Chukwatisa a “wumeseri [ga wena] ga kugondzisa” ntirweni wa kuchumayela

1. Wumeseri muni hi faneleko ku gi gondza, niku hikuyini? (2 Timote 4:2) (Wona ni mufota.)

JESU i va byelile lezvi a valandzeli vakwe: ‘Mahani vapizani . . . mu va gondzisa a ku ingisa zvontlhe lezvi ndzi mu layileko.’ (Mat. 28:19, 20) A cileletelo leci ci komba ku wontlhe maKristu ma fanele ku gondzisa van’wani. Jehovha i koka lava a ‘timbilu tabye ti longileko’ niku a tingilozi ta hi kongomisa ka vanhu lavo. (Miti. 13:48; Joh. 6:44; Kuv. 14:6) Kanilezvi hi fanele ku maha cipandze ca hina. Ehleketa hi cikombiso ca mupostoli Pawule na Bharnabhasi. A Bhibhiliya gi wula lezvaku a cikhati leci va nga kari va chumayela lomu sinagogeni ga Ikoniyume, va wa “kanela khwatsi laha ka kuza a citshungu ca hombe ca vaJudha ni vaGreki ci kholwa”. (Miti. 14:1) Handle ko kanakana, Pawule na Bharnabhasi va wa hi ni “wumeseri ga kugondzisa”. (Lera 2 Timote 4:2.) A maKristu wontlhe ma fanele ku ti karatela a kuva ni wumeseri lego.

2. Hikuyini a maKristu yo kari ma nga ti byelako ku a ma nge zvi koti ku chukwatisa a wumeseri ga wona ga ku gondzisa van’wani?

² A maKristu yo kari kuzvilava ma nga ti byela ku a ma nge zvi koti ku chukwatisa a wumeseri ga wona ga ku gondzisa hi kota ya lezvi ma nga kala ku gondza nguvhu kutani ku nga zvi koti ku tlhamusela khwatsi zvilo a van’wani. A vanhu vokari va kumbukiwako lomu ka Bhibhiliya vonawu va ti zwile na va nga ringanelwi. (Ekso. 4:10; Jer. 1:6) A maKristu man’wani ma ti byela ku a ma zvi tivi ku gondzisa khwatsi hi kota ya lezvi ma nga hava zvigondzo zva Bhibhiliya a ku khwatsi hi man’wani ma nga nazvo. Kasi ku wula lisine, a hi vontlhe hi to bhula navo kutani ku tlhangana navo va to amukela mahungu ya manene. Hambu loku a vanhu va ingisela a mahungu ya manene, hi Jehovha ni tingilozi va hi vhunako ku kuma a vanhu lavo. Hambulezvo, hi fanele ku ti karatela ku wulawula hi ndlela yi to maha ku a mahungu ya hina ma koka kupima. Kasi ku hi vhuna, a ndzima leyi yi ta wulawula hi tindlela tinharu hi nga chukwatisako hi tona a wumeseri ga hina ga ku gondzisa ntirweni wa kuchumayela.

KOMBISA KUKHATALA HI VANHU

3. Hikuyini Jesu a nga zvi kota ku khumba timbilu ta lava va nga kari va mu ingisela?

³ A Bhibhiliya gi wula ku Jesu “i wa zvi tiva lezvi zvi nga ka munhu”. (Joh. 2:25) A magezu lawa ma komba ku Jesu i wa zvi tiva lezvi a vanhu va nga zvi pimisa ni lezvi zvi nga va kuca ku maha zvilo. Jesu i wa zvi kota ku khumba timbilu ta vanhu hakuva i wa zwisisa zvilaveko zvabye. Jesu i wa zvi tiva ku a vanhu va wa lava wurangeli ni kuchavelelwa. A varangeli va wukhongeli va wa va bindzisela wutomi hi zvihena zvo tala ni zvinaywanaywana zva vanhu. (Mat. 9:36; 23:4) Hikwalaho, ka Kanelo yakwe ya le Citsungeni, Jesu i no wulawula hi timhaka leti. A vanhu vo tala va wa tsaka hi ku ingisela Jesu hakuva i wa wulawula hi timhaka ti nga va khumba.

