE kuti mundu jwine jimgwilile nyumba soni jwalakwe akulepela kulikulupusya. Mwamti chakusosekwa kutenda chili kugumila kuti ŵane amkamuchisye soni kulupilila kuti chamkulupusye.
2 Wosopewe tuli mpela mundu jweleju. Mu litala lyamti uli? Adamu piŵamjimuchile Yehofa jwalakwe jwaŵele jwakulemwa. Kaneko ulemwa wakwewu ŵapelelesoni ŵanache ŵakwe. Yakuyichisya yakwe, ŵandu wosope twaŵele ŵakulemwa mwamti nganituŵa tukombwele kulikulupusya achimsyewe mpela chisyasyo cha mundu jula. Pakwamba ya ulemwa wetuwu, Paulo jwalondesisye chenene mu chikalata chakwe chakwawula kwa Aloma. (Aŵalanje Aloma 7:22-24.) Mwamti jwalakwe jwaŵendile kuti amkulupusye “ku chilu chachikuwa.” Paulo jwajigalile ulemwa wele ngamkanakombola kuwuŵambala mwamti yakuyichisya yakwe yaliji chiwa. (Alo. 6:23) Mwelemutu ni mwayiŵelele ni m’weji, mwamti twasosechelaga mundu jwakuti atukulupusye.
Mwakulandana ni mundu jwakusalaga nyumba pajimgwilile jwakusasosechela kumkulupusya, m’wejisoni tukusalaga ni ulemwa watwajigalile kwa achinangolo ŵetu soni tukusasosechela kutukulupusya (Alole ndime 1-2)
3. Ana mbopesi jakutuwombola jikusatukulupusya m’matala gapi?
3 Chakusangalasya chili chakuti Paulo ali asasile ya muŵaŵelele, jwalakwe jwatupelesoni chembecheyo. Panyuma pakuliwusya kuti, “Ana ŵani ŵachachingulupusya ku chilu chachikuwachi?,” jwalakwe jwalijanjilesoni kuti, “Ngumyamichila Mlungu ligongo lyakungulupusya kupitila mwa Yesu Klistu Ambuje ŵetu.” (Alo. 7:25) Pelepatu Paulo jwagopolelaga ya mbopesi jiŵapeleche Yesu.a Mbopesi jeleji jikusatukamuchisya kuti (1) tukululuchidweje yakulemwa yetu, (2) kola chembecheyo chakuŵa ŵamlama, soni (3) kuŵa pa unasi wambone ni Yehofa. Kukambilana mfundosi chikutukamuchisye kuti tumnonyeleje mnope Yehofa, “Mlungu jwakusapeleka chembecheyo.” (Alo. 15:13) Chikutukamuchisyesoni kuti tumyamichileje mnope Yesu jwele “kupitila mwa [jwalakwe] twagopoledwe pakutuwombola.”—Akolo. 1:14.
MBOPESI JAKUTUWOMBOLA JIKUSATUKAMUCHISYA KUTI TUKULULUCHIDWEJE ULEMWA
4-5. Ligongo chichi wosopewe tukusasosechela mbopesi jakutuwombola? (Jwakulalichila 7:20)
4 Kuti tukululuchidwe yakulemwa yetu, tukusasosechela mbopesi jakutuwombola. Wosopewe tukusalemwa chinga kupitila mu kaŵechete kapena yakutenda yetu. (Aŵalanje Jwakulalichila 7:20.) Maulemwa gane gali gekulungwakulungwa. Mwachisyasyo, Chilamusi cha Mose chasalaga kuti Myisalayeli jwatesile chikululu kapena kuwulaga mundu jwasosekwaga kuwulajidwa. (Lef. 20:10; Num. 35:30, 31) Atamose kuti maulemwa gane ngagakusaŵa gekulungwa, nambope gakusaŵa maulemwape. Mwachisyasyo, jwamasalimo Daudi jwaŵechete kuti, “Chinjijenda mwakusamala pakogopela kulemwa ni lulumi lwangu.” (Sal. 39:1) Yeleyi yikulosya kuti ndaŵi sine atamose kaŵechete ketu mpaka katulemwekasye.—Yak. 3:2.
5 Aganichisye yaŵatesile soni yaŵaŵechete munyumamu. Ana pakwete paŵechete yindu yine yele panyuma pakwe ŵaligambile nayo? Ana pakwete patesile yineyakwe yele pambesi pakwe ŵalijimbile nayo magambo? Ngatukukayichila kuti ajanjile kuti elo pa yiwusyo yosopeyi. Mwamti Baibulo jikusati, “Naga tukuŵecheta kuti, ‘Nganitukola ulemwa,’ nikuti tukulilambusya soni ngatukusakulupilila yijiganyo yisyesyene.”—1 Yoh. 1:8.
6-7. Ana ni chichi chachikusamtendekasya Yehofa kutukululuchila yakulemwa yetu? (Alolesoni chiwulili.)
6 Mbopesi jiŵapaleche Yesu jatendekasisye kuti yiŵeje yangasawusya kuti Yehofa atukululuchileje yakulemwa yetu. (Aef. 1:7) Nambo yeleyi ngayikugopolela kuti Yehofa akusayiwona yakulemwayi mwakupepuka. Mwamti Yehofa jwangasangalalaga mundu palemwisye. (Yes. 59:2) Ligongo lyakuti jwalakwe ali jwachilungamo jwatesile yakomboleka ni chakulinga chakuti atukululuchileje patulemwisye.
7 Chilamusi cha Mose chasalaga kuti mundu jwalijose jwasosekwaga kupeleka mbopesi ja nyama kuti akululuchidwe yakulemwa yakwe. (Lef. 4:27-31; 17:11) Mbopesisi syapelekaga chiwulili cha mbopesi jekulungwa mnope jiŵasosekwaga kupeleka Yesu soni yakuyichisya yambone yayichipagwa. Mbopesi jaŵasosekwaga kupeleka Yesuji ni jajikatendekasisye kuti yiŵeje yakomboleka kuti Yehofa atukululuchileje yakulemwa yetu. Paulo jwamanyililaga kusosekwa kwa mbopesi jakutuwombola mwamti yeleyi yawonechele mu chikalata chiŵalembele Aklistu ŵa ku Kolinto. Myoyo panyuma pakusala ya ndamo syakusakala siŵatendaga, jwalakwe jwasalile kuti, “Nambo Mlungu ŵamswejesye kuti mŵe ŵakweŵakwepe soni ŵamtesile kuŵa ŵakulungama mu lina lya Ambuje Yesu Klistu soni ni msimu weswela.”—1 Akoli. 6:9-11.
Mbopesi sya nyama siŵapelekaga Ayisalayeli pakusaka kusimasya ulemwa, syaliji chiwulili cha mbopesi jakutuwombola soni syalosyaga yindu yambone yayichipagwa (Alole ndime 6-7)
8. Ana tukusosekwa kuganichisya chichi patukosechela kutenda nawo mwambo wachikumbuchilo wa chaka achino?
8 Pakukosechela kutenda nawo Chikumbuchilo cha chaka achino, alinje kupata ndaŵi jakuganichisya mwele kukululuchila kwa Yehofa kuli kwakusosekwa mnope kwa wawojo. Mwachisyasyo, ligongo lya mbopesi jakutuwombola yikusatukamuchisya kuti tukalijimbaga magambo pa yakulemwa yitwatesile kalakala nambo twapitikwiche mtima. Nambi uli naga yikwasawusya kukulupilila kuti Yehofa ŵakululuchile? Mwine akusaliŵechetela kuti, ‘ngumanyilila kuti Yehofa ŵangululuchile, nambope nganimba nalikululuchile namsyene.’ Myoyo naga akusalipikana myiyi, akumbuchile kuti Yehofa ni msyene kululuchila soni jwalakwe ampele mwanagwe machili gakwalamula ŵandu. Jwalakwe nganiŵapa wawojo kapena mundu jwalijose udindo wakuti asaguleje mundu jwakusosekwa kumkululuchila kapena iyayi. Mwamti Baibulo jikusati, ‘naga tukwenda m’lilanguka, mpela mwakusatendela Yehofa jwakusatama m’lilanguka, . . . myasi ja Yesu Mwanagwe jikusatuswejesya ku ulemwa wosope.’ (1 Yoh. 1:6, 7) Yeleyitu mpaka tuyikulupilile mnope mpela mwatukusati pakukulupilila yijiganyo yine ya m’Baibulo. Mbopesi jakutuwombola jikusamtendekasya Yehofa kuti atutendeleje chanasa mwamti Baibulo jikusaŵecheta kuti jwalakwe ali ‘jwakoseka kukululuka.’—Sal. 86:5.
