23 DAUDI
Akarwanisa Ekisaija Ekikooto, eky’Amaani
DAUDI akarora ekisaija ekikaba kyemeriire nseeri y’ekihanga kya Era, kandi ekisaija eki kyayetwaga Goliasi. Omusaija ayakwatiraga ekisaija eki eby’okurwanisa, yainganaga abasaija abandi aba buli kiro. Omuntu noobu yarorraga Goliasi hara, akaba ali kisaija kikooto muno. Akaba araihire mita 2.9 (fuuti 9.5) kandi amaani ge gainganainganaga n’obukooto bwe. Kandi abantu abarukukira obwingi obu baamuroraga, baayehurraga nk’abataito muno kandi nk’abataine maani. Baitu Daudi obu yarozere Goliasi, akamurora omu mulingo ogundi, ekyamukoonyiire kuba mumanzi.
Nabbi Samwiri, akaba aseeseereho Daudi amagita kandi yamugambira ngu yaakufookere mukama wa Isaleeri arukuhonderaho. Kuruga obu, omwoyo gwa Yahwe gukatandika kukorra omuli Daudi omu miringo erukuhuniiriza. Kinu kikaleetera abantu kutandika kweta Daudi “omusaija owamani emanzi, omuntu omurwani.” Kiro kimu, ise Daudi, arukwetwa Yese, akamutuma kugenda omu irwaniro, kuroraho bagenzi be abakaba bali omu ihe lya Isaleeri. Kasumi ako, Daudi naasobora kuba akaba atakahikize emyaka 20.
Daudi obu yahikire ha Kihanga kya Era, akarora ihe ry’Abaisaleeri hamu n’ihe ry’Abafirisiiti nseeri y’ekihanga. Abaisaleeri batalengeho naakake kurwanisa Goliasi hamu n’Abafirisiiti, nahabweki amahe g’Abaisaleeri hamu n’ag’Abafirisiiti gakaba galindiriire. Enyikara enu ekaba ikaireho kumara wiiki nyingi. Hanyuma, Daudi akahurra Goliasi naatokera haiguru naajuma Abaisaleeri. Daudi akabiihirwa muno habwokuba omusaija onu omukafiiri akaba naasekeereza Yahwe Ruhanga! Daudi akatandika kukaguza abaserikale bamugambire ebirukukwata hali Goliasi n’ekisembo Omukama Saulo eki aliha omusaija ow’aliita ekisaija eki. Mugenzi wa Daudi omukuru Eryabbu akamucoomera kandi yamukaguza ekikaba kimuleesere. Baitu Daudi akaikara naayekambisa abaserikale.
Ebigambo bya Daudi bakabigambira Omukama Saulo, kandi yatuma beete Daudi. Daudi akalengaho kugarramu amaani Omukama Saulo, kandi yamugambira ngu hatabaho muntu weena ayatiina Goliasi. Daudi akeehayo ‘kugenda kurwanisa Omufirisiiti ogu.’ Ha kubanza Saulo akanga habwokuba akaba akimanyire ngu Daudi naija kwitwa. Baitu Daudi akagambira omukama nkooku Yahwe akaba amusobozeseze kukora ebintu ebirukuhuniiriza, nk’okukwita entale, hamu n’edubu, ebikaba biizire kutaahirra entaama za ise. Nahabweki, Saulo akaikiriza Daudi agende arwane na Goliasi kandi yamuha ekijwaro kye n’empirima ye. Baitu Daudi akaba atamanyiriire kukozesa ebintu ebi, nahabweki, akajuuramu ekijwaro kandi yakozesa omwigo hamu n’omwesuuso gwe.
Daudi obu akaba naarubata omu kihanga, akabanza kwemerra ha kisaaru yakoma amabaale ataano ageekulingiliire kurungi. Hanyuma, Daudi akagenda yairra haihi n’ekirwani eki ekikooto. Goliasi obu yarozere Daudi, yatoka omu iraka erikooto naamusekeereza ati, oizire nambere ndi “nemiigo,” kandi naasobora kuba akaba naamanyisa omwigo gwa Daudi ogu yakozesaaga omu kuliisa. Nikisobora kuba ngu Goliasi atarole omwesuuso, ogukaba gumanyirwe nk’eky’okurwanisa eky’amaani obu gwakozesebwaga omurwani omukugu. Omufirisiiti ogu ‘akakyena Daudi omu baruhanga be’ kandi yamuraganiza ngu omutumbi gwe naija kuguhayo hali ebinyonyi hamu n’ebisoro.
