VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • g88 8/6 api 4-6
  • Te mau Ekalesia porotetani e te apartheid

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Te mau Ekalesia porotetani e te apartheid
  • A ara mai na! 1988
  • Upoo parau iti
  • Papai tei tuea
  • ‘Te apartheid: e aratairaa ïa a te Ekalesia’
  • E haapiiraa a te Bibilia anei te reira?
  • Te “fifi no nia i te tiaturiraa”
  • Te hoê fenua amahamaha: te ravea
    A ara mai na! 1986
  • Te faaite ra te parau tatarahapa a te Ekalesia i te amahamaharaa rahi
    A ara mai na! 1992
  • Te mau amahamaharaa i te pae haapaoraa i Afirika Apatoa
    A ara mai na! 1988
  • Te papai mai nei te feia taio
    A ara mai na! 1988
Ite hau atu â
A ara mai na! 1988
g88 8/6 api 4-6

Te mau Ekalesia porotetani e te apartheid

IA AU i te hoê tumu parau no te South African Digest, “ua faaoti” te Ekalesia reforomatio holane (NGK) “e nehenehe te taata atoa noa ˈtu te huru o to ˈna nunaa e to ˈna iri e haere mai i te fare pure e i te mau oroa atoa e e riro mai ei melo no te Ekalesia”.

I te roaraa o te mau ahuru matahiti, ua turu hoi te Ekalesia reforomatio holane i te faataa-ê-roa-raa te feia e ere hoê â huru iri. Na te aha râ i turai i te mau faatere o te Ekalesia, tei putuputu i te avae atopa 1986, ia faatupu i teie tauiraa rahi i roto i te aamu o te taata?

E maere paha e rave rahi mau taata ia ite ratou e i te senekele i mairi aˈenei no roto mai te mau taata Uouo, te mau tîtî ereere e te mau taata afa i te hoê anaˈe iho Ekalesia reforomatio holane. I te matahiti 1857 râ, i mua i te maraaraa te au ore rahi no nia i te huru o te iri, ua faatia ihora te apooraa a te Ekalesia ia faatupuhia te mau oroa no te mau taata afa i roto i te mau piha taa ê. Ia au iho â i te parau a teie apooraa, aita to teie faaotiraa e niu i roto i te Bibilia, ua ravehia râ “no te paruparu a vetahi pae”. I reira te haamataraa i te matahiti 1881 ra, te hoê Ekalesia apî no te mau taata afa o tei piihia Nederduitse Gereformeerde Sendingkerk, aore ra Ekalesia mitionare reforomatio holane.

Aita roa ˈtu teie mau tia i taa i te ohipa o ta ratou i haamata. I muri noa iho, ua haamau-atoa-hia te mau Ekalesia taa ê no te feia Ereere e no te mau Inidia. E faataa-noa-hia te feia Uouo anaˈe i roto e rave rahi mau fare pure porotetani. Te tahi mau taime, eita e faatiahia te feia Ereere ia haere mai i te hunaraa a to ratou mau paoti ohipa uouo. Te mea ta te Ekalesia i faariro i mutaa ihora ei “paruparu”, riro maira ei ture etaeta. Inoino ihora te mau melo ereere o te Ekalesia i mua i teie mau faahaehaaraa.

‘Te apartheid: e aratairaa ïa a te Ekalesia’

I te matahiti 1937 ra, ua ani te Apooraa a te mau hau a te mau Ekalesia reforomatio holane i te hau fenua ia haamanahia te hoê ture no te opaniraa i te mau faaipoiporaa i rotopu i te taata Uouo e te mau taata afa. Aita te hau fenua i farii i te reira. I te matahiti 1939 ra, ua ani faahou te Apooraa i te reira, e ua ani atoa ia horoahia no te feia Uouo anaˈe te mau tuhaa fenua taa ê ei faaearaa no ratou, te mau fare haapiiraa e te mau fare haapiiraa tuatoru. Ua tuu e rave rahi mau tia no te mau ekalesiatiko i te reira titauraa i mua i te hau fenua ia roaa ia ratou i te manuïaraa. I te matahiti 1942 ra, ua faatae te Apooraa mitionare a te mau hau a te mau Ekalesia reforomatio holane i teie poroi i te hau fenua ra: “Te hinaaro nei te Ekalesia ia faaohipa-etaeta-hia teie ture no nia i te faataa-ê-raa te mau taata e ere hoê â huru iri i roto i te mau matahiti i mua.”

I te matahiti 1948, ua upootia mai te Paeau o te here aiˈa, te hoê pǔpǔ taata uouo, e ua tǎpǔ ratou e haamau ratou i te ture no nia i te apartheid. Ua haamanahia ihora te mau ture apî. I muri aˈe i te maitiraa, ua faˈi ihora te pû rahi o te Ekalesia reforomatio holane, oia hoi te Die Kerkbode, ma te teoteo hoi e: “Na nia i to matou tiaraa Ekalesia (...), ua hinaaro noa iho â matou ia faataa-ê-hia teie na pǔpǔ taata iri taa ê. No nia i taua vahi ra, e nehenehe ïa e parauhia ma te tano hoi e ua riro te apartheid ei aratairaa na te Ekalesia.”

E haapiiraa a te Bibilia anei te reira?

Tae roa mai i te reira mahana, no te tururaa ˈtu i ta ˈna mau titauraa no nia i te apartheid, ua faahiti noa te Ekalesia i te mau parau tutuu. I te matahiti 1948 ra, ua farii te apooraa no te Transvaal e aita ta ratou “i parau e te tuea ra ratou i nia i te mau faaueraa tumu a te Bibilia”. Tera râ, te haapapu ra te hoê huru hiˈoraa apî o te farii-pinepine-hia, e no roto mai te apartheid i te haapiiraa a te Bibilia.

No reira, i te matahiti 1974, ua pia te Apooraa rahi a te Ekalesia reforomatio holane i te hoê faataaraa parau piihia Ras, Volk en Nasie en Volkereverhoudinge in die lig van die Skrif (Te mau taairaa i rotopu i te taata e te tupuraa e itehia ra i Afirika Apatoa ia au i te mau haamaramaramaraa a te mau Papai). “Mea na roto i [teie faataaraa parau] te iteraahia mai te tatararaa matauhia no nia i te haapiiraa a te apartheid”, ta Johann Kinghorn ïa i papai i roto i ta ˈna buka Die NG Kerk en Apartheid (Te Ekalesia reforomatio holane e te apartheid). I muri aˈe i to ˈna faatiatia-noa-raa i te aamu no nia i te amahamaharaa te huitaata i Babela, te faˈi ra teie faataaraa parau e: “Te hoê huru faanahoraa politita niuhia i nia i te (...) faataa-ê-raa te mau pǔpǔ taata taa ê te tahi e te tahi, no roto mai ïa te reira i te Bibilia.” Te tatara atoa ra teie faataaraa parau i te pure a Iesu i to ˈna aniraa ˈtu i ta ˈna mau pǐpǐ “ia tia to ratou amuiraa” (Ioane 17:23), ma te haapapuraa e teie huru autahoêraa “aita ïa e titauhia ra ia itehia ˈtu te reira i roto i te hoê anaˈe iho faanahonahoraa”.

Te “fifi no nia i te tiaturiraa”

Mea rahi te mau faahaparaa i faataehia ˈtu i nia i te haapaoraa porotetani no Afirika Apatoa. I te matahiti 1982, ua putuputu te Taatiraa a te mau Ekalesia reforomatio no te ao nei, i Ottawa (Canada), e ua faaoti ratou e e “hairesi” te haapiiraa no nia i te apartheid e ua tiavaru ratou i te Ekalesia reforomatio holane mai rotopu mai ia ratou. E hau atu â, ua haafifi atoa te hau no Afirika Apatoa i te mau Ekalesia i to ratou faaoreraa i te tahi mau ture no nia i te apartheid e tae noa ˈtu i te ture e opani ra i te faaipoiporaa “i rotopu i te mau taata e ere hoê â iri”.

Eaha ˈtura ïa te huru o te mau Ekalesia i mua i te reira? Ua haamata ˈtura vetahi mau upoo faatere haapaoraa i te faahapa tahaa noa i te apartheid. I roto i ta ˈna buka E hairesi te apartheid (beretane), ua papai te taata tuatapapa i te parau no nia i te Atua o David Bosch, melo no te Ekalesia reforomatio holane, e: “E tia i te mau Ekalesia reforomatio afrikaners ia feruri maite e no hea mai hoi to ratou tumu no te iteraa e e hairesi te manaˈo o ta ratou e tapea noa ra.”

Mai te aha ˈtura ïa te huru o to ratou mau melo i mua i teie tauiraa rahi? Ua tapao o Bernard Combrink, orometua haapii i te parau no nia i te Atua e melo atoa no te Ekalesia reforomatio holane e: “Te faaite tahaa roa nei vetahi o to ˈna mau melo i te mau fifi i te pae no te tiaturiraa i roto i te Ekalesia, ma te tatarahapa e ua faahua-parau-hia e hia matahiti te maororaa e, ua tano maitai te tahi huru aratairaa i te mau Papai, e ‘inaha’, te horoahia nei te tahi mau manaˈo taa ê, o te parau-atoa-hia ra hoi e ua au maite i te mau Papai.”

