July

Idibo ri Jihova evo rhe se ruẹ te oborẹ ayen guọnọ ru tee fikirẹ ọghwo, jẹ omakpokpọ evwo yẹrẹ emuọvo shechọ vwẹ oma rayen. Ọnana sa nẹrhẹ ayen nẹ oma rayen kueku nẹ ayen rha ghanre vwẹ ẹro ri Jihovaa. Ayen sa nọ, ‘O ji vwo oborẹ Jihova cha reyọ ovwẹ vwo ru?’ Oka rẹ iroro ọtiọyen ji rhe ohwo ro si Une rẹ Ejiro 71. Ọ da rẹ nẹ: “Wọ sen vwẹ vwẹ ọke rẹ ogangan mẹ da lọhọ-ọ.” (Une 71:9, 18) Dedena, o vwo imuẹro nẹ ọyen da fuevun kẹ Ọghẹnẹ, Jihova che bicha je vwẹrote ọyen. Kirobo rẹ ọbuine na riẹnre, Jihova vwo omavwerhovwẹn kpahen ihwo re davwẹngba rẹ ayen eje vwọ vwẹ ẹga kẹ dede nẹ ayen hirharokuẹ ẹdia sansan. (Une 37:23-25) Ihwo re kpakore, vwẹ ẹro ri Jihova vwo ni ẹdia wẹn, vwo ni oma wẹn. Ọ sa vwẹ ukẹcha kẹ wẹ vwọ fuevun ga dede nẹ wo nene ebẹnbẹn muabọ. (Une 92:12-15) Ukperẹ wọ vwọ tẹnrovi obo ru wo che se ruu, roro kpahen obo wo se ru. w24.10 28 ¶14-16

Ọke buebun yen Inenikristi ri tedjee vwo beghe siẹrẹ ayen de hirharoku ẹdia ro de fo nẹ ayen roro kpahen odjekẹ ri Baibol je reyọ ayen vwo ruiruo. Siẹrẹ urhi ri Baibol rha herọọ, evo se roro nẹ ayen se ru obo ri je ayen eje. Evo sa guọnọ nẹ e jurhi vwẹ ẹdia ro fo urhii. Kerẹ udje, ọ sa dianẹ Inenikristi evo vwẹ Kọrẹnt guọnọre nẹ ọyinkọn Pọl jurhi kẹ ayen sẹ ofori nẹ ayen riemu re vwo ze izobo kẹ ẹdjọ. Ukperẹ ọ vwọ vuẹ ayen oborẹ ayen che ru, Pọl de jẹ ayen riẹn kpahen oborẹ ayen sa vwọ vwẹ ẹwẹn obrorhiẹn rayen vwo ruiruo, nẹ ayen ọvuọvo vwo ‘uturhi rẹ ayen vwọ jẹ ojẹ.’ Ọ vẹ ayen ta ota kpahen odjekẹ ri Baibol re cha vwẹ ukẹcha kẹ ayen ohwo ọvuọvo vwọ reyọ ẹwẹn obrorhiẹn rọyen vwo ruiruo vwẹ idjerhe ro fori rọ je cha nẹrhẹ ayen jẹ ekprowọ ẹdia vwọ kẹ ihwo efa. (1 Kọr. 8:7-9) Ọtiọyena, Pọl vwẹ ukẹcha kẹ Inenikristi ri Kọrẹnt ayen vwọ rho tedje, rere ayen sa vwọ reyọ ẹgba rẹ iroro rayen vwo ruiruo ukperẹ ayen vwọ vwẹroso ohwo ọfa yẹrẹ guọnọ irhi rẹ ayen che vwo ruiruo. w24.04 5 ¶14

Vwẹ ọke ri Jona, ihwo ri Ninive vwo uphẹn rẹ ayen vwo kurhẹriẹ. Vwọba, karophiyọ obo ri Jesu ta kpahen “evrẹnushi rẹ ẹdjọeguo” na. “Otu ri ru erọnvwọn ebrabra” ji che vwobọ vwẹ evrẹnushi nana. (Jọn 5:29) Ọtiọyena, iphiẹrophiyọ je sa dia vwọ kẹ ihwo ri Sodọm vẹ Gomora. Ọ sa dianẹ a cha rhọvwọn evo vwẹ usun rayen, avwanre mi ji vwo uphẹn re vwo yono ayen kpahen Jihova vẹ Jesu Kristi. Nẹ otọ rhe, yen Jihova vwọ “hiẹ iroro, . . . je davwe udu nẹ.” Siẹrẹ a da ta ota kpahen evrẹnushi rọhẹ obaro na, Jihova che ru vwọ “kẹ ohwo kohwo kirobo rẹ uruemu” rẹ ohwo vuọvo hepha. Jihova che ni opharo rẹ ohwo vuọvoo, ẹkẹvuọvo o che gbe arodọnvwẹ siẹrẹ o de fo. E jẹ avwanre roro nẹ o vwo ohwo vuọvo ro jẹ iphiẹrophiyọ rẹ evrẹnushi evwoo, jokpanẹ Baibol na vuẹ avwanre ọtiọyen! w24.05 5-6 ¶15-16

Nẹ awanre rhe yen ota rẹ Ọghẹnẹ vwo ruẹ idibo rọyen gan ọke rẹ ayen de hirharoku ewian egangan rẹ ayen cha wian. Kerẹ udje, roro kpahen ọmraro Jerimaya. O siomauko Jihova vwọ vuẹ nẹ o re ghwoghwo. Jerimaya da ta: “Me riẹn obo ra ta ota-a, kidie omotete mi ruẹ.” (Jer. 1:6) Mavọ yen o se vwo fiudugberi? Ọ mrẹ ẹgba vwo nẹ ota rẹ Ọghẹnẹ. Ọ da ta: “Ọ hẹ udu mẹ kerẹ erhanre rọ la re rhurhu phihọ evun rẹ ibeku mẹ, oma kọ rhọvwẹ vẹ ẹyọnrọn rọye.” (Jer. 20:8, 9) Dede nẹ ihwo rehẹ ekogho ri Jerimaya de ghwoghwo na ruẹ udu gangan, jẹ ovuẹ ra vuẹrẹ nẹ o ghwoghwo na kẹrẹ ẹgba rọ guọnọre o se vwo ruiruo na. Evuẹ rehẹ Ota rẹ Ọghẹnẹ kẹ Inenikristi ẹgba. Ọyinkọn Pọl tare nẹ iniọvo na di vwo erianriẹn ọgbagba, ọnana ko che mu ayen “vwọ yan vwẹ idjerhe ro shephiyọ vwẹ ẹro ri Jihova” je “mọ emamọ vwẹ kiruo kiruo esiri ejobi.”—Kọl. 1:9, 10. w24.04 14-15 ¶2-4

