Ŵakamuchisyeje Ŵandu ‘Ŵakwete Nganisyo Syambone’

1. Ana ŵandu mpaka atende chichi papikene ngani syambone sya uchimwene? (Masengo 13:​47, 48; 16:​14, 15)

ŴANDU ŵajinji ŵa m’yaka 100 yandanda, ŵajitichisyaga yisyesyene ya m’Baibulo pagambile kuyipikana. (Aŵalanje Masengo 13:​47, 48; 16:​14, 15.) Mwakulandanamo, ŵanesoni masiku agano akusasangalala papikene kandanda ngani syambone sya uchimwene. Atamose ŵane ŵele pandanda ŵangalosya chidwi chakusaka kupikanila utenga wa m’Baibulo, mkupita kwa ndaŵi akusachengaga nganisyo syawo. Ana tutendeje chichi patusimene ni ŵandu ‘ŵakwete nganisyo syambone’?

2. Ana masengo gakulalichila mpaka galandane chamti uli ni yakusatendaga mundu jwapandile yitela ya yisogosi?

² Mpaka tulandanye masengo gakulalichila ni mundu jwakwete yitela ya yisogosi. Yisogosi yine payigambile kwiwula, jwalakwe akusayikaŵa ndaŵi jijojo, nambo jwangaleka kwitila yitela yine yele yisogosi yakwe nganiyiŵe kwiwula. Mwakulandana ni yeleyi, patusimene ni mundu jwakusaka kulijiganya maloŵe ga Mlungu, ndaŵi jijojo tukusatanda kumkamuchisya kuti aŵe jwakulijiganya jwa Yesu. Nambo kwa ŵandu ŵakusalosya kuti nganakoseche kutanda kulijiganya, tukusapitilisyape kwakamuchisya kuti amanyilile ligongo lyakwe kulijiganya maloŵe ga Mlungu kuli kwambone. (Yoh. 4:​35, 36) Mwamti kupikanichisya yindu kuchitukamuchisya kulola yampaka tutende pakumkamuchisya jwalijose. Kwende sambano tukambilane yampaka tutende pakwakamuchisya ŵandu ŵalosisye kuti akusaka kulijiganya paulendo wandanda watusimene nawo. Chitukambilanesoni yampaka tutende pakwakamuchisya jemanjaji kuti apitilisye kwawula pasogolo.

ŴANDU PAKUSACHILILA KULIJIGANYA BAIBULO

3. Ana tutendeje chichi patusimene ni ŵandu ŵakusaka kulijiganya Baibulo? (1 Akolinto 9:26)

³ Patusimene ni ŵandu ŵakwete chidwi mu utumiki, tukusasaka kwakamuchisya mwachitema kuti atande kwenda pamsewu wakwawula ku umi. Naga tusimene ni ŵandu ŵeleŵa, tutandisyeje lijiganyo soni twaŵilanjileje kumisongano lisiku lilyolyo lyatugambile kusimana nawo.—Aŵalanje 1 Akolinto 9:26.

4. Alondesye ya mundu jwine jujwaliji jwakusachilila kulijiganya Baibulo paŵagambile kumlalichila.

⁴ Kutandisya lijiganyo. Ŵane ŵatukusasimana nawo akusaŵa kuti akoseche kutanda lijiganyo ndaŵi jijojo. Mwachisyasyo, msikana jwine jwa ku Canada jwapite pa shelefu lyamcheche ni kujigala kabuku ka Asangalaleje Mpaka Kalakala! Mlongo jujwaliji pa shelefupo jwamsalile msikanajo kuti mpaka atande kumjiganya Baibulo kwalulele pakamulichisya masengo kabukuko. Msikanaju jwajitichisye mwamti ŵapelegene manambala ga foni. Lisiku lilyolyo chilo, msikana jula jwamlembele utenga mlongo jula ni kumwusya lisiku lyachatande kulijiganya. Mlongo jula pajwasasile kuti chajawule kumangwawo kumbesi kwa wiki, jwalakwe jwasasile kuti, “Ngwete mpata malaŵi, ana nganiyiŵa yikomboleche kuti ayiche malaŵigo?” Mlongoju jwajitichisye mwamti lyamsano ŵatandite kulijiganya. Msikanaju jwapite kumisongano lyamlungu lya wiki jijojo, mwamti jwapitilisye kwawula pasogolo.

5. Ana chichi champaka chakamuchisye kumanyilila litala lyambone lyakutandichisya lijiganyo lya Baibulo? (Alolesoni yiwulili.)

⁵ Ngatukusajembecheya kuti jwalijose mpaka aŵe jwakusachilila kutanda kulijiganya Baibulo mpela mwajwatendele msikana jula. Ŵane akusasosekwa kuti papite kaje ndaŵi. Myoyo mpaka tusosekwe kutanda kambilana ni mundujo ngani jampaka jimsangalasye. Mwamti naga tukupitilisya kola nganisyo syakuŵajilwa soni kulosya kuti tukusamganichisya mundujo, mpaka tukombole kutandisya lijiganyo mkanipapite ndaŵi jelewu. Ana mpaka tusale maloŵe gamti uli patukusaka kutandisya lijiganyo? Kwende tulole yaŵasasile abale ni alongo ŵane ŵakusatenda chenene pangani jakutandisya majiganyo.

6. Ana mpaka tutende chichi patukusaka kupitilisya kambilana ni mundu jwalosisye chidwi?

⁶ Apayiniya soni ŵakulalichila ŵane ŵaŵendedwe kuti alondesye yakusatenda pakutandisya majiganyo ga Baibulo. Jemanjaji ŵasasile kuti m’madela gane yikusaŵa yakamuchisya kuŵambala kamulichisya masengo maloŵe gakuti “kulijiganya,” patukusaka kumsalila mundu yakwamba lijiganyo. Mmalomwakwe ŵayiweni kuti maloŵe gagakusakamuchisya gali mpela gakuti “kukambilana” soni “kujimanyilila chenene Baibulo.” Naga akusaka kuti chakambilanesoni ni mundujo lisiku line mpaka agambe kumsalila kuti, “Yili yakusangalasya kumanyilila yajikusati Baibulo pakwanga yiwusyo yakusosekwa mnope yakwamba umi,” kapena mpaka amsalile kuti “Baibulo nganijigamba kuŵa buku ja dini basi, nambo mpaka jakamuchisyesoni paumi wawo.” Mpaka amsalilesoni kuti, “Ngayikusajigalaga ndaŵi jelewu, mwamti kwa maminisi 10 kapena 15 mpaka alijiganye chindu chinechakwe champaka chakamuchisye.” Yeleyi mpaka tuyisalesoni mwangakamulichisya masengo maloŵe gakuti “tupangane ndaŵi jatusimaneje” kapena gakuti “yikusasosekwa wiki jilijose,” ligongo maloŵega mpaka gamtendekasye mundu kuyiwona kuti tukuyikalalisya yindu.

7. Ana ni pandaŵi japi jele ŵane akusamanyilila kuti apatile yisyesyene? (1 Akolinto 14:​23-25)

⁷ Ŵaŵilanjileje kumisongano. Yikuwoneka kuti mu ndaŵi ja ndumetume Paulo, ŵane ŵamanyilile kuti apatile yisyesyene paŵagambile kusimanikwa pamisongano. (Aŵalanje 1 Akolinto 14:​23-25.) Yeleyi ni yayikusatendekwagasoni masiku agano. Ŵajinji akusajawula pasogolo mwachitema pagambile kutanda kusimanikwa pamisongano. Ana tukusosekwa kwaŵilanjila pali papite ndaŵi jelewu wuli? Lijiganyo 10 m’buku ja Asangalaleje mpaka kalakala!, likusasalasoni yakwaŵilanjila ŵandu kumisongano. Nambo ngakusosekwa kwembecheya mpaka ali ayiche pa mtwewu. Mpaka amŵilanjile mundujo kumisongano ja kumbesi kwa wiki lisiku lilyolyo lyasimene najo. Nambosoni mpaka atende chenene kumsalila mtwe wa ngani ja wosope kapena yatukalijiganye mu Sanja ja Mlonda ja wiki jelejo.

8. Ana mpaka tusale yindu yapi patukumŵilanjila mundu kumisongano? (Yesaya 54:13)

⁸ Pakumŵilanjila mundu kumisongano, amsalileje kulekangana kwakupali pasikati pa yayikusatendekwaga kweleko ni ku madini gane. Jwakulijiganya Baibulo jwine pajwatesile nawo kandanda lijiganyo lya Sanja ja Mlonda jwamwusisye juŵamjiganyaga Baibulo kuti, “Ana jwakutendesyaju akumanyilila lina lya mundu jwalijose?” Mlongojo jwajanjile kuti wosopewe tukusalingalinga kumanyilila mena ga ŵandu ŵa mumpingo mwetu mpela mwayikusaŵela ni mena ga ŵandu ŵamwiŵasa mwetu. Kaneko jwakulijiganya Baibulo jula jwatite kuti yeleyo yili yakulekangana ni mwayikusaŵela ku chalichi kwawo. Mwakulandanamo, mpaka tulinje kwasalilasoni ŵandu ŵatwaŵilanjile kumisongano yindu yachilendo yachakayiwone. (Aŵalanje Yesaya 54:13.) Patusongene pampepe tukusamlambilaga Yehofa, kulijiganya yakwamba jwalakwe soni tukusalimbikasyana. (Aheb. 2:12; 10:​24, 25) Yeleyi yikusatendekasya kuti misongano jetu jiŵe jadongosolo, soni jakwiganya yindu yakamuchisya ngaŵaga misyungu ja ŵandu. (1 Akoli. 14:40) Nambosoni nyumba syetu sya uchimwene sikusaŵa syambone soni ŵasilinganyisye kuti tusangalaleje patukulijiganya. Ligongo lyakuti ngatukusajinjilila nawo yandale, ngatukusakambilanasoni yeleyi soni ngatukusakanganaga pangani syasikutendekwa. Mpaka yiŵe yakamuchisyasoni ngachelewa kumlosya jwakulijiganya jwetu fidiyo jakuti Ana ku Nyumba ja Uchimwene Kukusatendekwa Yatuli? Fidiyoji mpaka jimkamuchisye kola chiwulili cha yindu yachakayiwone pachachiyikapo.

9-10. Patumŵilanjile mundu kuti akatende nawo misongano, ana mpaka tumsimichisye chamti uli mundujo kuti ngatukusamkanganichisya mundu kuti chayiche kapena kuti aŵe jwa Mboni sya Yehofa? (Alolesoni chiwulili.)

⁹ Ŵane mpaka alepeleje kwika pamisongano jetu pakogopa kuti chakasalile kuti “aŵe jwa Mboni sya Yehofa.” Myoyo akusosekwa kwasimichisya kuti tukusasangalala kupochela achalendo soni ngatukusamkanganichisya mundu kuti ayiche kutenda nawo, kapena kuti aŵe jwa Mboni sya Yehofa. Mpaka amsalilesoni kuti maŵasa gali gagopoka kwika atamose gagakwete ŵanache ŵamwana. Nambosoni kuti pamisongano jetu ŵanache ŵangalijiganyaga pajika. Mmalomwakwe achinangolo akusatama yimpepe ni ŵanache ŵawo soni akusalijiganyaga yimpepe. Yeleyi yikusakamuchisya achinangolo kumanyilila kuti ŵanache ŵawo ali pamalo gakuteteyeka soni kumanyilila yakulijiganya ŵanachewo. (Det. 31:12) Mpaka amsalilesoni mundujo kuti ngakukusaŵasoni kwendesya mbale jakulokotela mbiya. Mmalomwakwe, tukusakuya yaŵalamwile Yesu kuti, “Mwapochele mwalulele, mpelechejesoni mwalulele.” (Mat. 10:8) Konjechesya pelepa, mpaka amlondechesyesoni mundujo kuti mpaka aŵale yakuwala yakwete atamose yili yakuchipa, ligongo Mlungu akusalolaga yayili mumtima mwa mundu ngaŵaga mwakuwonechela.—1 Sam. 16:7.

¹⁰ Naga mundujo asimanikwe nawo pamisongano, amlosyeje kuti ampochele chenene. Ammanyikasyejesoni kwa achakulungwa ŵa mumpingo soni kwa Aklistu ŵane. Mundujo naga akuyiwona kuti apocheledwe, nikuti mpaka yimtendekasye kusaka kwikasoni. Misongano pajili mkati, aloleje yimpepe Baibulo ni mundujo naga jwangali jakwe, soni amkamuchisyeje kupikanichisya ngani jajikuŵechetedwa kapena amkamuchisyeje kumanyilila yatukusati pakulijiganya yimpepe.

PATUTANDITE KUMJIGANYA MUNDU

11. Ana mpaka atende chichi pakulosya kuti akuganichisya ya ndaŵi ja jwakulijiganya jwawo soni ndandanda jakwe?

¹¹ Ana tukusosekwa kukumbuchila chichi patutandite kumjiganya mundu? Achimbichisyeje ndaŵi soni ndandanda ja msyenenyumba. Mwachisyasyo, naga apangene ndaŵi, alolechesyeje kuti ayiche pandaŵi jakwe mwangajigalila kuti kumangwawoko ŵajinji ŵangasungaga ndaŵi. Kupwatika pelepa, mpaka atende chenene kuti lijiganyo lyandanda liŵeje lyejipi chenene. Ŵakulalichila ŵane ŵakumanyilila yejinji ŵasasile kuti yikusaŵa chenene kumalisya mwachitema lijiganyo lyandanda atamose msyenenyumbajo ali mkusaka kulijiganya yejinji. Nambosoni yikusaŵa chenene kuti akaŵechetaga mnope. Mmalomwakwe, alemcheje msyenenyumbajo kusala nganisyo syakwe.—Mis. 10:19.

12. Ana chakulinga chetu chiŵeje chichi patutandite kumjiganya mundu Baibulo?

¹² Patandite kulijiganya Baibulo ni mundu, chakulinga chawo chiŵeje kumkamuchisya mundujo kuti ammanyilile chenene Yehofa soni Yesu, soni kuti atande kwanonyela mnope wosopewo. Mpaka atende yeleyi mwakumsalila yajikusasala Baibulo ngaŵaga kumsalila nganisyo syawo. (Mase. 10:​25, 26) Chisyasyo panganiji ali ndumetume Paulo. Paŵajiganyaga ŵandu, jwasalilaga yakwamba Yesu Klistu jwele Yehofa ŵamtumile kuti atukamuchisye kummanyilila Yehofajo ni kutanda kumnonyela. (1 Akoli. 2:​1, 2) Paulo jwalondesisye mwakupikanika chenene kusosekwa kwakwakamuchisya ŵakulijiganya ŵetu ŵasambano kukola ndamo syambone syampaka tusilandanye ni golide, silifa, soni maganga gapenani mnope. (1 Akoli. 3:​11-15) Ndamo syambonesi sili mpela chikulupi, lunda, kupikanichisya yindu, soni kumjogopa Yehofa. (Sal. 19:​9, 10; Mis. 3:​13-15; 1 Pet. 1:7) Myoyo, akusosekwa kukuya yajwatendaga Paulo pakwiganya mwakumkamuchisya jwakulijiganya Baibulo jwawo kuti akole chikulupi chakulimba, soni kuti akole unasi wambone ni Yehofa.—2 Akoli. 1:24.

13. Ana mpaka tulosye chamti uli kuti tuli ŵakuwusimana mtima soni kuti tuli ŵakupikanichisya yindu patukumkamuchisya jwakulijiganya Baibulo? (2 Akolinto 10:​4, 5) (Alolesoni chiwulili.)

¹³ Akuyeje yajwatendaga Yesu pakwiganya mwakuŵa ŵakuwusimana mtima soni ŵakupikanichisya yindu. Aŵambaleje kuwusya yiwusyo yampaka yimtendekasye mundujo ngagopoka. Naga pana yindu yine yayikumsawusya mundujo kupikanichisya, mpaka asagule gamba kupitilisya lijiganyolyo ni kuwujilapo ndaŵi jine. Mmalo mwakumkanganichisya mundujo kuti ajitichisye yakumjiganyayo, mpaka atende chenene kumpa ndaŵi jakwanila kuti yisyesyene yitamilichiche mumtima mwakwe. (Yoh. 16:12; Akolo. 2:​6, 7) Baibulo jikusalandanya yijiganyo yawunami yatukusaka kuyileka ni sanja jekulungwa. (Aŵalanje 2 Akolinto 10:​4, 5.) Myoyo, mmalo mwakulimbana ni jwakulijiganya jwetu kuti agwisye sanjaji, tukusasosekwa kumkamuchisya kuti ataŵe sanja jine kwakuli kutanda kumkulupilila mnope Yehofa.—Sal. 91:9.

ŴANDU ŴASAMBANO PAYICHE PAMISONGANO JETU

14. Ana tutendeje chichi ni ŵandu ŵasambano ŵayiche pamisongano jetu?

¹⁴ Yehofa akusasaka kuti twatendeleje yambone ŵandu wosope ŵayiche pamisongano mwangajigalila kwakutyochela, ndamo jawo soni kapate kawo ka mbiya. (Yak. 2:​1-4, 9) Sano, ana mpaka tulosye chamti uli chinonyelo kwa achalendo ŵakusayika pamisongano jetu?

15-16. Ana mpaka tutende chichi pakwakamuchisya achalendo kulipikana kuti apocheledwe pamisongano jetu?

¹⁵ Ŵane mpaka ayiche pamisongano jetu pakusaka gamba kulola yayikusatendekwa, kapena mpaka yiŵe kuti mundu jwa kudela jine jwaŵendile kuti akatende nawo misonganojo. Myoyo, jemanjaji payiche kumisonganoku, atendeje yakuti aŵechetane nawo. Ŵapocheleje chenene, nambo akatendaga yindu mwakupundanganya malile. Amsalileje mundujo kuti atame ni wawojo. Aloleje yimpepe ni mundujo Baibulo kapena mabuku gane, kapena ampatile gakwe. Konjechesya pelepa, aganichisyejesoni mwakupikanila mundujo. Jwamlume jwine juŵayiche ku Nyumba ja Uchimwene jwamsalile m’bale juŵampochele kuti akutenda sooni ligongo lyakuti awete mwakulekangana ni ŵane wosope. Nambo m’baleju jwamtamiche mtima pasi mundujo mwakumsalila kuti ŵa Mboni sya Yehofa ali ŵakulandana ni mundu jwalijose. Jwamlumeju apano jwabatisidwe, nambo jwangaliŵalilape yajwatesile m’bale jula pakumkamuchisya kuti aŵe jwagopoka. Patukuŵechetana ni achalendo ŵayiche kumisongano, tukusosekwa kuŵa ŵakusamala kuti tukawusyaga ngani syawo sya mtemela.—1 Pet. 4:15.

¹⁶ Mpaka twatendekasyesoni achalendo kulipikana kuti apocheledwe mwakuŵecheta mwauchimbichimbi chinga patukuŵechetana nawo, patukupeleka ndemanga, soni patukwete mbali syakusala ya ŵandu ŵanganaŵa ŵa Mboni sya Yehofa. Aŵambaleje kamulichisya masengo maloŵe gampaka gakuŵasye kapena ganisya kuti tukwanyosya. (Tit. 2:8; 3:2) Mwachisyasyo, patukusaka kuŵecheta yikulupi ya ma dini gane, tukayiŵechetaga mwachipongwe. (2 Akoli. 6:3) Pangani jeleji, abale ŵakusaŵecheta ngani sya wosope akusosekwa kuŵa ŵakusamala mnope. Akusosekwasoni kwaganichisyaga ŵandu ŵanganaŵa ŵa Mboni sya Yehofaŵa mwakuŵambala kamulichisya masengo maloŵe gele jemanjaji nganaŵa agapikanichisye.

17. Ana chakulinga chetu chiŵeje chichi patwapatile ŵandu ‘ŵakwete nganisyo syambone’ mu utumiki?

¹⁷ Masengo getu gakulalichila gakusosekwa kukamulidwa mwachitema mnope soni tukusosekwa kupitilisya kupata ŵandu ‘ŵakwete nganisyo syambone syakwakamuchisya kupata umi wangamala.’ (Mase. 13:48) Patwapatile, tukachelewaga kutandisya lijiganyo lya Baibulo soni kwaŵilanjila kumisongano jetu. Naga tukutenda yeleyi, tuchakamuchisya jemanjaji kutanda kwenda pamsewu ‘wakwawula ku umi.’—Mat. 7:14.