Apitilisye Kutenda Yakomboleka Kuti Abatisidwe

1. (a) Ana yindu yambone yapi yatukusapata patubatisidwe? (b) Ana chitukambilane chichi munganiji?

ANA wawojo alipeleche kwa Yehofa soni alosisye kulipeleka kwawoko mwakubatisidwa mmesi? Naga yili myoyo, nikuti amŵendile Yehofa kuti ŵakululuchile yakulemwa yawo soni kuti ŵakunde kuti amtumichileje jwalakwe. (1 Pet. 3:21) Nambosoni, alosisye chisyasyo chambone kwa ŵachinandipile soni kwa ŵandu ŵagambile kutanda kwene kusongana ni mpingo. Pelepatu asagwile chenene kwabasi. Nambi uli naga nganaŵepe kubatisidwa? Ngatukukayichila kuti akusamnonyela Yehofa soni akusaka kumsangalasya jwalakwe. Akusamanyililasoni kuti ubatiso mpaka wakamuchisye kuti yakulemwa yawo yikululuchidwe soni kuti Yehofa asangalaleje nawo. (Mase. 2:​38-40) Nambope, komboleka kuti mpaka ayiwonejepe kuŵa yakusawusya kubatisidwa. Ana ni chichi champaka chakamuchisye? Munganiji, chitukambilane (1) magongo gagakusigalepelekasya ŵane kubatisidwa, (2) ligongo lyakwe ndaŵi syosope akusasosekwa kuganichisyaga ya mbesi ja chilambochi, soni (3) maumbone gampaka apate naga akulingalinga kutenda yakuti abatisidwe.

YAYIKUSIYALEPELEKASYA ŴANDU ŴANE KUBATISIDWA

2. Ligongo chichi ŵane akusalepela kubatisidwa?

² Ŵandu ŵane akusalepela kubatisidwa ligongo lya woga. Mwachisyasyo, atamose kuti jemanjaji akusasaka kumtumichila Yehofa, akusajogopa kuti nganaŵa akombwele kumsangalasya jwalakwe. Naga mwelemu ni mwakusapikanila wawojo, aŵalanjeje malemba kuti gakamuchisye kumanyilila kuti Yehofa jwangajembecheya kuti wawojo chatendeje yindu mwamlama. Malembaga gachakamuchisya kumanyilila kuti jwalakwe akusasangalala pakwawona wawojo ali mkutenda yampaka akombole. (Sal. 103:​13, 14; Akolo. 3:23) Naga akogopa kuti ŵandu chachasisyaga, akusosekwa kumŵenda Yehofa kuti ŵakamuchisye kuŵa ŵakulimba mtima mpela mujwatendele jwamasalimo jwine juŵalembile kuti: “Yehofa ali ku mbali jangu. Ngasindenda woga. Ana mundu mpaka andende chichi?”—Sal. 118:6.

3. Ana ni nganisyo syapi syasikusisyalepelekasya ŵane kubatisidwa? (Alolesoni chapachikuto.)

³ Atamose kuti ŵandu ŵane akusamnonyela Yehofa, nambope akusalepela kubatisidwa ligongo lyakuyiwona kuti ngakumanyilila yejinji. Nambo ana akusosekwa kumanyilila yejinji mpaka kwika papi? Aganichisye ya chisyasyo cha m’Baibulo achi. Panyuma pakuti chisichinya chitendekwe mundende muŵaliji Paulo ni Sila, jemanjaji ŵamlalichile jwakulolela ndendejo ni liŵasa lyakwe. Jwakulolela ndendeju pampepe ni liŵasa lyakwe ŵamanyilile kuti Mlungu ni juŵatendekasisye kuti chisichinyacho chitendekwe. Konjechesya pelepa, jemanjaji ŵalijiganyisye yindu yakusosekwa mnope palisikuli. Yakuyichisya yakwe, “ŵabatisidwe” mwangachelewa. (Mase. 16:​25-33) Myoyo, naga wawojo akusammanyilila Yehofa, kumnonyela jwalakwe ni mtima wawo wosope, alijiganyisye yijiganyo yakusosekwa mnope ya m’Baibulo, agalaŵiche mtima soni asimichisye mtima kutenda yakusasaka Mlungujo, nikuti wawojo ali ŵakoseka kubatisidwa.—Maliko 12:30.

4. Ana ŵandu ŵane akusaganichisya mnope ya chichi yayikusayatendekasya kuti alepele kubatisidwa? (Alolesoni chiwulili.)

⁴ Ŵandu ŵane ŵakusasaka kumsangalasya Mlungu, akusaganichisya mnope yindu yachachisosekwa kuyileka naga akusagula kutenda yeleyi. Yili yisyene kuti luli lunda kuganichisyaga mwampaka yijile pakutukwaya yindu yampaka tusagule. (Luk. 14:​27-30) Nambope, ŵane akusadandawula mnope ni yindu yachachisosekwa kuyileka ni chakulinga chakuti amtumichileje Mlungu. Mwachisyasyo, Mlongo Candace juŵakulile m’liŵasa lya Mboni, jwalipikanaga myoyo paŵatandilesoni kulijiganya Baibulo ali akusile. Jwalakwe jwatite, “Namanyililaga yanasosekwaga kutenda ni chakulinga chakuti namsangalasye Yehofa. Nambope, nalepelaga kutenda yeleyi ligongo nasangalalaga kutenda yindu ya kuchilamboku. Mwamti namanyililaga kuti chiyiŵe yakusawusya mnope kuleka kutenda yinduyi.” Ŵane akusadandawulaga mnope ni yindu yachachisosekwaga kukuya panyuma pakuti abatisidwe. Mwamti akusajogopa kuti panyuma pakubatisidwa, mpaka atende ulemwa wekulungwa kaneko ni kwatyosya mumpingo. Ana mpaka atende chichi naga yindu yeleyi yikwalepelekasya kubatisidwa?

5. Ana tukusasosekwa kuganichisyaga mnope ya chichi naga tukutenda chisyewu kubatisidwa? (Mateyu 13:​44-46)

⁵ Patukusaka kusuma chindu, ngatukusagamba kulola mtengo wakwe, nambo tukusalolasoni kusosekwa kwa chinducho. Mwamti naga chinducho chili chapenani mnope kupunda mtengo wakwe, tukusachisuma ndaŵi jijojo. Mwakulandana ni yeleyi, patukuganichisya ya kubatisidwa, ngatukusosekwa gamba kuŵika nganisyo syetu pa yindu yatukusosekwa kuchenga nambo tuganichisyejesoni ya chindu cha mtengo wapenani chachili kuŵa paunasi wambone ni Yehofa. Yesu jwakamulichisye masengo yiwanichisyo yiŵili paŵajiganyaga mfundoji. (Aŵalanje Mateyu 13:​44-46.) Mu yiwanichisyo yosopeyi, jwamlume jwasumisye yindu yakwe yosope mwakusangalala ni chakulinga chakuti akasume chindu cha mtengo wapenani chaŵachipatile. Wawojosoni, apatile chindu cha mtengo wapenani mnope chachili yisyesyene yakwamba Uchimwene wa Mlungu. Myoyo, naga akuyiwona kuti kubatisidwa nganikuŵa kukwete yakuyichisya yambone, akusosekwa kuganichisyaga mnope ya yiŵanichisyo ya Yesuyi. Mpaka aliwusye kuti, ‘Ana ngusakulupilila mnope kuti yanapatileyi yili yindu ya mtengo wapenani mnope? Ana unasi wangu ni Yehofa, chembecheyo chambele soni unasi wambone wawuli pasikati pa abale ni alongo, ngusayiwona kuŵa yakusosekwa mnope?’ Yampaka ajanje pa yiwusyoyi, mpaka yakamuchisye kuti atende yindu yakulosya kuti akusayamichila yisyesyene yaŵayipatile kapena mpaka amanyilile yindu yayikwalepelekasya kutenda yindu mwakamulana ni yakumanyilila.

6. Ana ni chichi champaka chitukamuchisye kuti tukamulichisyeje masengo yatukulijiganya?

⁶ Mu chiŵanichisyo cha Yesu chakwamba ya mundu jwine juŵamisaga mbeju, jwalakwe jwalondesisye yindu yampaka yimlepekasye mundu kwawula pasogolo mwausimu. Nambope, jwalakwe jwasasilesoni kuti pana ŵane ŵakusapikana maloŵe ga Mlungu ni “mtima wambone” soni ŵakusakuyaga yalijiganyisye. (Luk. 8:​5-15) Naga wawojo akuyiwona kuti nganaŵe koseka kutenda yindu yakusalijiganya, ngakusosekwa kuwujila munyuma. Mwamti ni chikamuchisyo cha Yehofa, mpaka akole “mtima wasambano,” wampaka wakamuchisye kuti aŵeje ŵakusachilila kukuya malangiso gakwe. Myoyo, amŵendeje Yehofa kuti ŵakamuchisye kuyinonyela yindu yakulijiganya soni kuti ayikamulichisyeje masengo.—Esek. 18:31; 36:26.

7-8. Ligongo chichi ŵachinyamata ŵane ŵangasakaga kubatisidwa? (Alolesoni chiwulili.)

⁷ Ŵachinyamata ŵane ŵakusamnonyela Yehofa akusalepela kubatisidwa ligongo lya yakuŵecheta soni yakutenda ya ŵane. Mwachisyasyo, achitichala ŵane akusiŵatendekasya ŵanache ŵasukulu kuganisya kuti ndamo sine syakwe sili syambone atamose yili mkuti Yehofa akusaŵengana nasyo. Nambotu, kukuya yeleyi mpaka kumtendekasye mundu kusimana ni yakogoya. (Sal. 1:​1, 2; Mis. 7:​1-5) Mpaka aŵambale kusimana ni yakogoyayi naga akukuya chisyasyo cha jwamasalimo juŵamsalile Yehofa kuti, “Ngwete lunda lwakupikanichisya kugapunda matichala gangu gosope, ligongo ngusaganichisya mnope yakwamba yakumbusya yawo.”—Sal. 119:99.

⁸ Pana maumboni gakulosya kuti achinangolo ŵane akusiŵalepelekasya ŵanache ŵawo kuti abatisidwe. Achinangoloŵa akusaganichisya mnope ya majiganyo soni masengo gachachipata ŵanache ŵawo. Pele ŵane akusalepela kwakamuchisya ŵanache ŵawowo kuliŵichila yakulinga ya usimu. Nambo naga akuyiwona kuti achinangolo ŵawo mpaka ŵakamuchisye kukwanilisya chakulinga chawo chakubatisidwa, mpaka atende chenene kukambilana nawo ya chakulingacho. Myoyo ngakusosekwa kukunda kuti yaka yawo yalepelekasye kulimbisya unasi wawo ni Yehofa.—Mis. 20:11.

9. Ligongo chichi ŵane mpaka atendeje chisyewu kubatisidwa?

⁹ Ŵandu ŵane ŵali ŵakuŵajilwa kubatisidwa, akusatenda chisyewu ligongo lyakwembecheya kuti mundu jwine abatisidwe. Mwachisyasyo, jemanjaji mpaka asacheje kubatisidwa yimpepe ni jwachibale jwawo kapena mjawo. Yili yisyene kuti nganikuŵa kulemwa kubatisidwa yimpepe ni ŵandu ŵakusiŵanonyela. Atamose yili myoyo, ngakusosekwa kukunda kuti yeleyi yalepelekasye kubatisidwa. Akumbuchileje kuti kulipeleka kwa Mlungu, chili chilanga chakusatenda jwalijose pajika. Myoyo, ngakusosekwa kubatisidwa ligongo lyakuti mundu jwine akusaka kubatisidwa.—Alo. 14:12.

LIGONGO CHICHI TUKUSASOSEKWA KUGANICHISYA YA MBESI JA CHILAMBOCHI?

10. Ligongo chichi ŵane ŵangasaka kuchenga umi wawo?

¹⁰ Konjechesya pa magongo gatukambilenega, mwamelepe ŵane ngakusasaka kuchenga umi wawo nikwika pakubatisidwa ligongo akusaganisya kuti mbesi ngajiyika sampano. Nambo ana nganisyo syelesi sili syakuŵajilwa? Yesu jwakalamwisye ŵakulijiganya ŵakwe kuti, “Mŵeje ŵakoseka, ligongo Mwanache jwa mundu chachiyika pandaŵi jele ngamkujiganichisya.”—Luk. 12:40.

11. Patukulijiganya yejinji yakwamba Yehofa, ana yikusatukamuchisya kutenda chichi soni ligongo chichi? (Salimo 119:60)

¹¹ Chinonyelo chetu pa Yehofa ni chachikusosekwa kututendekasya kulipeleka kwa jwalakwe. Patukummanyilila mnope Mlungu jwetu ni patukusatandasoni kunonyela malamusi gakwe soni kugakuya ligongo tukusamanyilila kuti mpaka gatukamuchisye. (Aŵalanje Salimo 119:60.) Yakobo jwasasile ligongo line lyalikusatutendekasya kupikanila malamusi ga Mlungu mwachitema. Ligongo lyakwe lili lyakuti wosopewe ngatukusamanyilila yachiyitendekwe malaŵi. Myoyo, lisiku lililyose tukusosekwa kutendaga “yindu yambone.” Yeleyi yikugopolela kuti tukusosekwa kutendaga yindu yakumsangalasya Yehofa.—Yak. 4:​13-17.

12. Ana tukulijiganya chichi pa chiwanichisyo cha Yesu chakwamba mgunda wa mipeleya?

¹² Aganichisye ya chiwanichisyo cha Yesu chakwamba mgunda wa mipeleya. Jwalakwe jwajiganyisye kuti ŵandu ŵane ŵagambile kukamula masengo kwa awala jimo, nambo ŵapochele mbiya syakulandana ni ŵandu ŵaŵakamwile kwa lisiku lyosope. Nambo ana ni chichi chichatendekasisye jemanjaji kuti akamule kwa awala jimo? Jemanjaji ŵasasile kuti, “Ligongo pangali jwalijose jwatulembile ganyu.” Ngaŵa kuti ŵanduŵa nganasakaga kukamula masengo lisiku lyosope, nambo yagambile kuŵa kuti ŵaliji mkanajipate ganyujo. Mwamti paŵagambile kujipata, ndaŵi jijojo ŵatandite kukamula. (Mat. 20:​1-16) Masiku agano, Yesu atuŵilasile kuti tuŵe ŵakulijiganya ŵakwe soni kuti tukamuleje masengo gakulalichila. Myoyo patugambile kuŵilanjidwa, ndaŵi jijojo tukusosekwa kutenda yindu mwachitema.

13. Ana tukulijiganya chichi kutyochela kwa ŵamkwakwe Loti?

¹³ Mundu mpaka atendeje chisyewu kubatisidwa pakuganisya kuti ndaŵi jipalipe. Nambope, ndaŵi pajikupita ni payikusaŵagasoni yakusawusya kuti mundu abatisidwe. Yesutu jwamanyililaga yeleyi, mwamti jwakalamwisye ŵakulijiganya ŵakwe kuti, “Mkumbuchileje ŵamkwakwe Loti.” (Luk. 17:​31-35) Ŵamkwakwe Loti ŵamanyililaga kuti pachangakaŵa Yehofa chajonanje msinda wa Sodomu ni Gomola. Atamose yaliji myoyo, ŵakwamkwe Lotiŵa nganaŵa ŵakoseka. (Gen. 19:​23-26) Yayatendelechele ŵamkwakwe Lotiyi yikusatukumbusya kuti Yehofa aŵisile ndaŵi jakuti ŵandu achenje yindu paumi wawo ni kutanda kumtumichila jwalakwe. Mwamti ndaŵi jileji pajichimala, ngasipapatikanasoni upile wine.—Luk. 13:​24, 25.

14. Ana yakulochesya ya m’Baibulo yakwamba mbesi ja chilambo yikusosekwa yakwayeje chamti uli?

¹⁴ Yakutendekwa ya pachilambopa yikukwanilisya yakulochesya ya m’Baibulo yakwamba mbesi ja chilambochi. Atamose yili mkuti yakutendekwa yine nganiyiŵe kwakwaya, nambope kuyiwona yeleyi yili mkutendekwa m’madela gane kwatendekasyeje wawojo kusachilila kubatisidwa. Aganichisye ya chisyasyo cha Aklistu wa m’yaka 100 yandanda. Ndumetume Petulo jwalimbikasisye Aklistu kuti ‘aŵeje ŵaganisya chenene’ kapena kuti aŵeje mesope, ligongo “mbesi ja yindu yosope [jaliji jili] jiŵandichile.” (1 Pet. 4:7) “Mbesi” jeleji jaliji ja mu ndaŵi ja Ayuda. Aklistu ŵaŵalembele maloŵega, ŵatamaga kwakutalikangana ni Yelusalemu, myoyo jemanjaji ngamkanakwayidwa mnope ni konanjidwa kwa msindawo. (1 Pet. 1:1) Nambope, paŵakuweni kukwanilichikwa kwa yakulochesya yakwamba msindawo, yatendekasisye kuti akulupilileje mnope yilanga yine ya Yehofa. Mwakulandanamo, pakuyiwona yakulochesya yakwamba mbesi ja chilambochi yili mkukwanilichikwa, mpaka yakamuchisye kuti aŵeje mesope soni atende yakomboleka kuti abatisidwe.

15. Ana tukusosekwa kuliwonaga chamti uli lisiku lya Yehofa? (2 Petulo 3:​10-13)

¹⁵ Mu chikalata chaŵili chiŵalembile Petulo, jwalakwe jwasasile mwatukusosekwa kuliwonela lisiku lyakulamula lya Yehofa. Pa ndaŵi jele Petulo jwalembaga chikalatachi, kwaliji kuli kusigele yaka yejinji kuti lisiku lya Yehofa liyiche. Nambope, jwalakwe jwasalile Aklistu kuti apitilisye “kusachilila” kapena “kuganichisya mnope” ya lisikuli. (Aŵalanje 2 Petulo 3:​10-13; maloŵe gamwiŵanda.) Mpaka tupitilisye kuliganichisya mnope lisikuli mwakuŵa ŵakoseka soni kusachilila kuti lisikuli liyiche. Mpaka tulosye kuti tukusachilila kuti lisikuli liyiche mwakuŵa ŵandu ‘ŵa ndamo syeswela soni mwakutenda yindu yakulosya kuti tuli ŵakulipeleka kwa Mlungu.’ Aganichisye mwampaka yijile pakumsangalachisya Yehofa ‘patukutenda yindu yakulosya kuti tuli ŵakulipeleka kwa jwalakwe.’ Yehofa chachiŵa jwakusangalala pakwawona wawojo ali mkulipeleka kwa jwalakwe soni kubatisidwa.

LIGONGO CHICHI NGAKUSOSEKWA KUTENDA CHISYEWU KUBATISIDWA?

16. Ana ni ndaŵi japi jambone kubatisidwa? (2 Akolinto 6:​1, 2) (Alolesoni yiwulili.)

¹⁶ Ndaŵi jambone kubatisidwa jili ajino. (Aŵalanje 2 Akolinto 6:​1, 2.) Nduna ja ku Itiyopiya pajasimene ni Filipo jakuweni kusosekwa kwakubatisidwa mwachitema. Jwalakwe pajwagambile kupikana ngani syambone soni kukola upile wakubatisidwa, nganaliŵechetela kuti, ‘ngusosekwa kulijiganya kaje yindu yejinji yakwamba ngani syambone. Sonitu pakuŵapo tuli mkati mwakwenda komboleka kusogoloku kwanasoni mesi gane.’ Jwalakwe nganatenda yeleyi, mmalomwakwe jwamwusisye Filipo kuti, “Chikundekasya chichi kubatisidwa?” (Mase. 8:​26, 27, 35-39) Mwamti nduna ja ku Itiyopoyaji pajagambile kubatisidwa “japitilisye ulendo wakwe jili mkusangalala.” Chelechitu chili chisyasyo chambone.

17. Ana tukusosekwa kuŵa ŵakusimichisya ya chichi?

¹⁷ Naga akutenda chisyewu kubatisidwa, akusosekwa kuŵa ŵakusimichisya kuti Yehofa ali jwakoseka kwakamuchisya wawojo kuŵa najo pa unasi. (Alo. 2:4) Jwalakwe chachakamuchisya kumalana ni woga, kulikayichila kuti nganaŵa abatisidwe soni chachakamuchisya pele ŵane ngakwakamuchisya kukwanilisya chakulinga chawo chakubatisidwa. Panyuma pakubatisidwa soni kuŵa pa unasi wambone ni Yehofa, chachiyiwona kuti “yindu ya munyuma” nganiyiŵasoni yakusosekwa mnope kwa wawojo. (Afil. 3:​8, 13) Mmalomwakwe, nganisyo syawo sichiŵa pa yindu “yamsogolo,” kwakuli kukwanilichikwa kwa yindu yaŵasasile Mlungu kuti chachatendela ŵandu ŵalipeleche kwa jwalakwe soni kubatisidwa.—Mase. 3:19.