28 ASA
Akaheereza Yahwe n’Omutima Gwe Gwona ‘Obwomeezi Bwe Bwona’
OMUKAMA ASA naasobora kuba yayekangire habw’ekintu eki yarozere. Akarora ihe ery’amaani ery’Abanyaisiyopiya abakaba baizire omu Yuda kumurwanisa. Yahwe akaba aikaire naasindika abantu be omu bulemu emirundi nyingi, baitu bakaba batakatangatangaanaga ihe ly’abanyanzigwa erikaba lirumu abantu baingi nka banu. Ihe linu likaba lirumu abaserikale abarukuhika akakaikuru kamu, baitu ihe lya Asa likaba lirumu abaserikale nka 600,000 bonka. Asa akaba naija ata kutunga obumanzi obw’okurwanisa ihe ery’amaani nk’eri?
Gunu gukaba gutali murundi gw’okubanza ogukaba nigwetaagisa Asa kwoleka obumanzi. Nambere Asa yatandikiire kulema Yuda emyaka ikumi enyuma, akoolekeraho ngu akaba aine omutima nk’ogwa isenkuru, Omukama Daudi. Kusisana na Daudi, Asa na uwe akaba naagonza kusemeza Ruhanga we, Yahwe. N’obwebundaazi, Asa akahuliiriza banabbi ba Yahwe, Odedi na mutabani we, Azaliya. Omukama onu omuto akatunga obumanzi obw’okwihaho ebintu ebibi, abantu ebi baakoraga kurugira kimu omu kasumi nambere Omukama Suleimaani yalekiire kuheereza Yahwe. N’obumanzi, Asa akarwanisa ebikorwa ebibi, nk’abasaija kukora obwamalaaya omu yekaru n’okuramya baruhanga ab’ebisuba.
Asa akamaraho n’ebibi ebyakorwaga omu ka ye. Nyinenkuru arukwetwa Maka akaba aine ekiikaro eky’ekitiinisa habwokuba akaba nyina omukama omu Yuda. Akaba akozere ekisisani eky’orwanju, obundi n’ekigendererwa eky’okukurakuraniza ebikorwa eby’obusiihani omu kuramya. Obwesigwa bwe hali Yahwe bukaba buli bukuru muno, kukira obwesigwa bwe hali eka ye. Akaihaho nyinenkuru ekitiinisa kye eky’okuba nyina omukama kandi yayokya n’ekisisani kye. Habwokuba Asa akasemeza Yahwe omu miringo egi, Ruhanga akaha ihanga lya Yuda obusinge kumara emyaka ikumi. Baitu Yahwe akakoonyera ata Asa, ihe ly’Abanyaisiyopiya obu lyaizire kutaahirra Yuda?
Omukama Asa akarwanisa omuhendo gw’abanyanzigwa ogukyakizireyo obwingi omu Baibuli
Asa obu yalengiire ihe ly’Abanyaisiyopiya omu kihanga, ekintu eky’okubanza eki yakozere kikaba kusaba hali Ruhanga we. Teekerezaaho omulingo abaserikale be baayehuliire obu baamurozere naasaba, naagamba ati: ‘Yahwe, busaho ondi rundi iwe wenka okujuna, hali ogu ow’amaani n’ogu atanyina amaani: otukoonyere, ai Yahwe Ruhanga waitu; baitu nitwesiga iwe, kandi omu ibara lyawe numwo twizire okurwana n’ekitebe kinu ekingi. Ai Yahwe, niiwe Ruhanga waitu; otaikiriza omuntu okukusingura.’ Hataroho kugurukyagurukya, esaara ya Asa eyarugire ha mutima ekasemeza muno Yahwe. Yahwe akarora ngu Asa akaba ali nka mutabani w’Omukama Saulo arukwetwa Yonasaani; habwokuba abasaija abo boona bakakyetegereza ngu omuhendo gw’abantu tikiri kikuru hali Yahwe. (1 Sam. 14:6) Omuntu weena obu aba ha rubaju rwa Yahwe omulemi w’iguru n’ensi, aba naakigumiza kimu ngu aine ihe ery’amaani!
Hanyuma Asa akeebembera abantu be omu bulemu. Kiki ekyabaireho? Baibuli ebazaaho abanyanzigwa be eti: ‘Bakahwerekerezebwa Yahwe n’ihe lya Asa.’ Ihe ly’Abanyaisiyopiya lyona likaitwa, hatasigaleho n’omu.
Hanyuma, Asa akagumizaamu naakurakuraniza okuramya okw’amananu. Abantu baingi kuruga omu nganda ikumi eza Isaleeri bakasirimuka omu Yuda nukwo basobole kugarraho okuramya okw’amananu ha yekaru omu Yerusalemu. Asa akakora orusorrokano omu Yuda nambere abantu baaraganiize kuheereza Yahwe n’obwesigwa.