MBOPESI JAKUTUWOMBOLA JIKUSATUPA CHEMBECHEYO CHAKUŴA ŴAMLAMA
9. Ana Baibulo pajikuŵecheta ya maloŵe gakuti ulemwa, jikusagopolela chichi? (Salimo 51:5)
9 M’Baibulo, liloŵe lyakuti “ulemwa” lyangagamba kugopolela kutenda yakusakala, nambo likusagopolelasoni ungali umlama wele twajigalile kutyochela kwa achinangolo ŵetu. (Aŵalanje Salimo 51:5.) Ungali umlama welewu ngawukusagamba kututendekasya kutenda yakusakala, nambo ukusatutendekasyasoni kuti tulwaleje, tukalambaleje soni tuweje. Ni ligongo lyakwe mwanache jwagambile kupagwa kwene jwele nganatendeje chakusakala mpaka yisimanikwe kuti alwasile kapena kuwa kwene. Yeleyi yikusatukamuchisyasoni kumanyilila ligongo lyakwe ŵandu ŵambone soni ŵakusakala akusasimana ni yakusawusya soni kuwa. Kusala yisyene, wosopewe twajigalile ulemwa kwa Adamu.
10. Ana Adamu ni Hawa ŵapikene wuli panyuma pakuti alemwisye?
10 Aganichisye muŵapikanile Adamu ni Hawa panyuma pakuti alemwisye soni aŵele ŵangali umlama. Ulemwawu watendekasisye jemanjaji kukwayidwa mnope mumtima. Panyuma pakuti alemwisye, ndaŵi jijojo Adamu ni Hawa ŵasimene ni yakuyichisya ya ungapikanila malamusi ga Mlungu gele ‘galembedwe m’mitima jawo.’ (Alo. 2:15) Mwamti ndaŵi jijojo ŵayikopochele kuti yindu nganiyiŵa chenene. Soni ŵalinganyisye yakuti awale yakuwala kuti asise umakonope wawo nambosoni ŵamjuŵile Mkupanganya jwawo mpela ŵawiyi. (Gen. 3:7, 8) Kwandaŵi jandanda, Adamu ni Hawa ŵatandite kulijimba magambo, kulagasika nganisyo, kulipikana kuti pangali jwakwachenjela, kupikana kupweteka soni kutenda sooni. Mwamtitu jemanjaji ŵapitilisye kulipikana myoyo mpaka pandaŵi jaŵawile.—Gen. 3:16-19.
11. Ana ungali umlama wetu ukusatutendekasya kuti tulipikaneje uli?
11 Ligongo lyakuti tuli ŵangali umlama, ndaŵi sine tukusalijimba magambo, kutenda sooni soni kulagasika nganisyo mpela muyaŵelele ni achinangolo ŵetu ŵandanda. Kulagasika nganisyo soni yakusawusya yatukusasimana nayo yili yakuyichisya ya ungali umlama. Atamose tuli tulinjilile chamti uli, nganituŵa tukombwele kumasya yakusawusyayi mwajika jetu. Tukuŵecheta yeleyi ligongo lyakuti Baibulo jikusasala kuti tuŵele tuli “wangali chembecheyo.” (Alo. 8:20) Mwelemutu ni mwayiŵelele kwa mundu jwalijose. Mwachisyasyo, maboma gaŵele gali mkutenda yakomboleka kuti asamalileje yachilengedwe, kumasya yachiwawa, kumasya usawuchi soni kumasya ngondo. Atamose kuti aŵele ali mkutenda yakomboleka kuti yeleyi yikomboleche, nambope nganiyikamuchisya ata panandi. Nambo ana mbopesi jakutuwombola mpaka jitukulupusye chamti uli ku ulemwawu?
12. Ana mbopesi jakutuwombola jikusatupa chembecheyo chamti uli?
12 Mbopesi jakutuwombola jikusatupa chembecheyo chakuti “yakupanganyikwa yosope yichigopoka ku ukapolo wa kuwola.” (Alo. 8:21) Yeleyi yikugopolela kuti patuchiŵa ŵamlama m’chilambo chasambano, ngasitulwalaga, kulagasika nganisyo, kupikana kupweteka, kutenda sooni, kuliwona kuti pangali jwakutuchenjela kapena kulijimba magambo. Konjechesya pelepa, “Mwenye jwamtendele” Jwali Yesu juŵatuwombwele ku ulemwa chachilamulilaga. Jwalakwe chachakamuchisya ŵandu mwakumasya yakusawusya yawo yele mwajika jawo nganaŵa akombwele kuyimasya.—Yes. 9:6, 7.
