Mau uiraa a te feia taio

Ua manaˈo anei te taata papai i te Maseli 30:19 e “mea itea ore” te huru raveraa a te taata o te faahema i te paretenia?

Tei reira paha te hoê auraa o te Maseli 30:19, e tia hoi ia farii e e ere teie i te hoê irava ohie ia tatara.

Ia imi tatou i te auraa o teie irava, eiaha e moehia ia tatou i to ˈna mau irava tapiri. Na mua noa ˈˈe i teie irava, ua tapao te taata papai i faauruahia e maha ohipa aore e mâha ia au i te tahi hiˈoraa. (Maseli 30:15, 16) I muri iho, te faahiti ra oia e: “E toru a ˈu nei mea itea ore; e te vai nei â hoi te maha, aore â i itea e au: te haerea o te aeto ia na roto i te reva nei, te haerea o te ophi ia na nia i te pǎpǎ ra, te haerea o te pahi ia tere i te moana, e te haapaoraa o te taata i te paretenia ra.”—Maseli 30:18, 19.

Eaha ïa te “mea itea ore” i roto i taua na ohipa e maha nei?

Ma te manaˈo paha e te faahiti ra te parau “itea ore” i te manaˈo no te tahi ohipa tano aore ra maitai, te faataa ra vetahi feia ite e te hohora ra teie na mea e maha tataitahi i te paari o te poieteraa a te Atua: te faahiahia o te ravea e nehenehe ai te hoê manu rahi e rere, e nafea te hoê ophi aita to ˈna e avae e nehenehe ai e hahaere na nia i te hoê ofai, nafea te hoê pahi teiaha e tere noa ˈi i roto i te mataare o te miti, e nafea te hoê taurearea itoito e nehenehe ai e here e e faaipoipo i te hoê potii, e nafea raua ia fanau mai i te hoê tamarii faahiahia mau. Ua ite atoa te hoê orometua haapii i te tahi atu tuearaa i roto i na ohipa e maha nei, oia hoi te haere nei ratou tataitahi na nia i te hoê eˈa apî—te haerea o te aeto, to te ophi, e to te pahi i te vahi aore e eˈa e te here apî o te hoê taurearea e te hoê potii.

Teie râ, e ere noa teie mau mea e maha i te “mea itea ore” i roto i te hoê auraa maitai, mai te mea e te vai ra i rotopu ia ratou i te tahi auraa tano. Te faahiti ra te Maseli 6:16-19 i te mau mea “ta Iehova e riri nei.” E mai tei tapaohia, na mua noa ˈˈe i teie mau irava, te faahiti ra te Maseli 30:15, 16 i te mau mea (o hade, e te opu hǎpû ore, te fenua e ore e fiu i te pape, e te auahi ura) o te ore roa e parau e, “Atire.” Oia mau e ere teie i te mau mea maitatai.

Te auraa o te parau hebera i hurihia na roto i te parau “itea ore” i roto i te Maseli 30:18 oia ïa “e vahi, e faataa ê; e faariro ei mea taa ê, ei mea faahiahia, ei mea maere.” E nehenehe te hoê mea e faataa-ê-hia, e riro ei mea faahiahia, aore ra ei mea maere, noa ˈtu e e ere i te mea maitai. Ua tohu te Daniela 8:23, 24 i te parau no te hoê arii puai o te vavahi ‘ma te itea ore’ e “o te feia mana hoi te pau ia ˈna,” e oia atoa hoi te feia moˈa.—A faaau e te Deuteronomi 17:8; 28:59; Zekaria 8:6.

E nehenehe te irava i muri iho mai i te Maseli 30:18, 19 e horoa mai i te tahi haamaramaramaraa no nia i te ohipa eita e tia i te papai buka ia tatara. Te faahiti ra te irava 20 i te hoê vahine faaturi “ua amu ihora e ua horoi i te vaha, e ua na ô aˈera, Aita a ˈu hara i rave.” Peneiaˈe ma te omoe e te haavarevare ua hara oia, teie râ, i te mea e aita e tapao itehia no ta ˈna ohipa ino, e nehenehe oia e faahua AORE RA e parau e aita ta ˈna e hara.

Te vai ra te hoê tuearaa e te mau mea i faahitihia na mua ˈtu. E rere atu te aeto i roto i te raˈi, e nee te hoê ophi na nia i te ofai, e fano te hoê pahi na roto i te mau are—eita ratou e vaiiho i te eˈa itehia na muri ia ratou, e mea fifi roa ia reni i te eˈa o teie na mea e toru nei. Mai te peu e teie te tuearaa i rotopu i na mea e toru, eaha ïa no te maha, “te haapaoraa o te taata i te paretenia ra”?

Eita atoa te reira e vaiiho i te tapao. E nehenehe te hoê taurearea e faaohipa i te mau ravea ramâ, te mǎrû, e te faahema ia here mai te hoê paretenia hapa ore ia ˈna. I te mea e mea taa ore oia, eita paha o ˈna e ite i ta ˈna opuaraa haavarevare. E ia hema oia ia ˈna, eita o ˈna e nehenehe e parau e no te aha teie taurearea i upootia ˈi ia ˈna; mea fifi atoa na te feia hiˈopoa ia faataa i teie huru tupuraa. E rave rahi hoi mau vahine apî o tei erehia i to ratou pareteniaraa e te mau tane haavarevare. Mea fifi roa ia faataa i te huru raveraa a teie mau tane faahema, tera râ, e tapao ta ratou e titau ra, mai ta te hoê aeto e rere ra, te hoê ophi e nee haere ra, aore ra te hoê pahi i nia i te miti. Te tapao a te mau tane faahinaaro, o te mau taatiraa ïa i te pae tino.

Ia au i teie haamaramaramaraa, e ere atura ïa te manaˈo tumu o te Maseli 30:18, 19 i te mau mea i te pae ite aivanaa aore ra no nia i te tereraa o te poieteraa. Area ra, te horoa maira teie irava i te tahi faaararaa i te pae morare, mai ta te Maseli 7:1-27 e faaara ra no nia i te aperaa i te mau ravea atâta a te hoê vahine faaturi faahema. Hoê tupuraa e tia ˈi te mau tuahine kerisetiano ia haapao maitai i te faaararaa a te Maseli 30:18, 19, no nia ïa i te mau tane e parau mai e te anaanatae ra ratou i te haapii i te Bibilia. Mai te peu e e faaite te hoê tane auhoa, e peneiaˈe te hoê hoa rave ohipa, i teie huru anaanatae, e tia i te hoê tuahine ia aratai atu ia ˈna i te hoê taeae ra o te amuiraa. E nehenehe te hoê taeae e haapao i te anaanatae o teie taata ma te ore e hema i te mau ravea atâta a te hoê “taata i te paretenia ra.”