31 MWAARUUSI A WISARAYELI
Moolipa murima aahilavula sa Muluku awe
HATA nihisuwelaka nsina nawe, masi ninnisuwela soowiiraneya sa mweekumini mwawe. Owo aari mwaaruusi aakhala wIsarayeli, okathi wa olamulelo wa mwene Yorami. Mwaha woohiiwelela, Yehova aaheemererya wiira anakhotto a wAsiiria atuphele elapo yaalamuleliwa ni mwene Yorami. Nihiku nimosa, anakhotto a wAsiiria yaahinvara mwaaruusi a wIsarayeli, amuroiha elapo aya.
Nto vannooneya wiira mwaaruusi ole aanoova, ni emusi awe yaahixanka vanceene. Mwaaruusi ole aahikuxiwa ni Naamani yoowo aari nakhotto ootupa. Owo aahinvahererya mwaarawe wiira okhale epottha awe. Hata vahaakhweyale wiilimaleliha makhalelo a etthoko ele, owo aahiimananiha wiira olimalele. Moohaanyiherya, owo aaniriipiwa murima vanceene etthoko ele. Naamani aaniwereiwa eretta ya makuttula aahiiso makokho. Oretta ole waninnuwa ni khiwaapenuiwa.
Nnaamwi aakhala ni atthu yaakokhorela amuluku eethiru, khula okathi mwaaruusi ole aari oothunku ni oolipa murima
Mwaaruusi ole aahikhalana murima wooreera, masi aanimoova Naamani vamosa ni mwaarawe. Nave anisuwela wiira aahikhalana nlipelelo. Woonasa wene, anamuyari awe yaahimuleela itthu sootikiniha Yehova aamwiirenle awe profeta Eliseyo. Khekhanle etthu enooniherya wiira Eliseyo aahitoko ompenuxa mutthu. Tivonto, mwaaruusi ole aanikupali wiira Muluku awe, Yehova, ampaka etthu wiira profeta awe ompenuxe Naamani.
Niireke mwaaruusi ole aahaana omuleela Naamani voohimya sa Yehova? Opaka eyo yaari etthu yoowoopiha. Okhala wiira Naamani aamukokhorela muluku Rimoni a wAsiiriya, nave Naamani animukuxa ikwaha sinceene mwene a oSiiria wiira amukokhorele muluku Rimoni otemplo. Vanikhala wiira asiiriya yaaninweha muluku ole okhala oowerya ni yuupuwela wiira taakumiherya epheyo ni etari. Naamani aarowa omoonela sai Yehova, Muluku yoowo mwaaruusi ole aamukokhorela awe? Woonasa wene, Naamani aanoova okohiwa wiira niireke Yehova onoowerya opaka etthu Rimoni ohiwenrye awe opaka? Moohaanyiherya, mwaaruusi ole aahinvekela Yehova wiira onvahe olipa murima. Vano mwaaruusi owo aahimuleela pwiyamwene awe wiira: “Vaakhanle wiira pwiya aka aahimuxukurya profeta ori oSamariya, aamumpenuxa makokho awe”.
Moolumo aniphwanyaneya mbiibiliyani a mwaaruusi ole ti yaala paahi. Owo khaahimmye itthu sinceene. Masi hata vari siiso, moolumo ala yaari a efaita yinceene. Eversiikulu enittharelana, ennooniherya wiira Naamani aahiirowa wa mwene awe, aihaniwa Beni-Hadadi, wiira amuleele etthu mwaaruusi ole aahimyale awe. Nto mwene aahimuruma Naamani wiira orowe wIsarayeli, onvahereraka ekarta wiira anvahe mwene Yorami, ekarta eyo aalempe wiira Naamani aahaana openuxiwa makokho awe.
Nuumala Naamani orowa wIsarayeli, amusi awe ni arumeyi awe yaanimulipelela wiira awehe ele yaarowa omwiiraneela. Moohaanyiherya, mwaaruusi ole aahivekela ikwaha sinceene, omuxonttelaka Yehova wiira opake etthu ni omooniherye Naamani wiira yena paahi tori Muluku eekeekhai. Yaahivira mahiku, woonasa wene isumana, Naamani ohinatthi otthika. Nihiku nimosa, owo aahitthika. Nkuupuwelani moota amusi awe yaahakalanle aya, okathi yanwehale aya otthikelaka owaani, awo yaahiweha wiira aahipenuwa! Erutthu awe yaari yooreera, ntoko erutthu ya mmiravo.