Ua rahi roa ˈtu “te fifi no nia i te tiaturiraa” i roto i te Ekalesia reforomatio holane i te tupuraa te hoê apooraa rahi i te avae atopa i te matahiti 1986 ra. I taua taime ra, ua fariihia te hoê faaotiraa no nia i te apartheid e na ô ra e: “Teie te mea e tiaturihia nei: eita e itehia i te haapapuraa bibilia no te turu i te faataa-ê-raa ˈtu i te mau taata e ere hoê â huru iri e e ere atoa no roto mai i te hoê â nunaa. E tia ia fariihia e te tamataraa i te faatia e no roto mai teie huru aratairaa i te Bibilia, e mea hape ïa e te tano ore hoi.”

Ua faatupu teie patoiraa i te haapiiraa no nia i te apartheid i te mau manaˈo e rave rau i rotopu i te mau taata Uouo. Te manaˈo ra te rahiraa e aita te apooraa i rave faaoti roa i te reira, no te mea aita e hinaarohia ra ia tahoêhia ˈtu te Ekalesia na roto i te fariiraa mai i te mau Ekalesia na roto i te fariiraa mai i te mau Ekalesia reforomatio ereere. Te manaˈo nei râ vetahi pae e ua atea roa ïa te Ekalesia, no reira aita ˈtura ratou i horoa faahou i ta ratou turu i te pae no moni. Te mahana maa 27 no tiunu 1987 ra, ua putuputu 2 000 mau taata patoi i te Ekalesia reforomatio holane i Pretoria. Na roto i te faaotiraa a te rahiraa, ua haamau ratou i te hoê Ekalesia apî no te feia Uouo anaˈe parauhia Afrikaanse Protestante Kerk (Ekalesia porotetani afrikaner).

I to te mau Ekalesia porotetani holane polititaraa no te haamauraa i te apartheid, i reira atoa to te mau Ekalesia beretane no Afirika Apatoa faautuaraa i mua i te taata i teie aratairaa e aimarô-noa-hia ra. Teie râ, ua farii na tia uouo toopiti no te Ekalesia, hoê méthodiste e hoê congrégationaliste, e i teie nei â mahana, te ite-noa-hia ra i rotopu i te mau Ekalesia beretane “te mau amahamaharaa e te mau faahaehaaraa i te mau taata iri taa ê no te faateitei mai i te tahi atu pae, e i te tahi mau taime, hoê â hoi to ratou puai e to roto i te mau Ekalesia reforomatio afrikaners”. — E hairesi te apartheid.

Mai te aha ïa te huru o te mau melo no te mau Ekalesia ereere? I to te mau taata uouo e tuatapapa ra i te parau no nia i te Atua aimarôraa no nia i te apartheid, i reira atoa to te mau taata ereere e tuatapapa i te parau no nia i te Atua, haamataraa i te haamau i ta ratou iho mau manaˈo.

[Tumu parau tarenihia i te api 6]

Ua amahamaha atoa te mau katolika

I te avae setepa 1986, ua faaoti te tahi mau melo no te upoo faatere haapaoraa katolika tei putuputu i Afirika Apatoa ia faaore-roa-hia te apartheid. Ia au i te Cape Times, “ua turu te mau perepitero katolika no te fenua taatoa i te apooraa epikopo katolika no Afirika Apatoa o te farii ra i te mau faautuaraa i ravehia i te pae no te faanavairaa faufaa i nia ia Afirika Apatoa”.

Teie râ, i te faaiteraahia teie mau manaˈo i roto i te mau fare pureraa no Johannesburg i te omuaraa o te matahiti, ua faarue e rave rahi mau katolika i te pureraa. I to te hoê taata e to ˈna fetii taatoa faarueraa, ua tuô atu oia i to ˈna mauruuru ore i nia i te perepitero e ua popou te rahiraa o te taata ia ˈna. Te ohipa i ite-papu-hia i muri iho teie ïa, ua haamau e rave rahi mau katolika no Afirika Apatoa i te hoê taatiraa e patoi ra i te aratairaa politita a te upoo faatere haapaoraa katolika.

[Hohoˈa i te api 5]

Ua faataa mai te mau tia no te mau Ekalesia i te apartheid mai te hoê haapiiraa a te Bibilia.

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono