MTWE 15
Asangalaleje Ni Masengo Gawo
“Mundu jwalijose . . . asangalaleje ni yindu yosope yapatile ligongo lyakamula masengo mwakulimbicila.”—JWAKULALICILA 3:13.
1-3. (a) Ana ŵandu ŵajinji akusapikanaga wuli ni masengo gawo? (b) Ana mungani ajino citukambilane yiwusyo yapi?
PACILAMBO cosope, ŵandu akusakamula masengo mwakulimbicila pakusaka kulikamucisya acimsyene soni maŵasa gawo. Nambo ŵandu ŵajinji ŵangaganonyela masengo gawo, soni ŵane ŵangasangalala kuti lisiku lililyose ajawuleje ku masengo. Naga wawojo ali m’likuga lyeleli, ana mpaka atende wuli kuti asangalaleje ni masengo gawo, soni kuti aganonyeleje?
2 Yehofa akusatusalila kuti, “Nambosoni kuti mundu jwalijose alye, amwe, soni asangalale ni yindu yambone yapatile ligongo lyakamula masengo mwamtawu.” (Jwakulalicila 3:13) Yehofa ŵatupanganyisye ni cakulinga cakuti tukamuleje masengo. Jwalakwe akusasaka kuti tusangalaleje ni yatukusatenda.—Aŵalanje Jwakulalicila 2:24; 5:18.
3 M’yoyo, ana cici campaka citukamucisye kuti tusangalaleje ni masengo getu? Ana Aklistu akusosekwa kuŵambala masengo gamtuli? Ana mpaka tutende wuli kuti masengo getu gakatumalilaga ndaŵi jakutendela yausimu? Soni ana masengo gakusosekwa mnope gapi gampaka tukamule?
YEHOFA NI YESU AKUSAKAMULA MASENGO MWAKULIMBICILA
4, 5. Ana Yehofa akusagawona mwamtuli masengo?
4 Yehofa akusanonyela kamula masengo. Lilemba lya Genesesi 1:1 likusati, “Pandanda, Mlungu ŵapanganyisye kwinani ni cilambo capasi.” Panyuma pakuti Yehofa amalisisye kupanganya cilambo nambosoni cilicose ca mwelemo, jwalakwe jwaŵecete kuti yakupanganyikwa yakwe yaliji “yambone mnope.” (Genesesi 1:31) Yeleyi yikulosya kuti Mkupanganya jwetu jwasangalele ni yaŵapanganyisye.—1 Timoteo 1:11.
5 Yehofa nganaleka kukamula masengo. Yesu jwatite, “Atati ŵangu akwendelecela kamula masengo mpaka sambano jino.” (Yohane 5:17) Atamose kuti ngatukumanyilila yindu yosope yambone yaŵele ali mkutenda Yehofa, nambo yine tukuyimanyilila. Jwalakwe aŵele ali mkusagula ŵandu ŵacacilamulilaga yalumo ni mwanace jwakwe, Yesu Klistu, mu Ucimwene wakwe. (2 Akolinto 5:17) Yehofa akusiŵalolela soni kwasamalila ŵandu. Ligongo lya yakuyicisya ya masengo ga kulalicila pacilambo cosope, ŵandu mamiliyoni gejinji ammanyilile Yehofa soni akwete cembeceyo cakutama m’cilambo ca paladaiso mpaka kalakala.—Yohane 6:44; Aloma 6:23.
6, 7. Ana Yesu jwakamulaga masengo mwamtuli?
6 Yesu akusanonyela kamula masengo mpela Atatigwe. Mkanayice pacilambo capasi, jwalakwe ŵaliji “namatetule pamasengo” ga Mlungu gakupanganya yindu yosope, yakwinani ni yapacilambo capasi. (Misyungu 8:22-31; Akolose 1:15-17) Ali pacilambo capasi, Yesu jwajendelecele kamula masengo mwakulimbicila. Ali jwacinyamata, jwalijiganyisye ukalipemtala. Yesu jwamanyililaga cenene masengo gakwe mwamti ŵamanyikaga kuti ali “m’misili jwa matabwa.”—Maliko 6:3.
7 Nambope, masengo gakusosekwa mnope ga Yesu pacilambo capasi galiji gakulalicila ngani syambone soni kwasalila ŵandu ya Yehofa. Jwalakwe jwamalisisye undumetume wakwe panyuma pa yaka yitatu ni miyesi 6, soni ŵakamulaga masengo mwakulimbicila kutandila kundaŵi mpaka cilo mnope. (Luka 21:37, 38; Yohane 3:2) Yesu ŵajendaga ulendo wa makilomita gamajinji m’misewu ja luwundu kuti akalalicile ŵandu ŵajinji ngani syambone.—Luka 8:1.
8, 9. Ligongo cici Yesu jwasangalalaga ni masengo gakwe?
8 Kwa Yesu, kamula masengo ga Mlungu kwaliji mpela cakulya cakwe. Masengo gelega gampaga macili soni gamlimbikasyaga. Masiku gane, Yesu gamtupilaga mnope masengo mwamti nganakolaga ndaŵi jakuti alye. (Yohane 4:31-38) Jwalakwe ŵakamulicisyaga masengo upile wuliwose kuti ŵajiganye ŵane yakwamba Atati ŵakwe. Ni ligongo lyakwe ŵamsalile Yehofa kuti, “Nacimbicisye pacilambo capasi, pakuŵa malisisye kukamula masengo gaŵambele kuti nagatende.”—Yohane 17:4.
9 Kusala yisyene, Yehofa soni Yesu akusakamula masengo mwakulimbicila soni mwakusangalala soni akusajikutila ni masengo gakusakamula. Tukusaka “kumsyasya Mlungu” soni ‘kuya sajo sya Yesu.’ (Aefeso 5:1; 1 Petulo 2:21) Ni ligongo lyakwe tukusalimbicila masengo soni kutenda yampaka tukombole pa cilicose catukusatenda.
ANA TUKUSOSEKWA TUGAWONEJE MWAMTULI MASENGO GETU?
10, 11. Ana cici campaka citukamucisye kola nganisyo syambone ni masengo getu?
10 Mpela ŵandu ŵa Yehofa, tukusalimbicila masengo kuti tulikamucisyeje acimsyewe soni maŵasa getu. Tukusaka tusangalaleje ni masengo getu atamose kuti yeleyi mpaka yiŵe yakusawusya. Ana mpaka tutende cici naga ngatukusangalala ni masengo getu?
Kola nganisyo syambone mpaka kwatendekasye kugawona masengo galigose kuŵa gakusangalasya
11 Akoleje nganisyo syambone. Komboleka kuti mwine nganituŵa tukombwele kucenga malo gatukamulila masengo soni ndaŵi jatukusamalila pamasengogo, nambo mpaka tucenje nganisyo syetu. Kupikanicisya yakusasaka Yehofa kuti tutendeje mpaka kutukamucisye. Mwacisyasyo, Yehofa akusasaka kuti mtwe wa liŵasa utendeje yampaka ukombole kuti usamalileje yakusosecela ya liŵasa lyakwe. Baibulo jikusasala kuti mundu jwakusalepela kusamalila liŵasa “ali jwakusakala kupunda mundu jwangakulupilila.” (1 Timoteo 5:8) Naga wawojo ali mtwe wa liŵasa, akamuleje masengo mwakulimbicila kuti ŵasamalileje ŵa mwiŵasa mwawo. Cinga akusaganonyela masengo gakukamula kapena iyayi, nambo naga gakwakamucisya kusamalila liŵasa lyawo, amanyilileje kuti akumsangalasya Yehofa.
12. Ana kuŵa jwakulimbicila masengo soni jwacilungamo kukusatukamucisya camtuli?
12 Aŵeje ŵakulimbicila masengo soni ŵacilungamo. Yeleyi mpaka yatendekasye kuti asangalaleje ni masengo gawo. (Misyungu 12:24; 22:29) Cindu cimo cili cakuti, abwana ŵawo mpaka ŵakulupilileje. Mabwana gakusasaka ŵakamula masengo ŵacilungamo ligongo lyakuti nganaŵa ajiŵile mbiya, yindu yakamulila masengo soni ndaŵi. (Aefeso 4:28) Cakusosekwa mnope kupunda pelepa cili cakuti, Yehofa akusamanyilila naga mundu akukamula masengo mwakulimbicila soni mwacilungamo. Mpaka akole “cikumbumtima cambone” ligongo akumanyilila kuti akumsangalasya Mlungu jwakusamnonyela.—Ahebeli 13:18; Akolose 3:22-24.
13. Ana ni yakuyicisya yine yapi yayikusapagwa ligongo lyakuŵa ŵacilungamo kumasengo?
13 Amanyilileje kuti ndamo jawo pali kumasengo mpaka jitendekasye kuti ŵandu ŵane amlumbe Yehofa. Yeleyi yikutupa ligongo line lyakuŵela ŵakusangalala ni masengo getu. (Tito 2:9, 10) Mpaka yitendekwe kuti jumo mwa ŵandu ŵakamula nawo masengo mpaka asace kulijiganya Baibulo ligongo lya cisyasyo cawo cambone.—Aŵalanje Misyungu 27:11; 1 Petulo 2:12.
ANA NGUSOSEKWA KUSAGULA MASENGO GAMTULI?
14-16. Ana tukusosekwa kuganicisya cici patukusagula masengo?
14 Baibulo jangasala ndandanda wa masengo gele Mklistu akusosekwa kukamula kapena iyayi. Nambo jikusasala yiwundo yampaka yitukamucisye kutenda yakusagula yambone pangani ja masengo. (Misyungu 2:6) Pakamulicisya masengo yiwundo ya m’Baibulo, mpaka tuliwusye yiwusyo yakuyicisyayi.
Akamuleje masengo gangatindana ni malamusi ga Mlungu
15 Ana masengo gelega cigandendekasyeje kutenda yindu yakusayiŵenga Yehofa? Tukusalijiganya ndamo syakusasiŵenga Yehofa, mpela wiyi soni kuŵeceta yaunami. (Ekisodo 20:4; Masengo 15:29; Aefeso 4:28; Ciwunukuko 21:8) M’yoyo tukusosekwa kusamala ni masengo gagakusaŵengana ni malamusi ga Yehofa.—Aŵalanje 1 Yohane 5:3.
16 Ana masengo gelega gakulimbikasya ndamo jakusajiŵenga Yehofa? Mwacisyasyo, kukamula masengo ga yakutaŵataŵa nganikuŵa kwakulemweceka. Nambi uli naga Mklistu apatile masengo gakutaŵa calici? Kukamula masengoga nganikuŵa kukamucisya kulambila kwawunami mwakuwonecela. Nambope, ana kukamula masengo gakutaŵa calici nganikuŵa kukamucisya ŵandu kuti ajiganyeje Maloŵe ga Mlungu mwaunami? (Ciwunukuko 18:4) Mpela ŵandu ŵatukusamnonyela Yehofa, ngatukusosekwa kukamulana ni ndamo jilijose jangajilana ni Malemba.
17. Ana cici campaka citukamucisye kutenda yakusagula yakumsangalasya Mlungu?
17 Pakamulicisya masengo yiwundo ya Mlungu, mpaka tuŵe mpela ŵandu ŵakwasala pa Ahebeli 5:14, papakusati, “Pakamulicisya masengo macili gawo gakumanyilila, ajiganyisye maciligo pakulekanganya cambone ni cakusakala.” Aliwusyeje kuti; ‘Naga ngukunda masengo gelega, ana ngayakuŵasya ŵane? Ana masengo gelega cigatendekasye kuti nalece ŵamkwangu soni ŵanace ŵangu ni kwaula kwakutalika kapena m’cilambo cine? Ana yeleyi mpaka yakwaye camtuli?’
“MSIMICISYEJE KUTI ANA YAYILI YAKUSOSEKWA MNOPE NI YAPI”
18. Ligongo cici mpaka yiŵe yakusawusya kuŵika kulambila kwetu pamalo gandanda?
18 Yili yakusawusya kuŵika kulambila kwetu Yehofa pamalo gandanda ligongo lyakuti, tuli ‘m’masiku gambesi gagali gakusawusya.’ (2 Timoteo 3:1) Kupata masengo soni kwendelecela kukamula masengogo mpaka kuŵe kwakusawusya. Tukusosekwa kusamalila liŵasa lyetu, nambo tumanyilileje kuti kulambila kwetu kuŵeje pamalo gandanda. Tukakunda kuti yindu yakucilu yiŵe yakusosekwa mnope paumi wetu. (1 Timoteo 6:9, 10) Ana mpaka ‘tusimicisye kutenda yakusosekwa mnope’ camtuli soni ndaŵi jijojo ni kusamalilaga liŵasa lyetu?—Afilipi 1:10.
19. Ana kumkulupilila Yehofa mpaka kutukamucisye mwamtuli pangani ja masengo?
19 Amkulupilileje Yehofa ni mtima wosope. (Aŵalanje Misyungu 3:5, 6.) Tukusamanyilila kuti Mlungu akusamanyilila yakusosecela yetu soni akusatusamalila mwakutyocela pasi pamtima. (Salimo 37:25; 1 Petulo 5:7) Maloŵe gakwe gakusatusalila kuti, “Umi wenu ukaŵa wakunonyela mbiya, nambo mŵeje ŵakwikutila ni yindu yimkwete pandaŵijo. Pakuŵa [Mlungu] ŵatite, ‘Ngasinamleka kapena kumjasa ata panandi.’” (Ahebeli 13:5) Yehofa jwangasaka kuti ndaŵi syosope tudandawuleje pakwamba yakusamalila liŵasa lyetu. Mwakuwilisyawilisya jwalakwe alosisye kuti mpaka ŵakamucisye ŵandu ŵakwe kupata yakusosecela. (Mateyu 6:25-32) Mwangasamala kandu mugaŵelele masengo getu, tukusaŵalanga Maloŵe ga Mlungu mwakutamilicika, kulalicila ngani syambone soni kutenda nawo misongano ja Ciklistu.—Mateyu 24:14; Ahebeli 10:24, 25.
