VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • w96 15/10 api 30-31
  • Te “Utuafare o Davida”—Aamu mau aore ra feruri-noa-hia?

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Te “Utuafare o Davida”—Aamu mau aore ra feruri-noa-hia?
  • Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1996
  • Upoo parau iti
  • Papai tei tuea
  • Te tahi atu haapapuraa i te pae ihipǎpǎ
  • Haapapuraa ihipǎpǎ e ua ora mau te arii Davida
    Tumu parau rau
  • Buka Bibilia numera 10—Samuela 2
    “Te mau Papai atoa, e mea faaurua ïa e te Atua e e mea faufaa”
  • A tiaturi i te varua o te Atua no te faaruru i te mau tauiraa o te oraraa
    Te Pare Tiairaa e faaite ra i te Basileia o Iehova 2004
  • “E haapii mai oe ia ˈu ia rave au i to oe ra hinaaro”
    Te Pare Tiairaa e faaite ra i te Basileia o Iehova 2012
Ite hau atu â
Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1996
w96 15/10 api 30-31

Te “Utuafare o Davida”—Aamu mau aore ra feruri-noa-hia?

DAVIDA—te taurearea tiai mamoe tei riro mai ei faataˈi upaupa, ei rohipehe, ei faehau, ei peropheta, e ei arii—e taata faahiahia oia i roto i te Bibilia. Te faahitihia ra to ˈna iˈoa 1 138 taime; te faaohipahia ra te pereota ra “Utuafare o Davida”—tei faaau-pinepine-hia i te fetii arii o Davida—e 25 taime. (Samuela 1, 20:16) E aamu feruri-noa-hia anei te Arii ra o Davida e to ˈna fetii arii? Eaha ta te ihipǎpǎ e faaite ra? Ua tapaohia te hoê mea faahiahia tei ite-noa-hia iho nei i te vahi heruraa i te pae ihipǎpǎ i Tel Dan i te pae apatoerau no Galilea o te turu ra i te aamu o Davida e to ˈna fetii arii.

I te tau veavea i te matahiti 1993, ua heru te hoê pǔpǔ taata ihipǎpǎ, arataihia e te Orometua haapii ra o Avraham Biran, i te hoê vahi i rapaeau i te tomoraa o te oire no Dana i tahito ra. Ua itea mai ia ratou te hoê tahua ofai. Mea ohie te tatararaahia te hoê ofai basalte ereere i tia noa i roto i te repo. I te huriraahia te ofai i nia i te mahana i te avatea, ua faura mai te mau reta. “Auê hoi e, e papairaa ta tatou!” o ta te Orometua haapii ra ïa o Biran i tuô.

Ua papai oioi atura te Orometua haapii ra o Biran e to ˈna hoa, te Orometua haapii ra o Joseph Naveh no te Fare haapiiraa tuatoru Hebera i Ierusalema, i te hoê tatararaa aivanaa no nia i te papairaa. Niuhia i nia i teie tatararaa, te taiohia nei i roto i te hoê tumu parau i roto i te vea ra Biblical Archaeology Review, Mati/Eperera 1994, e: “E ere i te mea pinepine e piahia ˈi te hoê mea i iteahia mai i te pae ihipǎpǎ i roto i te New York Times (ma te ore e faahiti i te vea ra Time). O te reira râ hoi tei tupu i te tau veavea i mairi aˈenei, i te itearaahia mai i Tel Dan, te hoê haapueraa ofai nehenehe i te pae apatoerau no Galilea, i raro i te Mouˈa Heremona i pihai iho i te hoê o te mau vai puna o te Anavai no Ioridana.

“Ua itea mai e Avraham Biran e to ˈna pǔpǔ taata i te pae ihipǎpǎ i reira, i te hoê papairaa faahiahia mai te senekele iva hou to tatou nei tau mai â, o te faahiti ra i te ‘Utuafare o Davida’ e i te ‘Arii o Iseraela.’ A tahi ra i itehia ˈi te iˈoa o Davida i roto i te hoê papairaa tahito i rapaeau i te Bibilia. Aita te papairaa e faahiti noa ra i te hoê ‘Davida,’ i te Utuafare atoa râ o Davida, te fetii o te arii rahi no Iseraela, o te mea faahiahia roa ˈtu â ïa.

“‘Arii o Iseraela,’ e pereota teie e ite-pinepine-hia i roto i te Bibilia, i roto iho â râ i te Buka o Te mau arii. Ua riro râ te mea i iteahia mai ei faahitiraa tahito roa ˈˈe taa ê atu i ta te Bibilia, no nia ia Iseraela i papaihia e te mau reta ati Sema. Te faaite nei te papairaa e ua riro o Iseraela e o Iuda, taa ê roa ˈtu i ta vetahi feia faahapa i te Bibilia e parau ra, ei mau basileia faufaa i taua tau ra.”

