40 NEHEMIYA
Owo aahitthikela oteka ixiri
NEHEMIYA, aakhala esitati ya oSusa, elapo ya oPersia. Masi owo yaanimusivela vanceene elapo ya oYerusalemu. Maana ti weiwo yaari aya etemplo ya Yehova. Atthu a Muluku yaaheemereriwa otthikela esitati ele nuumala ovira iyaakha sinceene akhalihiwe ene ipottha. Masi okokhorela weekeekhai waahivukuwa. Nave ixiri sa oYerusalemu saahipwexakasiwa. Okathi ole, esitati yaahaatekeleliwa ixiri, atthu khiyaakhala oovareleleya. Nto mwaha waivaavo atthu anceene khiyaaphavela okhala esitati ele.
Nehemiya aari murumeyi oottittimiheya, yoowo anvarela muteko mwene Artaxerxe a oPersia. Ohiya-vo, Nehemiya aari murumeyi oororomeleya a Yehova. Nihiku nimosa, Nehemiya aahixukuriwa ni munnawe. Nto owo aahimuleela wiira atthu a oYerusalemu yaanihaawa vanceene. Ohiya paahi opwexakasiwa wa esitati ele, atthu yaanuuliwa muru.
Nehemiya aahiriipiwa murima vanceene, owo aahimmye so: “Kaahikilaathi, kaahipacerya wunla ni kaahiviriha mahiku manceene kiripiwe ene murima.” Owo aahinvekela Yehova omuxonttelaka wiira owuupuwele atthu awe ni aakhaliherye. Okathi anvaha awe eviinyu mwene Artaxerxe, owo aahimukoha etthu yaamwiirinhe oriipiwa murima. Nehemiya aahoova, masi hata vaari siiso aahimwaakhula mwene. Owo aahimutthokiherya mwene etthu yiiraneya oYerusalemu, nto mwene aahimukoha etthu aaphavela awe. Nehemiya aalempe so: “Kaahinvekela Muluku a wiirimu.” Nto owo aahimuleela mwene wiira aaphavela ohiya muteko awe okathi vakhaani, wiira akhaliherye otthikela otekiwa ixiri sa oYerusalemu. Mwene aahiiwa yooveka ele, nto aahimweemererya okhuma.
Hata waari mukwaha wootteiva ni woowoopiha, Nehemiya aahirowa oYerusalemu. Nuuvira mahiku mararu, Nehemiya aahivenya ohiyu wiira awehe moota saari aya ixiri iye ni etthu aakhanle awe oopaka wiira olokiherye. Nuumala-vo, owo aahaathanla atthu ni aahaatumererya okhaliherya muteko ole. Aahaavaha ntakiheryo, ovaraka hoothe naawo. Ayuda anceene yaaheemererya okhaliherya muteko ole wa otthikela otekiwa ixiri, waahela muhina makhulupale, atthu oovuwa ni anaaya.
Ayuda yaahikhalana awanani anceene, yaawo yahaaphavela oweha esitati yoowerya ya oYerusalemu eri ene yoovareleleya. Wanipacerya, awo yaanaaveeha ayuda. Nwanani mmosa aahimmye wiira hata khwatte, anwerya omoroxa ixiri, yeeyo Nehemiya ni atthu awe yaateka aya. Nehemiya khaawiriyanne ni khaahiyale waalipiha atthu yaavara muteko ole.
Hata oopopihiwa owo aahiteka ixiri sa oYerusalemu
Nto awanani aya yaahitepa onanariwa. Okathi ixiri yaaphiyale aya eriyari, yaahoopopihiwa. Awanani ale yaahimpaka palano wiira yaatuphele atthu ale. Nehemiya aahipaka sootheene aawerya awe wiira okhapelele esitati ele. Awo yaahinanariwa, nuumala-vo yaahiphavelasa inamuna sikina sa weemexa muteko ole. Okhuma okathi ole, Nehemiya ni atthu akina yaavara muteko ole yaahikhala makwarta, yaahikuxa ikaruma saya sa ekhotto ni yaari oolikana ene para owana. Vano atthu akina yaaniteka ixiri. Masi awanani ale khiyaakhulumunwe.