13. Ana ni chindu chine chapi chakusosekwa kuganichisya pakukosechela kutenda Chikumbuchilo cha chaka achino?
13 Aganichisye mwayichiŵela yindu pandaŵi jele jwalijose chachiŵa jwamlama. Pachachijimukaga lisiku lililyose ngasadandawulaga kuti wawojo kapena jwachibale jwawo chasoŵe yakulya, chalwale kapena kuwa kwene. Sonitu atamose apano mpaka tukole mtendele wa mumtima naga ‘tukamwile mwakulimba chembecheyo . . . chachili mpela nangula jwa umi wetu.’ (Aheb. 6:18, 19) Mpela mwayikusaŵela kuti nangula jukusakamuchisya kuti liboti likajendagajendaga ni mbungo, myoyosoni chembecheyo chetu chikusatukamuchisya kuti tukombole kupilila yakusawusya yatukusimana nayo apano. Kusala yisyene, mpaka tuŵe ŵakusimichisya kuti Yehofa chachipeleka “yindu yambone kwa ŵandu ŵakusamsosasosa ni mtima wosope.” (Aheb. 11:6) Mpaka tuŵe ŵakulimba apano soni kola chembecheyo chisyesyene yayikusakomboleka ligongo lya mbopesi jaŵepeleche Yesu.
MBOPESI JAKUTUWOMBOLA JIKUSATUKAMUCHISYA KUŴA PA UNASI WAMBONE NI YEHOFA
14. Ana ulemwa wakwayiye chamti uli unasi wetu ni Mkupanganya jwetu, soni ligongo chichi?
14 Kutandila pandaŵi jele Adamu ni Hawa ŵamlemwechesye Yehofa, ŵanduwe yaliji yangakomboleka kuti tuŵe pa unasi ni Yehofa. Mwamti Baibulo jikusasala kuti ŵandu paŵalemwisye ŵalitesile kuŵa adani ŵa Mlungu. (Alo. 8:7, 8; Akolo. 1:21) Yeleyi yili myoyo ligongo lyakuti Yehofa ali jwakulungama mwamti nganaŵa alechelele yindu yakusakala. Pakwamba ya Yehofa, Baibulo jikusati, “Meso gawo gali geswela gangasosa kulola yakusakala, ngaŵa mkwalechelela kuti atendeje yangalumbana.” (Hab. 1:13) Mwamti ulemwa watendekasisye kuti ŵandu atalikangane ni Mlungu. Jwalijose jwetuwe mpaka tuŵe pa unasi ni Yehofa naga pana chindu chakutukamuchisya kuŵa najo pa unasi. Mwamti mbopesi jakutuwombola jikusakamuchisya kuti yeleyi yikomboleche.
15. Ana mbopesi jakutuwombola jatendekasisye chamti uli kuti ŵandu aŵesoni pa unasi wambone ni Yehofa?
15 Pakwamba ya Yesu, Baibulo jikusamkolanga kuti “jwalakwe alisoni mbopesi jakusiŵa ulemwa.” (1 Yoh. 2:2) Maloŵe ga Chigiliki gaŵagagopolele kuti ‘mbopesi jakusiŵa’ “mpaka gagopolele kupeleka chinechakwe kuti chindu chakogoya chikakutendechela.” Yehofatu jwatesile yeleyi mwakupeleka Mwanache jwakwe mpela mbopesi. Nambotu yeleyi ngayikugopolela kuti Yehofa jwasangalele ni chiwa cha Mwanache jwakwe. Mmalomwakwe mbopesi jakutuwombolaji jatendekasisye kuti yiŵeje yakomboleka kuti Yehofa ŵakululuchileje ŵandu. Mwamtitu yeleyi ni yiyatendekasisye kuti yiŵeje yakomboleka kuŵasoni pa unasi ni Yehofa. (Alo. 3:23-26) Jwalakwe jwayikene pakwawona ŵakutumichila ŵakwe ŵakulupichika kuŵa ŵakulungama atamose Yesu mkanaŵe kuwa. (Gen. 15:1, 6) Yeleyi yakombolekaga ligongo mbopesi jakutuwombola jaliji jakuti jichipelechedwa msogolo. Mwamti Yehofa jwakulupililaga kuti Yesu chachipeleka mbopesiji. (Yes. 46:10) Myoyo mbopesiji jawugwile litala lyakuti ŵandu aŵejesoni pa unasi ni Mlungu.
16. Ana ni chindu chine chapi chatukusosekwa kuganichisya patukukosechela kutenda chikumbuchilo cha chaka achino? (Alolesoni chiwulili.)
