1-7 YEVAMBI, 2026
OCISUNGO 111 Esunga Liesanju Lietu
Tu Pondola Oku Kuata Esanju Ndaño Ceci Omanu va tu Suvuka
“Wa sumũlũhi ndaño omanu vo suvuki.”—LUKA 6:22.
OCIMÃHO CELILONGISO
Tu ka lilongisa esunga lieci tu ponduila oku kuata esanju ndaño ceci omanu va tu suvuka omo lioku vumba Yehova.
1. Nye Yesu a popia kuenda momo lie olondaka viaco vi tu komõhisila?
YESU Vohundo a lingila Komunda wa popia hati: “Wa sumũlũhi ndaño omanu vo suvuki.” (Luka 6:22) Citava okuti eci omanu va yeva olondaka evi va komõha calua. Momo lomue o sole oku suvukiwa. Pole, nye ca vetiya Yesu oku popia olondaka viaco? Eli epulilo limue liwa momo, olondonge via Yesu koloneke vilo va suvukiwa lomanu valua. Omo liaco, vocipama cilo, tu konomuisa esunga lieci omanu va tu suvukila kuenda ndomo tu pondola oku kuata esanju ndaño lesuvu liaco.
ESUNGA LIECI OMANU VA TU SUVUKILA
2-3. (a) Momo lie afendeli va Yehova va suvukiwila? (b) Oku ci kũlĩha ci tu kuatisa ndati oku pongolola onjila ndomo tu tenda vana va tu lambalala? (Yoano 16:2, 3)
2 Tua siata oku suvukiwa omo okuti tu fendela Yehova. Yesu wa popia eci catiamẽla komanu vana va laikele oku lambalala olondonge viaye kuenda oku va ponda. Eye hati: “Ka va kũlĩhĩle Tate ndaño ame.” (Tanga Yoano 16:2, 3.) Helie o kuete eko omo lialambalalo afendeli va Suku va siata oku liyaka la-o? Ocili okuti Satana. Momo, eye “osuku yoluali lulo.” (2 Va Kor. 4:3, 4) Satana wa siata oku tekãvisa ovisimĩlo viomanu oco ka va ka kũlĩhe Yehova loku va vetiya oco va lambalale omanu vana va sole Suku. (Yoa. 8:42-44) Momo lie oku ci kũlĩha ci pondola oku tu kuatisa oku pongolola onjila ndomo tu tenda omanu vana va tu lambalala? Eci tu kuata elomboloko liokuti omanu vaco va kasi oku yapuisiwa la Satana, ci tu kuatisa oku yuvula oku va suvuka.
3 Kũlĩhĩsa ulandu wa manji umue ulume o tukuiwa Pavel,a o kasi kofeka yimue okuti upange wetu wa tatekiwa. Omo lioku amamako oku vumba Yehova lekolelo, eye wa tipuiwa loku kapiwa vokayike lika waye vokuenda kuolosãi vialua. Cilo, manji Pavel wa popia hati: “Kaliye nda kolela okuti Satana kumue lolondele, va yongola oku tateka efendelo liocili. Omanu vana va talavaya vokayike ka va tu suvukile. Ovo va kasi lika oku tẽlisa upange wavo.” Manji umue wo kofeka yo Kroasia okuti wa pandikisa kalambalalo olonjali viaye, wa popia hati: “Cilo ndi kuete elomboloko liokuti unyãli wange Satana, olonjali viange havioko.”—Va Efe. 6:12.
4. Nye tu lilongisila kongangu ya Yesu kuenda yondonge Stefano? (Talavo ociluvialuvia.)
4 Etu ka tua suvukile vana va tu lambalala. Pole, tua siata oku vetiyiwa oku va tukula volohutililo vietu. (Mat. 5:44) Tu konomuisi ovina tu pondola oku lilongisila kongangu ya Yesu kuenda kongangu yondonge Stefano. Osimbu Yesu a kala kuti wekangiso kuna asualali vo ko Roma vo valela, eye wa likutilila hati: “A Tate, va ecela.” (Luka 23:34) Yesu wa kala oku pinga ku Yehova oco a ecele asualali vana va handelekiwile oku u ponda. Eye pamue wa sokololavo kowiñi una okuti omo lioku vetiyiwa lasongui vetavo, va kala oku kaluka oco a pondiwe. Yesu wa limbuka okuti omanu vaco, ka va kũlĩhĩle eci va kala oku linga. Cimuamue haico Stefano a linga okuti, wa likutilila ku Suku oku pinga oco a ecele vana va kala oku u ponda. (Ovil. 7:58-60) Anga hẽ, Yehova wa tambulula olohutililo via Yesu kuenda via Stefano? Ocili okuti wa vi tambulula. Momo omanu valua va yonguile okuti Yesu o pondiwa, noke veya oku likekembela, va lekisa ekolelo ku Yesu kuenda va papatisiwa. (Ovil. 2:36-41) Handi vali, Saulu wo ko Tarso okuti umue pokati komanu wa vetiya oco Stefano a pondiwe, wa linga Ukristão kuenda wa likekembela calua omo liovina vĩvi a linga.—1 Tim. 1:13.
Ndeci Yesu kuenda ndonge Stefano va tukula vohutililo yavo omanu vana va kala oku va lambalala, cimuamue haico okuti, tu pondolavo oku tukula volohutililo vietu omanu vana va tu suvuka (Tala ocinimbu 4)
5. Ulandu wa manji César u tu longisa nye?
5 Koloneke vilo, Yehova wa siata oku yevelela olohutililo vietu eci tu tukula vana va tu lambalala. Tu kũlĩhĩsi ulandu wa manji umue o tukuiwa César o kasi kofeka yo Venezuela. Isiaye wa enda oku u lambalala calua omo lioku kala Ombangi ya Yehova. Manji César wa popia hati: “Ina yange wa kala ukãi umue uwa kuenda onjali yimue yiwa. Ndaño okuti eye wa pitisile kovaso upange Wusoma komuenyo waye, pole, wa enda oku tata ciwa isiange. Ina yange wa ndi longisa ame kumue la vamanjange oku lekisa esumbilo ku isietu kuenda oku u pokola olonjanja viosi eci a tu pinga oku linga ovina ka vi li patãla lolonumbi via Yehova.” Noke lianyamo amue, isia ya manji César wa pongolola ovituwa viaye. Manji César wamisako hati: “Eteke limue noke yoku likutilila ku Yehova lutima wosi, nda pula ku isiange nda eye wa yonguile oku lilongisa Embimbiliya lame. Eci eye a tava, nda yeva esanju lialua.” Vokuenda kuotembo, isia ya manji César wa papatisiwa. Ocili okuti ulandu owu ka wa siatele oku lipita lomanu vosi va tu lambalala, pole, vamue va siata oku pongolola ovituwa viavo poku mola ovilinga vietu viwa kuenda ndomo tua siata oku vangula lavo lesumbilo. Ocili okuti, tu kuata esanju lialua eci tu mola ovina viaco oku lipita! Omo liaco, tu lavoka lesanju oku mola ndomo Yehova “Onganji yongongo yosi” haeye ukuahenda, pamue a ka koka omanu vaco kokuaye.—Efet. 18:25.
6. Ndomo ca tangiwa kelivulu lia Marko 13:13, esunga lipi likuavo afendeli va Yehova va siatela oku suvukiwa?
6 Tua siata oku suvukiwa omo okuti tua sumbila Yesu. Yesu wa popia okuti Akristão vocili, va laikele oku suvukiwa lomanu vosi ‘omo lionduko yaye.’ (Tanga Marko 13:13.) “Onduko” ya Yesu yi situlula nye? Yi situlula okuti eye o kuete omoko yoku kala Osoma Yusoma wa Suku. Etu tua siata oku suvukiwa lomanu vana va nõlapo oku kolela kolombiali viomanu okuti, ka va kolela ku Yesu Kristu una Yehova a nõla oco a viale oluali luosi. Yesu o kasi ale oku viala tunde kunyamo wo 1914 kuenda ndopo, o ka kundula olombiali viosi vina vi likala unene waye.
7-8. Esunga lipi likuavo afendeli va Yehova va siatela oku suvukiwa? (Yoano 15:18-20) (Talavo oviluvialuvia.)
7 Tua siata oku suvukiwa omo okuti ka tu pangi onepa koluali lua Satana. Yesu wa popia okuti olondonge viaye, via laikele oku suvukiwa omo okuti ‘ka va pangi onepa koluali.’ (Tanga Yoano 15:18-20.) Ndeci Akristão vokocita catete, etu tua siatavo oku likala oku kuama ovisimĩlo, ovituwa kuenda onjila ka ya sungulukile yoku vangula yoluali. Omo liaco, vamanji valua va siata oku tatiwa lãvi kupange woku sanda eteku kuenda kosikola. (1 Pet. 4:3, 4) Pole, tua siata oku kuata esanju eci omunu umue wa enda oku tu lambalala a pongolola ovituwa viaye kuenda o fetika oku lekisa esumbilo kokuetu.
