11-17 KA MAIO WA 2026
LISIMU 7 Jehovha, ntamu wa hina
Tsumba Jehovha, a Mufumeli wa Hombe wuakweni gontlhe
“Jehovha, hi wena wece u Tlakukileko ku Hundza Vontlhe misaveni yontlhe.” — LIS. 83:18.
LEZVI HI TO GONDZA
A ndzima leyi yi ta tiyisa kutsumba ka hina ka lezvaku Jehovha hi yena Mufumeli wa Hombe wuakweni gontlhe yi tlhela hi yi tiyisekisa lezvaku i ta hi vhuna loku hi kumana ni zvikarato, zvezvi ni cikhatini ci tako.
1. Zvilo muni zvo bayisa zvi nga humelela Joba?
HI CITSHUKETI Joba i no luza zvilo zvo tala — vana vakwe, titshomba takwe a tlhela a babya nguvhu. A ku tsika lezvo, a vanhu vo tala lava va nga mu kombisa cichavo va no mu potsapotsa niku a kutala ka lezvi a “vanghana” vakwe va nga mu byela zvi no mu mbheta ntamu. Hambu a sati wakwe loyi a nga kari a mu randza, i no karateka nguvhu laha ka kuza aku: “Rukatela Nungungulu, ufa!” (Joba 2:9; 15:4, 5; 19:1-3) A zvilo lezvo zvo bayisa nguvhu kuzvilava na zvi mu mahile a nga ha tsumbi a Nungungulu wa lisine, zvi tlhela zvi mu maha a kanakana lezvaku Jehovha wa vhikela lava va mu randzako ni ku mu tirela.
2-3. Loku hi xaniseka, zvini hi nga tshukako hi zvi pimisa niku zvini hi to gondza ka bhuku ga Joba?
2 Kota lezvi hi hanyako ka “zvikhati zva zvikarato, zvo nonoha a ku zvi timisela”, ka zvikhati zvo kari, hinawu hi nga kumana ni zviyimo zvo bindza zvi nga ringako lezvi hi mu tsumbisako zvona Jehovha. (2 Tim. 3:1) Loku hi kumana ni zvikarato zvo landzelana, hi nga mbhela ntamu hi tlhela hi zvi wonisa ku a hi nge zvi koti ku zvi timisela. A zvilo zvo kota lezvi, zvi maha vokari va ti wutisa ku hakunene Jehovha wa khatala hi vona ke?
3 Loku ku hi ku u tshuka u ti zwisa lezvo, u nga mbheli ntamu. Joba i gondzile ku Jehovha a nga tshuki a fularela lava va tsumbekako kakwe. Hinawu hi fanele ku mu tsumba hi kumbhelela a Papayi wa hina wa le tilweni. Kasi hi zvi kota ku tatisa kungo lego, a hi kambisiseni lezvi a bhuku ga Joba gi hi tiyisekisisako zvona lezvaku: Co sangula, hi Jehovha yece a nga Mufumeli wa Hombe wuakweni gontlhe. Ca wumbiri, a Nungungulu wa hina wa ntamu wontlhe a nga wonelela lezvi zvi mahekako lomu tikweni kasi a tiyiseka ku a kungo gakwe ga tatiseka ni ku vhikela vanhu vakwe ka lezvi zvi nga va vangelako mhango hi tlhelo ga nyama ni ku wonha wunghana gabye naye.
SATHANI I NO NGHENA CIKARI KABYE
4. Zvini zvi nga maheka a cikhati leci Jehovha ni tingilozi va nga tlhangene le tilweni?
4 Ka siku go kari, “a vana va Nungungulu wa lisine” va no tlhangana mahlweni ka Jehovha le tilweni. A Bhibhiliya gi wula lezvi: “Sathani yenawu i no nghena cikari kabye”. (Joba 1:6) Legi i khati go sangula lomu ka Bhibhiliya hi kumako a vito “Sathani”. I vitaniwa hi vito lego hakuva i vhukela Jehovha. Jehovha i no vhumela ku Sathani ava kona ka mutlhangano lowo hambu lezvi a nga kala a nga ha hi nandza Gakwe go tsumbeka. Sathani i wa hi nala wa Jehovha, ni tingilozi to tsumbeka zvin’we ni vanhu vontlhe vo tsumbeka. A cikhati leci Jehovha a nga wula magezu ma nga ka Genesisi 3:15, i wo komba ku Sathani i wa nga ha mahi cipandze ca ngango Wakwe wa le tilweni. Hikwalaho, Sathani a nga mahi cipandze ca “wasati”, ku nga ngango wa Jehovha wu wumbiwako hi zvivangwa zva moya lowu wu nga wa ta humesa a “pswalo”.