Dede nẹ Abiatar Orherẹn Rode na brorhiẹn ro vwo bicha ọmọ ri Devid Adonija rọ guọnọ reyọ usuon na, jẹ Zadọk fuevun kẹ Jihova ọkieje. Devid nama vwo ẹwẹn ivivẹ kpahen evun-ẹfuọn ri Zadọkuu. Ọke rẹ Devid vwọ riẹn kpahen oborẹ Adonija guọnọ ruẹ, ọ da vuẹ Zadọk, Netan, kugbe Bẹnaya nẹ ayen vwẹ Solomọn vwo mu ovie. (1 Ivie 1:32-34) Zadọk mrẹ ọbọngan kidie ọ vẹ idibo ri Jihova re fuevun kerẹ Netan kugbe efa ri bicha Ovie Devid wian kugbe. A vwọ vwẹ Solomọn vwo mu ovie nu, o de “phi Zadọk rẹ orherẹn na phihọ asan rẹ Abiatar nuru.” (1 Ivie 2:35) Mavọ yen wọ sa vwọ vwẹrokere Zadọk? Siẹrẹ ohwo rọ kẹrẹ owẹ da yanjẹ Jihova vwo, djephia nẹ wọ guọnọ fuevun kẹ Jihova. (Jos. 24:15) Jihova cha kẹ wẹ ẹgba kugbe uduefiogbere ru wọ guọnọre. Nẹrhovwo rhe Jihova wo ji sikẹre idibo rọyen re fuevun ga ọkieje. Jihova ni evun-ẹfuọn wẹn ghanghanre, ọ je cha hwosa kẹ wẹ fiki rọyen.—2 Sam. 22:26. w24.07 6-7 ¶16-17

Vwẹ Une rẹ Ejiro 15:2, a reyọ ugbeyan rẹ Ọghẹnẹ vwo dje “ohwo ro vwo abe-e, ro ruẹ obo ri shehọ.” Eta na ‘o vwo abe-e’ kugbe ‘re vwo ruẹ’ mudiaphiyọ obo re che ru ọkieje. Kẹ e ghini se jẹ abe evwo? E. Dede nẹ o vwo ohworakpọ vuọvo rọ gbaree, siẹrẹ avwanre da davwẹngba rẹ avwanre eje vwo nyupho rọyen, Jihova ko che ni avwanre kerẹ ‘ihwo ri vwo abee.’ Ghwe vwo nẹ ọke rẹ avwanre vwọ vwomakpahotọ kẹ Ọghẹnẹ ji bromaphiyame nu, yen oyerinkugbe rẹ avwanre vẹ ọ ri Jihova vwọ tonphiyọ. Jokaphiyọ nẹ vwẹ Baibol na, ọ dia ohwo da ghwa dia ohwo rẹ Izrẹl nure kọyen ọ vwọ dia ọrhorha ri Jihovaa. Ihwo evo rhọnvwe odẹ rọyen “ẹkẹvuọvo ọ dia uyota vẹ ọsoso-o.” (Aiz. 48:1) Ihwo rẹ Izrẹl re guọnọ dia erhorha ri Jihova, che yono kpahen iwan rọyen ji ru nene ayen. Ọtiọyen ọ je hepha nonẹna nẹ, a da guọnọ vwo aroesiri rẹ Ọghẹnẹ, e che ru vrẹ re di vwo bromaphiyame je vwomaba ukoko na. Ofori nẹ avwanre “ruẹ obo ri shehọ.” w24.06 9 ¶4; 10 ¶6

Erhọ yen idjerhe evo ri Jihova vwo ruẹse kẹ avwanre? Jẹ a ta ota kpahen evo rayen. Jihova kẹ avwanre ekuakua rẹ ugboma. Ọ dia ọkieje yen erọnvwọn vwo yovwẹn kẹ avwanre vwẹ akpeyereen, jẹ a kpẹvwẹ Jihova nẹ ọ kẹ avwanre oborẹ avwanre guọnọre. Kerẹ udje, o ruo rere avwanre se vwo vwo emuọre, iwun, kugbe asan ra dia. (Une 4:8; Mat. 6:31-33; 1 Tim. 6:6-8) Jihova de kẹ avwanre oborẹ avwanre guọnọre kidie nẹ ọyen obo ro fori nẹ o ru? Ẹjo kakaka! Roro kpahen eta ri Jesu rehẹ Matiu 6:25, 26. Rọ vwọ ta ota kpahan ephran, ọ da ta: “Ayen kọn ibi yẹrẹ vuẹn yẹrẹ koko phiyọ iwevwin ra da sẹro rẹ erọnvwọ-ọn.” Ẹkẹvuọvo, vwo oniso rẹ obo rọ rhoma ta: “Ọsẹ rẹ ovwan rọhẹ obodjuvwu ghẹrẹ ayen.” Ọtiọyena Jesu da nọ: “Ovwan rha ghanre vrẹ ayen?” Die yen ẹkpo na? Ọ da dianẹ Jihova vwẹrote ọdavwẹ rẹ eranvwe, e se vwo imuẹro nẹ ọ cha vwẹrote avwanre! Kerẹ ọsẹ ro vwo ọdavwẹ rẹ emọ rọyen, ọtiọyen Jihova je vwẹrote orua rọyen kidie o vwo ẹguọnọ rayen.—Une 145:16; Mat. 6:32. w24.09 26-27 ¶4-6

Odibo rowian ọyen oniọvo ọshare ro bromaphiyame re, rẹ ẹwẹn ọfuanfon vwo mu nẹ ọ vwẹ ukẹcha kẹ ekpako na vwọ vwẹrote erọnvwọn buebun ra guọnọre vwevunrẹ ukoko na. Ọrọ ma ghanre, idibo rowian eyen ihwo ri vwo ẹguọnọ ri Jihova; re je yan nene iwan rọyen. Vwọba, ayen ji vwo ẹguọnọ rẹ iniọvo na mamọ. (Mat. 22:37-39) Mavọ yen oniọvo ọshare ro bromaphiyame re se vwo yerin tedje ji muwan kerẹ odibo rowian? Baibol na djunute iwan ra guọnọ mie ihwo re se vwo mu idibo rowian. (1 Tim. 3:8-10, 12) Uphẹn rẹ ẹga nana se vwo te we obọ, yono vwọ kpahen iwan nana je davwẹngba wo se vwo vwo ayen. Jẹ ẹsosuọ, o fori nẹ wọ jomaotọ kpahen oboresorọ wọ vwọ guọnọ dia odibo rowian. w24.11 15 ¶4-5

Ihwo evo tanẹ ayen se Baibol na abọ buebun re. Ẹkẹvuọvo, ayen ghini se obo ri Baibol na tare gbuyota? Ayen reyọ obo rẹ ayen seri na vwo ruiruo yẹrẹ vwẹ uphẹn kẹ nẹ o wene akpeyeren rayen? Ọ da ohwo nẹ, buebun rẹ ihwo nene odjekẹ ri Baibol naa. Avwanre davwẹngba vwọ reyọ obo re yonori vwo ruiruo vwẹ akpeyeren. Jẹ, ọ dia ọkieje yen ọ vwọ lọhọ re vwo se ji ruẹ nene Ota rẹ Ọghẹnẹẹ. Ọ sa bẹn ra vwọ rhuẹrẹ ọke phiyọ vwo se Baibol na. Yẹrẹ e se se Baibol na vẹ okpakpa jẹ e vwo ẹruọ rẹ obo re se naa. Ofu ji se dje avwanre fikirẹ ewene buebun ro fori nẹ avwanre ru. O toro ebẹnbẹn ru wo hirharokuẹẹ, wo se phio kparobọ. Womarẹ ukẹcha ri Jihova wo se ru ayen eje wiẹn. Ọtiọyena, e jẹ avwanre davwẹngba vwo dia ihwo ri ruẹ nene Ota na. Aphro herọọ nẹ, e de se Ota rẹ Ọghẹnẹ je reyọ vwo ruiruo vwẹ akpeyeren, oma cha rha vwerhen avwanre.—Jems 1:25. w24.09 7 ¶15-16

Siẹrẹ erọnvwọn ebrabra da phia kẹ avwanre, Jihova reyọ ẹwẹn ọfuanfon rọyen vwo brẹ avwanre uche. Ọ da dianẹ wo nene ebẹnbẹn rọ nẹrhẹ wo she ọkuọrọn muabọ, wọ sa ta ọdavwẹ wẹn kẹ Jihova ọkieje uchabọ ru wọ guọnọre. (Une 86:3; 88:1) Rẹ Jihova nẹ ọ reyọ ẹwẹn ọfuanfon rọyen vwọ cha wẹ uko ọkieje. Ọ cha vwẹ ukẹcha kẹ wẹ ọkieje. Wo hirharoku ebẹnbẹn ọgangan jovwo re, rọ nẹrhẹ wọ vwiẹrẹ? Ẹwẹn ọfuanfon na sa kẹ wẹ ẹgba wọ vwọ fuevun ga Jihova ọkieje. (Ẹfe. 3:16) Die yen ofori nẹ wo ru siẹrẹ wọ da nokpẹn ukẹcha ẹwẹn ọfuanfon na nu? Vwobọ vwẹ erọnvwọn re cha nẹrhẹ wo vwẹ ẹwẹn ọfuanfon rẹ Ọghẹnẹ. Ọnana churobọ si re vwo kpo emẹvwa ji ghwoghwo ota kẹ ihwo efa. Vwẹ ọkieje vwo se Ota rẹ Ọghẹnẹ ọnana cha cha we uko vwo vwo iroro ri Jihova. (Fil. 4:8, 9) Wo vwo se na, jokaphiyọ idje rẹ ihwo evo vwẹ Baibol na ri ji hirharoku edavwini, wo ji roro kokodo kpahen obo ri Jihova vwẹ ukẹcha kẹ ayen vwo chirakon. w24.10 9 ¶12-14

Avwanre vwo ẹguọnọ rẹ ihwo kerẹ Jihova vẹ Ọmọ rọyen. (Isẹ 8:31) Avwanre ni arodọnvwẹ rẹ ihwo re ‘riẹn Ọghẹnẹẹ’ ri ji vwo “iphiẹrophiyọ-o.” (Ẹfe. 2:12) Ebẹnbẹn rẹ akpọ na mu ayen rọ jẹ avwanre vwo orọnvwọn rọ sa vwo ukẹcha kẹ ayen, kọyen iyẹnrẹn esiri rẹ Uvie rẹ Ọghẹnẹ. Ẹguọnọ vẹ arodọnvwẹ rẹ avwanre vwo kpahen ayen yen mu avwanre vwọ davwẹngba avwanre eje vwo ghwoghwo iyẹnrẹn esiri na kẹ ayen. Ovuẹ ọghanghanre yena sa nẹrhẹ ayen vwo iphiẹrophiyọ, ji yeren omamọ akpọ enẹna, je nẹrhẹ ayen vwo uphẹn rẹ “uvi arhọ na” rọ dia arhọ ri bẹdẹ vwevunrẹ akpọ ọkpokpọ na. (1 Tim. 6:19) Ẹguọnọ rẹ avwanre vwo kpahen ihwo je nẹrhẹ avwanre si ayen orhọ nẹ oba rẹ akpọ umwemwu nana sikẹre re. (Izi. 33:7, 8) Avwanre guọnọre nẹ ayen riẹn obo re cha phia vwẹ ọke rẹ ukpokpogho rode na, e che si ẹga rẹ efian no a me rha ghwọrọ akpọ umwemwu na vwẹ ofovwin rẹ Amagidọn.—Ẹvwọ. 16:14, 16; 17:16, 17; 19:11, 19, 20 w24.05 16-17 ¶8-9

Die yen eta rẹ ọyinkọn Pọl vuẹ Inenikristi nẹ “we jẹ ophu vwo vwọ kẹ Ọghẹnẹ” mudiaphiyọ? Vwo nene ẹkpo ri Baibol re riariẹ owọrota yena, ophu ri Jihova yen ọ ta ota kpahen. Siẹrẹ avwanre da yanjẹ erọnvwọn eje vwo vwẹ obọ ri Jihova nẹ ọ rhuẹrẹ ayen phiyọ vwẹ ọke ro fori kugbe idjerhe rọ guọnọre, jẹ avwanre jẹ ophu vwo vwọ kẹ. Ọke re vwo shenyẹ oniọvo John, ọ da ta: “Me davwẹngba mi vwo ru erọnvwọn eje shephiyọ vwo nene obo re me guọnọre jẹ ọ lọhọree. Rom 12:19 cha vwẹ uko vwọ yanjẹ ophu vwo vwọ kẹ Jihova.” Erere herọ a da hẹrhẹ Jihova nẹ ọ rhuẹrẹ ebẹnbẹn avwanre phiyọ. E de ru ọtiọyen, ka sa vrabọ rẹ okpetu vẹ ofudjevwe siẹrẹ avwanre ọvo da rhuẹrẹ rayen phiyọ. Jihova guọnọ vwo ukẹcha kẹ avwanre. Ọ tare nẹ, ‘Yanjẹ erọnvwọn eje vwo vwọ kẹ vwẹ; me cha rhuẹrẹ erọnvwọn eje phiyọ.’ Siẹrẹ a da vwẹroso Jihova nẹ ọyen “cha hwosa,” ka sa yanjẹ erọnvwọn eje vwẹ obọ rọyen vẹ imuẹro nẹ ọ cha rhuẹrẹ ebẹnbẹn na phiyọ vwẹ idjerhe ro me yovwin. w24.11 6 ¶14-15