8 Tu kũlĩhĩsi ulandu wa manji Ignacio wo ko Amerika Sentral. Vokuenda kuanyamo alua, ulongisi umue wo kosikola a tangela, wa enda oku u popia lãvi omo lioku ambata omuenyo umue u likuata lolonumbi via Yehova. Pole, osimbu manji Ignacio ka malusuile osikola, ulongisi waco wa pula kokuaye ndomo eye a tẽla oku kapako olonumbi Viembimbiliya ndaño okuti, omanu valua va enda oku u popia lãvi. Manji Ignacio wo lomboluila okuti olonumbi via Suku vi kasi ndeteyuilo kokuaye. Noke manji Ignacio wa laleka ulongisi waco oku enda kohongele yimue yekongelo kuenje ulongisi waco wa tava! Ulongisi waco wa komõha calua lonjila ndomo eye a tatiwa kuenda wa amamako oku enda enda kolohongele. Vokuenda kuotembo, ulongisi waco wa liyakavo lalambalalo omo okuti wa kala oku lilongisa Embimbiliya. Pole, wa amamako oku kula konepa yespiritu kuenje wa papatisiwa.
Ci kaile okuti tuakulu ale tuamalẽhe, tu pondola oku teyuila ekolelo lietu lutõi (Tala ocinimbu 8)b
9-10. (a) Momo lie Akristão ka va pangela onepa koluali lua Satana? (b) Nye tu lilongisila kongangu yupostolo Paulu?
9 Ocina cikuavo ci lekisa okuti etu ka tu pangi onepa koluali lua Satana ceci okuti, ka tu pangi onepa kopulitika ale kovoyaki. (Yoa. 18:36) Ocili okuti tua kapako onumbi yi sangiwa kukanda ku Va Roma 13:1 kuenda tu likolisilako oku pokola kovihandeleko vi eciwa lombiali. Pole, omo okuti Tuakristão, ka tu pangi onepa kopulitika kuenda tu likala oku kuata ocikele cimue kocitundo copulitika loku yuvula oku imba ocela. Momo lie? Momo tuakuacili ku Yehova kuenda Kusoma waye una u kasi oku vialiwa la Kristu. Olombangi vialua Via Yehova, via kapiwa vokayike omo liekolelo liavo. Pole, ovo va siata oku amamako oku kunda. Poku ci linga, ovo va setukula ongangu yupostolo Paulu una wa kala anyamo alua vokayike. (Ovil. 24:27; 28:16, 30) Eye wa amamako oku kunda olondaka viwa komanu vosi va yonguile oku u yevelela oku kongelamo olondavululi vio vokayike, vakesongo vo kelombe, olombiali, olosoma kuenda pamue wa kundilavo vakesongo va Nero, Nguluvulu wo ko Roma.—Ovil. 9:15.
10 Vamanjetu va kasi vokayike, va siatavo oku kundila omanu vana va yongola oku yevelela, oku kongelamo olonganji, vakesongo kolombiali kuenda olondavululi viovokayike. Ndeci, manji umue ulume, wa kala vokayike cipitahãla anyamo epandu omo lioku likala oku panga onepa kopulitika. Eye wa lombolola okuti ka tendele otembo yaco ndekangiso, pole, wa yi tenda ndocikele cimue ca tunda ku Yehova oco a sange omanu vana va kuete onjongole yoku yevelela olondaka viwa. Ocili okuti tu kuete esanju lialua poku talavaya la Yehova oco tu sange omanu vaco! (Va Kol. 4:3) Tu konomuisi asunga akuavo tu kuete oku kuata esanju, ndaño ceci tu suvukiwa omo lioku vumba Yehova.
ESUNGA LIECI TU PONDUILA OKU KUATA ESANJU NDAÑO CECI TU SUVUKIWA
11. Elambalalo li pondola ndati oku pamisa ekolelo lietu? Tukula ulandu umue.
11 Tua kũlĩha okuti Embimbiliya lia popele ale okuti omanu va laikele oku tu suvuka. Yehova vocitumasuku catete ci sangiwa Vembimbiliya, wa popia okuti, Satana kuenda ocitumbulukila caye okuti vana va siata oku u kuama, va laikele oku suvuka vana va sole haevo va vumba Yehova. (Efet. 3:15) Yesu olonjanja vialua wa popia okuti ocitumasuku caco ca laikele oku tẽlisiwa kuenda olondaka viaco via sonehiwa vavanjeliu akuãla. (Mat. 10:22; Mar. 13:9-12; Luka 6:22, 23; Yoa. 15:20) Asonehi vakuavo Vembimbiliya va popiavo catiamẽla kondaka yaco. (2 Tim. 3:12; Tia. 1:2; 1 Pet. 4:12-14; Yuda 3, 17-19) Omo liaco, eci tu liyaka lalambalalo ka ci tu komõhisa. Pole, tu kuata esanju poku mola okuti ocitumasuku Cembimbiliya ci kasi oku tẽlisiwa. Handi vali, ci tu ĩhavo ekolelo liokuti tu kasi oku vumba Suku yocili. Manji umue ukãi o kasi kofeka yimue okuti upange wetu wa tatekiwa, wa popia hati: “Eci nda litumbika ku Yehova, nda kũlĩhĩle okuti nda laikele oku liyaka lelambalalo. Omo liaco, ovitangi viaco ka via ndi sangele vocipikipiki ale oku ndi kokela usumba.” Umue pokati komanu valua va lambalala manji yaco, ulume waye. Eye wa enda oku u tata lãvi, toke muẽle wa timĩha Embimbiliya kuenda alivulu aye. Pole, manji yaco ka ecelele okuti o yuliwa lusumba, pole, elambalalo liaco lia pamisa calua ekolelo liaye. (Va Hev. 10:39) Eye wa popia hati: “Embimbiliya lia popele ale okuti tu ka lambalaliwa. Omo liaco, nda kũlĩhĩle ale okuti ndi ka liyaka lovitangi viaco. Ovio via ndi kuatisa oku kolela okuti ndi kasi vetavo liocili.”
12. Nye ca kuatisa manji umue ulume oku pandikisa kelambalalo?
12 Ndaño tua kũlĩha okuti tu ka lambalaliwa, pole, citava okuti ka ci leluka oku pandikisa. Manji umue ulume poku vangula catiamẽla kotembo a kala vokayike, wa popia hati: “Olonjanja vimue nda enda oku sumua calua ale oku sakalala kuenje nda enda lika oku lila.” Nye ca kuatisa manji yaco oku pandikisa? Eye wa popia hati: “Nda enda oku fetika eteke lohutililo. Vokuenda kueteke eci kua enda oku lipita ocina cimue cĩvi, nda enda oku likutilila vali. Eci nda enda oku liyaka lekambo limue liesunga lia enda oku ndi kokela onyeño, nda enda oku liyikila vokalete oco ndi likutilile.” Handi vali, manji yaco wa enda oku sokolola lutate kongangu yomanu vokosimbu kuenda vokoloneke vilo okuti, va pandikisa ndaño lalambalalo. Eci co kuatisa oku amamako oku pandikisa kuenda oku kuata ombembua yina Yesu a likuminya kolondonge viaye.—Yoa. 14:27; 16:33.
13. Nye ci tu kuatisa oku pandikisa?
13 Ocisola tu kuetele Yehova kuenda omanu vakuavo, ci tu kuatisa oku pandikisa. Yesu wa amamako oku sola Isiaye lutima waye wosi toke eci a fa. Yesu wa solelevo olondonge viaye. (Yoa. 13:1; 15:13) Cimuamue haico okuti, eci tu lekisavo ocisola caco ci kaile ku Yehova kuenda ku vamanjetu, tu ka tẽlavo oku pandikisa. Ndamupi? Oco tu tambulule epulilo liaco, tu konomuisi ulandu wupostolo Paulu.
14. Nye ca kuatisa Paulu oku amamako lekolelo ndaño ceci a laikele oku pondiwa?
14 Upostolo Paulu osimbu ka pondiwile, wa sonehela ekamba liaye Timoteo hati: ‘Suku ka tu ĩhile utima wusumba, pole, wa tu ĩha utima wunene kuenda wocisola.’ (2 Tim. 1:7) Nye Paulu a yonguile oku popia? Eye wa kala oku popia okuti, oku sola Yehova lutima wosi, ci pondola oku kuatisa Ukristão umue oku liyaka lovitangi vina okuti ka via lelukile. (2 Tim. 1:8) Handi vali, ocisola cocili Paulu a kuatela Yehova, oco co kuatisa oku kuata utõi kuenda oku amamako lekolelo eci a laikele oku pondiwa.—Ovil. 20:22-24.
