AMAGEZI AGASOBORA KUKONYERA EKA
Ninsobora Kukora ki Kakuba Omwana Wange Aba Nayenderezebwa?
Omwana waawe akugambira ngu nibamwendereza ha isomero. N’osobora kukora ki? Oragenda ha isomero ogambire abegesa bafubire ogu arukumwendereza? Rundi orayegesa omwana waawe kurwanisa ow’arukumwendereza? Otakacwiremu ekyokukora banza omanye ebirukukwata ha kwendereza.
Kiki ekinsemeriire kumanya ha kwenderezebwa?
Kwendereza nikitwarramu omuntu kwikara najuma, naswaza rundi nateera mutaahi we akigenderiire nukwo amuleetera kwikara atiinire. Baitu tikirukumanyisa ngu buli murundi omwana waawe bamutwaza kubi rundi bamujuma aba nayenderezebwa.
Habwaki kikuru omanye kwendereza nikitwarramu ki kyonyini: Abantu abamu bakozesa ekigambo kwendereza kumanyisa ekintu kyona omuntu ondi ekyakora rundi ekyabaza kikabaleetera kwehurra kubi n’obukiba kitali ky’amaani. Baitu kakuba obusonga obutaito obutwara kuba bw’amaani, torukwija kusobora kwegesa omwana waawe kwega kumaraho obutaikiranganiza n’abantu abandi, ekintu ekyarukwija kwetaaga kukora obwarakura.
Omusingi gwa Baibuli: “Otanguhiriza omutima gwawe kubihirwa.”—Omugambizi 7:9.
Ekirukumanyisa ngu: N’obukiraaba ngu obwire obumu nikisobora kukwetaagisa kugira ekiwakora, obwire obundi n’osobora kuleka omwana ayege kugumiisiriza n’okwega kwikara n’abantu abandi.—Abakolosai 3:13.
Baitu kiki eky’osobora kukora kakuba omwana waawe agamba ngu abandi nibaikara nibamwendereza bakigenderiire?
N’osobora ota kumukonyera?
Muhuliirize kurungi. Lengaho kumanya (1) kiki kyonyini ekirukubaho (2) n’ensonga habwaki nibamwendereza. Otanguhiriza kugira ekiwakoraho otakamanyire kiki kyonyini ekirukubaho. Wekaguze, ‘Nihasobora kuba haroho ebindi ebyatangambiire?’ Nikisobora kukwetaagisa kubazaaho n’omwegesa w’omwana waawe rundi n’omuzaire w’omwana arukwendereza omwana waawe.
Omusingi gwa Baibuli: “Anyakugarukamu atakahuliire, buba budomadoma nensoni namberali.”—Enfumo 18:13.
Omwana waawe obworaaba nayenderezebwa, mukonyere kukirora ngu omulingo ayetwazaamu nikisobora kuleetera abarukumwendereza kuleka rundi kweyongera. Ekyokurorraho, Baibuli egamba ngu: “Okugarukamu ebirukworoba kuhindura ekiniga: baitu ekigambo ekyokukayuka kitumbya ekiniga.” (Enfumo 15:1) Amananu gali ngu, kwesasuza arukumwendereza nikisobora kuleetera enyikara kweyongera kusiisikara.
Omusingi gwa Baibuli: “[Otagarurra] obubi obwobubi, nobukwakuba okujuma obwokujuma.”—1 Petero 3:9.
Soborra omwana waawe ngu kutesasuza tikirukumanyisa ngu muceke. Oihireho nikyoleka ngu w’amaani habwokuba taikiriize omuntu ondi kumuleetera kukora ekitahikire. Eki nikyoleka ngu n’asobora kusingura omwenderezi atafookere nkauwe.
Kikuru muno omwana waawe kumanya eki, kukira muno obwarukuba nayenderezebwa kuraba ha mikura y’okubalizaaho. Kakuba agumizaamu nagarukamu arukumwendereza, enyikara eyeyongera kusiisikara, kandi nauwe n’asobora kumalirra afookere omwenderezi! Nahabweki, obwire obumu kirungi omwana waawe atagarukamu arukumwendereza kandi naija kuhika ajwahe abirugeho.
Omusingi gwa Baibuli: “Enku obuzibura omurro gurara.”—Enfumo 26:20.
Omwana waawe n’asobora kwetantara abantu hamu n’ebiikaro nambere asobora kwenderezebwa. Ekyokurorraho, obwarukuba amanyire nambere abantu abamanyirwe kuba abenderezi bali, n’asobora kwetantara kugendayo rundi arabe omuhanda ogundi.
Omusingi gwa Baibuli: “Omuntu omwekengi arora akabi, ayesereka: baitu abatanyina magezi bahinguraho, baferwa.”—Enfumo 22:3.
You might need to talk to your child’s teacher or the other child’s parents
LENGAHO KINU: Konyera omwana waawe kutekerezaaho ebirungi rundi ebibi ebisobora kuruga omu ncwamu eyarakora. Ekyokurorraho:
Kiki ekisobora kubaho kakuba atagarukamu arukumwendereza?
N’obumanzi n’asobora kugambira ow’arukumwendereza kuleka.
N’asobora n’okumunyegerra omu begesa ha isomero.
N’asobora kulengaho kunywana rundi kusekera ow’arukumwendereza?
Ow’arukwendereza kaabe nakikora maiso h’amaiso rundi kuraba ha mikura ey’okubalizaaho, buli nyikara neyahukana. Nahabweki kwataniza n’omwana waawe kuserra omulingo muramaraho ekizibu. Mugambire ngu noija kugumizaamu nomusagika kuhikya obubaraleka kumwendereza.
Omusingi gwa Baibuli: “Enganjani negonza obusumi bwona, mugenziwe ayazairwe habwobujune.”—Enfumo 17:17.