5. Zvini hi gondzako loku hi kambisisa lezvi zvi nga bhuliwa ka mutlhangano wu mahilweko le tilweni?
5 Jehovha i mahile ku lezvi zvi nga bhuliwa ka mutlhangano lowu wu mahilweko le tilweni zvi tsaliwa lomu ka Bhibhiliya. Lezvi Sathani a nga wula zvi komba ku i bihile nguvhu niku i wulawula mawunwa hi lava va tirelako Jehovha. (Joba 1:9; fananisa na Kuvhululelwa 12:10.) A kuva Jehovha a mahile ku lezvi zvi humeleleko le tilweni zvi tsaliwa lomu ka Bhibhiliya zvi hi tiyisekisa ku i tirisa wuhosi gakwe hi ndlela yo mbhelela ni yo lulama. Zvi komba kambe ku, kota Nyamintamu, i na ni fanelo ya ku yimisa milayo leyi a van’wani va faneleko ku yi landzela.
JEHOVHA HI YENA A YIMISAKO MILAYO
6. Jehovha i kombisile kuyini ku hi yena a nga rangela mutlhangano wu mahilweko le tilweni? (Joba 1:7, 8)
6 Lera Joba 1:7, 8. Jehovha hi yena a nga rangela mutlhangano wu mahilweko le tilweni. I wa zvi tiva ku Sathani i lava ku vhukela Joba. Hikwalaho, i no sangula mutlhangano lowo hi ku wutisa Sathani, aku: “U gi wonile nandza ga mina Joba ke?” Makunu, a hi kambisiseni lezvi Jehovha a nga wa ta gi tirisisa zvona a wuhosi gakwe ga hombe kasi ku vhuna Joba.
7. Hi kuya hi Joba 1:10, 11, zvini lezvi Sathani a nga wula xungetano hi lava va tirelako Jehovha?
7 Lera Joba 1:10, 11. Jehovha hi yena Mufumeli wa Hombe wuakweni gontlhe niku i tirisa wuhosi ni ntamu wakwe hi kuya hi lezvi a zvi wonako na zvi ringana. (Jer. 32:17; Dhan. 4:35) Hambulezvo, Sathani i lumbetile Jehovha lezvaku i tirisa ntamu wakwe hi ndlela ya hava. Hi lisine, i wo wula lezvaku Nungungulu i xavelela vanhu, vo kota Joba, kasi va mu tirela. Sathani kambe i wo wula lezvaku lava va tirelako Jehovha va maha lezvo hi ku fela ku a va katekisa. Zvini lezvi Jehovha a nga boha ku maha?
8-9. I mbhingano muni lowu Jehovha a vekeleko Sathani niku hi kuyini? (Joba 1:12) (Wona ni mufota.)
8 Lera Joba 1:12. Jehovha i vhumelele Sathani lezvaku a ringa Joba. Kanilezvi i no mu vekela mbhingano mahlweni ka tingilozi tontlhe, hi ku wula lezvi: “U nga tlhateki a canja ga wena ka yena [Joba] wutsumbu!” Sathani i wa nga hi na ndlela yin’wani; i no kurumeteka ku ringa Joba kala laha Jehovha a nga zvi vhumelela. Niku zvi tshamisile zvezvo ni nyamutlha. Hi ndlela leyo, Jehovha i no tirisa wuhosi gakwe ni ntamu wakwe kasi ku vhikela Joba ni ku komba lezvaku Yena i Nungungulu wo lulama ni wa lirandzo.
9 Sathani i no zeta, hakuva Joba i no simama ku tsumbeka ka Papayi wakwe wa le tilweni. (Joba 1:22) Hambulezvo, Sathani i wa ha ta simama ku ringa Joba.
Jehovha i tsikile Sathani a mu phikiza mahlweni ka tingilozi tontlhe (Wona maparagrafo 8-9)
10. Hikuyini Jehovha a nga vhumelela ku Sathani a mu ringa kambe Joba? (Joba 2:2-6)
10 Lera Joba 2:2-6. Hi kulandzela, Sathani i no tshingisa zviringo zvakwe kasi Joba a tsika ku tirela Jehovha. Sathani i no wula lezvaku handle ko kanakana Joba i wa ta rukatela Nungungulu kasi a ponisa wutomi gakwe. Kasi ku lulamisa mhaka leyi, Jehovha i no vhumelela Dhiyabho lezvaku a ringa a wanuna loye wo tsumbeka. Kanilezvi ka khati legi kambe, Jehovha i no mu vekela mbhingano, aku: “U nga teki wutomi gakwe!” Sathani i wa nga hi na ndlela yin’wani; i no kurumeteka ku vhumela lezvi Jehovha a nga wula. Ka mhaka leyi kambe, Jehovha i no komba lezvaku hi yena a Tlakukileko ku Hundza Vontlhe, hakuva Sathani a nga zvi kotangi ku maha zvo hundza lezvi Yena a nga mu vhumelele ku maha.
JEHOVHA A MBHETA KUXANISEKA KA JOBA
11. Hi kuya hi Joba 42:10-13, Jehovha i mu chachazelisile kuyini Joba andzhako ka ku mbheta kuxaniseka kakwe?
11 Lera Joba 42:10-13. Laha makunu Joba a nga kombile lezvaku contlhe cikhati i wa ta simama a tsumbekile, Jehovha a nga tsikangi Sathani a simama ku mu ringa. Jehovha i no maha cokari kasi ku nyimisa kuxaniseka ka nandza gakwe go tsumbeka. Ka khati legi kambe, a Muringi a nga vangi ni ntamu wa kucica a ciboho ca Jehovha. Sathani a nga ha vhumelelwangi ku simama a ringa Joba hi kukongoma, a nandza go randzeka ga Jehovha.
12. Nyika cikombiso ca lezvi Jehovha a nga maha ka malandza yo kari yakwe lawa ma tsumbileko ku i na ni ntamu wa ku ma ponisa.
12 Jehovha i kari a tirisa ntamu wakwe kasi ku vhuna malandza yakwe yo tala masikwini lawa yo gumesa. Hi cikombiso, hi 1945, a masochwa ma no kurumeta a 230 wa Vakustumunyu va Jehovha lezvaku va famba pfhuka wo leha nguvhu wu nga hi ni timhango, kusukela paxweni le Alemanya kala bimbini, kasi va ya dawa. Andzhako ka ku yimisana ni ciyimo leco, va no tsala vaku: “Hi yimisene ni zviringo hi cikhati co leha niku hina hi nga pona, zvi wa ku khwatsi hi loku hi no humesiwa hi lomu ndzhimbweni wa ndzilo wu vavamelako, ne na hi nga zwali musi. . . . Kanilezvi hi na ni ntamu hi nyikilweko hi Jehovha.” Va no dayelela hi ku wula lezvi: “Andzhako ka ku huma nkeleni wa tinghala, cilo cin’we basi hi ci kombelelako: ku nga ku hi zvi kota ku tirela Jehovha wutomini ga hina gontlhe. Lowo wu wa tava wona nchachazelo wa hina wa hombe ka yontlhe.” — Fananisa na Dhaniyeli 3:27; 6:22.
13. Zvini lezvi u faneleko ku tiyiseka ka zvona a cikhati leci u kumanako ni zvikarato? (Wona ni mifota.)
13 Hinawu hi nga kumana ni zvikarato wutomini ga hina, lezvi hi ndlela yo kari, zvi nga mahisako ku khwatsi hi no hoxelwa nkeleni wa tinghala. (1 Ped. 5:8-10) Ka zvin’wani zvikhati, hi nga mbhela ntamu hi tlhela hi ti wutisa ku kona a zvikarato zva hina zvi ta mbhela ke. Ka zvikhati lezvo, a ku alakanya lezvi zvi nga humelela Joba zvi nga hi vhuna ku tsumba ku Jehovha i na ni ntamu wa ku mbheta kuxaniseka ka hina — kani i ta ku mbheta zvezvi kutani misaveni yiswa. A nga ta vhumela ku a tiko legi go biha gi hundzisa cikhati leci a ci yimisileko kasi ku gi lovisa, hambu kova hi meneti yin’we basi!
