NGANI JAKULIJIGANYA 37
NYIMBO NA. 114 Tuŵeje Ŵakuwusimana Mtima
Yampaka Tutende Patusimene ni Yangali Chilungamo
“Ŵajembecheyaga chilungamo, nambo ŵagambile kupikana kulila kwa ŵandu ŵakulagasidwa.”—YES. 5:7.
CHAKULINGA CHA NGANIJI
Chitulijiganye yaŵatendaga Yesu payiweni yangali chilungamo, soni chitulole yampaka tutende pakumsyasya jwalakwe.
1-2. Ana ŵandu ŵajinji akusapikana uli pasimene kapena payiweni yangali chilungamo, soni ana chitukambilane chichi?
TUKUTAMA m’chilambo chegumbale ni yangali chilungamo. Ŵandu ŵajinji akusatendeledwa yangali chilungamo ligongo lyakuti ali ŵakulaga, ali ŵamtundu wine, kapena ligongo lyakuti akuwoneka mwakulekangana ni ŵane, mwinesoni pamagongo gane. Nambosoni ŵajinji akusalagaga ligongo lyakuti ŵandale soni ŵakutenda mabisinesi akusagamba kusamala yakupata mbiya basi. Mwamti yangali chilungamoyi yitendekasisye kuti ŵachinasi ŵetu kapena m’weji tulajeje.
2 Ŵajinji akusatumbila mnope naga jemanjajo kapena ŵandu ŵane atendeledwe yangali chilungamo. Wosopewe tukusasaka kutama mwamtendele soni kutendeledwa yindu mwachilungamo. Ŵane akusalinjilila kuti amasye yangali chilungamo yayikusatendekwa m’chilambo kapena mudela jawo. Akusatenda yeleyi mwakupeleka yakudandawula yawo ku boma, kutenda yiwoneselo soni kumsagula mundu jwandale jwasasile kuti chachimasya yangali chilungamo. Nambope, Aklistuwe twalijiganyisye kuti tukaŵaga “kumbali ja chilambo” soni kuti tujembecheyeje Uchimwene wa Mlungu ligongo ni wawuchimasya yangali chilungamo yiliyose. (Yoh. 17:16) Nambo patuyiweni yangali chilungamo yikusatukwayaga mwine mpaka kwika pakutumbila kwene. Myoyo, mpaka tuliwusye kuti, ana ngusosekwa kutenda chichi panayiweni yeleyi? Ana apano chipali champaka ndende pakumalana ni yangali chilungamo?’ Kuti tupate kwanga kwa yiwusyoyi, kwende tukambilane kaje mwakusapikanilaga Yehofa soni Yesu payiweni yangali chilungamo.
YEHOFA SONI YESU AKUSAŴENGANA NI YANGALI CHILUNGAMO
3. Ligongo chichi yili yakupikanika kuti tukusatumbilaga ni yangali chilungamo? (Yesaya 5:7)
3 Baibulo jikusatusalila ligongo lyakwe ŵanduwe tukusatumbilaga naga m’weji kapena mundu jwine atendeledwe yangali chilungamo. Jikusasalasoni kuti Yehofa jwatupanganyisye m’chiwanichisyo chakwe soni kuti jwalakwe “akusanonyela chilungamo soni akusawelusya mwangali lusagu.” (Sal. 33:5; Gen. 1:26) Jwalakwe ngakusatenda yangali chilungamo soni ngakusasaka kuti jwalijose atendeje yeleyi. (Det. 32:3, 4; Mik. 6:8; Sak. 7:9) Mwachisyasyo, mundaŵi ja jwakulochesya Yesaya, Yehofa jwapikene “kulila” kwa Ayisalayeli ŵaŵalagasidwaga ni Ayisalayeli achimjawo. (Aŵalanje Yesaya 5:7.) Mwamti ŵandu ŵanganapikanilaga malamusi gakwe soni ŵaŵatendelaga achimjawo yangali chilungamo Yehofa jwapaga chilango.—Yes. 5:5, 13.
4. Ana Yesu jwapikanaga uli mundu jwine pasimene ni yangali chilungamo? (Alolesoni chiwulili.)
4 Mpela Yehofa, nombenajo Yesu akusanonyela chilungamo soni akusaŵengana ni yangali chilungamo. Lisiku line jwalakwe jwam’weni jwamlume jwine juŵaliji jwamlemale ligasa. Yesu jwamtendele chanasa mundujo mwamti ŵamposisye. Nambo achimlongola ŵa dini paŵagambile kuyiwona yeleyo, ŵatumbile mnope. Jemanjaji ŵagambaga ganichisya yakuti Yesu akasile lilamusi lya lisiku lyakupumula mmalo mwakusangalala kuti jwamlumejo aposile. Ana Yesu jwapikene uli ni yaŵatesile jemanjaji? Jwalakwe “chamkamwile mnope chanasa ligongo lya kumula kwa mitima jawo.”—Maliko 3:1-6.
Mwakulekangana ni Yesu, achimlongola ŵa dini ja Chiyuda nganiŵatendelaga chanasa ŵandu ŵaŵasosechelaga chikamuchisyo (Alole ndime 4)
5. Ana tukusosekwa kukumbuchila chichi pangani jakutumbila ligongo lya yindu yangali chilungamo?
5 Nganikuŵa kulemwa naga tukutumbila ligongo lya yindu yangali chilungamo, ligongo nombenajo Yehofa ni Yesu akusatumbila. (Aef. 4:26) Nambope tukusosekwa kumbuchilaga kuti atamose tuli tutumbile chamti uli nganituŵa tukombwele kumasya yangali chilungamo. Mwamti naga tukutumbila kwa ndaŵi jelewu mpaka tugambe kulwala kapena kutanda kulagasika nganisyo. (Sal. 37:1, 8; Yak. 1:20) Sano, ana tukusosekwa kutenda chichi naga m’weji kapena ŵandu ŵane asimene ni yangali chilungamo? Mpaka tulijiganye kutyochela pa yindu yajwatendaga Yesu.
YAJWATENDAGA YESU PAYIWENI YANGALI CHILUNGAMO
6. Ana ni yangali chilungamo yapi yayaliji yakuwanda Yesu ali pachilambopa? (Alolesoni chiwulili.)
6 Yesu ali pachilambopa jwayiweni yangali chilungamo yejinji. Jwalakwe jwaliwonele jika yaŵatendaga achimlongola ŵa dini pakwalagasya ŵandu ŵakulaga. (Mat. 23:2-4) Jwamanyililagasoni kuti ulamusi wa Aloma waliji wangalwe mnope. Mwamti Ayuda ŵajinji ŵasakaga ali mkulilamulila jika. Ŵane ŵayikene pakupanganya magulu kuti galimbaneje ni Alomawo. Nambope Yesu nganaŵa mu kagulu kalikose kakusaka kuti ulamusiwo uchenje. Mwamti pandaŵi jine ali amanyilile kuti ŵane akusaka kum’wecha umwenye, jwalakwe jwagambile kutyokapo.—Yoh. 6:15.
Ŵandu paŵasakaga kum’wecha Yesu umwenye, jwalakwe jwagambile kutyoka (Alole ndime 6)
7-8. Ligongo chichi Yesu ali pachilambopa nganalinga kumasya yangali chilungamo? (Yohane 18:36)
7 Yesu pajwaliji pachilambopa, nganalinga kwinjilila nawo yandale pakusaka kumasya yangali chilungamo yaŵayiwonaga. Ligongo chichi Yesu nganatenda yeleyi? Jwalakwe jwamanyililaga kuti ŵandu nganakola udindo wakulilamulila achimsyene soni nganaŵa akombwele kulilamulila. (Sal. 146:3; Yel. 10:23) Jwamanyililagasoni kuti ŵandu nganaŵa akombwele kumasya chachikusatandikasyaga yangali chilungamo. Chilambochi chili m’myala mwa Satana jwali jwangalwe mnope. Mwamti jwalakwe akukamulichisya masengo ulamusi wakwe pakutendekasya kuti pachilambopa paŵe yangali chilungamo yejinji. (Yoh. 8:44; Aef. 2:2) Nambosoni ungali umlama ukusatendekasya kuti ndaŵi sine atamose ŵandu ŵambone alepeleje kutenda yachilungamo.—Jwak. 7:20.
8 Yesu jwamanyililaga kuti Uchimwene wa Mlungupe ni wawuchikombola kumasya chachikusatandikasya yangali chilungamo. Pa ligongo lyeleli, jwalakwe jwamalilaga ndaŵi soni machili gakwe ‘pakulalichila soni kuwandisya ngani syambone sya Uchimwene wa Mlungu.’ (Luk. 8:1) Jwalakwe jwasimichisyaga ŵandu “ŵajakwete sala soni njota ja chilungamo” kuti yachinyengo soni yangali chilungamo yiliyose yichimala. (Mat. 5:6; Luk. 18:7, 8) Pangali boma ja ŵandu jampaka jikombole kutenda yeleyi. Nambo Uchimwene wa Mlungu ni wawuchikombola, mwamti uchimwenewu “nganiwuŵa kumbali ja chilambochi.”—Aŵalanje Yohane 18:36.
AMSYASYEJE YESU PAYIWENI YANGALI CHILUNGAMO
9. Ana chichi chachikusichasimichisya kuti Uchimwene wa Mlungupe ni wawuchimasya yangali chilungamo yosope?
9 Masiku agano, tukusayiwona yangali chilungamo yejinji kupunda yaŵayiweni Yesu ali pachilambopa. Nambo jwakusatandisya yangali chilungamoyi ‘m’masiku ga mbesiga’ ali Satana julajula soni ŵandu ŵali kumbali jakwe. (2 Tim. 3:1-5, 13; Chiw. 12:12) Mpela mwayiŵelele ni Yesu, m’wejisoni tukusamanyilila kuti Uchimwene wa Mlungupe ni wawuchimjonanga Satana jwakusatandisya yangali chilungamoyi. Ligongo lyakuti tuli kumbali ja Uchimwene wa Mlungu, tukusakana kwinjilila nawo ya m’chilambo kapena kutenda yiwoneselo pakusaka kumasya yangali chilungamo. Aganichisye yajwasimene nayo Mlongo Stacy.a Mkanaŵe kuŵa jwa Mboni sya Yehofa, jwalakwe jwanonyelaga kutenda yiwoneselo yakulimbana ni yangali chilungamo. Nambo pali papite ndaŵi, jwatandite kayichila naga yajwatendagayo yakamuchisyaga kuti yangali chilungamoyi yimale. Jwalakwe jwatite, “Panatendaga yiwoneselo, naliwusyaga naga yinatendagayo yaliji yakuŵajilwa. Pakuŵa sambano ndili kumbali ja Uchimwene wa Mlungu, ngusamanyilila kuti nasagwile chenene. Mwamti ngusamanyilila kuti Yehofa ni juchachimasya yangali chilungamo yosope, yele unejo nganimba ngombwele kutenda.”—Sal. 72:1, 4.
10. Ana yakusatendaga ŵandu pakusaka kuchenga ulamusi winewakwe yikusalekangana chamti uli ni yajwasasile Yesu pa Mateyu 5:43-48? (Alolesoni chiwulili.)
10 Ŵandu ŵajinji ŵakusaŵa m’magulu gakuti achenje boma akusaŵa ŵakutumbila mnope, ŵangapikanilaga malamusi, soni akusiŵapweteka achimjawo. Nambo Yesu nganatujiganya kuti tutendeje yeleyi. (Aef. 4:31) M’bale Jeffrey jwatite, “Ngusamanyilila kuti payiwoneselo yakuwoneka yambonembonepe, ŵandu mpaka achenje mwangajembecheya ni kutanda kwiŵa yindu soni kwawulasya achimjawo.” Nambo Yesu jwatujiganyisye kuti twanonyeleje ŵandu wosope atamose ŵandu ŵangakusakamulana ni m’weji soni ŵakusatulagasyaga. (Aŵalanje Mateyu 5:43-48.) Mpela Aklistu, tukusatenda yakomboleka kukuya yaŵasasile Yesuyi soni kusyasya chisyasyo chakwe.
Tukusasosekwa kulimba mtima kuti tukajinjilila nawo ya m’chilambo soni kuti tukatendaga nawo yiwoneselo (Alole ndime 10)
11. Ligongo chichi ndaŵi sine mpaka yiŵe yakusawusya kumsyasya Yesu?
11 Atamose tukusamanyilila kuti Uchimwene wa Mlungu uchimasya yangali chilungamo, nambope yikusaŵa yakusawusya kumsyasya Yesu patutendeledwe yangali chilungamo. Aganichisye yayamtendechele Mlongo Janiya juŵasimanaga ni yakusawusya ligongo lya lusagu. Jwalakwe jwatite, “Natumbile mnope soni yambwetekaga mumtima ligongo lya yindu yaŵandendelaga ŵanduwo mwamti nasakaga ali apochele chilango. Kaneko naganisisye yakwinjila m’kagulu kanekakwe kakatendaga yiwoneselo pakulosya kuti ngakukamulana ni ndamo jakusagulana mitundu. Mwamti naganisyaga kuti kutenda yeleyi chikundendekasyeje kusangalala.” Nambo pali papite ndaŵi, mlongoju jwamanyilile kuti akusosekwa kuchenga kaganisye kakwe. Jwalakwe jwatite “Nakundaga kuti njendeleje nganisyo sya ŵane. Mwamti nayikopochele kuti mmalo mwakumkulupilila Yehofa, natandite kwakulupilila ŵandu soni yaŵaŵechetaga. Myoyo naganisisye yakuleka kutenda yindu ni kagulu kala.” M’wejisoni tukusosekwa kuŵaga ŵakusamala kuti patutumbile ligongo lya yindu yangali chilungamo yikatutendekasyaga kwinjilila nawo ya m’chilambo soni kutendaga nawo yiwoneselo.—Yoh. 15:19.
12. Ligongo chichi tukusasosekwa kusagula yindu yampaka tulolele, kuŵalanga soni kupikanila?
12 Ana chichi champaka chitukamuchisye kuti tukatumbilaga mnope ni yindu yangali chilungamo? Ŵajinji ayiweni kuti yikusaŵa yakamuchisya kusagula yindu yampaka alolele, kupikanila soni kuŵalanga. Pa malo gane gakunguluchila ga pa intaneti akusanonyela kuŵecheta yakwakuŵasya ŵandu soni yakusakala yagakusatenda maboma. Nambosoni ndaŵi syejinji, akusaŵa kuti akwamba kusala nganisyo syawo panganijo nambo yili mkuti yisyesyene yakwe nganiyiŵa yeleyo. Atamose yili mkuti yakusalayo yili yisyesyene, ana kuyiganichisya mnope mpaka kuchenje chilichose? Naga tukusamalila ndaŵi jetu jejinji tuli mkupikanila nganisi, mpaka yigambe kutusokonasya soni kututengusya mnope. (Mis. 24:10) Nambosoni naga ngasamala mpaka tuleche kuŵika yindu yakwayana ni uchimwene pamalo gandanda paumi wetu. Mwamti yeleyi mpaka yitutendekasye kuliŵalila kuti Uchimwene wa Mlungupe ni wampaka umasye yakusawusya yosope kupwatikapo yangali chilungamo.
13. Ana kuŵalanga Baibulo lisiku lililyose mpaka kutukamuchisye chamti uli patwaweni ŵane ali mkutendeledwa yangali chilungamo?
13 Kuŵalanga Baibulo lisiku lililyose soni kuganichisya yatuŵalasileyo mpaka kutukamuchisye patusimene kapena patuyiweni yangali chilungamo. Mlongo jwine lina lyakwe Alia jwadandawulaga mnope ligongo ŵandu ŵa mudela jakwe ŵatendeledwaga yangali chilungamo. Mwamti jwatumbile mnope ligongo ŵandu ŵaŵatendaga ndamoji nganapochelaga chilango. Jwalakwe jwatite, “Natemi pasi ni kuliwusya kuti, ‘Ana ngusakulupilila kuti Yehofa chachimasya yakusawusya yeleyi?’ Naliwusisye chiwusyochi panyuma pakuti mbalasile lilemba lya Yobu 34:22-29. Lilembali lyangumbwisye kuti pangali jwampaka ajuŵe kuti Yehofa akamwona. Jwalakwe jikape ni jwali jwachilungamo mnope soni ni jwampaka amasye yakusawusya yosope.” Ana apano mpaka tutende chichi patukwembecheya kuti Uchimwene wa Mlungu umasye yakusawusya yosope kupwatikapo yangali chilungamo?
YAMPAKA TUTENDE APANO
14. Ana mpaka tutende chichi kuti tuŵambale kutenda yangali chilungamo mpela mwakusatendela ŵandu ŵa kuchilamboku? (Akolose 3:10, 11)
14 Nganituŵa tukombwele kwalekasya ŵane kuti akatendaga yangali chilungamo, nambo mpaka tukombole kwatendela ŵane yachilungamo. Mpela mwatulijiganyichisye kala, tukusamsyasya Yesu mwakwanonyela ŵane. Chinonyelochi chikusatutendekasya kuti twachimbichisyeje ŵandu atamose ŵakusatutendela yangali chilungamo. (Mat. 7:12; Alo. 12:17) Mwamti Yehofa akusasangalala patukumtendela mundu jwalijose yindu yambone soni yachilungamo.—Aŵalanje Akolose 3:10, 11.
15. Ana kwasalila ŵandu yajikusajiganya Baibulo kukusikwakamuchisya chamti uli jemanjaji?
15 Chindu chakusosekwa mnope champaka tutende pakwakamuchisya ŵandu chili kwajiganya maloŵe ga Mlungu. Ligongo chichi tukuŵecheta yeleyi? Yili myoyo ligongo “lunda lwakwamanyilila AMBUJE” mpaka lumkamuchisye mundu jwakusatenda yachiwawa soni yangali chilungamo kuchenga ni kuŵa mundu jwambone, jwamtendele soni jwachinonyelo. (Yes. 11:6, 7, 9) Mkanalijiganye Baibulo, jwamlume jwine lina lyakwe Jemal jwaliji mu gulu jine jajasakaga kwimuchila ulamusi wawapali pandaŵijo m’chilambo chakwe ligongo ŵayiwonaga kuti ngawukwalamulila chenene. Jwalakwe jwatite, “Nganimŵa mkombwele kumkanganichisya mundu kuti achenje. Mwamti unejo nganinjenga ligongo lyakunganganichisya, nambo nachenjile ligongo lya yindu yanalijiganyaga m’Baibulo.” Yindu yajwaliganyisye Jemal ni yayamkamuchisye kuchenga yajwatendaga. Myoyo patukwajiganya ŵandu ŵajinji yisyesyene ya m’Baibulo, mpaka twakamuchisye kuti aleche kwatendela ŵane yakusakala.
16. Ligongo chichi akusasachilila kwasalila ŵane yawuchitenda Uchimwene wa Mlungu?
16 Mpela muyaŵelele ni Yesu, m’wejisoni tukusasachilila kwasalila ŵane kuti Uchimwene wa Mlungupe ni wawuchimasya yangali chilungamo yosope. Mwamti chembecheyochi mpaka chalimbikasye ŵandu ŵaŵatendeledwe yangali chilungamo. (Yel. 29:11) Mlongo Stacy jwamtukolasile kundanda jula jwatite, “Kulijiganya Baibulo kungamuchisye kuti mbilileje yangali chilungamo yangusasimana nayo unejo soni ŵane. Mwamti Yehofa akusakamulichisya masengo maloŵe ga m’Baibulo pakusaka kutulimbikasya.” Tukusasosekwa kukosechela kuti tukombole kwalimbikasya ŵane ni maloŵe ga m’Baibulo gagakusasala kuti yangali chilungamo yichimala. Patukumanyilila chenene yajikusasala Baibulo panganiji, ni patukusayikulupililagasoni mnope. Mwamti pelepo ni patuchikombola kwasalila achimjetu ŵa kusukulu kapena ŵa kumasengo ligongo lyakwe tukusasimana ni yakusawusya, soni yachachitenda Mlungu pakumasya yakusawusya yosope.b
17. Ana Yehofa akusatukamuchisya chamti uli kupilila yangali chilungamo?
17 Ligongo lyakuti “Jwakulamulila jwa chilambochi” ali Satana, chitusimanejepe ni yangali chilungamo.” Nambope, tukwete sogolo jambone ligongo Yehofa jwasasile kuti chapitilisye kutukamuchisya apano soni kusogolo chachimtyosya Satana soni chachimasya yakusawusya yosope. (Yoh. 12:31) Kupitila m’Baibulo, Yehofa akusatusalila ligongo lyakwe pachilambopa pana yakusawusya. Akusatusalilasoni mwayikusamkwayila jwalakwe patuweni tuli mkulaga ligongo lya yindu yangali chilungamo. (Sal. 34:17-19) Kupitila mwa Yesu, Yehofa atujiganyisye yatukusosekwa kutenda patuyiweni kapena kusimana ni yangali chilungamo. Jwalakwe jwatusalilesoni yawuchitenda Uchimwene wa Mlungu pakumasya yangali chilungamo yosope. (2 Pet. 3:13) Kwende tupitilisye kulalichila ngani syambone sya Uchimwene mwakulipeleka mnope kwineku tuli mkwembecheya ndaŵi jele chilambochi chichigumbala ni “chilungamo.”—Yes. 9:7.
NYIMBO NA. 158 “Ngasilichelewa!”
a Mena gane munganiji gachenjile.
b Alolesoni yakonjechesya 1 pa ndime 24 mpaka 27 mu kabuku ka Twanonyeleje Ŵandu—Twajiganyeje.