4. Hi nga zvi kombisa kuyini ku ha khatala hi vanhu? (Wona ni mifota.)

⁴ Hi nga komba ku ha khatala hi vanhu lava hi bhulako navo hi ku zama ku zwisisa lezvi zvi va karatako. Vontlhe vanhu lava hi va chumayelako, hi ndlela yo kari, va khumbiwa hi zvilo zvo biha zvi mahekako tikweni ga Sathani. Loku hi tshama hi ku ti alakanyisa lezvo, zvi ta hi olovela a ku va vhuna. Hi cikombiso, u nga ti wutisa ku: Xana ku na ni mahungu ya zvezvanyana ma karatako vanhu va lomu cipandzeni ca hina? A ku a vapswali va karateka hi kuhlayiseka ka vana vabye cikoleni? Xana a vanhu vo tala va vhumala mitiro? A zviwutiso zvo kota lezvi, zvi nga ku vhuna ku zwisisa lezvi a wutomi gi bindzisako zvona ka vanhu lavo va kalako va nga zvi tivi lezvi a Bhibhiliya gi tsumbisako. — 2 Tim. 3:1; Isa. 65:13, 14.

5. Kota mugondzisi, Jesu i wa hambanisile kuyini ni vaFarisi? (Matewu 11:28-30)

⁵ Jesu i wa khatala hi lava va nga mu ingisela, niku va wa zvi wona lezvo ka ndlela leyi a nga va khoma hi yona. I wa hambene ni vaFarisi, lava va nga va wonela hasi a vanhu va nyalidede va tlhela va nga va khomi khwatsi. (Mat. 23:13; Joh. 7:49) Jesu i wa khoma vanhu hi ndlela ya yinene ni ya cichavo. I wa ‘rulile niku i wa hi ni mbilu ya kutikoramisa’, niku lezvo zvi mu vhunile ku ava mugondzisi wa munene. (Lera Matewu 11:28-30.) Hinawu hi fanele ku khoma vanhu lava hi va chumayelako hi wunene ni cichavo.

6. Hi nga va kombisa kuyini wunene ni cichavo lava va alako ku ingisela a mahungu ya hina kutani va hi vhukelako?

⁶ Jesu i hi gondzisile lezvaku a hi faneli ku va khoma hi ndlela ya hava lava va hi vhukelako. Kanilezvi a nga nyimangi laho, i tlhelile a ku hi fanele ku va ‘mahela zvazvinene lava va hi vengako’, ‘hi katekisa lava va hi xuvelako zvakubiha’, hi tlhela hi ‘khongelela ni lava va hi rukatelako’. (Luka 6:27, 28) Zvi nga hi olovela nguvhu a ku maha lezvo loku hi alakanya ku ku ngava ni cigelo ci va mahako va nga lavi ku hi ingisela. A lisine ku a vokari vo lava ku hi tsikisa ku chumayela. Kanilezvi a van’wani kuzvilava a va lavi ku bhula na hina hi kota ya zvikarato va kumanako nazvo mingangweni yabye kutani zvilo zvin’wani zva ku a zvi khumbi hina. Kuzvilava hi va kuma na va kwatile. Ni ka cihi ciyimo, hi fanele ku landzela a citlharihiso leci caku: “Ngha a magezu ya n’wina mava yo tsakisa contlhe cikhati, na ma lungilwe hi munyu, kasi mu tiva lezvi mu to mu hlamulisa zvona a mun’we ni mun’wani.” (Kol. 4:6) Loku hi va zwela wusiwana vanhu hi tlhela hi zama ku zwisisa ciyimo cabye, hi nga ta hatlisela ku va zangarela niku hi tava vagondzisi va vanene.

TSUMBA MHAKA YA NUNGUNGULU

7. Jesu i zvi kombisile kuyini ku i wa tsumba a mhaka ya Nungungulu laha a nga kari a gondzisa vanhu? (Johani 7:14-16)

⁷ Jesu i wa nga gondzisi vanhu hi wutivi ga yena n’winyi. Lezvi a nga zvi gondzisa zvi wa seketelwa ka Mhaka ya Nungungulu niku i wa gondzisa hi ndlela ya ku lava va nga mu ingisela zvi va olovela ku zvi zwisisa ni ku zvi alakanya. A Bhibhiliya gi wula lezvaku Jesu “i wa gondzisa kota loyi a nga ni ntamu. I wa nga fani ni vatsali”. A vanhu va wa “hlamala nguvhu” hi magondzisela yakwe. (Mar. 1:22; wona nota ya cigondzo laha ka ku “não como os escribas”.) Kasi ku seketela a tigondzo tabye, a vatsali masikwini ya Jesu va wa tshaha lezvi a varangeli va nduma va wukhongeli va nga kari va gondzisa. Kanilezvi Jesu i wa gondzisa vanhu lezvi a Mhaka ya Nungungulu yi wulako. Kota N’wana wa Nungungulu, loyi a nga sina a hanyile le tilweni, kuzvilava na a tirisile wutlhari gakwe ga hombe kasi ku hlamalisa lava va nga kari va mu ingisela kutani ku va maha va tizwa na va nga vhuni nchumu. Kanilezvi a nga mahangi lezvo. Wutshan’wini ga lezvo, i wa seketela a tigondzo takwe ka ku randza ka Nungungulu ni ka Mhaka yakwe. (Lera Johani 7:14-16.) Jesu i va vekele cikombiso ca cinene nguvhu a valandzeli vakwe.

8. Mupostoli Pedro i ci pimanyisile kuyini a cikombiso ca Jesu?

⁸ A vapizani va Jesu va wa tirisa a Mhaka ya Nungungulu laha va nga gondzisa. Hi cikombiso, Pedro i tirisile a Mhaka ya Nungungulu a cikhati leci a nga wulawula ni citshungu hi siku ga Pentekosta hi lembe ga 33 Nguveni ya hina. Pedro i wa nga gondzangi nguvhu. Hambulezvo, i zvi kotile a ku khumba timbilu ta lava va nga kari va mu ingisela hi ku tlhamusela khwatsi a zviphrofeto lezvi Jesu a nga zvi tatisile. (Miti. 2:14-37) Give gihi bhindzu ga kona? “Lava va nga amukela a mhaka yakwe hi kutsaka va no bhabhatiswa. Ka siku lego, ku no engeteleka kabye a cipimo ca 3000 wa vanhu.” — Miti. 2:41.

9. Laha hi gondzisako, hikuyini hi faneleko ku tirisa a Mhaka ya Nungungulu?

⁹ A Bhibhiliya hi yona feramenta ya yinene nguvhu hi nga yi tirisako kasi ku khumba timbilu ta lava va hi ingiselako. (Mah. 4:12) Hikwalaho, hi fanele ku tirisa gona laha hi gondzisako van’wani. Hi fanele ku “chumayela a mhaka”, na ku nga hi mawonela ya hina. (2 Tim. 4:2) Mavingu 2:6 i ngalo: “Hakuva Jehovha wa nyika wutlhari; hi non’wini wakwe ku huma wutivi ni kupimisisa.” Hikwalaho, loku hi gondzisa hi ku tirisa Mitsalo zvi fana ni loku hi tsika Jehovha a wulawula. (Mala. 2:7) Hi lava ku a vanhu va zvi tiva ku a Bhibhiliya gi na ni zvilo zva zvinene nguvhu a ku hundza wutlhari ga vanhu. Lezvi a Bhibhiliya gi gondzisako zvita hi ka Muvangi wa hina, niku zvi hi vhuna ku hi mu tsakisa hi tlhela hiva ni litsako. — 2 Tim. 3:16, 17.

10. Hi nga ci vhunisa kuyini a cigondzani lezvaku ci yisa kupima ka Mhaka ya Nungungulu?

¹⁰ Laha u ti longiselako kasi ku ya fambisa cigondzo ca Bhibhiliya, zama ku pola tindlela ta ku vhuna cigondzani ca wena lezvaku ci yisa kupima ka lezvi a Bhibhiliya gi gondzisako. Hambu lezvi hi tirisako mifota ni tivhidhio kasi ku vhuna cigondzani lezvaku ci ti zwisisa khwatsi a timhaka to kari, contlhe cikhati hi yisa kupima ka lezvi a Bhibhiliya gi wulako. Hikwalaho, zama ku pola mitsalo-tshinya u tlhela u vhuna cigondzani ca wena lezvaku ci ehleketa hi yona. Loku u tirisa mifota kutani tivhidhio, vhuna cigondzani ca wena a ku zwisisa a matshinya ya milayo ya Bhibhiliya lawa ma gondzisiwako. Lezvo a zvi wuli ku u fanele ku wulawula nguvhu kutani ku lera yontlhe mitsalo yi nga ka cigondzo leco. Wutshan’wini ga lezvo, ci nyike cikhati a cigondzani kasi ci ehleketa hi mutsalo lowu mu nga lera, niku loku zvi laveka mu nga tlhela mu phinda ku lera. Hi ndlela leyo, hi tava hi gondzisa lezvi a Bhibhiliya gi wulako na ku nga hi lezvi a bhuku, mufota kutani vhidhio zvi wulako. — 1 Kor. 2:13.

11-12. a) Hi nga kombisisa kuyini lihlazva-mbilu hi zvigondzani zva Bhibhiliya? (Mitiro 17:1-4) (Wona ni mufota.) b) Zvini lezvi a vokari kuzvilava va kalako va nga se zvi zwisisa xungetano hi Bhibhiliya, niku hi nga va vhunisa kuyini?

¹¹ Loku a cigondzani ca wena ci nga tekeli ku vhumela a mhaka yo kari, u nga rivali ku “chumayela a mhaka, . . . hi lihlazva-mbilu lontlhe”. Alakanya ku a hi vontlhe va kulako ku fana hi tlhelo ga moya. A zvigondzani zvo kari zvi nga lava cikhati kasi zvi zwisisa a tigondzo to kari ta ku hina ta hi olovela ku ti zwisisa. Hi cikombiso, a cikhati leci Pawule a nga chumayela vaJudha le Tesalonika zvi lavile ku a bhulisana navo hi Mitsalo hi makhati yo tala. Andzhako ka lezvo, hi kona a vokari va nga zvi zwisisa lezvi a nga kari a va gondzisa. — Lera Mitiro 17:1-4.

¹² A ndlela yin’wani hi nga kombisako hi yona a lihlazva-mbilu hi lava hi gondzako navo ku va maha zviwutiso hi tlhela hi va nyika cikhati ca ku hlamula. Va ingisele khwatsi u tlhela u zama ku zwisisa lezvi va zvi pimisako. Hi kulandzela, lerani mu tlhela mu bhula hi mitsalo yo kongoma kasi ku va vhuna ku zwisisa lezvi Nungungulu a zvi pimisako hi mhaka leyo. A cin’wani kambe, kuzvilava a vokari a va se tshuka va gi wona a Bhibhiliya ne a va zvi tivi ku gi wulawula hi yini. Loku zvi hi lezvo, komba cigondzani ca wena a Bhibhiliya go gandliwa. U nga tirisa ni cipandze ci nge: “Masemanyana ya lezvi zvi nga ka Mhaka ya Nungungulu”, ci kumekako ka Wuhundzuluseli ga Misava Yiswa, kasi ku mu tlhamusela lezvi a to gondza lomu ka Bhibhiliya. Kuzvilava u nga mu vhuna ku zwisisa lezvaku a Bhibhiliya gi nga mu vhuna ku kuma litsako wutomini gakwe hi ku mu tlhamusela mutsalo wun’we kutani yimbiri yi nga laha ka ciwutiso 15. Hikwalaho, loku u vhuna cigondzani ca wena a ku wona lisima la Bhibhiliya ci ta hanya hi lezvi ci gondzako ci tlhela ci zvi navela ku gondza zvin’wani.

YISA KUPIMA KA JEHOVHA

13. Laha hi gondzisako, hi fanele ku yisa kupima ka mani? Fananisa.

¹³ A kungo ga hina ku vhuna lava va hi ingiselako a ku va tiva Jehovha ni ku maha wunghana naye. (Jak. 4:8) Mhakeni leyi, hi nga fananisa a ntiro wa hina ni munhu a tirisako foki kasi ku vhuna mun’wani lezvaku a kuma nchumu wu nga lomu munyameni. Laha va lavetelako, a nga jikisi foki gi woningela yena. Wutshan’wini ga lezvo, i woningetela laha va lavako kona kasi a tiyiseka ku loyi a lavako wa wona khwatsi ke. Laha hi gondzisako, hi fanele ku maha zvo fana, hi yisa kupima ka Jehovha na ku nga hi ka hina wutsumbu.