Ua niuhia te taioraa tau i nia i te huru o te mau reta, i nia i te tuatapaparaa o te taoˈa potera i itehia i pihai iho i te tuhaa ofai, e i nia i te mea i papaihia. Te tapao ra teie na ravea e toru i te hoê â tau, te senekele iva hou to tatou nei tau, hau atu i te hoê hanere matahiti i muri aˈe i te Arii ra o Davida. Te tiaturi ra te feia ite e e tuhaa te papairaa no te hoê patu no te upootiaraa i faatiahia i Dana na te hoê enemi ati Aramea o te “Arii o Iseraela” e te “[Arii o te] Utuafare o Davida.” Ua ora na te mau ati Aramea, o te haamori i te hoê atua no te vero tuiroo, o Hadad te iˈoa, i te pae hitia o te râ.

I te tau veavea i te matahiti 1994, e piti tuhaa ê atu o teie pǎpǎ ofai tei iteahia mai. Teie ta te Orometua haapii ra o Biran e tapao ra: “I nia i teie na tuhaa e piti, te vai ra te iˈoa o te atua Aramea ra o Hadad, e te hoê faahitiraa atoa i te hoê aroraa i tupu i rotopu i to Iseraela e to Aramea.”

Te vai ra i nia i te tuhaa rahi tei iteahia mai i te matahiti 1993, 13 reni e ite-rii-hia i papaihia e te mau reta tahito Hebera. I taua tau ra, ua faaohipahia te mau periota ei tapao faataa no te faataa ê i te mau parau i roto i te hoê papai. Teie râ, ua papaihia te pereota ra “Utuafare o Davida” i roto i te hoê noa parau e te mau reta ra “bytdwd” (hurihia na roto i te mau reta roma) eiaha râ “byt” (utuafare), hoê periota, e “dwd” (Davida) i muri iho. Ma te taa maitai, ua faahitihia te tahi mau uiraa no nia i te tatararaa i te auraa o te mau reta ra “bytdwd.”

Teie ta te Orometua haapii aravihi i te pae o te reo, o Anson Rainey e faataa ra: “Aita o Joseph Naveh e o Avraham Biran i faataa huˈahuˈa i te papairaa, no te mea paha ua manaˈo raua e e ite te feia taio e mea pinepine te hoê tapao faataa i ropu e piti tuhaa parau i roto i teie faanahoraa pereota i te faaorehia, mai te peu iho â râ teie na tuhaa parau, o te hoê ïa iˈoa papu maitai. E mea papu e ua riro ‘te Utuafare o Davida’ ei iˈoa i te pae politita e i te pae teotarafia i te afaraa o te senekele iva hou to tatou nei tau.”

Te tahi atu haapapuraa i te pae ihipǎpǎ

I muri aˈe i te itearaahia mai taua mea ra, ua tapao atoa te hoê taata aravihi no nia i te pǎpǎ ofai no Mesa (pii-atoa-hia te Pǎpǎ ofai Moabi), te Orometua haapii ra o André Lemaire, e te faahiti atoa ra te reira ofai i te “Utuafare o Davida.”a Ua iteahia mai te pǎpǎ ofai no Mesa i te matahiti 1868, tei tuea maitai e te pǎpǎ ofai no Tel Dan. No te senekele iva hou to tatou nei tau teie na pǎpǎ ofai e piti, hoê â huru ofai, hoê â rahi, e fatata hoê â huru papairaa na roto i te reta ati Sema.

No nia i te faanaho-faahou-raa apî o te hoê reni tei faainohia i nia i te pǎpǎ ofai no Mesa, teie ta te Orometua haapii ra o Lemaire i papai: “Fatata e piti matahiti hou a iteahia mai ai te ofai Tel Dan, ua manaˈo vau e ua papaihia te pereota ra ‘Utuafare o Davida’ i nia i te pǎpǎ ofai no Mesa. . . . Te tumu aita i itehia na mua ˈˈe teie faahitiraa i te pereota ra ‘Utuafare o Davida,’ no te mea paha aita roa ˈtu te pǎpǎ ofai no Mesa i fanaˈo i te hoê editio princeps [neneiraa matamua] e tano. O te reira ïa o ta ˈu e faaineine ra, 125 matahiti i muri aˈe te itearaahia mai te pǎpǎ ofai no Mesa.”

E mea faufaa teie haamaramaramaraa i te pae ihipǎpǎ, no te mea ua haapapu te hoê melahi, o Iesu iho, ta ˈna mau pǐpǐ, e te taata i te pae rahi, i te tiaraa mau o Davida i roto i te aamu. (Mataio 1:1; 12:3; 21:9; Luka 1:32; Ohipa 2:29) Parau mau, te farii nei te mau mea i iteahia mai i te pae ihipǎpǎ e mea mau iho â o ˈna e to ˈna fetii arii, te “Utuafare o Davida,” e ere râ i te aamu feruri-noa-hia.

[Nota i raro i te api]

a Ua matauhia te pǎpǎ ofai no Mesa e te feia taio i te mau papai a te Taiete Watch Tower. (A hiˈo i Te Pare Tiairaa o te 15 no Eperera 1990, mau api 30-1 [farani].) Tei te Fare vairaa tauihaa tahito no Louvre, i Paris oia.

[Hohoˈa i te api 31]

Te ofai Tel Dan,* i iteahia mai i te matahiti 1993 i te oire no Dana, i te pae apatoerau no Galilea

* Hohoˈa no roto mai i te hoê hohoˈa patahia i roto i te Israel Exploration Journal.

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono