15 NAUME NA RUUSI
Bakakoonyerangana omu Busumi Obugumangaine
NAUME akahikwaho ebizibu bingi omu bwomeezi bwe. Enjara nyingi obu yagwire omu ihanga lya Isaleeri, iba akacwamu kwiha eka ye omu Beterehemu yagitwara omu nsi ya Mowabbu. Obwire bukahika, iba Naume yafa kandi yamusigira abaana b’obwojo babiri omu nsi ya Mowabbu. Hanyuma, abatabani bakaswera abaisiki ba Mowabbu abakaba batarukuramya Yahwe. Obu haarabireho emyaka nka ikumi, akahikwaho ekintu ekibi muno: Batabani be boona bakafa kandi bakaba batakazaire abaana. Nahabweki, Naume atagarukire ha kufeerwa iba wenka, baitu akafeerwa na batabani be babiri, kandi akaba ataine kunihira okw’okutunga abaijukuru.
Naume akeehurra atakyaine nsonga yoona eyaakumuleetiire kwikara omu Mowabbu, nahabweki akacwamu kugarukayo omu Beterehemu, kandi orugendo oru rukaba nirwija kumutwarra nka wiiki emu. Bakaamwana be Ruusi na Orupa, bakacwamu kugenda na uwe. Baitu Naume akaba atarukugonza kubatwara babe hara n’ensi y’owabu hamu n’abanyabuzaale baabo. Obundi akateekereza ngu kikaba nikiija kubafeereza omugisa ogw’okwongera kuswerwa n’okuzaara abaana. Habwokuba Naume akaba aine embabazi kandi atarukwefaaho wenka, akateererra Ruusi na Orupa kugaruka hali baanyinabo. N’obumanzi, Naume akaba acwiremu kugenda wenka. Orupa akarra baitu yagarukayo owabu, na Ruusi akarra baitu uwe yaikara na Naume.
Ruusi akagambira Naume ati: “Otanyesengereza okukuleka, . . . baitu nambere ogenda, nuho ndigenda; nambere ogonya, nanyowe nuho ndigonya: abantu bawe nibo baliba abantu bange, na Ruhanga wawe nuwe aliba Ruhanga wange: Nambere olifera, nuho ndifera, kandi nuho ndizikwa.” Omukazi onu omwesigwa kandi omumanzi akaba acweriiremu kimu kufoora Ruhanga wa Naume, Yahwe, Ruhanga we.
Abakazi babiri abakaba nibaganya, bakaba baine kugumira obusaasi obw’okufeerwa abantu baabo, baitu bakagarurwamu amaani obu baagarukire omu bantu ba Yahwe
Nahabweki, Ruusi akacwamu kugenda na Naume omu Isaleeri, obu naasigaho ab’omu ka ye, emigenzo y’owabu, hamu na baruhanga be aba Mowabbu. Obu baahikire omu Beterehemu, abakazi abamu bakahunirra muno habw’omulingo Naume akaba naazookamu. Akabagambira ngu akaba naasaasa muno habwokuba Yahwe akaba amwihireho buli kimu kyona. Ebigambo bya Naume nibisobora kuba byasaaliize Ruusi habwokuba akaba asigireho buli kimu kyona kumukoonyera, baitu Baibuli tekibazaaho. Oihireho, Ruusi akatandika kukomakoma ebyokulya abagesi ebi baasigaga omu misiri nukwo bisobole kubakoonyera, uwe na Naume.
Omusaija omuguuda arukwetwa Bowaazi, mutabani wa Rahabbu akarora Ruusi naakora n’amaani omu musiri. Omusaija onu ow’okuhikirra, akamuseruliirizaaho. Akeetegereza nkooku Ruusi akaba akozere n’amaani kukoonyera Naume. Akasiima Ruusi habw’okucwamu kwesiga Yahwe kubarolerra, uwe na Naume. Kandi akaragira n’abakozi be abasaija kutamutwaza kubi.
Kiro eki, Ruusi akagambira Naume nkooku Bowaazi amutwaizeege omu mulingo ogw’embabazi kandi eki kikasemeza Naume. Naume akateekereza ngu Bowaazi akaba naasobora kuswera Ruusi. Bowaazi akaba ali munyabuzaale wa iba Naume, kandi Ebiragiro bya Ruhanga byagambaga ngu, kakuba omukazi afeerwa iba atakazaire omwana omwojo, akaba naasobora kwongera kuswerwa omunyabuzaale wa iba. Omu mulingo ogu, akaba naasobora kuzaara omwana w’obwojo ow’akaba naija kwikazaaho ibara ly’ekika ky’ogu ayafiire hamu n’obugwetwa. (Bir. 25:5, 6) Naume akasoborra Ruusi ebintu ebi akaba asemeriire kukora.
