NGANI JAKULIJIGANYA 51
NYIMBO NA. 132 Sambano Tuli Chilu Chimpepe
Yampaka Atende Kuti Ukwati Wawo Chiwumchimbichisye Yehofa
“Yindu yosope yitendekweje mwakuŵajilwa soni mwakulondeka.”—1 AKOLI. 14:40.
CHAKULINGA CHA NGANIJI
Chitulijiganye yampaka atende ŵandu ŵakusaka kulombana kuti ukwati wawo chiwumchimbichisye Yehofa.
1-2. Ana Yehofa akusawuwona chamti uli ukwati?
ANA wawojo akusaka kutenda ukwati? Naga yili myoyo ni kuti yili chenene. Komboleka kuti apano ali ŵakutanganidwa ni kukosechela ukwatiwo. Nambo amanyilile kuti Yehofa nombenajo akusangalalasoni ni ukwati wawowo. Mwamti jwalakwe akusaka kuti lisiku lya ukwatia wawo chiliŵe lyakusangalasya soni kuti chatameje yimpepe mwakusangalala.—Mis. 5:18; Nyi. 3:11.
2 Akusosekwa kulolechesya kuti yindu yayichitendekwa palisiku lya ukwati wawo chiyiŵe yakumchimbichisya Yehofa. Ligongo chichi tukuŵecheta yeleyi? Soni ana mpaka atende chamti uli yeleyi? Nganiji chijilondesye yindu yampaka yakamuchisye ŵandu ŵakukosechela ukwati. Nambope mfundo syakwe mpaka situkamuchisye wosopewe kuti tumchimbichisyeje Yehofa naga atuŵilasile ku ukwati kapena patuŵendile kuti tukakamuchisye nawo mbali sine.
LIGONGO CHICHI AKUSOSEKWA KUMCHIMBICHISYA YEHOFA?
3. Ana Aklistu akusosekwa kuganichisya chichi pakukosechela ukwati wawo, soni ligongo chichi?
3 Ŵandu ŵakusaka kulombana pakukosechela ukwati wawo akusosekwa kutenda yindu mwakamulana ni mfundo syaŵapeleche Yehofa kupitila m’Baibulo. Ligongo chichi akusosekwa kutenda yeleyo? Ligongo lyakuti Yehofa ni juŵatandisye ulombela. Jwalakwe ni juŵampele Adamu ŵakongwe kuti aŵe ŵamkwakwe. (Gen. 1:28; 2:24) Ligongo lyakuti Yehofa ni juŵatandikasisye ulombela, ŵandu ŵakukosechela ukwati akusosekwa kuganichisyaga matala gampaka akuye kuti chamchimbichisye Yehofa pa ukwati wawo.
4. Ana ni ligongo line lyapi lyele ŵandu ŵakusaka kulombana akusosekwa kumchimbichisya Yehofa palisiku lya ukwati wawo?
4 Panatu magongo gakupikanika gakwatendekasya kuganichisya mwampaka ayiwonele Yehofa pa lisiku lya ukwati wawo. Jwalakwe ali Atati ŵawo soni mjawo jusyesyene. (Aheb. 12:9) Mwamti tukulupilila kuti ngakusaka kuti ujakwewu umale. Nganaŵa asachile kuti pa lisiku lya ukwati wawo kapena pa lisiku line chipatendekwe chindu champaka chimsakalisye mjawoju. (Sal. 25:14) Ana ngakwitichisya kuti akusosekwa kumchimbichisya Yehofa pakuganichisya yindu yaŵatendele jwalakwe soni yachachatendela ku sogolo?—Sal. 116:12.
ANA MPAKA AMCHIMBICHISYE CHAMTI ULI YEHOFA?
