22 YONASAANI
Akaba Naayetaaga Obumanzi Kusobora Kuba Munywani Omwesigwa
ABASAIJA babiri, bombi bakwasire eby’okurwanisa, batemba orusozi oruraihire nibanguha. Bakaba nibagenda kutaahirra ihe ry’Abafirisiiti erikooto muno. Yonasaani, mutabani wa Saulo Omukama wa Isaleeri ow’okubanza, nuwe akaba ayebembiire. Akaba ahondiirweho omusaija omumanzi ayamukwatiraga eby’okurwanisa kandi ayagarukirwemu amaani habw’ebigambo bya Yonasaani, ebirukugamba biti: “Tikirukulema [Yahwe] okujuna na baingi nobubakuba abake.” Hanyuma y’akasumi kake, Yahwe akooleka ngu Yonasaani akaba ahikire, yakoonyera abasaija abo babiri kwita abaserikale nka 20! Kinu kikarugamu obusinguzi bw’amaani hali abantu ba Ruhanga.
Ekyokurorraho kinu nikyoleka omulingo Yonasaani yayolekere obumanzi obw’embaganiza. Kandi emirundi nyingi, akooleka obumanzi omu bwomeezi bwe. Akaba ali omusaija omwesigwa, kandi kusobora kuba mwesigwa kikira kwetaagisa obumanzi. Yonasaani akaba ali mwesigwa hali ise Saulo, baitu akasumi kakahika Saulo yaruga hali Yahwe, yatandika kukora ebintu ebibi. Habw’ensonga egi, Yonasaani akaba naayetaaga obumanzi kusobora kwebembeza obwesigwa bwe hali Yahwe.
Hanyuma y’emyaka, Yonasaani obu akaba ali haihi kuhikya emyaka 50, akafooka munywani wa Daudi ow’akaba akyali muto. Daudi nubwo akaba yaakaruga kwita Omufirisiiti omukooto muno, arukwetwa Goliasi. Hataroho kugurukyagurukya, Saulo hamu n’abantu boona bakahaisaniza Daudi. Yonasaani akeehurra ata? Atakwatirwe Daudi ihali naakake. Baitu akaha Daudi empirima ye, akasaali, hamu n’omweko gwe, nukwo asobole kubikozesa omu kurwana. Akasaali kakaba kali kisembo eky’omuhendo, habwokuba Yonasaani akaba amanyirwe nk’omukugu omu kurasa obusaali. Noobu kiraaba ngu Yonasaani akaba naakiza Daudi emyaka nka 30, bakarahira, baaraganizangana kwikara bali banywani ebiro n’ebiro, kandi bakalinda okweraga kwabo.
Yonasaani akaba aine kwebembeza obwesigwa hali Yahwe omu kiikaro ky’okwesiga ise
Ha kubanza, Saulo na uwe yaagonzaaga Daudi. Baitu hanyuma y’akasumi kake, akaleka kumugonza yamukwatira ihali lingi. Akaba naanihira Yonasaani na uwe kukora ekintu nikyo kimu. Baitu Yonasaani akaikara ali munywani wa Daudi omwesigwa, noobu kiraaba ngu Yahwe akaba akomere Daudi kuba mukama wa Isaleeri arukuhonderaho. Saulo obu yagambire ngu naagonza kwita Daudi, Yonasaani munywani we akamurwanirra. Eki kikaba nikyetaagisa obumanzi obw’amaani. Noobu kiraaba ngu Saulo akaba akuzire omu myaka, akaba akyali murwani ow’amaani. Kiro kimu, Yonasaani obu yarwaniriire munywani we, Saulo akamuhungurra icumu naagonza kumwita! Icumu litamucumite, baitu eki kikasaaliza muno Yonasaani. Akooleka obwesigwa yagenda hali Daudi, yamugambira ha kigendererwa kya Saulo eky’okugonza kumwita. Kandi Yonasaani akasaba Daudi kurolerra ab’omu ka ye kakuba hagira ekyamubaho.
Daudi akairuka habwokuba Saulo akaba naagonza kumwita. Omukama Saulo akakozesa n’ihe rye kumuhambya, ekyaleetiire Daudi kwikara nairuka naayesereka omu biikaro ebirukwahukana. Yonasaani akeeteeranizaaho ihe eri, kuhambya Daudi? Nitukigumya ngu atakikole habwokuba Baibuli terukukibazaaho. Kiro kimu, Yonasaani akamanya nambere munywani we Daudi akaba ayeserekere, kandi yagendayo kumurora. Habwaki yagenzereyo? Baibuli egamba ngu Yonasaani akagendayo nukwo amukoonyere kweyongera kwesiga Yahwe. Akagambira Daudi ati: “Otatina: baitu omukono gwa Saulo isenyowe tigulikuzora; naiwe oliba omukama wa Isareri, nyowe ndikukuratira ha bukuru.” Kandi hanyuma, buli omu yakwata omuhanda gwe, kandi gunu nugwo gwabaire omurundi gwabo ogw’okumalirra kurorangana.
Hanyuma y’akasumi kake kurabaho, n’obwesigwa, Yonasaani akaba ali hamu na ise nibarwanisa ihe ly’Abafirisiiti kandi abo nubo bakaba bali banyanzigwa baabo bonyini. Saulo akaba afookere muntu mubi muno, kuhika na ha rulengo orw’okukora eby’oburaguzi. Saulo akaba atakyaine emigisa ya Yahwe. Omukama akahutaazibwa muno omu bulemu, kandi yacwamu kweyita. Batabani be basatu, otwaliiremu na Yonasaani, bakafeera omu bulemu ha kiro eki.
Daudi akasaalirwa muno. Akahandiika ekizina eky’empamo naayoleka obusaalizi n’okugonza oku akaba ainiire munywani we ou yagonzaaga muno. Ekizina eki akakyeta “Akasaali.” Nikisobora kuba ngu akaijuka ekisembo Yonasaani eki akaba amuhaire emyaka nyingi enyuma. Daudi akahandiika ati: “Nintuntura habwawe, mugenzi wange [Yonasaani]: Wansemezaga muno muno.” Daudi akalinda ekiragaano eki akaba akozere na Yonasaani. Daudi obu yafookere omukama, akaserra omunyabuzaale wa Yonasaani weena kandi yazoora mutabani we ow’akaba ali mulema. Daudi akatwara omwana ogu arukwetwa Mefibboseesi, yaikara haihi na uwe omu Yerusaalemu, kandi kuruga obu, akaikara naamurolerra.
Soma Ebyahandiikirwe ebirukumubazaaho:
1 Samwiri 13:2, 19-23; 14:1-15; 16:21; 18:1-9; 19:4-6; 20:1-42; 23:16-18; 28:6-8; 31:1-6
2 Samwiri 1:17-27; 9:1-7
Kuleeta hamu ebiteekerezo:
Miringo ki Yonasaani ei yayolekeremu obumanzi?
Yega Ebirukukiraho
1. Abafirisiiti bakaba nubo baha? (w95 2/1 31-wcgr)
2. Ekyahandiikirwe ekiri omu 1 Samwiri 13:21 nikyoleka kita ngu Baibuli ehikire? (w05 3/15 29-wcgr) A
Ekisisani A: Ibaale lya pimu ery’okupimisa
3. Habwaki nikisobora kuba kyagumiire Yonasaani kwambuka kugenda Mikimasi kurwana n’Abafirisiiti? Kiki ekisobora kuba kyakoonyiire Yonasaani kukikora? (it “Mikimasi” ¶4-wcgr) B
Todd Bolen/BiblePlaces.com
EkisisaniB: Ekiikaro nambere Yonasaani asobora kuba yayambukiire kugenda kurwana n’Abafirisiiti
Ekisisani B: Omuhanda omutaito ogusobora kuba nigugenda Mikimasi
Todd Bolen/BiblePlaces.com
4. Kiki Daudi eki yakozere kusobora kulinda okweraga oku akaba akozere okw’okurolerra abanyabuzaale ba Yonasaani? (it “Mefibboseesi” Na. 2 ¶1-wcgr)
Ebikaguzo eby’Okwecumiitirizaaho
Yonasaani akeebembeza kwesiga Yahwe omu kiikaro ky’okwesiga Saulo. Nyikara ki ezisobora kutwetaagisa kwesiga muno Yahwe, kukira kwesiga abantu abandi? C
Ekisisani C
Enkoragana ya Yonasaani na Daudi neetwegesa ki obukirukuhika ha . . .
banywani?
bwebundaazi?
bwesigwa?
Miringo ki ei osobora kwegera ha bumanzi bwa Yonasaani?
Eki Birukunyegesa Hali Yahwe n’Ekigendererwa Kye
Isomo linu nirikwegesa ki hali Yahwe?
Ekyokurorraho kinu nikihikaana kita n’ebigendererwa bya Yahwe?
Kiki eki waakugondeze kukaguza Yonasaani obu alihumbuuka?
Manya na Binu
Kiki ekyaleetiire Yonasaani na Daudi kuba banywani nfenanfe, kandi na itwe nitusobora tuta kuba n’abanywani nka banu kasumi kanu?
Koonyera abaana baawe kwetegereza ebyabaireho n’amasomo basobora kwegera hali Yonasaani.
“Yonasaani” (Ekicweka ekiri ha mukura ekirukubazaaho omuntu ow’omu Baibuli-E)