MTWE 14
Atendeje Yindu Yosope Mwacilungamo
‘Tusimicisyeje kutenda yosope mwacilungamo.’—AHEBELI 13:18.
1, 2. Ana Yehofa akusapikana wuli mumtima pakutuwona tuli mkulingalinga kuŵa ŵacilungamo?
TUWANICISYE kuti mnyamata jwine pakuwuja kusukulu akulokota cikwama ca mbiya. M’malo mwakusunga mbiyasyo, jwalakwe akuwusya kwa msyene. Mamagwe pakupikana yeleyi, akusangalala mnope ligongo lyakuti mwanagwawojo atesile yindu mwacilungamo.
2 Acinangolo ŵajinji akusaŵa ŵakusangalala naga ŵanace ŵawo akutenda yindu mwacilungamo. Atati ŵetu ŵakwinani Yehofa, ali “Mlungu jwa usyesyene,” soni akusasangalala naga tukutenda yindu mwacilungamo. (Salimo 31:5) Tukusasaka kumsangalasya jwalakwe soni ‘kutenda yosope mwacilungamo.’ (Ahebeli 13:18) Kwende tulole mbali mcece syampaka situsawusye kutenda yindu mwacilungamo pa umi wetu. Kaneko citulole yakuyicisya yambone yampaka tupate naga tukombwele kumalana ni yakusawusyayi.
TUKALILAMBUSYAGA
3-5. (a) Ana mpaka yikombolece wuli kulilambusya? (b) Ana cici campaka citukamucisye kuti tukalilambusyaga?
3 Kuti tukomboleje kwatendela ŵane yindu mwacilungamo, tukusosekwa kuŵambala kulilambusya. Nambo kutenda yeleyi kuli kwakusawusya. Mu yaka 100 yandanda, Aklistu ŵa mumpingo wa Laodikaya ŵalilambusyaga kuti akutenda yindu yakumsangalasya Mlungu nambo ali ngakutenda. (Ciwunukuko 3:17) M’wejisoni mpaka tulilambusyeje.
4 Jwakulijiganya jwa Yesu Yakobo, jwalembile kuti, “Naga mundu jwine akuliwona kuti akusalambila Mlungu, nambo ali jwangakombola kulamulila lulumi lwakwe, akusagamba kuwulambusya mtima wakwe, soni kulambila kwa munduju kuli kwangali masengo.” (Yakobo 1:26) Mpaka tulilambusyeje kuti Mlungu nganaŵa ayikosisye yamwano, yacipongwe soni yawunami yatukuŵeceta ligongo lyakuti twatesile yindu yine yakwe yambone. Ana cici campaka citukamucisye kuŵambala kulilambusya?
5 Patulilolele pa ligalasi, mpaka tulole mwatukusawonecela. Patukuŵalanga Baibulo, mpaka tulole mwatuŵelele mkati mwetu. Baibulo mpaka jitukamucisye kumanyilila yambone soni yakulepela yetu. Tukusamanyilila yampaka tutende kuti tucenje kaganisye, katende ketu ka yindu soni kaŵecete ketu. (Aŵalanje Yakobo 1:23-25.) Nambo naga tukulilambusya kuti nganitukola yakusawusya, nganituŵa tukombwele kucenga. M’yoyo tukusosekwa kamulicisya masengo Baibulo kuti tuliwungunye mwacilungamo. (Malilo 3:40; Hagai 1:5) Lipopelo mpaka litukamucisyesoni kuliwungunya. Mpaka tumsalile Yehofa mwipopelo kuti atuwungunye ni kutukamucisya kumanyilila yakusawusya yetu kuti tuyimasye. (Salimo 139:23, 24) Tukumbucileje kuti, ‘Yehofa akusaŵengana ni mundu jwakusakala, nambo akusiŵanonyela ŵakusatenda yacilungamo.’—Misyungu 3:32.
KUŴA ŴACILUNGAMO MWIŴASA
6. Ligongo cici ŵalombane akusosekwa kuŵa ŵacilungamo kwa jwine ni mjakwe?
6 Cilungamo cili cakusosekwa mnope mwiŵasa. Naga ŵalombane akuŵa ŵagopocelana, akusaŵa pamtendele soni akusakulupililana. Ungali cilungamo mwiŵasa mpaka uwonecele m’matala gejinji. Mwacisyasyo, mundu jwamlombele mpaka atande kujigalika ni mundu jwine, kulolela yakuŵagula kapenasoni kutanda kumnonyela mundu jwine mwangawonecela. Jwamalumbo jwaŵecete kuti, “Nganindama ni ŵandu ŵawunami, soni ni ŵakusalisisa mwaŵelele.” (Salimo 26:4) Naga ali ŵangakulupicika kwa ŵamkwawo, atamose munganisyo mwawo, mpaka ajonanje liŵasa lyawo.
Akaneje mwacitema cilicose campaka cijonanje ulombela wawo
7, 8. Ana mpaka akamulicisye masengo mwamtuli Baibulo pakwajiganya ŵanace ŵawo kuti atendeje yindu mwacilungamo?
7 Ŵanace akusosekwasoni kulijiganya kuti cilungamo cili cakusosekwa. Acinangolo akusosekwa kamulicisya masengo Baibulo pakwajiganya yeleyi ŵanace. M’Baibulo mwana yisyasyo ya ŵandu ŵaŵatesile yindu yangali cilungamo. Mwacisyasyo, Akani jwaŵele jwawiyi. Gehasi jwalambwisye ni cakulinga cakuti apate mbiya, soni Yudasi jwajiŵaga mbiya soni kaneko jwampelece Yesu ni mbiya sya silifa syakwana 30.—Yoswa 6:17-19; 7:11-25; 2 Ayimwene 5:14-16, 20-27; Mateyu 26:14, 15; Yohane 12:6.
8 M’Baibulo mwanasoni yisyasyo ya ŵandu ŵaŵatesile yindu yacilungamo. Mwambone, Yakobo ŵasalile ŵanace ŵakwe kuti akawusye mbiya. Yefita ni mwanace jwakwe ŵakwanilisye cilanga cakwe kwa Mlungu, soni Yesu ŵaliji jwacilungamo atamose mu ndaŵi jakusawusya. (Genesesi 43:12; Ŵakulamula 11:30-40; Yohane 18:3-11) Yisyasyo yeleyi mpaka yakamucisye ŵanace kupikanicisya umbone wakutenda yindu mwacilungamo.
9. Naga acinangolo ali ŵacilungamo ana mpaka yakamucisye camtuli ŵanace?
9 Acinangolo mpaka alijiganye ciwundo cakusosekwa mnope ca m’Baibulo aci, “Mmwe ŵakwajiganya ŵane, ana ligongo cici sambano ngamkulijiganya mwasyene? Mkusimwalalicila ŵane kuti, ‘Mkajiŵa,’ nambi uli m’mwejosoni mkusajiŵa?” (Aloma 2:21) Ŵanace akusamanyilila naga acinangolo ŵawo akusagamba kuŵeceta yindu nambo ngayitenda. Naga tukwasalila ŵanace ŵetu kuti aŵeje ŵacilungamo nambo m’wejo nikuŵa ŵangali cilungamo, nikuti mpaka twasokonasye. Naga ŵanace amanyilile kuti acinangolo ŵawo akusalambusya, atamose pa yindu yamwanamwana, jemanjajo mpaka atendejesoni yakulandanayo. (Aŵalanje Luka 16:10.) M’yoyo, naga ŵanace akwawona acinangolo ŵawo kuti ali ŵakulupicika nikuti jemanjajosoni yicakamucisya kuti caŵe ŵakulupicika pacacikola ŵanace ŵawo.—Misyungu 22:6; Aefeso 6:4.
KUŴA ŴACILUNGAMO MUMPINGO
10. Ana mpaka tulosye mwamtuli cilungamo patukuŵeceta ni Aklistu acimjetu?
10 Tukusosekwa kuŵa ŵacilungamo kwa Aklistu acimjetu. Yili yangasawusya kuti yakuŵeceta yetu ya lisiku lililyose yicenje nikuŵa yakusogoda kapena yaunami. Naga tukwasalilaga ŵane yindu yine yangatukuyimanyilila kuti yili yisyene, nikuti tukuwandisya yaunami. Kuli cenene ‘kulamulila ngomo syetu.’ (Misyungu 10:19) Kuŵa ŵacilungamo kwangagopolela kuti tukusosekwa kuŵeceta yiliyose yatukuganisya, yatukumanyilila soni yatupikene. Atamose kuti ngani jatukusaka kuŵecetajo jili jisyene, nambo komboleka kuti nganijo ngajikutukwaya, kapenasoni jili jangasosekwa, m’yoyo, mpaka uŵe ungali cinonyelo kwasalila ŵane. (1 Atesalonika 4:11) Ŵandu ŵane akusapeleka magongo gakulikululucila pa yacipongwe yaŵecete, mwakusala kuti, “Ngamba kuŵeceta yisyene.” Nambo mpela ŵandu ŵa Yehofa, tukusaka kuti ndaŵi syosope maloŵe getu gaŵeje gambone soni gacinonyelo.—Aŵalanje Akolose 4:6.
11, 12. (a) Ana mpaka paŵe yakusawusya yamtuli naga mundu jwatesile cakulemwa cekulungwa ngakwasalila acakulungwa mwacilungamo? (b) Naga tumanyilile kuti mjetu atesile cakulemwa cekulungwa, ana tukusosekwa kuŵambala nganisyo syapi, soni ligongo? (c) Ana mpaka tuŵe wuli ŵacilungamo ku likuga lya Yehofa?
11 Yehofa apelece ukumu kwa acakulungwa ŵa mumpingo kuti awukamucisyeje mpingo. Mpaka yiŵe yangasawusya kuti acakulungwa atukamucisyeje naga tukutenda yindu mwacilungamo. Ligongo cici? Naga ali mkulwala ni kwawula kwa adokotala kuti ŵakamucisye, ana mpaka asise yindu yine yayikwapweteka? Naga akutenda yeleyo, ana mpaka ŵakamucisye wuli? Mwakulandana ni yeleyi, naga tutesile ulemwa wekulungwa ngatukusosekwa kusisa. M’malo mwakwe, tukusosekwa kwasalila acakulungwa ŵa mumpingo mwangasisa cilicose. (Salimo 12:2; Masengo 5:1-11) Sambano aganicisye cakutendekwa cakulekangana ni celeci. Nambi wuli ali ayimanyi kuti mjawo atesile cakulemwa cekulungwa? (Lefitiko 5:1) Ana mpaka aganisye kuti, “Naga ali mjangu jusyesyene ngangusosekwa kusala cakulemwaci”? Ana kapena cacikumbucila kuti acakulungwa ŵa mumpingo apali kuti amkamucisye ni cakulinga cakuti alinganyesoni unasi wakwe ni Yehofa?—Ahebeli 13:17; Yakobo 5:14, 15.
12 Tukusosekwasoni kuŵa ŵacilungamo ku likuga lya Yehofa patukupeleka malipoti getu. Mwambone, maawala gatumalile mu undumetume. Tukusosekwasoni kuŵa ŵacilungamo pakulemba fomu ja upainiya soni ja undumetume wine wuliwose wa ndaŵi syosope.—Aŵalanje Misyungu 6:16-19.
13. Ana mpaka tulosye wuli cilungamo patukukamula masengo ni Mklistu mjetu?
13 Abale ni alongo ŵa Ciklistu akusosekwa kulekanganya pasikati pa yamalonda ni kulambila. Mwacisyasyo, ngatukusatenda malonda patuli ku Nyumba ja Ucimwene soni mu undumetume. Soni ngatukusosekwa kupatila upile wakutenda malonda kwa Aklistu acimjetu. Naga amlembile Mklistu mjawo masengo, akusosekwa kumpa malipilo gaŵakamulene pandaŵi jakwe soni kumpa yakusosecela yosope mwakamulana ni malamusi. Yeleyi komboleka kupwatikapo cikamucisyo ca mtela soni ndaŵi ja kupumula. (1 Timoteo 5:18; Yakobo 5:1-4) Naga alembedwe masengo ni Mklistu mjawo akajembeceyaga kuti ciŵatendeleje yindu yapajika kupunda acimjawo. (Aefeso 6:5-8) Alolecesyeje kuti akukamula masengo mwakukamulana ni ndaŵi jaŵakamulene soni akukamula masengo gaŵapele.—2 Atesalonika 3:10.
14. Ana Aklistu akusosekwa kutenda cici mkanatande kutendela yimpepe malonda?
14 Nambi wuli naga tuli mkutenda yamalonda ni Mklistu mjetu? Yeleyi mpaka yipwaticepo kusonjelana mbiya kapena kujigala ngongole. Payakutendekwa mpela yeleyi pana ciwundo cakusosekwa mnope ca m’Baibulo. Ciwundoci cikusasala kuti alembeje cilicose cakamulene. Jwakulocesya Yelemiya paŵasumile malo, ŵalembile yikalata yiŵili yamkamulano. Cikalata cimo ŵasayinile ŵa umboni, kaneko ŵasunjile yikalatayi kuti yiŵe maumboni msogolo. (Yelemiya 32:9-12; Genesesi 23:16-20) Ŵane akusayiwona kuti kulemba cikalata ca umboni yikusaŵa mpela ngakumkulupilila mlongo mjawo. Nambo kusala yisyene, kulemba cikalata ca umboni mpaka kukamucisye kuti pakapagwa kuŵasyana soni ungakamulana. Atamose pa yamalonda akumbucileje kuti mtendele wa kumpingo wuli wakusosekwa mnope kupunda malonda galigose.—1 Akolinto 6:1-8; alole Maloŵe Gakumbesi 30.
