17 YAYELI
“Aahireelihiwa waavikana athiyana akina”
SIISERA aahitthyawa muttetthe woowaataleya wa oYezireyeli, onaahiya anakhotto awe yiiviwaka ni aisarayeli. Mweekeekhai, Siisera khaakupali wiira anakhotto awe ootupa, ikaaro sawe 900 sa ekhotto, yaahixinttiwa ni anakhotto a wIsarayeli yaawo yaarina ikaruma vakhaani sa ekhotto. Vano, Siisera aaniphavelasa opuro wiira aipithe. Owo aahitthyawela mutentani mwa Heeberi, a nloko na Kayini.
Atthu a nloko na Kayini yaahaataana ni aisarayeli. Waataana iwo waapacenrye okathi wa Moise, yoowo aamuthenle muthiyana a emusi ya Kayini. Vano, atthu awo yaakhala elapo ya wIsarayeli, masi Heeberi aari oovirikana ni atthu a nloko na Kayini. Ohiya waataana ni aisarayeli, owo animukhaliherya Yabini, mwene a oKanaani. Nto Siisera mwaha wookhala xeefi a anakhotto a Yabini, owo aahuupuwela orowa wiipitha mutentani mwa Heeberi. Masi Siisera khaasuwela wiira mwaarawe Heeberi, Yayeli, aahikhalana moonelo woovirikana ni wa iyawe.
Okathi ole Yayeli iira ori ene mutentani, masi iyawe khaakhanle. Nuumala omoona Siisera orwaaka, owo aahipaka etthu moowaakuveya. Moohaanyiherya, Yayeli aanisuwela wiira Siisera aari mutthu ootakhala. Woonasa wene, Yayeli khaasuwela moolumo a profeta Deebora voohimya sa Siisera wiira owo khaarowa wiiviwa ni mulopwana, masi aarowa okhwa mmatatani mwa muthiyana. Hata vari siiso, Yayeli aahisuwela etthu Yehova aaphavela awe wiira yena opake. Xeeni ninhimya ahu siiso?
Okhala wiira nuuvira okathi, Deebora aahiipa nsipo omuttottopelaka Yehova mwaha wa Baraki omuxintta Siisera. Nsipo nlo naahimya so: “Yayeli ti muthiyana ootepa oreelihiwa, mwaara a Heeberi, mukenewu. Muthiyana owo, tootepa oreelihiwa, eriyari ya axithiyana anikhala mutentani.” Atthu akina anihimya wiira Yayeli aari nawoothe ni ootakhala, masi eyo khahiyo ekeekhai. Ohiya-vo, owo aari muthiyana oolipa murima, ntoko siisaale ari awe Rahabi, ohiya waakhaliherya awanani awe, masi owo aahithanla omuroromela Yehova. Yayeli aanisuwela wiira Siisera aari nwanani muulupale a Yehova, nto vano owo aahikhalana eparakha ya opaka ele Yehova aaphavela awe. Masi aarowa opaka sai?
Yayeli aanisuwela wiira khorina ikuru wiira owane ni Siisera. Owo aari mulopwana oosuwela owana ekhotto ni ootupa. Nuumala-vo, Yayeli aahimuleela Siisera wiira okele mutentani mwawe ophumuryeke. Owo aahimukhuneela ni manta. Okathi aavekenle awe maasi, Yayeli anvanhe eleeti. Owo aahimuruma Yayeli weemela vamukhora va etenta wiira okathi aarowa awe okohiwaka wiira ookela mulopwana-mu, aakhuleke wiira nnaari. Nuumala-vo, Siisera saahimphwanya ikhove, onarupa.
Muluku aahimuthanla muthiyana wiira omwiive nakhotto ootakhala
Yayeli aahisuwela wiira ole waari okathi wooreerela omwiiva Siisera. Owo aahikuxa ikaruma aatonko awe orumeela ntoko, maritelo ni ekhomo ya etenta, woonasa wene sootheene saari sa ethaapwa. Nuumala-vo, aahiita, omwaattamela Siisera okathi aarupa awe. Yayeli aahuurama vakhaani-vakhaani aattamela muru wa Siisera wiira omwiive. Vaakhanle wiira aahikwannya etthu ennyakula okathi ole, Siisera khuvenya, moohaaniherya Yayeli aamwiiviwa. Masi owo khaafalyanri. Moowaakuveya, aahimwaattamela omukhomela vamuru ni ekhomo ya etenta, nuumala-vo, Siisera aahikhwa!
Nuuvira okathi vakhaani, mphuki Baraki aahiphiya omphavelasaka Siisera. Yayeli aahirowa okumana ni Baraki khumuhimeerya wiira: “Murwe, miyo kinoowooniheryani mulopwana onimwaavya anyu”. Vano Baraki aahikela mutentani ni aahiweha wiira moolumo a Deebora yaahiiraneya, yaawo yaahimya wiira: “Yehova onrowa omurumeela muthiyana wiira onvahererye Siisera”.
Baraki ni Deebora, yaahimwiipela nsipo Yehova amuttottopelaka Yayeli. Nuumala-vo, Yayeli khoniromoliwa-tho mbiibiliyani. Nnaamwi sivinre ene iyaakha 3.200, yoowiiraneya awe nlelo enninikhaliherya. Olelo-va, arumeyi a Muluku khaniwana ekhotto arumeelaka ikapwitthi aahiiso ikaruma sikina. Masi ninwana ekhotto ya Satana ni malaikha awe ootakhala. Vano, hiyo nihaana okhala atthu oolipa murima ntoko Yayeli.
Musome yoowiiraneya ela mbiibiliyani, soolepa sinittharelana:
Nikoho para ovaanela:
Yayeli oonihenrye sai olipa murima?
Mutokose itthu sikina
1. Enivarihana sai ekhotto ya Siisera ni ekhotto ya Harmagedoni? (Owehaweha 09/2019 ipaax. 8-9 itti. 3-6)
2. Heeberi, iyawe Yayeli, aahipatthana ni atthu a oKanaani, yaawo yaari awanani a aisarayeli. Ovarihana xeeni waakhanle Heeberi ni aisarayeli? (Perspicaz vol. 1 “Heeberi” n.º 2)
3. Moota aisarayeli yaamuxinttale aya Siisera ni Yabini, waalipinhe sai waamini wa arumeyi a Muluku nuuvira iyaakha sinceene? (Owehaweha 15/10/2008 ipaax. 14-15 itti. 12-15)
4. Etthu xeeni eniixutta ahu ni moota Deebora aamuttottopenle awe Yayeli? (Owehaweha 01/08/2015 epaax. 15 etti. 20) A
Eteseenyu A
Eteseenyu A
Muupuwelele itthu mwiixuntte anyu
Akhala wiira murokora otheliwe ni mulopwana ohinimukokhorela Yehova, okathi xeeni onireerela awe okhala oolipa murima ntoko Yayeli?
Yayeli khahiyo aari profeta ntoko Deebora, nnakhala nakhotto ntoko Baraki. Hata vari siiso, owo aahipaka ele aawerya awe. Okathi yoole nnoona ahu wiira sookhala itthu nihinwerya ahu opaka, ntakiheryo na Yayeli ninniixuttiha exeeni? B
Efootu B
Munrowa otakiha sai olipa murima wa Yayeli?
Muupuwele yoowiiraneya yootheene
Yoowiiraneya ela enikiixuttiha exeeni sa Yehova?
Yoowiiraneya ela enivarihana sai ni yoolakela ya Yehova?
Etthu xeeni kiniphavela aka omukoha Yayeli nuumala ohihimuxiwa?
Mwiixutte itthu sikina
Eviitiyu enittharelana, nwehe moota ntakiheryo na Yayeli naamukhalihenrye aya mwali mmosa okhala oolipa murima, wiira ovahe onamoona. Nwehe eviitiyu eni: