“A vana i tshomba yi tako hi ka Jehovha”

ZVINI zvi tako maalakanyweni ya wena loku uzwa gezu “tshomba”? Kuzvilava u alakanya mali, petso kutani nchumu wa lisima wa laha lixakeni u siyelweko hi ciro ca ngango u ci randzako nguvhu. Kani cilo muni u nyikilweko, a tshomba ya lisima niku handle ko kanakana u lava ku yi hlayisa khwatsi.

A Bhibhiliya gi wula ku a vana i “tshomba yi tako hi ka Jehovha”. (Lis. 127:3) Kunene, a vapswali va nga maKristu va wona vana vabye kota zvinyikiwo zva lisima nguvhu zvi tako hi ka Papayi wabye wa le tilweni niku va lava ku maha zvontlhe va zvi kotako kasi va vhikeleka, ni ku hlayiseka hi tlhelo ga nyama, ni ga maalakanyo ni ga moya.

Hambulezvo, a ya hava hi ku a vapswali vo kari a va woni vana vabye kota tshomba yi tako hi ka Nungungulu. (Isa. 49:15; 2 Tim. 3:1-3) A vokari mbuyangwana va zvi lava nguvhu a ku hlayisa vana vabye kanilezvi a va zvi koti hi kota ya zvikarato zvo hambanahambana. Hi zvihi a zvikarato zvo kari zvi tsandzekisako vapswali a ku hlayisa vana vabye? Zvini lezvi Jehovha a zvi rindzelako ka vapswali? Niku a vapswali va nga maKristu va nga maha yini kasi zvi va fambela khwatsi ntirweni wa ku wundla vana?

ZVIKARATO

Ku kurumetiwa hi maxaka ni van’wani. Ka matshamu man’wani, a vapswali lava va nga ni vana vo tala va kombisiwa nguvhu cichavo lomu mugangeni. Hikwalaho, a tikazali ti nga ha kurumetiwa a kuva ni vana vo tala hi maxaka kutani vaakelani, kuzvilava va ku hundza lava va nga va kotako ku va hlayisa.
Kukarateka hi zva mandziko. Ka matiko lawa ku fako nguvhu a zvivanana hi kota ya ku ngagi khwatsi, mababyi ni ku vhumaleka ka zvipitali, a tikazali to kari ti pswala vana vo tala kasi ku hambu loku a vokari vafa ku sala van’wani va to kula va maha vanhu va hombe. A tikazali tin’wani ti nga hlawula kuva ni vana vo tala kasi ku loku vona vapswali va khosahala va kuma va ku va hlayisa. Lezvo zvi maheka nguvhu ka matiko lawa a mufumo wu kalako wu nga khataleli a zvikhosana.
Loku zvi nga koteki a ku vhikela nyimba. Ka matshamu man’wani, a tikazali to kari zva ti karatela a ku kuma zvilo zvi tiriselwako a ku vhikela nyimba. A tikazali tin’wani ti chava ku a zvilo lezvo zvi tiriselwako ku vhikela ku a sati a nga xuri nyimba zvi nga kati. A tin’wani a ti zvi koti ku xava zvilo lezvo hakuva zva dhura nguvhu.a

ZVINI LEZVI JEHOVHA A ZVI RINDZELAKO KA VAPSWALI?

I ngango wu hlakanako lomu parki. A papayi wa kona i ingisela khwatsi a nhanyana wabye laha a ti phofulako; a mamani wa kona i bela bhola ni mufana wabye. — Ti nyike cikhati ca ku tshama ni n’wana mun’we ni mun’wani

Khatalelani zvilaveko zva vana va n’wina. Jehovha i nyika vapswali a ntiro wa ku khatalela a zvilaveko zva nyama zva vanana vabye. I rindzela ku a vapswali va tira kasi va kota ku kuma zvakuga, ni tinguwo, ni yindlu ya ku tshama ka yona ni vana vabye. Jehovha i rindzela kambe lezvaku a vapswali va gondzisa vana vabye. Hikwalaho, a vapswali va nga maKristu a va tsiki vana vabye va ya gondza kule. Kanilezvi va tshama ni vana vabye kala va kula kasi va kuma gondziselelo yi faneleko ni ku va khatalela, lezvi zvi to maha ku va tizwa na va vhikelekile ni ku randziwa. Hambulezvo, Jehovha wa ringanisela; a nga rindzeli ku a vapswali vava vanhu vo ganya. Phela Jehovha i hlawulile a vanhu va zvigingi, kanilezvi va zvisiwana, lezvaku va wundla N’wana wakwe wo randzeka. — Mat. 13:55, 56; Luka 2:24.