16 Aganichisye mwawuŵelele umi wawo apano ligongo lyakuti ali pa unasi wambone ni Yehofa. Mwachisyasyo, akusamkolanga Yehofa kuti ali “Atati” ŵawo mpela yiŵatite pakutujiganya Yesu. (Mat. 6:9) Sonitu ndaŵi sine akusamkolanga jwalakwe kuti ali “Mjawo.” Nambope, pakukamulichisya masengo maloŵe gakuti “Atati” kapena “Mjawo,” akusosekwa kutendaga yindu mwaulemu soni mwakulinandiya. Tukuŵecheta yeleyi ligongo lyakuti ŵanduwe tuli ŵakulemwa soni nganiyiŵa yikomboleche kuŵa pa unasi ni Yehofa mwajika jetu. Nambo mbopesi jiŵapeleche Yesu ni jijatendekasisye kuti yiŵeje yakomboleka kuŵaga pa unasi wambone ni Yehofa. Kupitila mwa Yesu, Yehofa jwatesile yakuti “ayikamulanyesoni yindu yine yosope ni jwalakwejo . . . kupitila mu myasi jiŵajisulwisye Klistu pa chitela chakulagasichila.” (Akolo. 1:19, 20) Ni ligongo lyakwe apano yili yakomboleka kuŵa pa unasi ni Yehofa atamose kuti tuli ŵangali umlama.
Chiwa cha Yesupe ni chachatendekasisye kuti ŵandu aŵeje pa unasi wambone ni Yehofa (Alole ndime 16)
MBOPESI JAKUTUWOMBOLA JIKUSALOSYA CHANASA CHA YEHOFA
17. Ana mbopesi jakutuwombola jikusalosya chamti uli chanasa cha Yehofa? (Aefeso 2:4, 5)
17 Mbopesi ja Yesu jikusalosya kuti Yehofa ali “jwagumbala ni chanasa.” “Atamose kuti twaliji ŵawe ligongo lya ulemwa wetu,” jwalakwe “ŵatutesile kuŵa ŵaumi.” (Aŵalanje Aefeso 2:4, 5.) Ŵandu ‘ŵakwete nganisyo syambone syakwakamuchisya kupata umi wangamala’ akusaŵenda chikamuchisyo ligongo lyakumanyilila kuti ali ŵakulemwa soni kuti akusosechela mundu jwakuti ŵakulupusye mpela muyaŵelele ni mundu jujamgwilile nyumba jula. (Mase. 13:48) Yehofa akwakamuchisya jemanjaji mwakulolechesya kuti akulijiganya ngani syakwamba uchimwene ni chakulinga chakuti ammanyilile jwalakwe soni Mwanache jwakwe jwali Yesu. (Yoh. 17:3) Naga Satana jwaganisyaga kuti jwasokonasisye chakulinga cha Yehofa, nikuti jwalembile m’mesi.
18. Patukuganichisya ya mbopesi jakutuwombola, ana tukusosekwa kukumbuchilaga chichi?
18 Patukuganichisya maumbone gatukusapata ligongo lya mbopesi jakutuwombola, tukusosekwa kukumbuchilaga ligongo lilyamtendekasisye Yehofa kupeleka mbopesiji. Yehofa nganagamba kupeleka mbopesiji kuti agambe kutukulupusya, nambo chakusosekwa mnope jwasakaga kusisya yajwaŵechete Satana mu mgunda wa Edeni. (Gen. 3:1-5, 15) Kupitila mu mbopesi jakutuwombola, Yehofa jwaliswejesye lina lyakwe soni jwalosisye kuti yaŵaŵechete Satana yaliji yaunami. Jwalakwe jwatukulupwisyesoni ku ulemwa soni chiwa yayikulosya kuti ali Mlungu jwa chinonyelo. Nambosoni ligongo lya umbone mtima wakwe wekulungwa, Yehofa akundile kuti ŵandu ŵangali umlamawe tulosye kuti yaŵaŵechete Satana yili yaunami. (Mis. 27:11) Ana mpaka tulosye chamti uli kuyamichila mbopesi jaŵapeleche Yesu? Chiwusyochi chichijanjidwa mu ngani jakuyichisya.
NYIMBO NA. 19 Chakulya Chaligulo cha Ambuje
a NGOPOLELO JA MALOŴEGA: Kuwombola kukusagopolela mtengo wawukusapelechedwa pakusaka kumgopola mundu ku ukapolo. Umi wa Yesu uŵawupeleche mpela mbopesi uli mbopesi jakutuwombola ligongo kupitila mu mbopesiji ŵandu ŵakupikanila akusagopokaga ku ulemwa soni chiwa.