Baitu kandi ebyafaayo bya Asa birumu n’ensobi ez’amaani ezi yakozere. Omukama wa Isaleeri obu yatiinisiriize kutaahirra Yuda, Asa atasabe Yahwe obukoonyezi; oihireho, akaha enguzi omukama wa Siriya nukwo ataahirre Isaleeri. Kandi Yahwe obu yasindikire omurozi rundi nabbi arukwetwa Hanani kuhabura Asa, Asa akakwatwa ekiniga kandi yata nabbi wa Yahwe omu nkomo. Asa obu akaba akuzire omu myaka, akarwara muno, baitu omu kiikaro ky’okuserra obukoonyezi hali Yahwe, akagenda hali abafumu ab’enzaarwa. Nikizooka ngu Asa akaba atakyaine okwikiriza okw’amaani nk’oku akaba aine ha kubanza.
Baitu Ruhanga, ali Ruhanga ow’embabazi enyingi kandi arukukirayo okugumiisiriza. Baibuli ebazaaho obulemi bwa Asa obwamazire emyaka 41 eti: “Baitu omutima gwa Asa gwahikirraga hali [Yahwe] ebiro byona.” Ebigambo ebyatereekereziibwe omwoyo ogurukwera ebirukukwata hali Asa nibitwijukya ngu Yahwe agonza abo abamugonza. Baitu byongera bitugambira ngu titusemeriire kwebwa ebintu Yahwe atukoliire. Obu turaagumizaamu nitumuheereza kandi tukarora ebintu byona ebi aliyo naatukorra, okwikiriza kwaitu hamu n’obumanzi bwaitu nibiija kugumizaamu nibyeyongera kuguma!
Soma Ebyahandiikirwe ebirukumubazaaho:
1 Ekyabakama 15:8-24
2 Ekyebyomubusinge 14:1–16:14
Kuleeta hamu ebiteekerezo:
Miringo ki Asa ei yayolekeremu obumanzi?
Yega Ebirukukiraho
1. Enyomyo ei baaramyaga kikaba nikyo kiki, kandi obwakaiso obuzoirwe nibukigumya buta ngu bamu h’abantu abakaba batali beesigwa hali Yahwe, baaramyaga ruhanga omukazi ou kyakikirraga? (1 Bakam. 15:12, 13; w08 6/1 10 ¶1-5-wcgr) A
Ekisisani A: Asa akaiha nyinenkuru ha kiikaro eky’amaani kandi eky’ekitiinisa kandi yahwerekereza ekisisani kye
Ekisisani A: Asa akaiha nyinenkuru ha kiikaro eky’amaani kandi eky’ekitiinisa kandi yahwerekereza ekisisani kye
2. Nooha asobora kuba akaba ali mutabani wa Hanani omurozi, kandi akeegera ata ha kyokurorraho kya ise eky’obumanzi? (it “Hanani” Na. 2-wcgr)
3. Noobu kiraaba ngu Asa akakora ensobi, kiki eki yakozere ekyayolekere ngu ‘omutima gwe gukaba guhikiriire hali Yahwe’? (1 Bakam. 15:14; w17.03 19 ¶5-6-wcgr)
4. Abaisaleeri tibaakiraga kwokya abantu abafiire. Habwaki Baibuli egamba ngu Asa ‘bakamuhembera omurro ogw’amaani’? (2 Byom. 16:14; w05 12/1 20 ¶5-wcgr)
Ebikaguzo eby’Okwecumiitirizaaho
Ebigambo ebirukugarramu amaani Azaliya ebi yagambiire Asa bikamwekambisa kugarraho okuramya okw’amananu. Ebigambo byawe ebirungi nibisobora bita kukwataho abandi? B
Ekisisani B
Asa akeesiga Yahwe kusobora kusingura ihe ery’amaani, baitu hanyuma akeesiga abantu kusobora kusingura ihe erike muno. Kinu nikitwegesa ki obukirukuhika ha kwesiga Yahwe omu bintu byona ebi tukora? (Nfu. 3:5, 6)
Noosobora ota kwegera ha bumanzi bwa Asa?
Eki Birukunyegesa Hali Yahwe n’Ekigendererwa Kye
Isomo linu nirikwegesa ki hali Yahwe?
Ekyokurorraho kinu nikihikaana kita n’ebigendererwa bya Yahwe?
Kiki eki waakugondeze kukaguza Asa obu alihumbuuka?
Manya na Binu
Obu oraaba noikara omu ihanga nambere hali obugabe obw’okuramya Yahwe, noosobora ota kwegera ha mulingo Asa yakozeseze kurungi akasumi ak’obusinge?
“Kozesa Kurungi Akasumi ak’Obusinge” (w20.09 14-19)
Weetegereze omulingo ekyokurorraho kya Asa kisobora kutugarramu amaani obu kitugumira kwikara tuli beesigwa.