E haere anaˈe tatou i mua, e te mau Ite!
“Ua ineine te mau Ite no te aroraa./Ma te itoito ratou e turu ai i te parau mau./Ua haa o Satani i te aro atu ia ratou;/Maoti te Atua, e faaî maite ratou i ta ratou euhe.”
Teie te mau parau matamua o te himene n° 29, e vai ra i roto i te buka himene a te mau Ite no Iehova e teie hoi te upoo parau E arue anaˈe ia Iehova maoti te mau himene. Peneiaˈe paha outou i te haafaahiahia rahi roa ˈtu â i teie himene ia ite outou e ua papaihia oia i roto i te hoê aua hamani-ino-raa i Helemani i te tau a te mau nazi ra. Aita i maoro aˈenei, ua faaroo na feia rave ohipa e 500 no te fetii o te Betela no Selters, i Helemani, i te hoê ripene no nia i te hoê tauaparauraa e o Erich Frost, te taata i papai i taua himene ra. Teie hoi ta ˈna i faatia mai:
“‘E haere anaˈe tatou i mua, e te mau Ite!’ — tera mau â ïa te hinaaro o to matou mafatu, noa ˈtu â ïa e te faahepohia ra matou i te rave i te ohipa i roto i te hoê aua hamani-ino-raa. E rave rau mau pehepehe rii i roto i te feruriraa o te hoê taata papai himene, e mea maoro ïa teie pehepehe i te taˈi-noa-raa i roto i to ˈu upoo. E 40 Ite i roto i te pupu rave ohipa, tei roto atoa hoi au. E titauhia matou i te haere na raro e hoê afa hora te maoro i te mau mahana atoa no te haere atu i te hoê vahi faataheraa pape i rapaeau mai i te aua. I te hoê poipoi, i nia i te purumu, ua manaˈo atura vau i te hoê mea: ‘E tia mau â ia apiti atu i te tahi mau parau i taua pehepehe ra, i reira, e nehenehe atura ïa e himenehia.’ E inaha, haamata ˈtura te mau parau matamua i te anoinoi mai i roto i to ˈu feruriraa.
“Ta ˈu ohipa, te faautaraa ˈtu ïa te hoê haapueraa repo e 30 metera te rahi, na nia i te hoê pereoo iti hoê huira. E opani-etaeta-hia ia paraparau a rave noa ˈi i te ohipa. Teie râ, i te hoê taime tano, ua ani mǎrû atura vau i te hoê taeae e rave ra i te ohipa i pihai iho ia ˈu mai te peu e e nehenehe ta ˈna e tamau aau i te tahi mea. Ua pahono maira oia e e. Ua horoa ˈtura vau i te anairaa parau matamua. I te hoê hora i muri iho, tera atoa ta ˈu i rave e te hoê taeae ê atu, e i muri aˈe, i te tahi â taeae, e tae noa ˈtura i te maharaa o te taeae. Ua ani hoi au ia ratou tataitahi ia tamau aau i te hoê anairaa parau.
“I to matou hoˈiraa i te aua i taua po ra, ua faahiti aau maira na taeae e maha ra i te mau anairaa parau te tahi i muri aˈe i te tahi. Mea na reira ïa to ˈu papairaa i te mau parau ia au maite i te mau nota. Aita hoi ta te mau SS e nehenehe e haafifi mai mai te peu e o te pehepehe noa tei topa i roto i to ratou rima. I teie nei râ, mea ataâta roa ïa te mau mea. E nehenehe vau e tarihia mai te peu e e haruhia mai au e te mau parau o te himene. Nafea ïa vau e nehenehe ai e tahuna i teie himene?
“E haapao na te hoê taeae paari i te hoê fare vairaa puaahorofenua i rapaeau mai i te aua, i reira hoi te mau SS e faaamu ai i te mau rapiti. Ua faaohipa hoi oia i taua fare ra ei vahi tahunaraa i te mau taoˈa varua faufaa roa — oia hoi, te tahi mau numera taatoa o Te Pare Tiairaa e te hoê aore ra e piti mau buka a te Taiete. E nehenehe hoi taua taeae ra e taparahi-pohe-hia ia afai huna mai oia i taua mau buka ra i roto i te aua, ia nehenehe matou e haapii. Ua huna aˈera oia i ta ˈu himene i taua vahi nei. I te hoê mahana, ua parau maira oia ia ˈu e: ‘E Erich, ua reva ta oe himene. Ua itea mai ia ˈu te hoê taata no te hopoi atu i te fenua Helevetia.’ Ua topa aˈera to ˈu hau.
“Ua hapono atura te mau taeae no Helevetia i te himene i Brooklyn e ua tae roa ˈtura oia i te mau melo no te Tino aratai a te mau Ite no Iehova. Ua faanaho-maitai-hia ˈtura ta ˈu mau parau rii anoinoi noa e riro roa mai nei ei mau anairaa parau e toru nehenehe mau. Ua oaoa roa ˈˈera vau i to ˈu iteraa i taua himene ra i roto i te buka himene apî a te mau Ite no Iehovaa. I teie â mahana, te tamau noa nei â teie himene numera 29, i te faaitoito i te mau Ite atoa ia turu tia ˈtu i te pae o Iehova e i te parau mau!”
[Nota i raro i te api]
a Ua himene-matamua-hia teie himene i te 1 no atete 1948 i te mau Etats-Unis e te hoê pupu himene feia haapii no te pupu haapiiraa matamua no Gileada, te Fare haapiiraa bibilia a te Taiete Watchtower, i te taime a horoahia ˈi te mau parau tuite.
[Tumu parau tarenihia i te api 31]
Ua faaoti o Erich Frost i ta ˈna hororaa i nia i te fenua nei i te 30 no atopa 1987, i roto i te 86raa o to ˈna matahiti. Ua fanauhia oia i te 22 no titema 1900, ua bapetizohia oia i te 4 no mati 1923 e ua haamata oia i te taviniraa ma te taime taatoa i te matahiti 1928. I te matahiti 1936, ua horoahia ˈtura no ˈna te haapaoraa i te ohipa a te mau Ite no Iehova e ravehia na ma te huna i Helemani, e ua haapao oia i taua hopoia nei ma te itoito e vau avae te maororaa e tae roa i te taime a tapeahia ˈi oia i roto i te hoê aua hamani-ino-raa. I muri aˈe i te tamaˈi, ua nominohia ˈtura oia ei tiaau no te amaa a te Taiete Watch Tower i Helemani, mai te matahiti 1945 e tae atu i te matahiti 1955. (Hiˈo i Te Pare Tiairaa no te 15 no tenuare 1962, api 28 e tae atu i te 31; BI 6bis/62, api 40 e tae atu i te 52.) I muri iho, ua tamau noâ oia i te tavini ma te haapao maitai. Aita te Atua e haamoe i te ohipa i ravehia e teie mau huru kerisetiano faatavaihia i te varua, aita atoa hoi e moehia ia ˈna i te here ta ratou i faaite no to ˈna iˈoa. — Hebera 6:10.