ᲝᲒᲣᲠᲐᲤᲐᲚ ᲡᲢᲐᲢᲘᲐ 40
ᲝᲑᲘᲠᲔᲨ 111 ჩქინ ხიოლი
იეჰოვა რე ჩქინ „ულიებ ხიოლ“
„ქიმულ . . . ჩქიმ ღორონთშა, ნამდგაშე მოურს ულიებ ხიოლ“ (ᲤᲡᲐᲚᲛ. 43:4).
ᲛᲘᲖᲐᲜ
თე სტატია ქუმოძირანა, მუქ შილებე მიდამღან ხიოლ დო ხიოლქ მემდინეს-და, მუჭო შემლებუნა თიშ დორთინაფა.
1, 2. ა) მუ სიტუაციას რე ამდღა ბრელ? ბ) მუს გუვარჩიენთ თე სტატიას?
ᲐᲛᲓᲦᲐ ადამიანეფ ირფელს ორთუნა, ნამდა მუდგათიჸინ ბედნერობას ქიმიოჭირინუან, მარა ნამდვილ ხიოლ იშენით ვა უღუნა. ხალხის გურ ოწუხებელით აფჷ დამონკებულ დო მუთუნ უჯგუშობაშ იმენდ ვა უღჷ. მინშა შილებე იეჰოვაშ ნამთინე მსახურ ხოლო გინაფლენდას დუდის თაშ. რახანს „ბოლო დღალეფს“ ფცხოვრენთ, შილებე თიცალ სიტუაციეფს ქუმოფხვადათ დო თიცალ გრძნობეფქ გომრჩქინდან, ნამუთ „ძნელ გინაღალარ“ რე (2 ტიმ. 3:1).
2 თე სტატიას გუვარჩიენთ, მუქ შილებე მიდამღან ხიოლ დო მუჭო შემლებუნა დიბრთინუათ, მუჟამსით თინა მიდინუნა. მარა მორთით დიო თიშე ქიფჩუათ, სოვრეშე მოურს ნამდვილ ბედნერობა დო ხიოლ.
ᲜᲐᲛᲓᲕᲘᲚ ᲮᲘᲝᲚ ᲓᲝ ᲑᲔᲓᲜᲔᲠᲝᲑᲐ ᲘᲔᲰᲝᲕᲐᲨᲔ ᲛᲝᲣᲠᲡ
3. მუს მოგურუანა გუნაჭყეფუეფ იეჰოვაშ გურშენ? (ქოძირით სურათეფ).
3 იეჰოვა ირო ბედნერ ღორონთ რდჷ. თის ოკო, ჩქი ხოლო ხიოლს დო ბედნერობას ბგინაფლენდათ. ათეშენ, ვამკვენა, მუშენ გაჭყჷ იეჰოვაქ ბრელ თიცალ მუდგარენ, მუთ ხიოლიშ მუმაღალარ რე ჩქინო. მაგალთო, დეფიფქრათ, მუჭო მოძიცინუანა ცხოველეფიშ ლაჸაფიშ ჯინა, მუჭო მოსიამოვნუნა ჩქინ სქვამ პლანეტაშ ჯინა, ნამუთ ანდანერ ფერით რე მოხანტილ, ვარდა ხოლო, მუჭო მოპწონა მანგარო მიჸორან ფერ ოჭკუმალეფიშ ჭკუმუა. არგამათ ვორწყეთ, ნამდა ღორონთის მანგარო უჸორთ დო ოკო, სიცოცხლეთ გეფხარათ!
Baby elephant: Image © Romi Gamit/Shutterstock; penguin chicks: Vladimir Seliverstov/500px via Getty Images; baby goats: Rita Kochmarjova/stock.adobe.com; two dolphins: georgeclerk/E+ via Getty Images
ცხოველეფიშ ლაჸაფიშ ჯინა გუმოშინანა, მუნერ ხიოლით ეფშა ღორონთ რე იეჰოვა (ქოძირით აბზაც 3)
4. ა) მუშენ რე იეჰოვა იშენით ბედნერ თი ტანჯებაშ უმკუჯინუო, ნამდგას ორწყე? ბ) მუჭო მოხვარუნა იეჰოვა? (ფსალმ. 16:11).
4 იეჰოვას არძაართ ვა აფჷ, ადამიანეფ იტანჯებუნან. თის მანგარო აჭვჷ გურს, მუჟამსით ხალხიშ წვალებას ორწყე, მარა, მუჭოთ ბიბლიას ჭარჷ, იშენით „ბედნერ ღორონთ“ რე (1 ტიმ. 1:11). მუშენ რე იეჰოვა ბედნერ? ართ-ართ მიზეზ თინა რე, ნამდა თის უჩქჷ, წვალება ირიათო ვეგეგრძელებუნ. ღორონთის მერჩქინელ აფჷ დღა, მუჟამსით მოსპუნს ტანჯებას დო ირნერ ოწუხებელს დო თე დღა მონჭაფილ რე. მარა, ონდო თე დრო მიშას, იეჰოვას ოწუხ ჩქინ მდგომარეობა დო მოხვარუნა, ხიოლ მიღუდან (წეკითხით ფსალმუნეფიშ 16:11). ქობძირათ, მუ აკეთ იეჰოვაქ თიშო, ნამდა მუშ სქუას, იესოს, ხიოლ უღუდას.
5, 6. მუშენ რე იესო ბედნერ?
5 იესო იეჰოვაშ გუნაჭყეფუეფ შქას არძაშ უმოს ბედნერ პიროვნება რე. მუშენ იფჩიებუთ თეს? ჟირ მიზეზშე დეფიფქრათ: 1) „თინა კოჩიშ თოლშო უძირაფ ღორონთიშ ამნახანტ რე“ დო სრულყოფილო აფჷ გინოღალირ მუამუშიშ არძა თვისება (კოლ. 1:15; 1 ტიმ. 6:15). 2) ღორონთწკუმა, ნამდგაშეთ ნამდვილ ხიოლ მოურს, იესო რენ თისხი ხანს მითინ ვა ჸოფე.
6 თეწკუმა ართო, იესოშა ხიოლ მოუღ თი ირფელიშ კეთებას, მუდგას მუამუშ ავალენს (იგავ. 8:30, 31; იოან. 8:29). თეშ გურშენ თის იეჰოვაშ მოწონა უღჷ დო თენა ხოლო რე თიშ ხიოლიშ მიზეზ (მათ. 3:17).
7. მუ მომღანა ნამდვილ ბედნერობას?
7 ჩქი ხოლო ქიბგინანთ ნამდვილ ბედნერობას, მუჟამსით გუვაგრძელენთ იეჰოვაწკუმა დაახლოებას, მიდგაშეთ მოურს ნამდვილ ხიოლ. მუთ უმოს დროს გეგმურთუნთ იეჰოვაშ უჯგუშო გაჩინებაფას, თით უმოსო შემალებენა მივაჸუნათ თიშ მაგალითის დო შედეგო, უმოს ბედნერეფ იპჸით. ხიოლს მომღანა იეჰოვაშ ნებაშ შესრულება დო თიშ რჩქინა ხოლო, ნამდა თიშ მოწონა მიღუნაa (ფსალმ. 33:12). ვა რე გამორიცხულ, მინშა ხიოლქ მემდინან, გვალო ჭიჭე ხანით ვარდა ძალამ ხანს, მარა თენა თის ვა ნიშნენს, ნამდა იეჰოვაშ თოლს მოწონა მივოდინეთ. მუთუნ გასაკვირ ვა რე, თე უბადო ქიანას მინშა გურ დამონკებულ მაფუდან ვარდა ემოციურო მიჭირდან. იეჰოვას ხოლო ჯგირო არჩქილე თენა (ფსალმ. 103:14). მორთ ასე თიშე ქიფჩუათ, მუქ შილებე ხიოლ მიდამღან დო მუჭო შემლებუნა თიშ დორთინაფა.
ᲛᲣᲗᲣᲜᲡ ᲕᲔᲛᲔᲩᲐᲗ ᲡᲐᲨᲕᲐᲚᲔᲑᲐ, ᲮᲘᲝᲚ ᲛᲘᲓᲐᲘᲦᲐᲜ
8. მუჭო მოქმედენს ჩქინდა პრობლემეფ?
8 პირველ: პრობლემეფ. თხოზინს ხომ ვა ხვადუთ, სტიქიურ უბედრობაქ ხომ ვადგაზარალეს ვარდა უღონობაშ, ლახალაშ ვარდა ხოლო ხანშა მიშულაშ გურშენ ხომ ვა გაფუნა გურ დამონკებულ? პრობლემეფქ ადვილო შილებე მიდამღან ხიოლ, განსაკუთრებულო თიმწკუმა, მუჟამსით სიტუაციაშ ოთირალო ბრელ მუთუნ ვა მაღოლნენა. ბიბლიას ჭარჷ, ნამდა „გურჭუა შურს ამონკენს“ (იგავ. 15:13). ართ უხუცეს, ბაბის, ნამდგას ოთხ წანაშ დინახალე ჯიმაქ დო დიდა დო მუმაქ უღურ, იჩიებ: „ჩქიმ ოჯახიშ წევრეფიშ ღურაშახ მინშა თისხი საქმე მიღუდ, ნამდა მოკოდუნ თისხი დროშ დათმება ვეშემლებუდ თინეფშა. თენა მანგარო მაწუხენდჷ“. პრობლემეფიშ გურშენ, ნამდგას ირდღას შეფხვადუთ, შილებე ფიზიკურო დო ემოციურო ძალეფქ ვაშმოსქიდან.
9. მუ მიმეხვარებუნა ხიოლიშ დორთინაფას? (იერ. 29:4–7, 10).
9 მუ მიმეხვარებუნა ხიოლიშ დორთინაფას? თეშ კეთებას მიმეხვარებუნა, რეალურო უჯინათ სიტუაციას დო მარდულ ვორდათ. ამდღა ქვეყნიერებას ფიქრენა, ნამდა ბედნერქ ქიჸუენ, სქან ცხოვრებას ირფელ წკანტილო ოკო მიშას. მარა ბიბლია მოგურუანა, ნამდა ბედნერობაშო თენა ვა რე აუცილებერ. მაგალთო, იეჰოვაქ ბაბილონშა ძალით ჸუნაფილ იუდეველეფს უწუ, ნამდა ქიმიანწყუესკო მუნეფიშ ახალ ცხოვრებას დო გინოხორაფილეფ რდესინ თიშ უმკუჯინუო, ნამ შეულებუდესინ თინა გაკეთესკო, ნამდა ხიოლ უღუდესკო (წეკითხით იერემიაშ 29:4–7, 10). მუშ გურაფა შემლებუნა თავრეშე? ოკო ქივეცადათ, ქიმვანწყუათ შხვადოშხვა სიტუაციას დო მარდულ ვორდათ თი ჯგირ მუდგარენეფშო, მუთ ჩქინ ცხოვრებას ხვადუ. დღას ვაგგოჭყორდან, ნამდა იეჰოვა მუთუნით ვემგოტენა დო ირიათო ქიმგეხვარებუნა (ფსალმ. 63:7; 146:5). ეფი, ნამდგაქ უბედურ შემთხვევაშ დროს დეზიან დო პარალიზებურ რე, თეცალ მუდგარენს მირაგადუნა: „მანგარო ალამდირთჷ იეჰოვაქ, ჩქიმ ოჯახიქ დო კრებაქ. დუდის ქუდობდვანქ-და, თეთ თინეფიშ უმარდულობა გიშმალე. ათეშენ მოკო, ქუვოძირუე იეჰოვას დო ჩქიმ მეგობრეფს, ნამდა მარდულ ვაფუქ თინეფს, თეშნერო ალამრენან. თაშ ნამდა, ვოცადუქ, ხიოლ ვა ვოდინუე“.
10. მუშენ შემლებუნა პრობლემეფიშ დროს ხოლო ვა ვოდინუათ ხიოლ?
10 თიმწკუმა ხოლო, მუჟამსით ჩქი ვარდა ჩქინ ოჯახის პრობლემეფ უღჷ ვარდა ხოლო გვალო მანგარ გლახა მუდგარენ ხვადუ, შემლებუნა იშენით ვა ვოდინუათ ხიოლb (ფსალმ. 126:5). მუშენ შემლებუნა თეშ რაგად? თიშენ, ნამდა ჩქინ ხიოლ თიშა ვა რე დამოკიდებულ, მუ მდგომარეობას ვორეთ. ართ პიონერ, მარია, იჩიებ: „პრობლემეფიშ დროს ჩქი ვა ვოდინუანთ ხიოლს, მუშენდა ირიათო ფშუნა, მუს მოპირუნა იეჰოვა. თენა ვა ნიშნენს, ნამდა დღას ვემნგარათ დო ვეგმოფხანტათ, მუს ბგინაფლენთ. მარა, მუდგანერ რთულ მდგომარეობას ვა ვორდათინ, ჩქინ ზეციერ მუმას შეულებ ქიმმეხვარან, ხიოლ ვა ვოდინუათ“. მორთ ირიათო ფშუდან, ნამდა ჩქინ პრობლემეფ, მუდგა რთულ ვა რდასჷ თინეფ, ირიათო ვეჸუაფ დო მალას გოდინუ, ზუსტას თეშ, მუჭოთ ზღვაპიჯის ქვიშას კოჩიშ ნაულას ტალღეფ გინორჩხუნს დო დინუ.
11. მუჭო ელაიკინანა გურშა მოციქულ პავლეშ შემთხვევა?
11 მინშა შილებე იფიფქრათ, ნამდა პრობლემეფ იეჰოვაშ მოწონა დინაფილ მაფუნან თიშენ მიღუნა. მუ მიმეხვარებუნა თეცალ დროს? ქიგიშინით იეჰოვაშ თიცალ ართგურ მსახურეფ, მით მანგარ გლახა მდგომარეობას რდესჷ, მაგალთო, მოციქულ პავლე. თინა პირადო იესო ქრისტექ გიშაგორ, ნამდა სახიოლო ამბე გაუცხადუკო „შხვა რჯულიშ კათას, მეფეეფს დო ისრაელ ხალხის“ (საქ. 9:15). მუშმაშხვა პატი რე! მარა პავლეს ქიანაშ სირთულე უღუდ (2 კორ. 11:23–27). მუ გიშურს, პავლეს პრობლემეფ უღუდუნ თენა თის ნიშნენდუო, ნამდა ღორონთიშ მოწონა აფუდ დინაფილ? მუშო ოკო რაგად, ვარ! სინამდვილეს, თის იეჰოვა ოხვარუდუნ თიშენ ურზუდ თეზმა სირთულეს (რომ. 5:3–5). თქვან შემთხვევას ხოლო თაშ რე. არძა პრობლემას ართგურო ურზუთინ თენა თის ნიშნენს, ნამდა იეჰოვაშ მოწონა გიღუნა დო თინა გოხვარუნა.
12. მუჭო შილებე ხიოლ მიდამღან თიქ, ნამდა მუდგარენეფ ველუდითინ თეშ ვა ხვადუ?
12 მაჟია: მუჟამსით მუდგარენეფ ველუდითინ თეშ ვა ხვადუ (იგავ. 13:12). ჩქი მანგარო მიჸორა იეჰოვა დო მარდულ ვაფუთ თი ირფელშო, მუდგას ჩქინო ორთჷ. ათეშენ ირნერო ვოცადუთ, თიშ მსახურებას ნამ შემლებუნან ირფელ გუვაკეთათ. მარა ჩქინ სიტუაციას მუთუნფერო ვემმაჭირინენან ფერ მიზან ქომღუნან-და, შილებე თექ გურ გომტახან (იგავ. 17:22). დეკვირით, მუს იჩიებ ართ პიონერ და, ჰოლი: „მოკოდ, სამეფოშ მახარობელეფიშ სკოლა მიკიბლიკო, ომსახურებშა შხვა ქიანაშა გინიბლიკო ვარდა ხოლო რამაპოშ სამშენებლო პროექტის ქიმუფშეკო. მარა სიტუაციაქ დუმათირ დო ვემმაჭირინუ თე მიზნეფშა, მუდგაქ გურ გომტახ. მუჟამსით მუდგარენ მიზნეფ გიღჷ დო ვემგაჭირინე, თენა ემოციურო მანგარ გლახათ მოქმედენს“. თე სიტუაცია ღორონთიშ ბრელ მსახურშო რე ნაჩინებ.
13. ნამ რეალურ მიზნეფიშ მეჭირინაფა შემლებუნა, ჩქინ სიტუაციაშ გურშენ მოკონან თიზმა ვა მაკეთებენან-და?
13 მუ მიმეხვარებუნა ხიოლიშ დორთინაფას? ვაგმოჭყორდან, ნამდა იეჰოვა ჩქინდე ვა თხულენს ვეშემლებუნან თისხის. ღორონთ თიშ მიხედვით ხოლო ვა მაფასენა, მუსხიშ კეთება შემლებუნა მსახურებას. თის ოკო, ნამდა მოკრძალებურეფ ვორდათ დო ართგურო ვემსახურათ (მიქ. 6:8; 1 კორ. 4:2). თიშო უმოს მნიშვნელოვან ჩქინ ფიქრეფ, სურვილეფ დო თვისებეფ რე დო ვართ ხოლო თინა, მუსხის ვორთუთ. ქიჸუაფუნო ჭკვერულ, თისხი მოფთხუათ ჩქინ დუდის, მუსხისით იეჰოვა ვა თხულენს?c მუშო ოკო რაგად, ვარ! თქვან სიტუაციაშ გურშენ იეჰოვაშო გოკონან თისხი ვა გაკეთებენან-და, მთელ ყურადღება თიშა გეგნიღით, მუდგაშ კეთება შეილებუნა. მაგალთო, ხომ ვეშეილებუნა ახალგაზრდეფს სულიერ რდუალას ქიმეხვარათ ვარდა ხანშამიშულირეფს ქალუდირთათ დო გამანგარათ? მიდგაინშა გურიშ ელაკინა ხოლო ჯგირ მიზან იჸუაფუდ, პირადო, ტელეფონით ვარდა წერილიშ მეჭარუათ. იეჰოვა დორხვამანა დო ხიოლს ქიმერჩანა, მუჟამსით ნამ შეილებუნან თის გაკეთენთ თეცალ ჯგირ დო რეალურ მიზნეფიშ მიოჭირინაფალო. ვაგგოჭყორდან თიქ ხოლო, ნამდა მალას, ახალ ქიანას, თიზმა დო თიცალ მუდგარენეფ გაკეთებენა იეჰოვაშო, მუთ ამდღა აზრო ხოლო ვამმალენა. წოხოლენ აბზაცის მოშინაფილ ჰოლი გეუძინანს: „მუჟამსით გურშა ქათმაკათუ, ჩქიმ დუდის გუვოშინანქ, ნამდა წიმი ულიებ ცხოვრება მელჷ დო ღორონთიშ მოხვარათ, ამდღა ვეშემლებუნ თი მიზნეფიშ მენჭირნაფა ახალ ქიანას შემალებე“.
14. ხოლო მუქ შილებე მიდამღან ხიოლ?
14 მასმა: სიამოვნებაშ პირველ ადგილშა გერინაფა. ინტერნეტის ხშირას ვორწყეთ თიცალ ხალხის, მით ართ მეჯინათ, მანგარ ბედნერეფ რენა, მუშენდა მუთუნ ვარკუნა. შედეგო, შილებე ჩქი ხოლო იფიფქრათ, ნამდა პირველ ადგილს ჩქინ დუდიშ სიამოვნებას ქიგვორინუანთ-და, მაგალთო, ჰობის, მუდგარენეფიშ ჸიდირს ვარდა მოგზაურობას, თენა ქუმომღანა ბედნერობას. თიშ რაგად ვა მოკონა, ნამდა თე ირფელ გლახა რე; იეჰოვაქ თეშ გუმოჭყეს, ნამდა მიჸორან ფერ მუდგარენეფქ სიამოვნება მომიღან. მარა დროშ ულაწკუმა ართო, ბრელქ ქოძირ, ნამდა ზუსტას თიქ მიდუღ ხიოლ, მუდგაშეთ ფიქრენდჷ, ნამდა ბედნერო გინაშქვანდ. ართ პიონერ, ევა, იჩიებ: „მუჟამსით ხვალე თიშე ფიქრენქ, სქან დუდის მუჭო ასიამოვნე, დღას მუთუნით ვა რექჷ კმაყოფილ“. ხვალე სქან დუდიშ სიამოვნებაშე ქიფიქრენქ-და, თეს შინაგან სიცარიელე დო გურიშ გოტახუა მაჸუნუ.
15. მუშ გურაფა შემლებუნა მეფე სოლომონიშ შემთხვევაშე?
15 მეფე სოლომონიშ ცხოვრება ჯგირო ოძირანს, მუ გლახა მოჸუნს სქან დუდიშ სიამოვნებაშა გინოჸუნას. თინა ოცადუდ, ნამდა ნამდვილ ბედნერობას მუშ სურვილეფიშ დაკმაყოფილებათ მიოჭირინუკო – ვემურკებ ჯგირ ოჭკუმალ, სქვამ მუსიკა დო მუთუნ ჯგირ, მუთ თიმ დროს ფარას აჸიდირედ. მარა თე ირფელს ვა მაღინ ნამდვილ ხიოლქ თიშა. თიქ ჭარჷ: „ვართ თოლ ირძღუ ჯინათ დო ვართ ჸუჯ – რჩქილათ“ (ეკლ. 1:8; 2:1–11). თი ირფელ, მუდგაშ გურშენ ქვეყნიერება იჩიებ, ნამდა ხიოლს მოიღანს, შემლებუნა ტყურაია ფარას შევადარათ – მიოჯინექინ, ფარა რენ გიჩქჷ, მარა თით მუთუნ ვა გაჸიდირე.
16. მუჭო შილებე შხვეფიშ მოხვარაქ ხიოლ დომრთინუან? (ქოძირით სურათეფ).
16 მუ მიმეხვარებუნა ხიოლიშ დორთინაფას? მუჭოთ იესოქ დუმოგურუეს, „შხვაშა ჯგირიშ კეთებას უმოს ბედნერობა მოუღ, ვინემ თის, ნამდა აშო გიკეთენა ჯგირს“ (საქ. 20:35). ართ უხუცეს, ალეკოს, იჩიებ: „ირო ვოცადუქ, შხვეფშო მუდგაინ გუვაკეთე, ჭიჭე რდასინ ხოლო. მუთ უმოსო ურთუქ შხვეფს ჯგირს, თით უმოსო გინომიღ ყურადღება ჩქიმ დუდშე შხვეფშა, დო თეს ხიოლ მოუღ“. თქვა მუშ კეთება შეილებუნა შხვეფიშ მახვარებელო? მიდგაინ დუდის გლახათ გინაფლენსინ ქარწყეთ-და, ქეცადით, გურშა ელუკინათ. შილებე თიშა პრობლემეფქ ვამგაგვარებუან, მარა შეილებუნა გურშა ეუქექუათ თის; შილებე თიქ უჯგუშო იგინას დუდ, მუჟამსით შურ დო გურით ქუმურჩქილუანთ დო ქუგაშინანთ, ნამდა ჸუნსჷ იეჰოვა, ნამდგას შეულებ გურ გეგნუფაჩას (ფსალმ. 55:22; 68:19). თინა ხოლო ქუგაშინით, ნამდა იეჰოვას მეტებულ ვა აფჷ (ფსალმ. 37:28; ეს. 59:1). შეილებუნა თეცალ პიროვნებას პრაქტიკულო ხოლო ქიმეხვარათ, მაგალთო, ოჭკუმალ გაუკეთათ ვარდა ქუწუათ, ნამდა ართო გესეირნათ სოდგაინ. ჯგირ იჸი, მსახურება ხოლო დაუგეგმათ, მუთ ხიოლიშ დორთინაფას ქიმეხვარებ. თაშ ნამდა, ქიმეჩით იეჰოვას საშვალება, შხვეფიშ მახვარებელო გეგმოირინუან. მუთ უმოსო გეგნიღანთ ყურადღებას შხვეფშა დო ვართ ხოლო თქვან დუდშა, უმოს ხიოლს იგინანთ (იგავ. 11:25).
ყურადღება თქვან დუდიშ მანგიორო შხვეფიშ მოხვარაშა გეგნიღით (ქოძირით აბზაც 16)d
17. მუ ოკო ვაკეთათ, დასურო ბედნერეფქ ქიპჸუათინ ქუმოკონან-და? (ფსალმ. 43:4).
17 დასურო ბედნერეფ თიმწკუმა იპჸუაფუთ, ჩქინ ზეციერ მუმაწკუმა დაახლოებას ირიათო გუვაგრძელენთ-და. ბიბლია მირაგადუნა, ნამდა იეჰოვაშე „მოურს ულიებ ხიოლ“ (წეკითხით ფსალმუნეფიშ 43:4). მუდგა პრობლემეფქ ვა მაჸუან მიკაულარქინ, შემლებუნა მუთუნშა ვა მაშქურინან დო ვეპწუხათ. იეჰოვაშ იმენდის ქიდეპკინენთ-და, სადღამუშოთ ბედნერეფ იპჸუაფუთ! (ფსალმ. 144:15).
ᲝᲑᲘᲠᲔᲨ 155 ჩქინ ხიოლ ველიებ
a ქოძირით ჩარჩო „იეჰოვაწკუმა გორით ხიოლ“.
b მაგალთო, ვებსაიტის jw.org ქუჯინით ინტერვიუს დენის დო ირინა კრისტენსენეფწკუმა „ხემძღვანელ საბჭოშ 2023 წანაშ მა-5 ანგარიშის“.
d ᲡᲣᲠᲐᲗᲘᲨ ᲔᲭᲐᲠᲣᲐ: ართ და ბრელ მუდგარენს ჸიდულენს მუშ დუდშო, მარა უმოს ხიოლს თიმწკუმა გინაფლენს, მუჟამსით ყვავილეფს უჸიდენს ართ ხანშამიშულირ დას, ნამდგას გურიშ ელაკინა ოსაჭირ.