14. U nga ci vhunisa kuyini a cigondzani ca wena lezvaku ci yisa kupima ka Jehovha?

¹⁴ A cikhati leci u fambisako a cigondzo ca Bhibhiliya, vhuna cigondzani ca wena lezvaku civa ni kuxuva ka ku lava ku tsakisa Jehovha. (Mav. 27:11) A kungo ga hina a hi ku gondzisa munhu ku a maha zvazvinene ni ku potsa zvakubiha kasi ava Kustumunyu wa Jehovha basi, kanilezvi ku mu vhuna ku a cica lezvi zvi lavekako kasi a tsakisa Jehovha. Hi cikombiso, loku zvi mu karatela a ku hlula mukhuwo wa kubiha, u nga mu maha zviwutiso zvo kota lezvi: “Hikuyini Jehovha a ma vengako a mahanyela lawo ya hava? Hikuyini Jehovha a ku byelako ku u fanele ku tsika zvilo zvokari hambu loku zvi ku tsakisa? Lezvo zvi kombisa kuyini ku Jehovha wa ku randza?” A cikhati leci u vhunako loyi u gondzako naye a ku ehleketa nguvhu hi Jehovha ni matshamela yakwe, u mu vhuna ku zwisisa lezvi Jehovha a mu randzisako zvona. Lezvo zvi ta vhuna a cigondzani ca wena a ku ci lava ku tsakisa Jehovha.

SIMAMA KU CHUKWATISA WUMESERI GA WENA GA KU GONDZISA

15. Zvini hi nga mahako kasi hi simama ku chukwatisa a wumeseri ga hina ga ku gondzisa?

¹⁵ Hi nga kombela Jehovha lezvaku a hi vhuna ku hlola a wumeseri ga hina ga ku gondzisa kasi hi wona lomu hi nga chukwatisako. (1 Joh. 5:14) Andzhako ka ku khongela hi fanele ku maha cokari kasi Jehovha a katekisa. Hi fanele ku ingisela khwatsi ka zvipandze zva mitlhangano ya bandla lezvi zvi hi gondzisako tindlela ta ku gondzisa van’wani, hi gumesa hi tirisa lezvi hi gondzako. U nga ramba vagondzisi vo buvha kasi u ya fambisa navo a cigondzo ca wena ca Bhibhiliya. U gumesa u va kombela lezvaku va ku vhuna ku wona lomu u nga chukwatisako. Alakanya kambe ku hambu lezvi wena u ma tivako khwatsi a mahungu lawa mu gondzako, a cigondzani a ci ma tivi. Zama ku alakanyela lezvi a cigondzani ca wena ci to ti zwisa vona hi mahungu lawa mu to gondza. Andzhako ka lezvi, vhuna a cigondzani ca wena a ku ci wona ku a mahungu ya hina hakunene mahungu ya manene. Lezvo zvi nga mu vhuna ku ava ni wunghana ga hombe na Jehovha ni kuva ni litsako la lisine. — Lis. 1:1-3.

16. Hi ta vhunekisa kuyini loku hi simama ku chukwatisa a wumeseri ga hina ga ku gondzisa?

¹⁶ A ku gondzisa van’wani xungetano hi Jehovha zvi nga hi nyika litsako la ku cima a hi se lizwa. Niku a ntiro lowu wo tsakisa wa ku gondzisa van’wani wu ta simama ku mahiwa misaveni yiswa. Hikwalaho, a hi simameni ku kombisa kukhatala hi vanhu, ni ku tsumba Mhaka ya Nungungulu, ni ku yisa kupima ka Jehovha laha hi chumayelako a mahungu ya manene. A ku maha lezvo zvi ta hi vhuna ku chukwatisa a wumeseri ga hina ga ku gondzisa.