Te mau hamani-ino-raa i te mau tamarii — E manaˈonaˈoraa ataata mau na te mau metua
UA FAREREI teie mama apî i taua ati rahi ra. I to to ˈna tamahine iti e maha matahiti taˈiraa i te mauiui opu, ua afai atu oia ia ˈna i ǒ te taote. I muri aˈe i to ˈna hiˈopoa-maitai-raa, ua faaite maira te taote ma te reo peapea i te metua vahine e, ua hamani-ino-hia i te pae taatiraa ta ˈna tamahine iti. Ua faaite atu te metua vahine i te reira i te mutoi e ua ite-oioi-hia e ratou e ua tupu te reira hamani-ino-raa i roto i te hoê fare haapaoraa tamarii no Bronx i New York.
Ua itehia te mau ati riaria i roto i taua titorotororaa ra. Na mua ˈˈe, ua itehia mai te tahi atu tamarii, e i muri iho te toru ïa o te tamarii i hamani-ino-atoa-hia. I te pae hopea, e 30 tamarii tei manaˈohia e no roto ratou teie vahi te hamani-ino-raahia. E ua roo-atoa-hia te hoê o te mau tamarii i te maˈi purumu parauhia blennorragie. Ua haapapu atoa te tahi atu mau maimiraa e ua hamani-ino-atoa-hia te mau tamarii i roto i te tahi atu â fare haapaoraa tamarii. E ua ite-atoa-hia i roto i te toru ïa o te fare haapaoraa tamarii. I te hopea, ua faatupuhia te titorotororaa i roto e hitu fare haapaoraa tamarii i New York.
I te mau taime atoa ia faaitehia mai i mua i te huiraatira te hoê â ati apî, e tae mai ïa te mau parau no nia i te mau tamarii hamani-ino-hia i te pae taatiraa no te tahi atu mau vahi no taua fenua ra. E itehia ïa te haama fatata na te mau vahi atoa. E uiui ïa te mau metua: Te hoê anei teie tupu-faahou-raa i te rahi no te hamani-ino-raa i te pae taatiraa? Aore ra te hoê anei teie ohipa matau-noa-hia e o teie nei anaˈe to ˈna faaiteraahia i mua i te huiraatira?
Te hoê ati tei parare roa
Ua taa-noa-hia e ua farerei aˈenei te mau tamarii i te mau hamani-ino-raa i te pae taatiraa mai te matamua mai â, i teie râ mahana ua parare roa ïa taua ati ra. I te matahiti 1983, ua faaite te tia no te hoê tomite no nia i te mau hamani-ino-raa i te hoê ‘maraaraa tauê o te numera o te mau tamarii apî tei hamani-ino-hia, tei taotohia e te fetii iho e tei ravehia te tahi atu â mau ohipa faufau i te pae taatiraa’. Ua faatupu te taote Finkelhor, no te haapiiraa tuatoru no New Hampshire (Fenua Marite) i te hoê titorotororaa rahi no nia i taua ati ra: E iva i nia i te hanere o te mau metua i uiuihia o tei faaite mai e ua hamani-ino-hia ta ratou mau tamarii i te pae taatiraa. Ahuru ma pae i nia i te hanere o te mau vahine e e ono i nia i te hanere o te mau tane o tei faaite mai e ua roo-atoa-hia ratou i taua ati ra i te pae taatiraa i to ratou vai-tamarii-rii-raa ra.
Eita e noaa ohie noa mai te mau numera tano maitai. Ua tapao mai râ te Piha marite no nia i te mau tamarii hamani-ino-hia i te pae taatiraa i roto noa hoê matahiti, ua hau atu ïa i te 55 000 tamarii i naeahia i te mau ohipa faufau i te pae taatiraa. Teie numera no nia noa ïa i te mau tamarii i taotohia e te fetii iho. E maraa roa ïa taua numera ra mai te peu e e amuihia mai te mau hamani-ino-raa i ravehia e te mau hoa, te feia tapiri mai, te mau orometua haapii e te mau taata aita roa ˈtu te tamarii i matau. Taa ê atu i te reira, ua faataa te auvaha parau no te Taatiraa marite no te maitai o te mau tamarii i te feia papai i te A ara mai na! e “te mau numera i tapaohia o te numera noa ïa tei itehia mai e ua hau atu â ïa te numera tei ore i faaitehia mai”.
Ua faaite mai te hoê vea (Ladies Home Journal) e: “Te mau ohipa faufau i te pae taatiraa i ravehia i nia i te mau tamahine rii ua tatai maha ïa hauraa i te mau hamani-ino-raa i nia i te mau vahine. I roto i te area matahiti 5 e tae atu i te 13 matahiti, hoê ïa tamahine iti i nia i te maha o te faaruru atu i te hoê huru ohipa faufau i te pae taatiraa ta te mau taata paari i rave i nia ia ratou, maori ra te faaiteraa i to ratou melo taatiraa, te horomiriraa, te hamani-ino-raa aore ra te taatiraa i te pae tino i roto i te fetii iho. Noa ˈtu â ïa e te mau tamahine rii o ratou tei hamani-ino-pinepine-hia nei, teie râ, e 20 e tae atu i te 25 i nia i te hanere o te mau hamani-ino-raa tei nia ïa i te mau tamarii tamaroa.”
Ua papu i te mau taote i te huru ino o teie mau hamani-ino-raa e tae noa ˈtu i to ratou mau tupuraa au ore e te tamau noa. No reira te aniani nei te mau metua e eita anei ta ratou mau tamarii e roohia i taua ati ra; te uiui atoa nei ratou e o vai ïa te mau taata o te nehenehe e hamani ino i ta ratou mau tamarii e tae noa ˈtu i te mau ravea e au no te parururaa ˈtu ia ratou.