Yaahimuliva profeta owootha wiira amuleele Nehemiya wiira awanani awe yaanirwa wiira amwiive, nto aahaana wiipitha mutemplo wiira iikhapelele, masi nlamulo naahimya wiira anamukuttho paahi ti yeemereriwa okela mutemplo. Nehemiya aahikhootta. Owo aahimmye so: “Niireke mulopwana ntoko miyo kihaana otthyawa”? Owo khaahiyale ovara muteko okhala wiira aanisuwela wiira ayuda yaapaka ele Yehova oniphavela awe. Nave Yehova aanaakhaliherya, nto muhina mwa mahiku 52 paahi, ixiri saahimalihiwa otekiwa. Nave atthu ale yaaveeha ni yaalupattha yaahuuliwa muru vanceene.
Vano, Nehemiya aanipirisari olipa murima wiira aahoolele atthu awe. Owo aahaana opaka eyo wiira aakhaliherye otthikela omurumeela Yehova. Mwa ntakiheryo, okathi athaaciri yaahaaxa aya atthu oohaawa yaakophihaka musurukhu ni waaliviha ixuuru, Nehemiya aanaattaruxa ohoovaka etthu. Nuumala ovira iyaakha vakhaani, Nehemiya aahisuwela wiira ayuda akina yaahaathela athiyana yahaamurumeela Yehova, moolipa murima Nehemiya aahaalopola ni aahaakiherya nlamulo na Muluku.
Okathi atthu yaakhulumunwe aya mwaha wa itampi saya, Nehemiya aahiwiixuttiha etthu yoovara murima. Owo aahimmye so: “Otteeliwa murima onikhuma wa Yehova tori ikuru sanyu.” Nehemiya aanisuwela wiira omukokhorela Muluku, yoowo ori oohakalala onniphwanyiha otteeliwa murima wuulupale. Nehemiya aanisuwela wiira khiivo etthu yaari yootepexa oloka ovikana ohakalala onikhuma wa Yehova. Hata olelo-va, otteeliwa murima onnaakhaliherya atthu a Muluku okhala oolipa murima.
Musome yoowiiraneya ela mbiibiliyani, soolepa sinittharelana:
Nikoho para ovaanela:
Nehemiya oonihenrye sai olipa murima?
Mutokose itthu sikina
1. Muteko wa Nehemiya wa okhala mulipa-oolawiha soowurya sa mwene, waahela muhina exeeni? (Owehaweha 01/07/2010 epaax. 9 itti. 5-7) A
© The Bridgeman Art Library International
EteseenyuA: Eteseenyu eri vaparetini ya oPersia, emmooniherya mulipa-oolawiha soowurya a mwene Dario Muulupale, taata awe Artaxerxe
2. Moota xeeni anamwane a Xalumi yaavirikanne aya ni atthu oovuwa a oTekowa? (Neh. 3:5, 12; Owehaweha 10/2019 epaax. 23 etti. 11)
3. Ale yaateexa itthu, yaawerya sai ovara muteko ni ntata nimosa, ntata nikina akunxe ene ekaruma aya ya ekhotto? (Neh. 4:17, 18; Owehaweha 01/02/2006 epaax. 9 etti. 1) B
Efootu B
4. Xeeni Nehemiya aaxankale awe ni anamwane akina a ayuda yahaawerya olavula nttaava na eheeperi? (Neh. 13:23-27; Owehaweha 10/2016 epaax. 14 etti. 4)
Muupuwelele itthu mwiixuntte anyu
Ntakiheryo na Nehemiya ninwiixuttiha exeeni axitokweene:
omuroromela Yehova? (Neh. 1:4-11; 4:14; 13:1-3)
okathi anivara aya hoothe ni axinnaya? (Neh. 4:15, 21-23)
waawiriyana atthu a mmulokoni? (Neh. 5:1-7) C
Eteseenyu C
Ntakiheryo na Nehemiya ninniixuttiha exeeni sa mareeliho anikhumelela, mwaha wa mutthu okhweiherya okumi awe wiira omurumeeleke Yehova?
Munrowa otakiha sai olipa murima wa Nehemiya?
Muupuwele yoowiiraneya yootheene
Yoowiiraneya ela enikiixuttiha exeeni sa Yehova?
Yoowiiraneya ela enivarihana sai ni yoolakela ya Yehova?
Etthu xeeni kiniphavela aka omukoha Nehemiya nuumala ohihimuxiwa?
Mwiixutte itthu sikina
Ntakiheryo na Nehemiya ninniixuttiha exeeni sa owerya mavekelo arina aya? Musome mwaha oni:
“Muluku onimwaakhula mavekelo anyu” (Mwaha ori esaiti ahu, mpantta oni: “Isersiisiyu sa mbiibiliyani”)
Eviitiyu enittharelana, nwehe moota Nehemiya oniwaakhula awe moolipa murima awanani awe.