Ruusi akaikiriza kukora Naume eki yamugambiire, noobu kiraaba ngu kikaba nikizooka nk’ekintu ekihyaka hali uwe kandi ekirukutiinisa. Kiro eki, omu bwire bw’ekiro, Ruusi akagenda omu kiikaro eky’okuhumurramu nambere abasaija bakiraga kubyama haihi n’entuumo y’engano ei baabaga bagesere. Ruusi akagenda mpora-mpora yasuukura ebigere bya Bowaazi, yabyama haihi na uwe. Bowaazi obu yaimukire, n’obwebundaazi, Ruusi akamwijukya Ekiragiro kya Ruhanga n’omulingo kikaba nikihikirra hali uwe. Omusaija ogu ow’embabazi naasobora kuba yakyetegeriize nkooku Ruusi akaba atiinire. Obumanzi bwa Ruusi n’okugonza okutalekera oku akaba ainiire Yahwe n’ab’omu ka ye, bikaleetera Bowaazi kurora obu kiraaba nikisoboka, kukora Ruusi eki akaba naamunihirramu.
Ekiro ekyahondiireho, Bowaazi akagenda hali abakuru omu Beterehemu, kandi yakora buli kimu kyona kusigikirra ha kiragiro kya Ruhanga. Akaswera Ruusi kandi obwire bukahika baazaara omwana omwojo. Naume akagonza muno omwijukuru we Obbedi, kandi Omukama Daudi akaruga omu ruzaaro rw’omwana ogu. Hanyuma y’okurabaho emyaka nyingi, oruzaaro oru rukarugamu Masiya! (Mat. 1:5, 6, 16) Yahwe akaha Naume na Ruusi omugisa habw’okwoleka obumanzi!
Soma Ebyahandiikirwe ebirukubabazaaho:
Ruusi 1:1–4:22
Kuleeta hamu ebiteekerezo:
Miringo ki Noami na Ruusi ei baayolekeremu obumanzi?
Yega Ebirukukiraho
1. Habwaki enteekaniza ey’Abaisaleeri abanaku, ey’okugenda omu misiri kukomakoma ebyokulya ebisigaire hanyuma y’abagesi kugesa, ekaba eri y’embaganiza? (ia 39 ¶23, obugambo obuli hansi-wcgr) A
Ekisisani A
Ekisisani A
2. Habwaki nitusobora kugamba ngu Ruusi atagende hali Bowaazi n’ekigendererwa ky’okuteerana na uwe? (ia 47 ¶17-18-wcgr)
3. Bowaazi kweta Ruusi “mwana wange” nikitwegesa ki? (Rus. 2:8; w16.11 3-wcgr)
4. Kwahukanaho n’omusaija arukwetwa Nanka, Bowaazi akooleka ata ngu tarukwegondeza wenka obu yaikiriize kuswera Ruusi? (w23.03 14) B
Ekisisani B
Ebikaguzo eby’Okwecumiitirizaaho
Ekyokurorraho kya Ruusi eky’obwekambi n’okuba muntu arukusiima, nikitukoonyera kita obu turukuba twine ebizibu omu by’entaahya? C
Ekisisani C
Naume obu akaba ahoirwemu amaani, Ruusi akamukoonyera kugumiisiriza. Kiki eki turukwegera hali Naume obukirukuhika ha kwikiriza obukoonyezi kuruga hali abantu abandi? Kiki eki turukwegera hali Ruusi obukirukuhika ha kugarramu abandi amaani?
Miringo ki endi ei tusobora kwegera ha bumanzi bwa Naume na Ruusi?
Eki Birukunyegesa Hali Yahwe n’Ekigendererwa Kye
Isomo linu nirikwegesa ki hali Yahwe?
Ekyokurorraho kinu nikihikaana kita n’ebigendererwa bya Yahwe?
Kiki eki waakugondeze kukaguza Naume na Ruusi obu balihumbuuka?
Manya na Binu
Masomo ki agarukukwata ha kugonza okutalekera aga turukwega kuruga omu kitabu kya Ruusi, kandi nitusobora tuta kugateeka omu nkora?
“Mugumizeemu Nimwolekangana Okugonza Okutalekera” (w21.11 8-13)