Tshinya ga nayo ga Bhibhiliya: “Kunene, loyi a nga hlayisiko lava va nga vakwe, nguvhunguvhu a va ngango wakwe, i kanetile kukholwa niku i bihile ku hundza loyi a nga kholwiko.” — 1 Tim. 5:8.

Jehovha wa zvi zwisisa lezvaku a vapswali va nga tshuka va lava ku vhuniwa hi tlhelo ga nyama laha va yako va khosahala. Hi lisine, a yin’we ya tindlela ta ku a vana va dzundza a vapswali vabye ku maha malulamiselo ya ku va kuma lezvi zvi lavekako loku va khosahele. (Ekso. 20:12; 1 Tim. 5:4) Hambulezvo, Jehovha wa tsaka loku a vapswali va ehleketa nguvhu hi lezvi va to va hlayisisa zvona a vana vabye na ku nga hi ku ehleketa hi ku a vana va hina va ta hi khatalelisa kuyini loku hi khosahele. — 2 Kor. 12:14.

Va gondzise ku va tiva Jehovha. A vapswali va nga maKristu va na ni ntiro kambe wa ku gondzisa a vana vabye a ku randza Jehovha ni ku mu khozela. Ka Jehovha, lowo hi wona nchumu wa lisima lowu a vapswali va nga gondzisako vana vabye. — Dhewu. 6:6, 7.

Tshinya ga nayo ga Bhibhiliya: “Simamani ku wundla [vana va n’wina] hi kulaya ni gondziselelo ya Jehovha.” — Efe. 6:4.

JEHOVHA I LAVA KU ZVI KU FAMBELWA KHWATSI

I kazali yi bhulako, laha phambeni na ku hi ni Bhibhiliya gi vhulilweko. — Bhulani na ka hi mahlweni a ku i vana vangani mu tova navo

Zvi mahele makungo. Loku u xuva a kuva ni vana, ehleketa khwatsi hi ciyimo ca wena. Hi cikombiso, u tava ni mali yo ringana ya ku xava zvakuga, ni tinguwo ni ku gondzisa a vanana vo tala? Loku u wona ku mu nga ta zvi kota, bhula ni nuna kutani sati wa wena kasi mu wona ku mu nga hungula a ntsengo wa vana kasi ku lava mu to boha ku pswala mu zvi kota ku va wundlisa lezvi Jehovha a zvi lavisako zvona. Kunene, Jehovha wa zvi zwisisa ku a zvi koteki ku maha makungo ya zvontlhe wutomini. (Mutsh. 9:11) Kanilezvi i ta katekisa a kutikarata ka n’wina kasi zvi mu fambela khwatsi kota vapswali.

Matshinya ya milayo ya Bhibhiliya: “A makungo ya loyi a ti tsitsiritako ma ta humelela, kanilezvi vontlhe lava va matloti va ta maha zvisiwana.” — Mav. 21:5.

“Himani cikari ka n’wina wa ku loku a lava ku aka likhokhola a nga rangiko hi ku tshama hasi a hlayela ntsengo, kasi ku wona lezvaku i nazvo zvontlhe zvi lavekako kasi ku yi mbheta ke?” — Luka 14:28.