Daudi obu akaba ali nsinganto, akarwanisa ekisaija ekikooto ekyajumire ibara lya Yahwe
Daudi akamugarukamu ati: “Iwe oizire namberendi na busitama, nicumu, nempirima: baitu nyowe nyizire namberoli omu ibara lya [Yahwe] wamahe, Ruhanga wamahe ga Isareri, agogayire iwe.” Enu niyo ensonga habwaki Daudi akaba ali mumanzi. Ateerengesanize na Goliasi. Nahabweki, Daudi akaba naakigumya ngu naija kwita omusaija ogu omukooto muno kandi ngu Abafirisiiti basingurwe omu bulemu.
Daudi akatandika kwiruka kugenda nambere hali Goliasi. Yakwata omu nsaho ye, yaihamu ibaale yaliteeka omu mwesuuso gwe, kandi yatandika kuguzigisa. Nikizooka omu kaire ako, Goliasi akarora omwesuuso, baitu akaba atakyaine eky’okukora. Daudi akalekera ibaale lyateera ha buso bwa Goliasi lyamutaaha muno, lyaburramu. Omusaija ogu omukooto yagwa “hansi ajumaire.” Daudi yairuka yagenda nambere Goliasi ali, yakoma empirima ye kandi yamutemaho omutwe. Nahabweki, ihe ry’Abaisaleeri likaba litakyatiina, lyagenda lyataahirra ihe ry’Abafirisiiti. Ha kiro eki, abantu ba Ruhanga bakatunga obusinguzi obw’amaani. Ekyokurorraho kya Daudi kikakoonyera Abaisaleeri kwoleka obumanzi, kandi kuruga kasumi ako, kiikaire nikikoonyera abandi baingi kuba bamanzi.
Soma Ebyahandiikirwe ebirukumubazaaho:
1 Samwiri 16:13, 18, 19; 17:1-54
Kuleeta hamu ebiteekerezo:
Miringo ki Daudi ei yayolekeremu obumanzi?
Yega Ebirukukiraho
1. Omu baisenkuru Daudi, nibaha abandi abaayolekere obumanzi? (Mat. 1:5, 6; Luk. 3:31-38; w12 10/1 24 ¶3-wcgr)
2. Bwakaiso ki oburukugumiza kimu ngu, ebintu binu bikabaho kwo? (wp16.5 13-wcgr) A
Courtesy ofCollection the Israel Antiquities Authority. Photo © The Israel Museum, by Meidad Suchowolski
Ekisisani A: Ibaale erimazire emyaka 2800 lihandiikirweho ebigambo ebirukumanyisa “Enju ya Daudi”
3. Soborra nkooku obwomeezi bwa Daudi bukaba buli, obu akaba akyali muliisa omuto. (w11 9/1 27 ¶1–28 ¶1-wcgr) B
Todd Bolen/BiblePlaces.com
Ekisisani B
4. Nitukigumya tuta ngu, abantu abandi bakiraga kurabyamu Daudi amaiso? (w21.03 3 ¶6; it “Eryabbu” Na. 4 ¶1-wcgr)
Ebikaguzo eby’Okwecumiitirizaaho
Ekyokurorraho kya Daudi nikisobora kukukoonyera kita kurwanisa . . .
okutiina oku oine? C
Ekisisani C
okwegomba okubi?
Kuba muntu omumanzi nikisobora kita kukwataho abantu abandi? (1 Sam. 17:50-53)
Miringo ki endi ei osobora kwegera ha bumanzi bwa Daudi?
Eki Birukunyegesa Hali Yahwe n’Ekigendererwa Kye
Isomo linu nirikwegesa ki hali Yahwe?
Ekyokurorraho kinu nikihikaana kita n’ebigendererwa bya Yahwe?
Kiki eki waakugondeze kukaguza Daudi obu alihumbuuka?
Manya na Binu
Omu kizina kinu eky’abaana, manya ekyakoonyiire Daudi kuba mumanzi.
Kiki ab’oruganda eki basemeriire kukora obu baraaba nibagonza abantu abandi babatemu ekitiinisa?
“Abasigazi—Nimusobora Muta Kuletera Abantu Abandi Kubesiga?” (w21.03 2-5 ¶1-11)