5. Ana Baibulo mpaka jakamuchisye chamti uli ŵandu ŵakusaka kulombana pakukosechela ukwati wawo?
5 Baibulo ngajikusapelaka malamusi gakuti Aklistu akuyeje pakutenda chisangalalo cha ukwati. Nambo mpaka asagule mwakamulana ni mwayiŵelele yindu pa umi wawo, yayiwandile kudelajo soni yakusanonyela. Aklistu ŵasyesyene akusachimbichisyasoni malamusi gakusapelaka ŵa boma pangani ja ulombela. (Mat. 22:21) Nambope naga akutenda yindu mwakamulana ni mfundo sya m’Baibulo chachimchimbichisya Yehofa soni jwalakwe chachisangalala. Nambo, ana ni mfundo syapi syakusosekwa kusikumbuchilaga?
6. Ligongo chichi ŵandu ŵakusaka kulombana akusosekwa kukuya malamusi ga boma pa ngani ja ulombela?
6 Akusosekwa kukuya malamusi ga boma. (Alo. 13:1, 2) M’yilambo yejinji, ŵandu ŵakusaka kulombana akusasosekwa kukuya malamusi ga boma pa ngani ja ulombela mkanaŵe kutenda ukwati. Myoyo ŵandu ŵakusaka kulombana akusosekwa kugamanyilila malamusi ga m’chilambo chawo. Naga akusaka chikamuchisyo pangani jeleji mpaka ŵawusye achakulungwa ŵa mumpingo mwawo.b
7. Ana ukwati wawo uchisosekwa kutendekwa mwamti uli, soni ana mpaka atende chamti uli yeleyi?
7 Alolechesye kuti ukwati wawo chiwuŵe wakuchimbichika. (1 Akoli. 10:31, 32) Akusosekwa kutenda yakuti ukwati wawo chiwulosye chenene ndamo syele msimu weswela ukusamkamuchisya mundu kukola ngaŵaga ndamo sya kuchilamboku. (Agal. 5:19-26) Ligongo lyakuti jwamlume ni juchachiŵa mtwe wa liŵasa, jwalakwe ni jwakusosekwa kulolechesya kuti ukwati wawo chiwutendekwe mwa uchimbichimbi soni mwakusangalasya. Ana ni chichi champaka chakamuchisye kuti akombole kutenda yeleyi? Ngani ja ukwati jakutyochela m’Baibulo jikusaŵechetedwa mwa chinonyelo soni mwaulemu yayikusakamuchisya kuti ŵandu amchimbichisyeje Yehofa juŵatandikasisye ulombela. Yeleyi yichakamuchisyasoni ŵandu ŵachachisimanikwa pa mwambowu kumanyilila kusosekwa kwa chakutendekwachi. Pa ligongo lyeleli, Aklistu ŵane akusasagula kuti ngani ja ukwatiji jikaŵechetedwe ku Nyumba ja Uchimwene naga yili yakomboleka. Naga akusaka kukamulichisya masengo Nyumba ja Uchimwene akusosekwa kwalembela chikalata achakulungwa ŵa mu mpingo mkanipaŵe.
8. Naga alinganyisye yakuti ukwati wawo chiwukole malo gakuwupila, ana akusosekwa kutenda chichi kuti yakutendekwa ya kweleko chiyimchimbichisye Yehofa? (Aloma 13:13)
8 Aŵalanje Aloma 13:13. Naga alinganyisye yakuti ukwati wawo chiwukole malo ga kuwupila, ana mpaka atende uli kuti yachiyikatendekwe kweleko yikaja kulosya msimu wa kuchilamboku? Liloŵe lya Chigiliki liŵaligopolele kuti “yisangalalo yangalondeka,” likusagopolela yakutendekwa yampaka yipwatichepo kolelwa soni kuchesya yakwimba. (Alo. 13:13) Naga asagwile yakuti pa ukwati wawo chipaŵe ukana, akusosekwa kulolechesya kuti pakasapatikana mundu juchachimwa mnope ukanawo.c Naga pachipagwa nyimbo, akusosekwa kulolechesya kuti ngasikusinganga mnope mpaka ŵandu ni kulepela kuŵechetana. Akusosekwasoni kupikanila kaje utenga wawuli mu nyimbosyo ni chakulinga chakuti sikaja kwakuŵasya ŵandu ŵane.
9. Ana ŵakusaka kutenda ukwati akusosekwa kuganichisya ya chichi pakwamba ya ŵandu ŵachachikola yakuŵecheta kapena yakutendekwa yine?
9 Ana ŵandu ŵane chachikola yakuŵecheta pa ukwati wawo? Kapena pachipagwa yiwulili ni tumafidiyo twakulosya ŵandu ŵakulombana mpela mwayikusaŵela m’madela gane? Yeleyitu mpaka yitendekasye ukwati wawo kuŵa wakusangalasya. Nambope, akusosekwa kulolechesya kuti yakutendekwayo chiyiŵe yakulimbikasya. (Afil. 4:8) Aliwusye kuti, ‘Ana yakutendekwayi yichiŵa yakwachimbichisya ŵane? Ana yichichimbichisya dongosolo ja ulombela?’ Soni chiwusyo chakusosekwa mnope kuliwusya chili chakuti, ‘Ana yichimchimbichisya Yehofa?’ Atamose kuti nganikuŵa kulemwa naga mundu jwine akuŵecheta yakusekasya, nambope ngakusosekwa kuŵecheta yindu yampaka yatendekasye ŵane kuganisya yakugonana. (Aef. 5:3) Akusosekwa kulolechesyasoni kuti ŵandu ŵamwiŵasa mwawo soni achimjawo ŵachachiŵecheta ku malo gakuwupilaku, chaŵambale kuŵecheta yindu yangakuyisaka wawojo.
10. Ligongo chichi ŵakusaka kulombana akusosekwa kutenda yindu mwakulinandiya pakukosechela ukwati wawo? (1 Yohane 2:15-17)
10 Aŵeje ŵakulinandiya. (Aŵalanje 1 Yohane 2:15-17.) Yehofa akusasangalala mnope naga ŵakutumichila ŵakwe akutenda yindu kuti amchimbichisyeje jwalakwe m’malo mwakuti aliganichisyeje mnope achimsyene. Myoyo Aklistu ŵakulinandiya akusaŵambala konanga mbiya syejinji soni kuŵambala “kulilosya ni yindu yakwete.” Ana kutenda ukwati wangasaka yejinji kuchakamuchisya uli? Aganichisye chisyasyo cha m’bale Mike jwakusatama ku Norway. Jwalakwe jwatite, “Twaŵambele kukola ngongole mwamti twapitilisye kutenda upayiniya. Ukwati wetu waliji wangasaka yejinji, nambope waliji wakusangalasya soni ŵandu ŵangawuliŵalilaga.” Mlongo Tabitha jwakusatama ku India jwatite, “Twaŵambale kulagasika mnope nganisyo. Ligongo lyakuti ukwati wetu waliji wangasaka yejinji, yakamuchisye kuti tukalaga kutenda yisagula yejinji soni kuti pakapagwa kulekangana mnope nganisyo.”
Chinga tukusatama kwapi, mpaka tukombole kutenda ukwati wangasaka yejinji, wakusangalasya soni wakuti ŵandu ngasawuliŵalila (Alole ndime 10-11)
11. Ana ŵandu ŵakusaka kulombana mpaka alosye chamti uli kulinandiya pangani ja kawale soni kalisalalisye? (Alolesoni chiwulili.)
11 Ana asagwile kala yachachiwala pa ukwati wawo? Ngatukukayichila kuti akusaka chawoneche chenene. Atamose mu ndaŵi ja m’Baibulo ŵandu ŵakusaka kulombana ŵalolechesyaga kuti chawoneche chenene. (Yes. 61:10) Yili yisyene kuti yampaka awale pa ukwati mpaka yilekangane ni yakuwala yampaka awale payakutendekwa yine, nambope akusosekwa kuwala mwakulichimbichisya. (1 Tim. 2:9) Myoyo ngakusosekwa kuganichisya mnope muchachiwalila soni kulisalalisya.—1 Pet. 3:3, 4.
12. Ana ŵakusaka kulombana mpaka aŵambale chamti uli misyungu jajiwandile mu dela jawo?
12 Akaneje misyungu jakutindana ni malemba. (Chiw. 18:4) M’chilambo cha Satanachi, yindu ya misimu, misyungu jakutyochela ku madini ga unami soni yamasenga yili yakuwanda m’ma ukwati. Nambotu Yehofa akusatukalamusya kuti tuyiŵambaleje yindu yeleyi. (2 Akoli. 6:14-17) Naga pana misyungu jine jajikusatendekwa mudela jawo jakujikayichila, mpaka atende chenene kuwungunya kuti amanyilile kujatyochele. Nambosoni akusosekwa kulola mfundo sya m’Baibulo mkanaŵe kusagula yakutenda misyungujo pa ukwati wawo.
13. Ana ŵakusaka kulombana mpaka ajigalile chamti uli chisyasyo cha Yehofa pangani jakupochela mituka?
13 Ana mudela jakusatama yili yakuwanda kuti ŵandu ŵayiche pa ukwati apelecheje mtuka kwa ŵandu ŵakulombana? Ŵandu mpaka apelecheje mituka pakujigalila ni mbiya syakwete. Yili yisyene kuti Aklistuwe tukusalimbikasidwa kuti tupelecheje, sonitu kutenda yeleyi kukusatutendekasya kuŵa ŵakusangalala. (Mis. 11:25; Mase. 20:35) Nambope ngakusosekwa kwatendekasya ŵandu kulipikana kuti mulimose akusosekwa kupelekape mtuka kapena kwatendekasya kuti akapikana chenene naga apeleche mtuka wakutuluka. Mwamti tukusamsyasya Yehofa mwakuyamichila mtuka uliwose watupele mundu mwakusaka kwakwe ngaŵaga ligongo lyakuti tumkanganichisye.—2 Akoli. 9:7.
KUŴAMBALA SONI KUMALANA NI YAKUSAWUSYA
14. Ana ni yakusawusya yapi yakusasimana nayo ŵandu ŵane ŵakusaka kulombana?
14 Komboleka mpaka asimane ni yakusawusya pakulingalinga kuti chatende ukwati wakumchimbichisya Yehofa. Mwachisyasyo, mpaka ayiwone kuŵa yakusawusya kulinganya yakuti chatende ukwati wangasaka yejinji. Charlie jwa ku Solomon Islands jwatite, “Yaliji yakusawusya kusagula ŵandu ŵakuti twaŵilanje ku ukwati wetu. Tukwete achimjetu ŵajinji, soni mwakamulana ni ndamo jetu jwalijose akusajembecheya kuŵilanjidwa.” Tabitha jwatumkolasile kundanda kula jwatite, “Kwangusatama ŵandu akusiŵaŵilangaga ŵandu ŵajinji ku ukwati wawo. Mwamti achinangolo ŵangu yajigalile ndaŵi kuti ajitichisye yatwasagwile yakwaŵilanga ŵandu 100 basi.” Sarah jwa ku India jwatite, “Ŵandu ŵajinji akusaganichisya mnope ya chipanje chakwete soni mwakusiŵawonela ŵandu ŵane jemanjajo. Achasiŵani ŵangu ŵanganaŵa ŵa Mboni, ŵatesile maukwati gapenani mnope mwamti unesoni nalipikanaga kuti ngusosekwa kutenda yakulandanayo.” Ana ni chichi champaka chakamuchisye kumalana ni yakusawusya yeleyi soni yakusawusya yine?
15. Ligongo chichi lipopelo lili lyakusosekwa mnope pakukosechela ukwati wawo?
15 Apopeleje pakukosechela ukwati wawo. Mpaka amsalile Yehofa yakusawusya yiliyose yakusimana nayo soni mwakupikanila. (Afil. 4:6, 7) Mpaka amŵende kuti ŵakamuchisye kusagula chenene yindu, kola mtendele wa mu mtima pakulagasika nganisyo soni kwakamuchisya kuŵa ŵakulimba mtima naga yasagwile yikulekangana ni yajembecheyeje ŵandu. (1 Pet. 5:7) Pakumwona Yehofa ali mkwakamuchisya ni pachachipitilisya kumdalila mnope. Tabitha jwatumkolasile kala jula jwatite, “Unejo soni chitomelo changu twadandawulaga kuti m’weji ni ŵamwiŵasa mwetu mpaka tutindaneje nganisyo. Myoyo ndaŵi jilijose patukusaka kukambilana yakwamba ukwati wetu twatandaga ni lipopelo. Mwamti Yehofa jwatukamuchisye kuti m’weji soni ŵamwiŵasa mwetu tuŵe pa mtendele.”
16-17. Ana kuŵechetana chenene mpaka kukamuchisye chamti uli kosechela chenene ukwati?
16 Aŵechetaneje mwaulemu soni mwakupikanika chenene. (Mis. 15:22) Pakukosechela ukwati, akusasosekwa kutenda yisagula yejinji yakwayana ni ukwatiwo. Yeleyi yikupwatikapo kusagula lisiku lya ukwati, bajeti jawo, ŵandu ŵakusaka kwaŵilanga soni yindu yine yejinji. Myoyo mkanaŵe kusagula chilichose, akambilaneje nganisyo syawo soni mfundo sya m’Baibulo syasikukamulana ni yakusaka kusagulayo. Nambosoni akambilaneje malangiso gapochele kutyochela kwa Aklistu ŵa yisyasyo yambone. Pakupeleka nganisyo syawo, atendeje yeleyi mwaulemu, aŵeje ŵakundilila soni ŵakoseka kuchenga. Mwachisyasyo, naga ŵachinasi ŵawo apeleche nganisyo sine soni akuyiwona kuti pangali chakusawusya, mpaka atende mwakamulana ni nganisyo syawosyo. Mpaka atende yeleyi ligongo ukwati wawowo ulisoni wakusosekwa mnope kwa jemanjajo. Naga ngasatenda yakusakayo, akusosekwa kwalondechesya magongo gakwe mwachinonyelo. (Akolo. 4:6) Akusosekwa kwalondechesya mwakupikanika chenene ŵamwiŵasa mwawo kuti chakulinga chawo chili kukola ukwati wakusangalasya soni wakumchimbichisya Yehofa.
17 Naga achinangolo ŵawo nganaŵa ŵa Mboni sya Yehofa mpaka yiŵe yakusawusya kuti ŵalondechesye yindu yakusaka. Nambopetu mpaka akombole kutenda yeleyi. M’bale Santhosh jwa ku India jwatite, “Ŵamwiŵasa mwetu ŵasakaga kuti tutende misyungu jine ja Chihindu. Mwamti yatujigalile ndaŵi jelewu kuti twalondechesye jemanjaji yatwasagwile. Twakamulene ni yindu yine yaŵasagwile yatwayiwonaga kuti kutenda yeleyo ngakumtumbilikasya Yehofa. Mwachisyasyo, twachenjile yakulya yatwasakaga kuti ŵandu akalye ni kutenda yakuti pakasimanikwe yakulya yiŵayisakaga soni twasagwile kuti pakasimanikwa yakwimba kapena kuŵina ligongo jemanjaji ŵangatendaga yeleyi.”
18. Ana ni chichi champaka chakamuchisye kuti chalolechesyeje chenene yayikutendekwa ku malo gakuwupila ukwati wawo? (1 Akolinto 14:40) (Alolesoni chiwulili.)
18 Akosecheleje chenene. Naga akukosechela chenene yichakamuchisya kuti anandiye kulagasika nganisyo pa lisiku lya ukwati wawo. (Aŵalanje 1 Akolinto 14:40.) Wayne jwa ku Taiwan jwatite, “Kuli kusigele masiku gamnono kuti tutende ukwati, twasimene ni ŵandu ŵatwaŵendile kuti atukamuchisye pa ukwati wetu. Twakambilene yatwalinganyisye soni twalinjilile mbali sine ni chakulinga chakuti yindu chiyijende chenene.” Mpaka alosyesoni kwachimbichisya ŵandu ŵaŵaŵilasile mwakulolechesya kuti chatende yindu pa ndaŵi jakwe.
Kukosechela chenene mpaka kukamuchisye kuti ukwati chiwujende chenene (Alole ndime 18)
19. Ana akusosekwa kutenda yamti uli kuti kumalo gakuwupila yindu chiyijende chenene?
19 Mpaka aŵambale yakusawusya yejinji yampaka yitendekwe pa ukwati wawo naga akuganichisya mkanipaŵe yakusawusya yampaka yipagwe, ni kulola yampaka atende naga yeleyo yili yitendekwe. (Mis. 22:3) Mwachisyasyo, naga kwakusatama ŵandu akusanonyela kwika ku ukwati nkanaŵilanjidwe, mpaka asosekwe kulola yampaka atende kuti yeleyi yikasatendekwa. Akusosekwa kwalondechesya ŵachibale ŵawo ŵanganaŵa ŵa Mboni yindu yichiyikatendekwe ku malo ga kuwupila soni mwakusajiwonela misyungu jine jajikusatendekwa mma ukwati. Mpaka ŵalosyesoni ngani ja chicheŵa ja pa jw.org jakuti “Kodi Paukwati wa Mboni za Yehova Pamachitika Zotani?” Mpaka amsagule m’bale jwakudalilichika kuti chaŵe “Jwakulolela chisangalalo cha ukwatiwo” ni chakulinga chakuti chalolechesyeje chenene yakutendekwa ya pa ukwatiwo. (Yoh. 2:8) Naga akumsalila chenene m’baleju pakwamba mwakusaka chiwujendele ukwati wawo, mpaka ŵakamuchisye kuti ukwati wawowo chiwuŵe wakuchimbichika soni chiwutendekwe mwakusachila.
20. Ana ŵakusaka kulombana akusosekwa kukumbuchila chichi pakwamba ya ukwati wawo?
20 Mwine mpaka alagasicheje nganisyo pakuganichisya yindu yayikusosekwa kutendekwa pa ukwati wawo. Nambope akumbuchileje kuti ukwati wawo uli wa lisiku limpepe. Sonitu kweleku kugambile kuŵa kutanda kwa umi wakusangalasya wakumtumichila Yehofa yimpepe ni mjawojo. Myoyo akusosekwa kutenda yampaka akombole kuti ukwati wawo chiwuŵe wangasaka yejinji soni wakuchimbichika. Amkulupilileje mnope Yehofa. Mwamti ni chikamuchisyo chakwe, mpaka akombole kutenda ukwati wele pachachiwukumbuchilaga, ngasalijimbaga magambo nambo chachisangalalaga mnope.—Sal. 37:3, 4.
NYIMBO NA. 107 Mlungu Ŵalosisye Chinonyelo
a NGOPOLELO JA MALOŴEGA: M’madela gane, ŵandu ŵakulombana akusalumbila pameso pa Mlungu kuti chachitama yimo kwa umi wawo wosope. Kaneko akusalinganya malo gakuti akawupile ukwati wawowo. Nambope atamose ku madela kwele ngakusatendaga yeleyi, akusosekwape kuchimbichisya mfundo sya m’Baibulo pa lisiku lya ukwati wawo.
b Kuti amanyilile yejinji mwele ŵa Mboni akusagawonela malamusi gaboma pangani ja ulombela, alole ngani ja chicheŵa jakuti “Ukwati Wolemekezeka kwa Mulungu ndi kwa Anthu” mu Sanja ja Mlonda ja Okotoba 15, 2006.
c Alolele fidiyo pa jw.org ja mtwe wakuti Ana Twapeje Ŵandu Ukana?