Rangisa Jehovha laha ngangweni wa wena. Vhuna ngango wa wena lezvaku wu rangisa a ku tirela Jehovha. Loku u sina u hi ni vanana, ti yimisele a ku vhuna mun’we ni mun’wani lezvaku a randza Jehovha. Va vhune ku va demba ndleve va tlhela va vhuneka mitlhanganweni. Mahani wukhozeli ga ngango vhiki ni vhiki. Gondzisa vana va wena a ku chumayela. U nga vhiki a wutihlamuleli ga wena kota mupswali hi ku nyikela vana va wena va wundliwa hi tinhondzo tabye kutani gin’wani xaka. A ku wundla vanana kasi va kula va randza Jehovha zvi teka cikhati niku zvi lava kutikarata, kanilezvi a mabhindzu ya kona ya hombe nguvhu.

Tshinya ga nayo ga Bhibhiliya: “A ndzi na litsako la hombe lo hundza leli: la kuzwa lezvaku a vana va mina va simama ku famba lisineni.” — 3 Joh. 4.b

Tsumba Jehovha. Kani u lomu ko ehleketa hi ku wumba ngango kutani u sina u hi ni vana, tiyiseka ku a milayo ya Jehovha ya lisima nguvhu a ku hundza mudhawuko wa wena.

Mifota: 1. Vapswali va tshamileko ni cifanyana cabye va ingisela mutlhangano. A n’wana wabye i tlakusile woko kasi ku hlamula. 2. I ngango wu chumayelako zvin’we. A papayi wa kona i tira ni cinhanyetana cabye kuveni a mamani wa kona i tira ni vanana lava van’wani va vambiri va vatsongwani. — A ku khatalela zvilaveko zva moya zva vanana zvi lava cikhati ni kutikarata

Loku u boha ku nga pswali a vana vo tala, tiyiseka ku Jehovha a nga ta ku tsika hambu loku u khosahele. U nga tsiki munhu a ku kucetela a ku wona a vana va wena kota “peceni”. U nga tshuki u chava ku u nga ta mu kuma wa ku ku hlayisa. Jehovha i tsumbisa ku ku khatalela niku contlhe cikhati wa tatisa a zvitsumbiso zvakwe. — Jox. 23:14.

Matshinya ya milayo ya Bhibhiliya: “Tsumba Jehovha hi mbilu ya wena yontlhe; u nga tsumbi a kupimisisa ka wena n’winyi. Mu alakanye tindleleni ta wena tontlhe, yena i ta lulameta a tisoko ta wena.” — Mav. 3:5, 6.

“Ndzi wa hi jaha, makunu ndzi khosahele, kanilezvi a ndzi se tshuka ndzi wona a wakululama na a tsikilwe, ne hambu a vana vakwe na va kombela pawa.” — Lis. 37:25.

“Simamani ku lava a Mufumo ni kululama kakwe kuranga, zvontlhe a zvilo lezvi zvin’wani zvi ta engetelwa ka n’wina.” — Mat. 6:33.

A vana zvinyikiwo zva lisima lezvi Jehovha a nyikako a vapswali. Jehovha a ngo ku tsaka loku a wona tikazali ta maKristu na ti wundla vana kota lezvi a zvi lavisako zvona! Hi lirandzo, ti khatalela vana va tona hi tlhelo ga nyama, ga maalakanyo ni ga moya. A cin’wani kambe, ti boha ku i vana vangani ti to pswala, niku hi ku tsumbeka ti rangisa a zvileletelo zva Jehovha na ku nga hi mudhawuko. A cikhati ti mahako lezvo, a tikazali ta maKristu ti komba ku a vana va tona zvinyikiwo zvo hlawuleka, a “tshomba yi tako hi ka Jehovha”.

A va ti layi

A ku a vapswali va xaniseka loku va hlawula a ku nga pswali vana votala? A mhaka leyi ya karata a vapswali ka matshamu yo tala lawa ku nga ni wusiwana ga hombe. Wona lezvi a tihloko ta mingango to tsumbeka ti nga ka matiko yo kari ma nga ni wusiwana ti wulako hi mhaka leyi.

A van’wani va ku kurumeta kuva ni vana vo tala?

“Ina, hambu hi lomu bandleni. A kazali yo kari, yi te: ‘Hikuyini mu nga ni n’wana mun’we basi? Lomu Afrika, loku u hi ni n’wana mun’we basi zvo khwatsi hi loku u nga hi na n’wana. Loku u hi ni vambiri, zvo khwatsi hi loku u hi mun’we basi.’ Hambu andzhako ka ku pswala a cinhanyetana ca hina ca wumbiri, a va nyimangi ku hi kurumeta.” — Jeremias

Wa yimisana ni zvikarato wutomini hi kota ya lezvi u nga hlawula a ku ngavi ni vana vo tala?

“Ahihi, a hi kumani nazvo. Lezvi hi kalako hi nga hi na vana vo tala, mina ni sati wa mina, ha zvi kota ku khatalela zvilaveko zva hina zva nyama niku a ca lisima ka zvontlhe hi ku ha zvi kota ku khatalela zvilaveko zva hina zva moya. Ndzi wundlilwe ka ngango wu nga hi ni vanana vo tala, hikwalaho, ndzi wonile zvikarato zvo tala lezvi papayi na mamani va nga kumana nazvo kasi ku hi hlayisa ni ku hi gondzisa.” — Jeremias

A vana va n’wina va ti zwisa kuyini hi ciboho leci mu ci mahileko?

“A vana va hina va tsaka niku va zvi wona ku a va kumani ni zvikarato zvo tala a ku fana ni van’wani vanana lava a vapswali vabye zvi va karatelako ku va hlayisa hi kota ya lezvi va nga ni vana vo tala.” — Filipe

“A vanana va hina va kulile na va tsakile hakuva va wa tizwa na va hlayisekile ni ku randziwa. Hi wa tshamela ku ramba vamakabye va mu randzako nguvhu Jehovha va tlhela va hi vekela cikombiso cinene niku va no hi kuca ku ti vekela mixuvo ya moya. Nyamutlha ha wona mihandzu ya kutikarata ka hina.” — Carlos

Mu vhunekisa kuyini hi kuva mu hlawulile ku ngavi ni vana vo tala?

“A ciboho ca hina ci mahile ku hi zvi kota ku khatalela ngango wa hina hi tlhelo ga nyama. Ku hundza malembe manharu na ndzi mbhelelwe hi ntiro wu nga holela khwatsi. A zvi hi karatelangi a ku yimisana ni ku kucica ka ciyimo hakuva hi wa hi vatsongwani laha ngangweni niku zvi wa nga lavi mali yo tala kasi hi ti khatalela.” — Jeremias

“A ciboho ca hina ci hi vhumelele a ku khatalela a vana va hina hi tlhelo ga nyama ni ga moya. Hi wa zvi kota a ku ya tira ka matshamu lawa ku nga hi ni cilaveko ca hombe. Zvi wa hi olovela a ku khatalela a zvilaveko zva n’wana mun’we ni mun’wani wa hina. Vontlhe a vana va hina va tirela Jehovha niku va hlota tindlela ta ku mu mahela zvotala.” — Lenadi

Zvini u nga wa ta tsakela ku byela vapswali van’wani?

“Ndzi wonile ku lezvi a Lisimu 34:10b li wulako lisine, zvaku: ‘Lava va hlotako Jehovha va nga ta vhumala nchumu wa wunene’. Jehovha i hi nyika zvontlhe hi zvi lavako, mina ni ngango wa mina.” — Rafael

a A kazali yin’we ni yin’wani hi yona yi bohako ku i vana vangani yi to pswala, hi rini yi tova navo niku yi ta tirisa a ndlela yo kari yi nga bhoxiko nyimba yi to wonelela ku a sati a nga xuri nyimba kutani ahihi. A nga kona a faneleko ku va lamula hi zviboho zvabye. (Rom. 14:4, 10-13) A cin’wani kambe, a maKristu ma chadhileko a ma rivali a wusungukati gi nga ka 1 Va Le Korinte 7:3-5.

b Hambu lezvi ka ku a vanana va kumbukiwako ka vhesi legi vapizani va nga maKristu, a vapswali vonawu va nga ti zwisa lezvi Johani a nga ti zwisa zvona hi vana vabye va tirelako Jehovha.