Nkuupuwelani moota mwaaruusi ole aavahale awe ephoole, okathi asuwenle awe ele yiiraneyale. Eliseyo aahimwaakhela Naamani owannyawe, masi nuumala-vo aahinvaha malakiheryo yaawo yahaamusivenle. Nto, arumeyi a Naamani yaahimuxonttela wiira otthare malakiheryo a Eliseyo. Naamani aahisuwela wiira aahaana okhala oowiiyeviha. Nuumala orowa orapa ikwaha 7 omuro Yordani, owo aahipenuwa. Nuumala openuxiwa, Naamani vamosa ni mwaaruusi ole, yaanimukokhorela Yehova.
Itthu sootheene saahiiraneya, okhala wiira mwaaruusi ole aahooniherya olipa murima wiira olavule ikwaha sinceene sa Muluku awe ni profeta awe. Ekeekhai wiira khaninsuwela nsina nawe, masi Yehova onnisuwela. Vakhala wiira nnootakiha olipa murima wa mwaaruusi ole, nnoorowa onweha nihiku Yehova onrowa awe omuhihimuxa. Tthiri vanrowa okhala woohakalaliha omusuwela mwaaruusi ole, osuwela nsina ni omwiiwa ohimyaka itthu saamwiiranenle!
Musome yoowiiraneya ela mbiibiliyani, soolepa sinittharelana:
Nikoho para ovaanela:
Mwaaruusi a wIsarayeli oonihenrye sai olipa murima?
Mutokose itthu sikina
1. Xeeni woonasa wene mwaaruusi ole aawoovale awe atthu a wAsiiria ni aaxankale awe mwaha wa etthu yaapaka aya? (Owehaweha 15/05/1996 epaax. 8 etti. 3)A
Courtesy of Musée du Louvre, Paris
Elatarato A: Elatarato ya khalai ya wAsiiria woonasa wene muluku Rimoni
2. Mutthokiherye moota eretta ya makokho eniwereya aya. (Perspicaz “Makokho aahiiso makuttula” vol. 2 itti. 3-5)
3. Xeeni Eliseyo akhoottale awe soovaha sa Naamani? (Owehaweha 01/08/2005 epaax. 9 etti. 2)
4. Exeeni yaamukupaliha Eliseyo wiira Yehova ammulevelela Naamani, nnaamwi aamukokhorela muluku Rimoni? (2 Mam. 5:18, 19; Owehaweha 01/08/2005 epaax. 9 etti. 3) B
Elatarato B
Muupuwelele itthu mwiixuntte anyu
Hata Naamani aari xeefi aanakhotto a wAsiiria, yaawo yaaxinttale aisarayeli, Yehova aahimpenuxa. Eyo eniwiixuttihani exeeni sa ohikhalana nthalu ni omoriwa ikharari wa Yehova? C
Efootu C
Moota xeeni ntakiheryo na mwaaruusi a wIsarayeli nnookhaliheryayani okhala oolipa murima wiira mulaleerye hata moovaka?
Munrowa otakiha sai olipa murima wa mwaaruusi a wIsarayeli?
Muupuwele yoowiiraneya yootheene
Yoowiiraneya ela enikiixuttiha exeeni sa Yehova?
Yoowiiraneya ela enivarihana sai ni ele Yehova oniphavela awe?
Etthu xeeni kiniphavela aka omukoha mwaaruusi a wIsarayeli nuumala ohihimuxiwa?a
Mwiixutte itthu sikina
Nsina na mwaaruusi a wIsarayeli khanikhanle mbiibiliyani. Niireke eyo entaphulela wiira khaarina efaita para Yehova?
“Xeeni atthu akina alavuliwe mbiibiliyani ahiniromoliwa aya masina aya?” (Owehaweha 01/08/2013 epaax. 10)
Mwiixutte moota amiravo olelo-va akhanle aya oolipa murima ntoko mwaaruusi a wIsarayeli.
a Akhala wiira mwaaruusi ole aahinnuwa, vannooneya wiira onrowa ohihimuxiwa siiso.