“Jemanja ali ŵakusosekwa mnope.”—MATEYU 10:31
Ana Mlungu Akusiŵamanyilila Wawojo?
YATUKULIJIGANYA KUTYOCHELA KU YAKUPANGANYIKWA
Mwanache pagambile kupagwa kwene, yikusaŵa yakusosekwa mnope kuti nangolo amnonyeleje mnope mwanache jwakwejo. Ligongo chichi? Ligongo lyakuti yeleyi yikusamkamuchisya mwanachejo kuti akule chenene.a
Ana chichi chachikusamtendekasyaga nangolo kuti amsamalileje mwanache jwakwe jwanapagwape mwachinonyelo? Jeannette Crenshaw jwamlijiganye ya udokotala jwasasile kuti jwamkongwe pasigele panandi kuŵeleka akusakola tuyindu twinetwakwe m’chilu (hormones) “twatukusamkamuchisya nangolo kuti amnonyeleje mnope mwanache jwakwe.” (The Journal of Perinatal Education). Nambosoni pana mahomoni gane “gagakusamkamuchisya nangolo kumanyilila chikamuchisyo chakusaka mwanache jwawo” soni kupikanganana chenene ni mwanachejo. Ana yeleyi yikusakomboleka wuli?
Kunonyelana kwa nangolo ni mwanache kukusakomboleka ligongo lya Mkupanganya jwetu jwachinonyelo, Yehofa Mlungu.b Mwenye Daudi ŵam’yamichile Mlungu ligongo ‘lyakumkoposya m’matumbo’ mwa mamagwe soni kulipikana kuŵa jwakuteteyeka m’miyala mwa mamagwewo. Jwalakwe jwapopesile kuti, “Aŵele ali mkundolela kutandila panapagwile. Kutandila ndili m’matumbo mwa mama ŵangu, ŵalakwe aŵele Mlungu jwangu.”—Salimo 22:9, 10.
AGANICHISYE AYI: Naga mwachipago Yehofa akusatendekasya nangolo kuti amnonyeleje mwanache jwakwe chamti m’yiyi, ana nganiyiŵa yakupikanika kuti jwalakwe akusatuganichisya m’weji ŵatuli “ŵanache ŵakwe”?—Masengo 17:29.
YAJIKUSATUJIGANYA BAIBULO PAKWAMBA YAKUSATI MLUNGU PAKUTUSAMALILA
Yesu Klistu juŵammanyililaga chenene Mkupanganya jwetu kupunda jwalijose, jwajiganyisye kuti, “Ana ngati yiwunga yiŵili akusayisumisya kakobili kamo kangali machili? Nambope, pangali chimo champaka chigwile pasi Atati ŵenu ngamanyilila. Atamose umbo syenu sya mumtwe jwalakwe akusasiŵalanga. Myoyo, akatenda woga, jemanja ali ŵakusosekwa mnope kupunda yiwunga yejinji.”—Mateyu 10:29-31.
Ŵandu ŵamnonope ni ŵakusanonyela kulola yijuni yamwanamwana, nambope chijuni chimo pachigwile pasi ngakusamanyilila. Nambo Atati ŵetu ŵakwinani akusachimanyilila chijuni chilichose. Nambopetu yijuni atamose yitupe chamtuli, Yehofa ngakusayiwona kuŵa yakusosekwa mnope kupunda ŵandu. Pelepa lijiganyo ni lyakuti ngakusosekwa ‘kutenda woga’ ligongo Mlungu akusiŵamanyililaga wawojo. Jwalakwe akusalolechesya yayikutendekwa paumi wawo.
Mlungu akusalolechesya yayikutendekwa paumi wetu soni akusatusamalila mwachinonyelo
Malemba gakusatusimichisya kuti:
“Meso ga Yehofa gakusalola palipose. Gakusalola ŵandu ŵakusakala ni ŵambone ŵakwe.”—MISYUNGU 15:3.
“Meso ga Yehofa gali pa ŵandu ŵakulungama, soni jwalakwe akusapikana kulila kwawo kwakuŵenda chikamuchisyo.”—SALIMO 34:15.
“Chinjisangalala ligongo lya chinonyelo chawo chekulungwa, Pakuŵa ŵalakwe akuweni kulagasika kwangu. Soni akumanyilila yayikundagasya mnope nganisyo.”—SALIMO 31:7.
“NALIPIKANAGA KUTI YEHOFA NGAKUNONYELA”
Ana kumanyilila kuti Mlungu akusalolechesya yayikutendekwa paumi wetu soni kuti akusatusamalila mwachinonyelo yana kandu kwa m’weji? Mwakamulana ni yaŵalondesye jwamkongwe jwine jwa ku England lina lyakwe Hannah,c kumanyilila yeleyi kwana umbone wakwe.
Hannah jwatite, “Ligongo lyakuti ndaŵi syejinji Yehofa nganajangaga mapopelo gangu, nalipikanaga kuti jwalakwe ngakusanonyela. Naganisyaga kuti yeleyi yandendechelaga ligongo lyakuti nganingola chikulupi. Nayiwonaga kuti Mlungu ŵambaga chilango soni nganambalanjilaga kose. Myoyo, naganisyaga kuti Mlungu jwangasamala ya ŵandu.”
Nambope Hannah jwachenjile kaganisye kakweka. Ana chichi chachamtendekasisye jwalakwe kuchenga? Hannah jwatite, “Natandite kuchenga mwapanandipanandi. Yaka yejinji yipiteyo napikanile ngani ja wosope jakwamba mbopesi jakutuwombola ja Yesu Klistu. Nganiji jajangwayiye mnope mwamti kutandila ndaŵi jijojo natandite kulipikana kuti Yehofa akusanonyela. Nambosoni Yehofa paŵajangaga mapopelo gangu, ndaŵi syejinji nalilaga ligongo lyakuti yaka yosope munyumamu nganimanyililaga kuti Yehofa akusanonyela. Kulijiganya Baibulo soni kusimanikwa pamisongano jachiklistu kwangamuchisyesoni kumanyilila yejinji yakwamba Yehofa, ndamo syakwe, soni mwakusapikanila mumtima pakwamba ya m’weji. Sambano nayiweni kuti Yehofa akusiŵanonyela ŵandu wosope soni kwawona kuŵa ŵakusosekwa, nambosoni jwalakwe akusasamala ya mundu jwalijose pajika.”
Maloŵe ga Hannah gali gakulimbikasya. Nambo ana mpaka asimichisye chamtuli kuti Yehofa akusiŵapikanichisya wawojo soni kumanyilila mwakupikanila mumtima? Ngani jakuyichisya jikwanga chiwusyo chelechi.
a Achinangolo ŵane ŵagambile kuŵeleka kwene, akusalaga ni ulwele wa nganisyo. Yeleyi yikusiyatendekasya kuti akamsamalilaga mwanache jwawo mwachinonyelo. Nambope ngakusosekwa kulijimbaga magambo. Mwakamulana ni yajasasile bungwe jine ja ku U.S. (National Institute of Mental Health) yikulosya kuti ulwelewu “ukusatanda ligongo lyakusokonechela kwa yindu m’chilu soni munganisyo . . . nambo ngaŵa ligongo lyakuti nangolo atesile chindu chinechakwe kapena kuti pana chalepele kutenda.” Kuti amanyilile yejinji panganiji alole mu Ajimuche! ja Chichewa ja July 22, 2002 pamtwe wakuti “Ndinagonjetsa Vuto Langa Losokonezeka Maganizo Nditabereka.”
b Baibulo jikusasala kuti lina lya Mlungu lili Yehofa.—Salimo 83:18.
c Mena gane munganiji tugachenjile.