20. Ana mpaka tutende cici kuti umi uŵe wangasaka yejinji?
20 Liso lyawo liloleje pa cindu cimpepe. (Aŵalanje Mateyu 6:22, 23.) Yeleyi yikugopolela kutama ni umi wangasaka yejinji ni cakulinga cakuti nganisyo syawo siŵeje pakutumicila Yehofa. Tukumanyilila kuti mpaka kuŵe kuloŵela naga tukujigalika ni mbiya, kola yindu yejinji paumi kapena yindu yayigambile kopoka kwene kuti yiŵe yakusosekwa mnope kwetuwe kupunda unasi wetu ni Yehofa. Ana cici campaka citukamucisye kuŵika yindu yakusosekwa pamalo gandanda? Aŵambaleje kujigala ngongole. Naga akwete kala ngongole, atende yakomboleka kuti awusye ngongolejo. Naga ngatukusamala, yindu yakucilu mpaka yitumalileje ndaŵi soni macili, mwamti ngasitukola ndaŵi jakupopela, kulijiganya soni kulalicila. Mmalo mwakunda kuti yindu yakucilu yitusokonasye paumi wetu, tukusosekwa kulijiganya kuŵa ŵakwikutila ni yindu yatukwete mpela “yakulya soni yakuwala.” (1 Timoteo 6:8) Mulimose mwampaka yiŵele paumi wetu, kuli cenene kulolaga ndaŵi ni katema mwayiŵelele yindu paumi wetu kuti tumanyilile yampaka tutende pakumtumicila Yehofa mwakutamilicika.
21. Ligongo cici tukusosekwa kusagula yayikusosekwa kuŵa pamalo gandanda paumi wetu?
21 Aŵiceje yindu yakusosekwa pa malo gandanda. Tukusosekwa kamulicisya masengo ndaŵi, macili soni yindu yakucilu mwalunda. Naga ngatukusamala, yindu yangasosekwa mnope mpela majiganyo kapena mbiya, mpaka yitumalileje ndaŵi jetu. Yesu jwatite, “Jendelecelani kusosa Ucimwene candanda.” (Mateyu 6:33) Yakusagula yetu, yisyoŵe, yitendo kapena yakulinga yetu yikusalosya yatukusaŵika pamalo gandanda mumtima mwetu.
MASENGO GAKUSOSEKWA MNOPE GAMPAKA TUKAMULE
22, 23. (a) Ana mpela Aklistu tukwete masengo gakusosekwa gamtuli? (b) Ana cici campaka citukamucisye kuti tusangalaleje ni masengo getu?
22 Masengo gakusosekwa mnope gatukwete gali kumtumicila Yehofa soni kwalalicila ŵane ngani syambone. (Mateyu 24:14; 28:19, 20) Mpela Yesu, tukusosekwa kutenda yiliyose yampaka tukombole pamasengoga. Ŵane apite mu mkuli wawukusosekwa ŵakulalicila ŵajinji. Ŵane akulijiganya ciŵeceto cine ni cakulinga cakuti akalalicile ŵandu ŵakusaŵeceta ciŵecetoco. Aŵecetane ni ŵandu ŵaŵatesile yeleyi, soni ŵawusye yakwamba undumetumewu. Jemanjajo cacasalila kuti umi wawo uŵele wakusangalala soni wana cakulinga.—Aŵalanje Misyungu 10:22.
Kumtumicila Yehofa gali masengo gakusosekwa mnope gampaka tutendeje
23 Masiku agano, ŵajinjiwe tukusamalila ndaŵi jejinji kumasengo kuti tukombole kusamalila yakusosecela ya liŵasa lyetu. Yehofa akusamanyilila yeleyi, soni akusayamicila cilicose catukusatenda pakusamalila liŵasa lyetu. Kwende wosope tujendelecele kumsyasya Yehofa ni Yesu mwakulimbicila masengo mwangasamala kandu ya mtundu wamasengo gatukukamula. Soni tukumbucileje kuti masengo getu gakusosekwa mnope gali kumtumicila Yehofa soni kulalicila ngani syambone syakwamba ya Ucimwene wa Mlungu. Yeleyi yicitutendekasya kuti tuŵeje ŵakusangalala.