Te mau hamani-ino-raa i te mau tamarii — ‘O vai ma ïa te rave i teie huru ohipa?’

TE PAHONO hape nei te rahiraa o te mau metua. No te mau hamani-ino-raa i te pae taatiraa, e manaˈohia ïa i te hoê ‘tane’ huru ê e te faaite tahaa noa i to ˈna melo taatiraa o te faahaere i te mau tamarii i roto i te hoê pereoo uira aore ra i roto i te ûru aihere. Te parau-rahi-atoa-hia ra no te mau pupu mahu o te eiâ nei i te mau tamarii no te pata i te mau hohoˈa faufau e no te faataiata ia ratou. Mea papu, te tupu mau nei teie huru ohipa, te mau taata i faaitehia ˈtu na, eita roa ˈtu ïa e tano i te hohoˈa o te rahiraa o te taata hamani ino i te pae taatiraa. Mai te aha ïa to ˈna huru?

Ua hamani-ino-hia te hoê tamahine iti o Suzanne te iˈoa na te hoê tia no te hoê Ekalesia. Te faatere nei teie taata, ta te taatoa i manaˈo e e taata maitai roa, i te hoê taatiraa na te mau taurearea. Ua hamani ino râ o ˈna ia Suzanne e te tahi atu â mau tamahine rii. Ua papai te tahi â tamarii i te rata i te hoê vea no te faatia ˈtu e mea nafea to ˈna papa fetii i tuu ia ˈna i nia i to ˈna turi avae e i mirimiri ai ia ˈna. Te hamanaˈo ra te hoê taata paari e i to ˈna tamariiraa, ua rave te tamaroa matahiapo o te mau hoa o to ˈna nau metua i te peu mahu i nia ia ˈna. Ua taotohia te hoê tamaiti 11 matahiti na to ˈna mama fetii tei reira hoi to ˈna faaearaa. Ua faatia te hoê vahine no New York e ua hamani-ino-hia o ˈna na to ˈna papa ruau i te hituraa o to ˈna matahiti. Ua rave atoa te hoê taote i te reira ohipa ino i nia i te hoê tamaiti 15 matahiti i te taime hiˈopoaraa. No Paule râ, mea ino roa ˈtu ïa. I roto e rave rahi mau matahiti, ua hamani-ino-hia o ˈna e to ˈna iho papa, area râ o Marie, ua hamani-ino-hia o ˈna na to ˈna ïa na tuaane e piti e te hoê o to ˈna tuaane fetii.

Te tiaraa mau, aita i naeahia te hoê i nia i te toru o te mau hamani-ino-raa i ravehia i nia i te mau tamarii na te mau taata ěê. Te mea matauhia râ, ua matau te tamarii i te taata i hamani ino ia ˈna, e mea pinepine e fetii iho no ˈna. I roto i te rahiraa o te mau tupuraa, ua riro te mau tamarii ei hamani-ino-raa na te feia ta ratou iho i matau maitai e ta ratou hoi i tiaturi, no reira ïa e mea fifi roa ia paruru ia ratou.

Te mau raveraa a te taata hamani ino

Te tapea nei â te mau metua i te tahi atu â manaˈo hape. Te manaˈo nei ratou i te hamani-ino-raa i te pae taatiraa mai te hoê ohipa haavi, e e aue te tamarii e e taputo atoa oia. E nehenehe teie ati eita e tupu mai te reira te huru, i te mau taime matamua. I te omuaraa, e nehenehe teie ohipa e riro ei hauti aore ra ei tapearaa faaite i te tapao no te here. Peneiaˈe e imi te taata hamani ino i te ravea no te taui i te manaˈo o te tamarii e no te faahepo ia ˈna, na roto i te faaohiparaa i to ˈna tiaraa taata paari ei faatere. Te haamanaˈo ra anei oe i to oe vai-tamarii-raa ra, ua matau hoi oe i te auraro i te feia paari ia faaue anaˈe ratou e e amu haapau roa i ta oe mereti maa aore ra a haere e taoto, e aita hoi oe e hinaaro ra? E haafaufaa te taata hamani ino i taua huru auraro ra a te mau tamarii. Teie te mau parau a te hoê o ratou: “A hopoi mai ia ˈu ra te hoê tamarii faaroo, mea ohie ïa i te hamani ino ia ˈna.”

Ua taniuniuhia ˈtu i te hoê tamahine iti i te mau parau faufau anaˈe. I te aniraahia ˈtu ia ˈna e no te aha aita oia i vaiiho i te taniuniuraa, ua pahono mai o ˈna e e ere i te peu maitai ia tâpû i te parau a te hoê taata. Te haamanaˈo ra te hoê vahine e 30 matahiti to ˈna i teie nei, e ua rave to ˈna papa ruau i te mau horomiriraa i nia ia ˈna, e e 5 matahiti hoi to ˈna i reira, ma te parau mai e: “E rave te mau tamahine rii maitatai i tera ohipa no papa ruau e eita hoi ratou e faaite i to ratou mama.” E hia rahiraa tamarii e 5 matahiti i farii noa i teie huru haavare?

