Loku mu hi ni mawonela yo hambana

A ku lava zvilo zvo hambana, mikhuwo yo hambana zvi nga tshuka zviva cikarato ka nuna ni sati. Kanilezvi ku na ni timhaka tin’wani ti nga ni wukheta nguvhu, to kota ku:

• Cikhati muni hi to ci mbheta ni maxaka

• Hi ta yi tirisisa kuyini mali

• Hi pswala vana kutani hi nga pswali

Zvini u nga mahako loku u hi ni mawonela yo hambana ni ya nuna kutani sati wa wena?

• Lezvi u faneleko ku zvi tiva

• Lezvi u nga mahako

Lezvi u faneleko ku zvi tiva

A kuzwana a zvi wuli ku fana. Hambu a nuna ni sati lava va zwanako nguvhu, a hi contlhe cikhati va tova ni mawonela yo fana, hambu ka timhaka ta hombe.

“Mina ndzi wundlilwe ka ngango wu boheneko nguvhu. Kumbheleni ka vhiki, hi wa tshama hi hlakana na vakokwani va mina, na va tio, na va tia, ni va primo. Kanilezvi seno ka nuna wa mina va wa nga tolovelangi ku maha zvilo hi ngango. Hikwalaho, hi na ni mawonela yo hambana xungetano hi cikhati hi faneleko ku mbheta ni ngango kutani ku bhula ni maxaka ma hanyako kule na hina.” — Tamara.

“Mina ni sati wa mina, hi kulile na hi hi ni mawonela yo hambana xungetano hi matirisela ya mali. Ka tihweti to sangula andzhako ka loku hi chadhile, hi holovile zvikhati zvo kari hi kota ya lezvo. Zvi lavile ku hi tshama hasi makhati yo tala hi bhula kasi hi lulamisa cikarato leci.” — Tyler.

A zvikarato zvo kari, a zvi lulamisiwi hi kuva munhu wo olova wo kala ku karatisa zvilo. Hi cikombiso, u ta kuyini loku a mun’we wa vapswali va nuna kutani va sati wa wena a babya, a lava ku khatalelwa? Kutani zvini u to maha loku a nuna wa wena kutani sati wa wena a lava vana, kanilezvi wena na u nga va lavi?a

“Mina ni sati wa mina, hive ni mabhulo yo leha nguvhu xungetano hi mhaka ya kuva ni vana. Kanilezvi ka masikwana lawa a sati wa mina i ehleketa nguvhu hi zvona niku a mawonela ya hina maya ma hambana nguvhu. A ndzi yi woni a ndlela yaku hi zwanana ka mhaka leyi.” — Alex.

A kuva ni mawonela ya kuhambana a zvi wuli ku mu fanele ku tlhatlha wukati. A titlhari to kari ka mhaka leyi, ti wula lezvaku loku u nga zwani ka mhaka yo kari ya lisima ni nuna wa wena kutani sati wa wena, u fanele ku maha ni cihi ci kotekako kasi a mawonela ya wena ma tira — hambu loku zvi lava ku u tlhatlha wukati. Kanilezvi a ku zvi mahisa lezvo zvi nyika nguvhu lisima a kutizwa ka wena niku a zvi ci nyiki lisima a cifungo leci u ci mahileko mahlweni ka Nungungulu, ca ku namarela ka nuna kutani sati wa wena hambu ko humelela ni yini.

Lezvi u nga mahako

Ti yimisele a ku tatisa a cifungo ca wena ca wukati. Loku u ti yimisela a ku tatisa a cifungo ca wukati ga n’wina zvi ta mu vhuna ku mu tira hi ntlawa mulwa ni cikarato na ku nga hi kulwa hi ca ka n’wina.

Tshinya ga nayo ga Bhibhiliya: “Lezvi Nungungulu a zvi tlhanganisileko, zvi nga hambanisiwi hi munhu.” — Matewu 19:6.

Hlayela ntsengo. Hi cikombiso, a hi zvi veke laha kaku a mun’we wa n’wina i lava kuva ni vana kanilezvi loyi mun’wani a nga zvi lavi. Ku na ni zvilo zvo tala mu faneleko ku chela kota hi zvona, a ku patsa ni:

• Ku tiya ka wukati ga n’wina.

  A wukati ga n’wina gi nga zvi kota ku timisela stress ca ku engeteleka ca ku wundla n’wana?

• Wutihlamuleli ga kuva vapswali.

  A kuva vapswali zvi patsa zvotala. A hi ku mu nyika zvakuga, ni tinguwo ni ka ku tshama kona basi.

• Mali u nga nayo.

  Xana wa zvi kota kuva ni kuringanisela laha ka ntiro wa kutihanyisa, ngango ni mitiro yin’wani?

Tshinya ga nayo ga Bhibhiliya: “Himani cikari ka n’wina wa ku loku a lava ku aka yindlu a nga rangiko hi ku tshama hasi a hlayela ntsengo”. — Luka 14:28.

Ehleketa hi zvontlhe zvi patsekako ka mhaka leyo. Zva koteka a ku lulamisa a timhaka to kari mu kalako ku zwanana ka tona. Hi cikombiso, ka mhaka ya ku lava vana, a nuna kutani sati loyi a kalako a nga lavi vana a nga ti wutisa lezvi:

• ‘Loku ndziku a ndzi lavi ku pswala vana, ndzi lava ku wula ku ndzi nga ta tshuka ndzi pswala kutani ku a ndzi va lavi zvezvi?’

• ‘A ndzi zvi lavi ku pswala vana hi ku ndza kanakana ku ndzi ta zvi kota kuva papayi kutani mamani wa munene?’

• ‘Ndza chava ku a nuna wa mina kutani sati wa mina a ndzi veka hi tlhelo?’

Hi tlhelo gin’wani, a nuna kutani sati loyi a lavako kuva ni vana a nga kambisisa zviwutiso zvo kota lezvi:

• ‘Hi longile a ku rwala a wutihlamuleli ga kuva vapswali?’

• ‘Hi na ni mali leyi yi lavekako kasi ku wundla n’wana?’

Tshinya ga nayo ga Bhibhiliya: ‘A wutlhari ga le hehla . . . ga olova’. — Jakobe 3:17.

Vhumela lezvaku a mawonela ya nuna wa wena kutani ya sati wa wena ma zwala. A vanhu vambiri va nga cuwuka nchumu walowu wa wun’we kanilezvi va wu wona hi ndlela yo hambana. Hi kufanana, a nuna ni sati va nga cuwuka mhaka yaleyi ya yin’we kanilezvi va yi wona hi ndlela yo hambana — hi cikombiso, matirisela ya mali. Kasi mu bhula hi ni yihi mhaka mu nga ni mawonela yo hambana, sangulani hi ku wona lezvi mu zwanako ka zvona.

• Mixuvo muni mu zwanako ka yona?

• Zvilo muni lezvi a mun’we ni mun’wani a wulileko zvi zwalako?

• Kasi mu vhikela wukati ga n’wina, a ku a mun’we wa n’wina kutani n’wentlhe va vambiri mu nga cica zvokari kasi mu zwananisa mawonela wontlhe ya mambiri?

Tshinya ga nayo ga Bhibhiliya: “A mun’we ni mun’wani a nga ti laveli zva yena basi, kanilezvi i wa lave lezvi zvi to vhuna mun’wani munhu.” — 1 Va Le Korinte 10:24.