15. Koloneke vilo vamanjetu va siata oku lisola ndati pokati? (Talavo ociluvialuvia.)
15 Etu tu sole calua vamanjetu vana va kasi oku amamako lekolelo ndaño loku lambalaliwa. Ndeci Prisila la Akuila va kapa omuenyo wavo kohele oco va kuatise Paulu, koloneke vilo, vamanji valua va kasi oku kapa omuenyo wavo kohele oco va kuatise vamanji vakuavo. (Va Rom. 16:3, 4). Ndeci, kofeka yo Rusia, vamanji valua va siata oku enda kolombonge oco va ka pamise vamanaji va kapiwa vokayike. Eci manji umue ukãi wa kala vokayike a mola vamanji valua kombonge, wa komõha calua okuti ka tẽlele oku vangula lacimue. Ocisola cocili vamanji va lekisa, ca pamisa calua manji yaco vepuluvi limue eye a sukilile oku pamisiwa. Tu kuete esanju lialua poku kũlĩha okuti, ocisola tu kuetele omanu vakuavo, ci tu kuatisa oku pandikisa!
Ndaño muẽle kovitumãlo vina okuti upange wetu wa tatekiwa, vamanjetu va likuetele ocisola (Tala ocinimbu 15)c
16. Momo lie upostolo Petulu a popela okuti vana va tatiwa lãvi omo lioku vumba Suku va kuete esunga lioku sanjuka? (1 Petulu 4:14)
16 Tua kũlĩha okuti Yehova o sanjuka calua eci tu pandikisa. (Tanga 1 Petulu 4:14.) Upostolo Petulu wa popia okuti vana va pandikisa ndaño ceci va tatiwa lãvi omo lioku vumba Suku, va kuete asunga awa oku sanjuka. Momo lie? Momo, uvangi umue u lekisa okuti “espiritu lia Suku li kasi [letu].” Petulu wa tẽla oku pandikisa kelambalalo kuenje wa taviwa la Suku. Noke Yopendekoste yunyamo 33 K.K., olondavululi vionembele via tumiwa oco vi kape Petulu kuenda ovapostolo vakuavo vokayike omo lioku kunda. Pole, Petulu wa teyuila ekolelo liaye lutõi. (Ovil. 5:24-29) Ndaño noke lioku tipuiwa, Petulu kumue lovapostolo vakuavo, ka va liwekelepo oku kunda. Pole, ovo va kuata esanju lialua omo “va tendiwile okuti va sesamẽla oku sepuiwa omo lionduko ya [Yesu].” Cimuamue haico okuti, tu pondolavo oku kuata esanju eci tu pandikisa kelambalalo.—Ovil. 5:40-42.
17. Nye Yesu a sapuila kolondonge viaye kuteke wa sulako osimbu ka pondiwile?
17 Yesu kuteke wa sulako osimbu ka pondiwile, wa sapuila kolondonge viaye hati: “Wosi o ndi sole, o ka soliwavo la Isiange kuenda ame ndu ko sola.” (Yoa. 14:21) Tu lavoka lesanju eteke okuti omanu ka va ka tu suvuka vali omo lioku vumba Yehova, pole, va ka tu sola! (2 Va Tes. 1:6-8) Pole, osimbu eteke liaco ka lia pitĩlile, tu pondola oku sanga elembeleko kuenda ongusu poku tiamisila utima kasunga alua tu kuete oku kuata esanju ndaño ceci tu suvukiwa.
OCISUNGO 149 Ocisungo Ceyulo
a Olonduko vimue via pongoluiwa.
b ELOMBOLUILO LIOCILUVIALUVIA: Ocindekaise cimue ci lekisa ndomo manji Ignacio a kundila ulongisi waye.
c ELOMBOLUILO LIOCILUVIALUVIA: Ocindekaise cimue ci lekisa vamanji va kasi oku kuatisa manji umue ukãi, o kasi oku ambatiwa oco a ka kapiwe vokayike omo liekolelo liaye.