Jehovha i ta fuvisa kuxaniseka ka malandza yakwe yo tsumbeka (Wona paragrafo 13)
JEHOVHA WA MA RANDZA A MALANDZA YAKWE YO TSUMBEKA
14-15. Zvini lezvi Jehovha a lavako ku mahela malandza yakwe yo tsumbeka niku hikuyini? (Joba 14:15) (Wona ni mufota.)
14 Lera Joba 14:15. A Papayi wa hina wa le tilweni i na ni kubohana ka hombe ni lava va tsumbekako kakwe. I va randza nguvhu laha ka ku loku vafa i zvi xuva nguvhu a ku va vhuxa va tlhela va hanya. Hi zvalezvo a to maha kasi ku fuvisa a kubayisa loku hi ku zwako loku hi felwa. — Isa. 65:17.
15 Hambu lezvi Joba a nga simama ku hanya ka tiko gi fumiwako hi Sathani, a matimu yo tsumbeka ma tsalilweko lomu ka Bhibhiliya ma hi vhuna ku tiva ku Jehovha i mu chachazele hi ku mu hanyisa ka wubabyi gakwe ni ku mu nyika man’wani makatekwa yo tala ya ku i wa nga hi nawo kusanguleni. A makatekwa lawo, ma wa hi masemanyana basi ya lezvi Jehovha a to mu mahela cikhatini ci tako. Jehovha i komba lezvaku i lava ku a malandza yakwe yo tsumbeka ma tsaka nguvhu ni ku ti buza hi wutomi. Handle ko kanakana, Jehovha i ta nyika vontlhe lava va tsumbekako kakwe a wutomi go mbhelela paradhiseni, kwalaha misaveni. (Kuv. 21:3, 4) Kota Mufumeli wa Hombe wuakweni gontlhe, i hava a nga mu vhalelako ku maha lezvo. A ku ehleketa hi lezvi Jehovha a to hi katekisisa zvona zva hi chavelela nguvhu a cikhati leci hi yimisanako ni zvikarato zvezvi.
Andzhako ka ku yimisana ni zvikarato, Joba ni sati wakwe va ti buzile hi makatekwa yo tala ma ngata hi ka Jehovha (Wona maparagrafo 14-15)
16. Hi cihi cigelo cin’wani ci hi mahako hi tsumba Jehovha, a Mufumeli Hombe wuakweni gontlhe?
16 Hambu lezvi Jehovha a nga chachazela Joba hi ku a hanya wutomi go leha, i gumesile afa. Kanilezvi Jehovha i na ni ntamu wa ku mu vhuxa hi ka vafileko, hakuva hi yena Mufumeli wa Hombe wuakweni gontlhe. (Dhewu. 32:39) Hikwalaho, i hava a nga mu tsandzekisako ku vhuxa lava a va randzako. Lezvo i ta zvi maha hi cikhati leci a ci yimisileko. — Rom. 8:38, 39.
TSUMBA JEHOVHA HI KUMBHELELA
17. Cini ci kombako ku Sathani a nga humeleli ka mizamo yakwe ya ku daya vanhu va Jehovha?
17 A matimu ma nga ka bhuku ga Joba ma hi nyika zvigelo zvo zwala zva ku tsumba Jehovha hi kumbhelela. A ho ku mu bonga Jehovha hi lezvi a kalako a nga vhumeleli ku Sathani a fuvisa vanhu vakwe! A malandza yo tsumbeka ya Jehovha ya kwalomo ka 9 wa timiliyoni lawa ma nga kona nyamutlha, cikombiso co dlunyateka ca ku hakunene Jehovha hi yena Mufumeli wa Hombe wuakweni gontlhe. Ha zvi wona ku khati ni khati legi Sathani a tirisako matlhari yakwe kasi ku vhukela vanhu va Nungungulu a nga humeleli. (Isa. 54:17) Hambu lezvi hina vanhu va Nungungulu hi wonekisako ku khwatsi a hi na muvhikeli, a mifumo ya ntamu ni varangeli va wukhongeli a va zvi koti ku hi fuvisa. Niku ci hava ci nga hi tsikisako ku bhulela van’wani a lisine xungetano hi Jehovha ni ku komba lezvaku Sathani muhembi ni mudayi. Hambu kufa a ku nge hi hluli, hakuva Jehovha i ta vhuxa ni wihi a fako na a tsumbekile kakwe. — Hos. 13:14.
18. Hikuyini hi nga faneliko ku chava lezvi zvi to humelela cikhatini ci tako?
18 Laha hi ehleketako hi matimu ya lisine ya wutomi ga Joba, hi tiyisa kutsumba ka hina ka lezvaku Jehovha i ta hi vhuna ka ni cihi hi to kumana naco cikhatini ci tako. Kuxanisekeni ka hombe, a vanhu va Nungungulu va ta wonekisa ku khwatsi a va vhikelekangi niku Sathani ni lava va mu seketelako va ta alakanya ku va ta va hlula hi kuolova. Kanilezvi, Jehovha i ta tirisa ntamu wakwe wa hombe a ku fana ni lezvi a nga maha ka Joba; a nga ta vhumela ku Sathani a lovisa vanhu vakwe. Cata hi kuhatlisa, a cikhati leci Jehovha a to mbheta kuxaniseka kontlhe loku Sathani a vangelako vanhu. Dhiyabho ni madhimoni yakwe va ta vhalelwa nkeleni wo eta wo kala magumo hi 1000 wa malembe. (Luka 8:31; Kuv. 20:1-3) Hi kugumesa, Sathani ni vontlhe va mu seketelako va ta loviswa. (Kuv. 20:10) Kota lezvi Jehovha a wulileko, a hloko ya Sathani yi ta fayiwa. I ta loviswa kala kupindzuka. — Gen. 3:15; Rom. 16:20.
19. Makatekwa muni va to ti buza hi wona lava va tsumbako Jehovha hi kumbhelela? (Wona ni mufota.)
19 Hi yi rindzela hi mahlo yo pswhuka a misava yiswa leyi yi tako laha hontlheni hi tova ni wutomi go mbhelela ni litsako la lisine. A wutomi gi ta tsakisa zvaku cima a hi se zvi wona. Jehovha i tsumbisa lezvi: “Hi nga wona! Ndzi maha zvilo zvontlhe zviva zviswa.” (Kuv. 21:5) Zvi wula yini lezvo? Hi khati go sangula, andzhako ka malembe yo tala, Sathani ni madhimoni yakwe va nga ta ha hi xanisa kutani ku hi kucetela ku maha zvilo zva kubiha. Hi ta tlhatlhiswa hi kumbhelela! A zvikarato zva tiko legi go biha zvi nga ta ha hi tsona wurongo. Lava va to pona Armagedhoni va ta wona zvihlamaliso zvo tala, zvo kota ku hanyiswa ka lava va babyako ni kuvhuxiwa ka vafileko. Ka cikhati leco, hi ta ti buza hi wutomi go tsakisa legi a Papayi wa hina wa le tilweni a nga lava ku hiva nago!
A malandza yo tsumbeka ma timiseleko zvikarato cikhatini ci hundzileko, ma ta ti buza hi makatekwa yo tala ma tako hi ka Jehovha (Wona paragrafo 19)
20. Zvini u ti yimiseleko ku maha?
20 Laha hi yimisanako ni zviringo masikwini lawa yo gumesa hi kutiya-hlanha, a hi ti yimiseleni a ku tsumba Jehovha hi kumbhelela ni ku seketela wuhosi gakwe. A hi kombiseni ku ha mu randza a Papayi wa hina wa le tilweni ni ku kombisa ku Sathani muhembi. A hi tiyisekeni lezvaku loku hi simama ku tsumbeka ka Jehovha, a Mufumeli wa Hombe, hi tava ni wutomi go tsakisa cikhatini ci tako, hakuva yena i zvi xuva nguvhu a ku chachazela malandza yakwe yo tsumbeka.
LISIMU 153 Ndzi tiyise hlana