KUŴA ŴACILUNGAMO NI ŴANDU ŴAKUCILAMBOKU
15. Ana Yehofa akusapikana wuli ni ungali cilungamo wawukusatendekwa pa malonda?
15 Tukusosekwa kuŵa ŵacilungamo kwa mundu jwalijose atamose kwa ŵanganaŵa Ŵamboni sya Yehofa. Yehofa akusasaka kuti tuŵeje ŵacilungamo. “Sikelo jacinyengo jikusijimnyalaya Yehofa, nambo sikelo jambone jikusijimsangalasya.” (Misyungu 11:1; 20:10, 23) Mu ndaŵi ja M’Baibulo, masikelo ŵagakamulicisyaga masengo pakutenda ya malonda. Nambo ŵandu ŵamalonda ŵagalambusyaga makasitomala gawo pakugapa yindu yangakwanila kapena kugalipisya mbiya syejinji. Mwakulandana ni mu ndaŵi ja m’Baibulo, masiku agano ungali cilungamo wuli wakuwanda mnope pangani ja malonda. Yehofa akusaŵengana ni yindu yangali cilungamo kutandila kalakala.
16, 17. Ana ni yindu yapi yangali cilungamo yatukusosekwa kuyiŵambala?
16 Wosopewe mpaka tusimane ni yindu yampaka yilinje cilungamo cetu. Mwambone, patukulemba cikalata cakuwucisya masengo, mafomu ga boma soni patukulemba mayeso kusukulu. Ŵajinji akusaganisya kuti nganikuŵa kulemwa kusala yindu yaunami, konjecesya, soni kwanga yaunami. Yeleyi yili yangatusimonjesya. Baibulo jasasile kala kuti masiku gakumalisya ga ndaŵi ajino, ŵandu caciŵa “ŵakulinonyela, ŵakunonyela mbiya, . . . ŵanganonyela yambone.”—2 Timoteo 3:1-5.
17 Ndaŵi sine yikusawoneka kuti ŵandu ŵangali cilungamo yindu yikusayajendela cenene m’cilamboci. (Salimo 73:1-8) Mklistu mpaka gammalile masengo, kumjiŵila mbiya soni kumŵenga kumasengo ligongo lyakuti akutenda yindu mwacilungamo. Nambo cilungamo cili cakusosekwa mnope kupunda cilicose. Ligongo cici?
MAJALI GAGAKUSAYIKA LIGONGO LYAKUTENDA YINDU MWACILUNGAMO
18. Ligongo cici mbili jambone jili jakusosekwa?
18 Kola mbili jakuŵa mundu jwacilungamo soni jwakulupicika kuli kwakusosekwa soni kwakusoŵa m’cilamboci. Jwalijose jwetuwe tukwete upile wakulipanganyicisya mbili jeleji. (Mika 7:2) Kusala yisyene, ŵandu ŵane mpaka ŵaseceje soni kwakolanga kuti ali ŵakuloŵela ligongo lyakuti ali ŵacilungamo. Nambo ŵane mpaka ŵayamicileje soni kwakulupilila ligongo lya cilungamo cawo. Pacilambo cosope capasi, Ŵamboni sya Yehofa akusamanyika ligongo lya cilungamo. Ŵakulemba masengo ŵane akusiŵalemba masengo Ŵamboni ligongo lyakuti akusamanyika ni cilungamo. Atamose ŵandu ŵane ali mkwatyosya masengo, nambope Ŵamboni sya Yehofa ŵangakangala kwatyosya ligongo ali ŵacilungamo.
Mpaka tumcimbicisye Yehofa ligongo lyakamula masengo mwakulimbicila
19. Ana kutenda yindu mwacilungamo kukusakwaya camtuli unasi wawo ni Yehofa?
19 Kuŵa ŵacilungamo pa yindu yosope kucatendekasya kola cikumbumtima cambone soni mtendele wa mumtima. Mpaka tuŵe mpela Paulo, juŵalembile kuti, “Tukulupilila kuti tukwete cikumbumtima cambone.” (Ahebeli 13:18) Cakusosekwa mnope cili cakuti Atati ŵawo ŵacinonyelo, Yehofa, cacilola soni kuyamicila macili gawo pakulingalinga kuŵa ŵacilungamo pa yindu yosope.—Aŵalanje Salimo 15:1, 2; Misyungu 22:1.