Hau atu â i te reira, te haamanaˈo ra oe e mea au roa na oe te mau taoˈa horoa i to oe nainairaa? E rave te mau taata hamani ino i taua huru ohipa ra i nia i te mau tamarii no te haamau i te mau taairaa taa ê e o ratou. E nafea ïa ta oe tamarii ia parau mai te taata tiai fare haapiiraa ia ˈna ia faaea maa taime iti i muri aˈe i te taime haapiiraa e o ˈna e e horoa mai ïa o ˈna i te tahi moni, aore ra ia parau mai te taata haapao ia ˈna e: “E vaiiho vau ia oe ia mataitai i te tele, na mua ˈˈe ra e rave ïa oe i te tahi ohipa na ˈu.”

I te tahi taime e haafaufaa te mau taata hamani ino i te au rahi o te mau tamarii no te mau mea huna. E ere anei i te mea faahiahia na te tamarii ia noaa ia ˈna te hoê mea huna? O te huru ïa o te hoê tamahine o tei ore roa e hinaaro e faaiteite i to ˈna na metua. I te hoê râ mahana, ua ite raua e mea taa roa ia ˈna te mau peu no te pae taatiraa. I te uiuiraahia ˈtu ia ˈna no hea mai to ˈna haapiiraa i taua mau peu ra, ua pahono mai taua tamahine ra e e ohipa huna tera na ˈna. Ua faataa ˈtura to ˈna papa e i te tahi taime e mea maitai aˈe ia faaiteite i te ohipa huna. I reira to te tamahine iti faaiteraa e: Ua hamani-ino-hia o ˈna e te hoê hoa, e metua tane hoi e e 40 matahiti.

I te hopea, e nehenehe te taata hamani ino e haamǎtaˈu ma te aravihi e i reira e huru-ê-roa-hia ïa te tamarii. Te faatia ra te hoê vahine e e maha matahiti to ˈna hamani-ino-noa-raahia e to ˈna papa apî, mai te ono mai â o to ˈna matahiti. No te aha aita o ˈna i faaite i to ˈna mama? “Ua parau mai to ˈu papa apî e, ia faaite anaˈe au, e haere mai ïa te mutoi e tii ia ˈna e e ere ïa to ˈu metua vahine i ta ˈna ohipa, e aita ïa ta matou e maa faahou e te reira, na ˈu ïa te hape.”

I te hiˈopoaraahia taua mau parau ra, te faaite ra ïa te taata papai ra o Gail Sheehy e: “Te moehia nei ia tatou e, i to tatou nainairaa, ia faaau anaˈe tatou i te mau taata paari e mea puai mau ratou no tatou.” Te na ô faahou ra oia e: “Mea ohie roa na te hoê fetii fatata roa aore ra te hoê taata haapao tamarii ia haapii i te hoê tamarii i te mau ohipa no te pae taatiraa na roto i te tamâraa ïa i te tino. E taa i te tamarii e aita te reira e tano ra ia parau-anaˈe-hia mai e ohipa huna teie: ‘Eiaha e faaiteite i to oe mama ta tauâ ohipa i rave’, parau-apee-pinepine-hia e te tahi faariariaraa mai teie e: ‘Ia faaite anaˈe oe, eita o ˈna e au faahou ia oe.’” E nehenehe anei ta oe tamarii e faaruru mau i teie mau huru parau?

Te paruru faahiahia roa ˈˈe no te tamarii

No reira, e tapaohia ïa e e te mau taata hamani ino tamarii e mea pinepine te itehia e e mau taata o te ore roa e manaˈohia, e nehenehe ta ratou e rave i te mau ravea haamǎtaˈu e te haavarevare. Mai te peu e e ohipa tahito te mau hamani-ino-raa i te mau tamarii, ua rahi roa ˈtu â ïa te haamǎtaˈuraa i teie mahana i roto i teie ui no te mea e “riro te taata ei miimii, (...) aroha ore, (...) te haapao ore”. (Timoteo 2, 3:1-3.) Tera râ ia paruru-maitai-hia te tamarii e tia ˈi. O vai ra te tia ia paruru ia ratou? To ratou ïa nau metua. Te metua tane e te metua vahine o te hoê tamarii e na taata paari rauâ o rauâ te tano maitai no te paruru ia ˈna i te tahi mau taata e hinaaro nei e hamani ino ia ˈna. E hiˈo tatou e mea nafea ra.