Ofori nẹ avwanre phi ekuakua rẹ akpeyeren phiyọ ẹdia ro fori. Ọyinkọn Pọl kanrunumu ọnana ọke ro vwo si rhe Inenikristi re herọ yerẹn vwẹ oba eyeren rẹ ihwo ri Ju. Ọ ta ota kpahen oborẹ ihwo rẹ Izrẹl ruru vwẹ obuko, kugbe obo re phiare ọke rẹ ayen vwo sikẹre Ugbenu ri Sinae. O si Inenikristi orhọ nẹ ayen vwo ‘urhurusivwe rẹ ayen vwo ru obo re brare kirobo rẹ [ihwo rẹ Izrẹl] ruruu.’ (1 Kọr. 10:6, 7, 11) Fikirẹ urhuru rẹ emu ro rhe ihwo rẹ Izrẹl, ayen da nẹrhẹ igbevwunu rẹ emu rẹ Jihova ru kẹ ayen hirhephiyọ “obo re brare.” (Ukeri 11:4-6, 31-34) Ayen dje ọnana phia ọke rẹ ayen vwọ vwẹ ẹga kẹ ọmọ erhuẹn ra vwẹ oro ru, ayen ria, ayen da jẹ ayen ji gbe eha. (Ẹyan. 32:4-6) Pọl reyọ obo re phia kẹ ayen na vwọ vwẹ orhọesio kẹ Inenikristi ri yerin tavwen a ke ghwọrọ Jerusalẹm kugbe uwevwin ẹga na vwẹ 70 C.E. Enẹna avwanre yerẹn vwẹ oba rẹ eyeren nana, ọtiọyena ofori nẹ avwanre nẹ uchebro ri Pọl na ghanghanre. w24.12 6 ¶13

Jihova ọyen “Ọghẹnẹ rẹ oma vwerhan,” ọ je guọnọ nẹ oma vwerhen avwanre. (1 Tim. 1:11) Ọ kẹ avwanre okẹ buebun re sa nẹrhẹ avwanre riavwerhen rẹ akpeyeren. (Jems 1:17) Ọvo usun rẹ okẹ yena yen orọnvwe. Ọke rẹ ọshare vẹ aye da rọvwọn, ayen ve nẹ ayen che vwo ẹguọnọ, muọghọ, je vwẹ ẹro ọghanghanre vwo ni ohwohwo. Siẹrẹ aye vẹ ọshare da nabọ vwo oyerinkugbe rọ kpẹkpẹre, ayen che vwo uvi rẹ omavwerhovwẹn. Ọ da ohwo mamọ nẹ, ive rẹ eya gbe eshare buebun nonẹna ve kẹ ohwohwo vwẹ ẹdẹ orọnvwe rayen chọrọ ayen ẹro re. Ọtiọyena, oma rha vwerhen ayeen. Mavọ yen Jihova guọnọre nẹ eshare nene eya rayen yerin wan? Jihova jurhi kẹ eshare nẹ ayen brọghọ phiyọ eya rayen oma. Ọshare ro brọghọ phiyọ aye rọyen oma nabọ nene yerẹn dẹndẹn vwọrẹ ẹguọnọ.—1 Pita 3:7. w25.01 8 ¶1-2; 9 ¶4-5

Aphro herọọ nẹ ileta ri ọyinkọn Pọl si vwo rhe ihwo ri Hibru vwẹ ukẹcha kẹ Inenikristi rẹ ẹgbukpe ujorin rẹsosuọ vwo muegbe hẹrhẹ ọdavwini rọ cha vwẹ obaro. Pọl jiriro kẹ iniọvo na nẹ ayen yono je nabọ vwo ẹruọ rẹ Ota rẹ Ọghẹnẹ kodophiyọ. Ayen de ru ọtiọyen, ọ cha nẹrhẹ ayen vughe je sen iyono re sa nẹrhẹ esegbuyota rayen shekpotọ. Ọ vuẹ ayen nẹ ayen ru esegbuyota rayen gan rere ayen se vwo nene odjekẹ ri Jesu kugbe ihwo re kobaro vwẹ ukoko na. O jiriro kẹ Inenikristi nẹ ayen chirakon rẹ edavwini je vwẹ ẹro abavo vwo ni ayen kidie ọnana uphẹn rẹ Ọsẹ rayen ro vwo ẹguọnọ vwo yono ayen. E jẹ avwanre reyọ uchebro ri Baibol nana vwo ruiruo. E de ru ọtiọyen, ka sa fuevun chirakon toba.—Hib. 3:14. w24.09 13 ¶17, 19

Vwo nene obo ri Baibol na tare, ọtanhirhe ọyen osa ra hware e se vwo phoro imwemwu rẹ avwanre ji ru arhuẹrẹ rere a vẹ Jihova se vwo vwo uvi rẹ oyerinkugbe. Jihova yen ruro rere ihworakpọ sa vwọ rhoma mrẹ oborẹ Adam ku kufia na. Vwẹ idjerhe vọ? Karophiyọ nẹ, Adam vẹ Ivi ku arhọ ọgbagba rayen vẹ uphẹn rẹ ayen vwọ dia bẹdẹ kufia. Ọtiọyena, osa rẹ ọtanhirhe na vẹ oborẹ ayen ku kufia na cha dia abavo. (1 Tim. 2:6) A sa hwa ọ da dianẹ omiragua ohwo herọ (1) rọ gbare; (2) ro vwo uphẹn rọ vwọ dia otọrakpọ na bẹdẹ; (3) ro vwo owenvwe rọ vwọ vwẹ arhọ rọyen vwọ kpahotọ kẹ avwanre. Jẹ e roro kpahen erọnvwọn erha re nẹrhẹ Jesu sa hwosa rẹ ọtanhirhe na. (1) Ọyen ohwo rọ gbare—“o ru umwemwu-u.” (1 Pita 2:22) (2) Fikirẹ ọtiọyena, o vwo uphẹn rọ vwọ dia otọrakpọ na bẹdẹ. (3) O ji vwo owenvwe ro vwo ghwu je vwẹ arhọ rọyen vwọ kpahotọ kẹ avwanre.—Hib. 10:9, 10. w25.02 4-5 ¶11-12

Vwo imuẹro nẹ Jihova vwo ẹguọnọ wẹn ọ je guọnọ nẹ wọ dia ọvo usun ihwo rẹ orua rọyen. Ọyena uyota, o toro ebẹnbẹn ru wo hirharokuẹ rọ nẹrhẹ ọ bẹn wo vwo bromaphiyamee. Jesu ta kẹ ẹko rẹ idibo rọyen rẹ ẹgbukpe ujorin rẹsosuọ nẹ: ‘Ovwan de vwo esegbuyota rọ pha kerẹ ubi rẹ imọstadi, ovwan cha ta kẹ ugbenu nana nẹ, “Vrẹn nẹ etinẹ kpo oboyin,” ko che vrẹn, o vwo emu vuọvo rọ cha bẹn ovwan eruoo.’ (Mat. 17:20) Ihwo ri nyo eta ri Jesu nana vẹ ọyen herọ vwẹ ikpe evo rhire, jẹ esegbuyota rayen je rhe ghwotọọ. Ẹkẹvuọvo Jesu da vwẹ imuẹro kẹ ayen nẹ ayen de vwo uvi rẹ esegbuyota, Jihova cha vwẹ ukẹcha kẹ ayen vwo phi ebẹnbẹn re họhọ igbenu kparobọ. Jihova je cha vwẹ ukẹcha kẹ wẹ vwo ru ọtiọyen! Ọ da dianẹ wo vwo oniso rẹ ebẹnbẹn re sa djẹ wẹ omaebrophiyame, jowọ kpakpata wo vwo si ayen no. Vwomakpahotọ kẹ Jihova wo ji bromaphiyame. Ọnana yen orhiẹn ro me yovwin kparobọ ru wo se bru! w25.03 7 ¶18-20

E se hirharoku edavwini efẹrọvo siẹrẹ a da karophiyọ nẹ Ọghẹnẹ rọ herọ yerẹn na muegbe rọ vwọ cha avwanre uko. E ji se ru ẹroẹvwọsuọ avwanre gan womarẹ e vwo roro kpahan obo ro ru kẹ avwanre vwẹ obuko re. (Aiz. 37:17, 33-37) Wo se se kpahen ikuegbe, ji ni ividio rẹ obo ri Jihova vwẹ ukẹcha kẹ iniọvo na vwẹ ọke rẹ avwanre na vwẹ wẹbsaiti ri jw.org. Vwọba, roro kpahen ọke ri Jihova vwọ vwẹ ukẹcha kẹ wẹ komobọ. Ọ da dianẹ wọ karophiyọ orọnvwọn vuọvo kiriguo ro ru kẹ wẹẹ, wo jẹ udu bru wee. Diesorọ? Vwọrẹ uyota, ọ dia ọmọrhiẹ orọnvwọn yen Jihova ru vwẹ akpeyeren wẹn ree! Wẹ vẹ ọyen rhi vwo uvi rẹ oyerinkugbe re kidie o si we te oma. (Jọn 6:44) Ọtiọyena, gba rẹ nẹ ọ cha wẹ uko vwọ karophiyọ ọke rọ vwọ kpahenphiyọ ẹrhovwo wẹn, rọ vwọ vwẹ ukẹcha ru wọ guọnọre vwọ kẹ wẹ vwẹ ọke ro fori, yẹrẹ obo rọ vwẹrote we wan ọke rẹ erọnvwọn vwọ bẹn kẹ wẹ. Siẹrẹ wo de roro kpahan erọnvwọn tiọyena, ọnana cha nẹrhẹ ẹroẹvwọsuọ wẹn kpahen Jihova nẹ ọ cha vwẹ ukẹcha kẹ wẹ ganphiyọ ọkieje. w24.06 21 ¶8

Ọ sa dianẹ avwanre guọnọ ru emu vuọvo rọ cha nẹrhẹ ivun miovwo Jihovaa. Dedena, kidie avwanre ihwo re gbaree ọ ghwọrọ ọke e ki ruẹ obo re chọree. (Rom 7:21-23) E rhe nomasoo, a sa mrẹ oma rẹ avwanre vwẹ ẹdia re rhẹro rọyeen rọ sa nẹrhẹ e she ro ọdavwini re vwo ru obo re brare. Ra sa vwọ fuevun kẹ Jihova vẹ Ọmọ rọyen, ofori nẹ e nene orhọesio ri Jesu rọ tare nẹ a rhẹrẹ rere e vwo jẹ ọdavwini e she ruọ. Avwanre eje hirharokuẹ ọdavwini re vwo ru umwemwu. Ẹkẹvuọvo, avwanre ohwo ọvuọvo vwo asan avwanre da vwiẹrẹ, owenẹ e vwo ru umwemwu ọgangan, vwobọ vwẹ iruemu ri jẹfuọn, yẹrẹ vwo iroro rẹ akpọ nana. Kerẹ udje, ọ sa dianẹ ohwo ọvo họnra vwọsua urhurusivwe ro vwo gbe ọfanrhiẹn. Ọfa nene iruemu ri jẹfuọn muabọ, kerẹ e vwo duẹ omobọ rẹ ohwo yẹrẹ nẹ ihoho rẹ ihwo re banphiyọ. Ọ je sa dianẹ ọfa davwẹngba rọ vwọ kẹnoma kẹ ophu ọgangan, omaephuo, siomauko ro vwo ru obo ri yovwinri fikirẹ oshọ yẹrẹ iruemu efa. w24.07 14 ¶3; 15 ¶5

De vwẹ ẹwẹn roro obo re sa phia ọ da dianẹ ekpako na rhọnvwere nẹ orumwemwu ro ghini kurhẹriẹ na rhoma rhivwin rhe ukoko naa, yẹrẹ o vwo rhivwin rhe nu, iniọvo rehẹ ukoko na rhe dje ẹguọnọ kẹẹ. “Omaemuophiyọ ọgangan” se muo rọ. O se no nẹ ọyen rha cha sa ga Jihova ọfaa. Ọ sa tobọ kpairoro vrẹ ẹgbaẹdavwọn rọ vwọ rhuẹrẹ oyerinkugbe rọyen vẹ ọ rẹ Ọghẹnẹ phiyọ. Ma bra kparobọ, ọ da dianẹ iniọvo rẹ ukoko na rhọnvwe vwo ghovwo orumwemwu ro kurhẹriẹ naa, ayen se phi oyerinkugbe rẹ ayen vẹ Jihova vwori phiyọ ẹdia rẹ imuoshọ. Diesorọ? Kidie ayen vwẹrokere uruemu rẹ ọkon ro rhe Idẹbono rọ dia ohwo ro vwẹ arodọnvwẹẹ ukperẹ ọ ri Jihova ro vwo ghovwo irumwemwu ri kurhẹriẹ. Ayen rha jomaotọọ, Idẹbono sa reyọ ayen vwọ dia eshegberudion vwọ kẹ oniọvo ro kurhẹriẹ na.—2 Kọr. 2:10, 11; Ẹfe. 4:27. w24.08 17 ¶7, 10-11

Jesu Kristi je reyọ eshare efa vwo mu vwevunrẹ ukoko na re cha ga vwẹ idjerhe ọfa. Vwẹ otọ rẹ ẹroevwote ri Jesu, ekpako ri Jerusalẹm de ji Pọl, Banabas, kugbe ihwo efa nẹ ayen ga kerẹ iniruo okinriariẹ. (Iruo 11:22) Diesorọ? Ọyen ọ rẹ ayen vwọ vwẹ ọbọngan vwọ kẹ ikoko na kirobo rẹ idibo rowian vẹ ekpako ruẹ. (Iruo 15:40, 41) Ọkieje yen iniruo okinriariẹ vwo nẹ asan kpo asan. Ọ reyọ evo inọke buebun ayen ki te ikoko efa. Kudughwrẹn kudughwrẹn, oniruo okinriariẹ vwo eta sansan rọ vwọ phia, o ruẹ emẹvwa rẹ ekobaro, emẹvwa rẹ ekpako, emẹvwa rẹ iruo rẹ aghwoghwo, je kọn bru iniọvo ra ra vwẹ ọbọngan vwọ kẹ ayen. O muegbe rẹ eta ji ruẹ ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ isikoko vẹ eghwẹkoko. O yono vwẹ isikuru rẹ ekobaro, ruẹ ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ omẹvwa roghẹresan ro vwo nene ekobaro rehẹ okinriariẹ na vwoma, vwọ vrẹ ewian nana eje ro ruẹ na, o ji vwo ewian eghanghanre efa rọ vwẹrote, ọkiọvo e rẹ okpakpa—rẹ oghon ukoko reyọ vwọ kẹ. w24.10 21 ¶12-13

Ọmraro Jerimaya vwanriẹn eta rẹ Jihova tare vwẹ isese re kẹdi kẹdẹ ri nonẹna. Ọyinkọn Pọl rionbọ kpo eta yena, rọ vwọ tanẹ: “Me rha cha karophiyọ imwemwu rayen ọfa-a.” (Hib. 8:12) Kẹ die yen ọnana ghini mudiaphiyọ? Vwẹ Baibol na, ọ dia ọkieje yen ota na “karophiyọ” vwo mudiaphiyọ e vwo kperan yẹrẹ roro kpahan obo re phia vwẹ obuko ree. Ẹkẹvuọvo, o se mudiaphiyọ oborẹ ohwo ruẹ. Oji ra kanre mu urhe kẹre Jesu da vuẹ nẹ: “Jesu, karophiyọ ovwẹ ọke wọ da ro Uvie wẹn.” (Luk 23:42, 43) Ọ dia ọ de vuẹ Jesu nẹ o roro kpahen ọyen vwẹ ọke yenaa. Obo ri Jesu kpahen kẹ djerephia nẹ ọ cha kparọ nẹ ushi. Ọtiọyena, siẹrẹ Jihova da vuẹ avwanre nẹ ọ rha cha karophiyọ imwemwu rẹ avwanree, o mudiaphiyọ nẹ o che ru emu vuọvo vwo gboja kẹ avwanre vwẹ obaro naa, kidie ọ vwẹ imwemwu avwanre vwo ghovwo avwanre nure. w25.02 10-11 ¶14-15

Avwanre se vwo uvi rẹ ẹruọ siẹrẹ avwanre da riẹn iruemu ri Jihova, ọhọre, vẹ obo ri je kugbe obo ro vwo utuoma kpahen. Nọ oma wẹn, ‘Vwo nene obo re me riẹn Jihova phiyọ, orhiẹn vọ yen mi se bru oma sa vwọ vwerhọn?’ (Ẹfe. 5:17) Rere e se vwo ru obo re vwerhen Jihova oma, ọkievo e se ku ihwo re kẹrẹ avwanre phiyotọ. Kerẹ udje, emiọvwọn evo se si isiesi nẹ ọmọtẹ rayen rọvwọn ọshare ro vwo igho yẹrẹ ọshare rọ sa nabọ ghwọrọ igho vwo bremu rọyen, dede nẹ ọ ganre vwevunrẹ ukoko naa. Uyota nẹ, ayen guọnọ ohwo rọ sa nabọ vwẹrote ọdavwẹ rẹ ọmọtẹ rayen, kẹ ọshare na sa vwẹ ukẹcha kẹ vwọ rho tedje vwevunrẹ ukoko na? Ẹro vọ yen Jihova vwo nẹ ota na? Ẹkpahọnphiyọ rẹ onọ na hẹ evunrẹ Matiu 6:33. E jiriro kẹ Inenikristi vwẹ etiyin nẹ ayen “rha guọnọ Uvie na . . . ẹsosuọ.” Dede nẹ avwanre muọghọ kẹ esẹ vẹ ini avwanre kugbe ihwo ra vẹ ayen gba dia ekogho ọvo, jẹ obo re ma ghanre kẹ avwanre yen re vwo ru obo re vwerhen Jihova oma. w25.01 17 ¶9-10

Nonẹna siẹrẹ avwanre de hirharokuẹ ẹvwọsuọ, a guọnọ ukẹcha ri Jihova e se vwo ghwoghwo vẹ oruru ọkieje. (Ẹvwọ. 12:17) Diesorọ o vwo muwẹro nẹ Jihova che bicha wẹ? Roro kpahen ẹrhovwo ri Jesu re si phiyọ Jọn uyovwin 17. Jesu rẹ Jihova nẹ ọ rhẹrẹ iyinkọn na, Jihova da kpahenphiyọ oyare yena. Ọbe rẹ Iruo rẹ Iyinkọn Na niyẹnrẹn rẹ obo rọ vwẹ ukẹcha kẹ iyinkọn na vwo ghwoghwo vẹ oruru dede nẹ ayen hirharoku omukpahen. Vwẹ ẹrhovwo rọyen, Jesu je rẹ Jihova nẹ ọ sẹro rẹ ihwo ri se oborẹ iyinkọn na ghwoghwori gbuyota. Wẹ jehẹ usun rẹ ihwo na. Jihova je rhe dobọ rẹ ẹkpahọnphiyọ ẹrhovwo ri Jesu na jii; Ọ je cha vwẹ ukẹcha kẹ wẹ kirobo ro ji ru kẹ iyinkọn na. (Jọn 17:11, 15, 20) Avwanre cha mrẹ ukẹcha ra guọnọre eje, ọ da tobọ dianẹ ọ bẹnre e vwo ghwoghwo vẹ oruru oba na vwo siẹkẹrẹ na.—Luk 21:12-15. w25.03 18 ¶13-14

Ihwo rẹ Ọghẹnẹ cha “so ine” kidie ayen vwo ọdavwaro kpahen obo ri Jihova ru kẹ ayen. Uyota rehẹ Ota rẹ Ọghẹnẹ, ive rọyen re vọnre vẹ ọbọngan kugbe iphiẹrophiyọ rẹ avwanre kpahen ọtanhirhe na ‘nẹrhẹ udu rẹ avwanre ghọghọ.’ A vẹ iniọvo rẹ avwanre da ta ota kpahen erọnvwọn nana, ọ nẹrhẹ oma nabọ vwerhen avwanre! (Une 34:8; 133:1-3) Ẹguọnọ kugbe oyerinkugbe rọhẹ uvwre rẹ ihwo ri Jihova yen erọnvwọn ivẹ kiriguo ra guọnọre a sa vwọ dia iparadaisi re vwo ru udje na. Ẹguọnọ nana ro churu ihwo ri Jihova kugbe na cha avwanre uko vwọ riẹn oborẹ akpeyeren cha dia vwẹ akpọ ọkpokpọ na, rọ dia asan rẹ idibo ri Jihova de che yerinkugbe vwọrẹ ẹguọnọ je dia vwọrẹ okugbe vrẹ oborẹ ayen ruẹ enẹna. (Kọl. 3:14) Ofori nẹ kohwo kohwo rọ guọnọ vwo omavwerhovwẹn vẹ ẹwẹn rẹ otekẹvwẹ dia iparadaisi re vwo ru udje na. O toro oborẹ akpọ na roro kpahan idibo ri Jihovaa, ayen vwẹ omamọ rẹ odẹ vẹ orua ri Jihova rehẹ akpọ na kugbe odjuvwu.—Aiz. 65:15. w24.04 21 ¶7-8

Mavọ yen avwanre eje se vwo bicha iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono ri vwo owenvwe rẹ ayen vwọ rọvwọn? Idjerhe ọvo avwanre se vwo ru ọtiọyen yen a vwọ jomaotọ kpahen oborẹ avwanre ta. (Ẹfe. 4:29) A sa nọ oma rẹ avwanre: ‘Me vwẹ ihwo re guọnọ rọvwọn vwọ jehwẹ? Me da mrẹ oniọvo aye kugbe oniọvo ọshare rehẹ ẹdia ri kpogono re ta ota kuẹgbe, mi roro nẹ ayen ihwo ivẹ na vwo ẹwẹn rẹ ayen vwọ rọvwọn?’ (1 Tim. 5:13) Vwọba, e jẹ avwanre nẹrhẹ iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono roro nẹ emuọvo shechọ vwẹ oma rayeen. Ọtiọyena, e jẹ a gbẹn idjerhe sansan vwo jiri iniọvo rehẹ ẹdia ri kpogono.Kẹ, e de rhe no nẹ oniọvo aye ọvo vẹ oniọvo ọshare ọvo fo kẹ ohwohwo vwo? Baibol na vuẹ avwanre nẹ e vwo oniso rẹ ọdavwẹ rẹ ihwo efa. (Rom 15:2) Ihwo buebun rehẹ ẹdia ri kpogono guọnọ nẹ ihwo efa kpo ota rẹ aye vwọ kẹ ayeen, ọtiọyena, ofori e vwo ru nene oborẹ ayen guọnọre. (2 Tẹsa. 3:11) E jẹ avwanre kpo ota rẹ aye kẹ ohwo vuọvoo jokpanẹ ka guọnọ ukẹcha rẹ avwanre.—Isẹ 3:27. w24.05 24-25 ¶14-15

Avwanre yerẹn vwẹ akpọ rẹ ebẹnbẹn re rhẹro rọyeen de se gbowọphiyọ akpeyeren rẹ avwanre yẹrẹ wene karekare. Mavọ yen ọ vwerhoma te ra vwọ riẹn nẹ e se bru Jihova ra vwọ kẹ ukẹcha! Siẹrẹ a da mrẹ obo rọ vwẹ ukẹcha kẹ avwanre wan, ọnana kẹ avwanre imuẹro nẹ “Ọrovwohwo herọ!” (Une 18:46) Ẹkẹvuọvo, Devid vwọ ta ota rọhẹ obenu na nu, o de se Ọghẹnẹ “Oragha mẹ.” Diesorọ ọ vwọ vwẹ Jihova vwo dje oragha rọ dia orọnvwọn ro vwo arhọọ? Vwẹ Baibol na, a reyọ Jihova vwo dje “oragha” rere avwanre se vwo vwo ẹruọ rẹ iruemu rọyen. Ọkieje yen idibo rọyen vwo djisẹ rọyen kerẹ Oragha siẹrẹ ayen de jiro fikirẹ iruemu iyoyovwin rọyen. Vwẹ Urhi Rivẹ 32:4 yen e de ke se Jihova “Oragha na.” Hanah tare vwẹ ẹrhovwo nẹ “o vwo oragha ọfa kerẹ Ọghẹnẹ rẹ avwanre na-a.” (1 Sam. 2:2) Habakọk se Jihova “Oragha mẹ.” (Hab. 1:12) Ohwo rọ so Une rẹ Ejiro 73 de rhe se Ọghẹnẹ “[oragha] rẹ udu mẹ.” (Une 73:26) Jihova komobọ je reyọ oma rọyen vwo dje oragha.—Aiz. 44:8. w24.06 26 ¶1, 3

Ivie rẹ Izrẹl ri ru obo re vwerhen Jihova oma vwẹ ẹga kẹ vẹ ubiudu ọsoso. Vwọ kpahen Josaya, Baibol na da ta: “Vwẹ obaro rọye o vwo ovie ọvuọvo rọ họherọ-ọ, rọ vwẹ udu rọye ejobi vẹ ẹnwẹ rọye ejobi vẹ ẹgba rọye ejobi, hirhe ku Ọrovwohwo.” (2 Ivie 23:25) Kẹ, Solomọn ro ru obo re brare ọke vwọ yanran na vwo? “Udu rọye ki ghevweghe.” (1 Ivie 11:4) Vwọ kpahen ovie rẹ Izrẹl ọfa rọ fuevuun re se Abijam, Baibol na da ta: “Udu rọye gbe rha dia ọsoso vẹ uyota kẹ Ọrovwohwo Ọghẹnẹ rọye-e.” (1 Ivie 15:3) Ọke buebun yen Baibol na vwọ reyọ ota na “ubiudu” vwo djisẹ rẹ oka rẹ ohwo rẹ avwanre hepha vwẹ obevun, ro churobọ si ọdavwẹ, uruemu, iroro, ojevwe, ẹgba, owenvwe, kugbe oborẹ avwanre vwọ tua. Kẹ, die yen o mudiaphiyọ a vwọ ga Jihova vẹ ubiudu ọsoso? Ohwo ro vwo udu ọsoso, ọ dia ọ de ga Ọghẹnẹ kidie nẹ o niro nẹ ọyen obo ro fori nẹ ọyen ruu. Ukperẹ ọtiọyen, ẹguọnọ okokodo vẹ ọghọ ro vwo kpahen Jihova yen muo vwọ ga. w24.07 21 ¶4-5

O ji vwo idjerhe ọfa ri Jihova vwo djisẹ rẹ obo rọ wan phoro imwemwu no. Ọ tare nẹ: “Mi hwerhe orukuruku wẹn kerẹ ikoro, umwemwu wẹn kerẹ evwru.” (Aiz. 44:22) Siẹrẹ Jihova de vwo ghovwo, kọ ghwa họhọ nẹ ọ reyọ evwru vwo rhurhu imwemwu rẹ avwanre te ẹdia rẹ avwanre yẹrẹ Jihova rha mre ayen ọfaa. Die yen idje ra ta ota kpahen re na yono avwanre? Siẹrẹ Jihova da vwẹ imwemwu avwanre vwo ghovwo avwanre, e jẹ ẹwẹn rhe kpokpo avwanre fikirẹ imwemwu re ruru naa. Womarẹ ọbara rẹ izobo ri Jesu Kristi, e phoro imwemwu avwanre no karekare. Ọtiọyena a gbe mrẹ asan re si osa na phiyọ ọfaa. Siẹrẹ e de kurhẹriẹ nẹ imwemwu rẹ avwanre, Jihova ko se vwo ghovwo avwanre karekare. Arodọnvwẹ ri Jihova je nẹrhẹ avwanre vẹ ọyen sa rhoma vwo uvi rẹ oyerinkugbe, ọtiọyena ẹwẹn rẹ abe rhe kpokpo avwanree. w25.02 10 ¶11-14

Ekpako re ga vwevunrẹ umẹ vwo oghwa rẹ ayen vwọ sẹro rẹ ukoko na fuanfon vwẹ obaro ri Jihova. (1 Kọr. 5:7) Ọ da dia oborẹ ayen se ru, ayen guọnọ vwẹ ukẹcha kẹ irumwemwu vwo kurhẹriẹ. Eriyina, ayen vwo ẹro abavo ji rhẹro nẹ orumwemwu na che kurhẹriẹ. Diesorọ? Kidie ayen guọnọ vwẹrokere Jihova rọ dia “ohwo rọ vọnre vẹ ẹguọnọ kugbe arodọnvwẹ.” (Jems 5:11) Jokaphiyọ oborẹ ọyinkọn Jọn dje oka rẹ uruemu tiọyena phia. O de si: “Emọ mẹ, mi siẹ erọnvwọn nana rhe ovwan rere ovwan vwo jẹ umwemwu eruo. Dedena ọ da dianẹ ohwo ọvo ru umwemwu, avwanre vwo ọchuko rọ vẹ Ọsẹ na gba herọ, ọyen Jesu Kristi rọ dia ọvwata na.” (1 Jọn 2:1) Ọ da ohwo nẹ, o vwo ọkievo rẹ Onenikristi vwọ sian nẹ ọyen che kurhẹriẹẹ. O de ru ọtiọyen, ke sio nẹ ukoko na. w24.08 25 ¶19-20

Wo se vwo ẹwẹn ru wọ vwọ reyọ obo ru wo ruẹ vwọ vwanvwẹ i ri ihwo efa. Kẹnoma kẹ uruemu ọtiọyen! Diesorọ? Kidie Jihova ruẹ ọtiọyeen. (Gal. 6:4) Kerẹ udje, Meri reyọ ori rọ pha ghanghanre vwo ruẹse kẹ Jesu. (Jọn 12:3-5) Vwọ fẹnẹ ọyena, ayeuku na da rha reyọ igho itete ri te emuọvoo, vwo ru itetoro vwẹ uwevwin rẹ ẹga na. (Luk 21:1-4) Ẹkẹvuọvo, Jesu nẹ okẹ rẹ eya nana ivẹ na kerẹ odjephia rẹ esegbuyota rayen, ọ reyọ ayen vwọ vwanvwẹ ohwohwoo. Ọtiọyena, kemu kemu wo ru vwọ kẹ Jihova fikirẹ esegbuyota kugbe ẹguọnọ ru wo vwo vwọ kpahọn, o nẹ ayen ghanghanre ọ da tobọ dianẹ wo niro nẹ o te emuọvoo. Avwanre eje se vwo ẹwẹn ivivẹ ọkievo. Jẹ, Baibol na rọ dia Ota rẹ Ọghẹnẹ sa vwẹ ukẹcha kẹ avwanre vwo yerin ghene ayen. Reyọ imuẹro vwo wene ọdavwẹ ru wo vwori. Jihova nabọ riẹn wẹ komobọ. O vwo ọdavwaro kpahen kemu kemu ru wo ru vwọ kẹ, ọ je cha hwosa rayen vwọ kẹ wẹ. Jihova vwo ẹguọnọ rẹ idibo rọyen eje re fuevun kẹ, ọ je cha vwẹrote ayen ọvuọvo. w24.10 25 ¶3; 29 ¶17-18