Ana Akumanyilila?
Ana ŵakutaga mbopesi ŵa m’yaka 100 yandanda ŵatendaga najo uli myasi ja nyama syaŵapelekaga mbopesi?
CHAKA chilichose, ŵakutaga mbopesi ŵa ku Isalayeli jwakala ŵapelekaga mbopesi sya nyama masausande gejinji pamalo gakupelechela mbopesi ku nyumba ja Mlungu. Jwakulemba mbili jwine jwakala lina lyakwe Josephus, jwasasile kuti pa mwambo wa Pasaka, ŵakutaga mbopesi ŵapelekaga mbopesi ŵanache ŵa ngondolo ŵakupunda 250,000. Yeleyi yatendekasyaga kuti papagwe myasi jejinji. (Lef. 1:10, 11; Num. 28:16, 19) Ana myasi jelejo ŵatendaga najo chichi?
Ŵakuwukula ya m’masame ŵane ŵasimene ngalande paŵawukulaga chiŵandika pamalo papaliji nyumba ja Mlungu jaŵataŵile Helodi jelesoni jakamwile masengo mpaka pajajonanjidwe mu 70 C.E. Ngalande jeleji ŵajikamulichisyaga masengo pakwasa myasi jakutyochela m’nyumba ja Mlungu.
Kwende tulole yindu yiŵili pakwamba ya ngalande jeleji:
Masimbo gagaliji pasi pa malo gakupelechela mbopesi: Buku jine jakulondesya malamusi soni ndamo sya Ayuda jajalembedwe cha mma 200 C.E., jikusalondesya mugajendelaga mesi soni myasi pamalo gakupelechela mbopesi. Bukuji jatite, “Pa kona ja malo gakupelechela mbopesi papali masimbo gaŵili. Mwamti myasi ja nyama syaŵapelekaga mbopesi soni mesi gaŵagakamulichisyaga masengo pa kuswejesya malo gakupelechela mbopesigo yajendaga kupitila m’masimbo gelego mpaka kuja kwika ku Chitiŵi cha Kidiloni.”
Dongosolo jeleji jakola “lisimbo” chiŵandika malo gakupelechela mbopesi jikusakamulana ni yaŵapatile ŵakuwukula ya m’masame ŵane ŵa masiku agano. Buku jine jakulondesya mbili ja Ayuda jasasile kuti ŵakuwukula ya m’masameŵa ŵapatile ngalande syasyaliji chiŵandika nyumba ja Mlungu. Ngalandesi ŵasikamulichisyaga masengo pakutyosya myasi ja nyama siŵapelekaga mbopesi soni mesi gaŵachapilaga ngalandesi.
Mesi gejinji: Ŵakutaga mbopesi ŵasosekwaga mesi gejinji kuti agakamulichisyeje masengo pakuswejesya pasi pa malo gakupelechela mbopesi soni mu ngalande. Kuti akombole kutenda yeleyi, ŵakutaga mbopesiŵa ŵasosekwaga kupataga mesi gakwanila gagajendaga kutyochela mu msinda. Mesiga gajawulaga ku nyumba ja Mlunguji kutyochela mu ngalande sya mesi, mu yisima, soni m’madamu yayaliji mumsinda. Jwakuwukula ya m’masame jwine lina lyakwe Joseph Patrich jwatite, “Pangalisoni nyumba jine ja Mlungu jaŵalinganyisye kajende ka mesi keleka soni kaswejesye ka ngalande mpela muyaŵelele ni nyumba ja Mlungu jeleji.”