Lefitiko–E Biletsa Kobamelo E E Itshekileng ya ga Jehofa

BAOBAMEDI ba ga Jehofa ba tshwanetse ba itshepa. Seno ke se buka ya Bibela ya ga Lefitiko e se gatelelang kgafetsa-kgafetsa. Ka motlhala, re bala jaana mo go yone: “Nna ke Yehofa Modimo oa lona: me ke gōna lo iitshepiseñ, lo nnè boitshèpō; gonne Nna ke boitshèpō.”—Lefitiko 11:44; 19:2; 20:7, 26.

Lefitiko e ne ya kwalwa ke moperofeti Moshe kwa Sinai, go bonala e le ka 1512 B.C.E. Ga e akareletse lobaka lo lo fetang kgwedi e le nngwe—go tloga ka nako ya go agiwa ga motlaagana mo letsatsing la ntlha la kgwedi ya ntlha mo ngwageng wa bobedi wa kgololo ya Baiseraele mo bokgobeng jwa Baegepeto go fitlhelela taolo ya ga Jehofa go Moshe ya gore go balwe batho “ka letsatsi ya ntlha ya kgwedi ea bobedi, ka ñwaga oa bobedi ba sena go cwa mo lehatshiñ ya Egepeto.” (Dipalō 1:1-3; Ekesodo 40:17) Diteng tsa buka di bontsha botshelo jwa bothibelelo, ka gone e supela go sebopego sa jone mo nageng.—Lefitiko 4:21; 10:4, 5; 14:8; 17:1-5.

Basupi ba ga Jehofa gompieno ga ba kafa tlase ga Molao o o neng wa neelwa ke Modimo ka Moshe, ka go bo loso lwa ga Jesu Keresete lo ne lwa tlosa molao oo. (Baroma 6:14; Baefesia 2:11-16) Ka gone, a ditaelo tseo di fitlhelwang mo go Lefitiko di ka solegela Bakeresete molemo? Fa go ntse jalo, ka ditsela dife? Mo bukeng eno, re ka ithuta eng kaga kobamelo ya rona go Jehofa?

Diteng Di Otlelela Boitshepo

Go buiwa ka diromololo le ditlhabelo mo dikgaolong 1 go ya go 7 mo go Lefitiko. Seromololo se se fisiwang sa boithatelo se ne se neelwa Modimo se feletse sotlhe, le eleng jaaka Jesu Keresete a ne a ineela a feletse. Karolo ya setlhabelo sa kabalano sa boithatelo e ne e neelwa Modimo mo motlaaganeng, fa karolwana e nngwe yone e ne e jewa ke moperesiti mme e nngwe gape ke moromolodi. Ka mo go tshwanang, Segopotso sa loso lwa ga Keresete ke sejo sa kabalano go Bakeresete ba ba tloditsweng.—Lefitiko 1:1-17; 3:1-17; 7:11-36; 1 Bakorintha 10:16-22.

Diromololo tsa dibe le diromololo tsa molato di ne di patelesega. Sa ntlha e ne e le go letlanya dibe tse di dirilweng ka phoso kana e seng ka maikaelelo, fa sa bobedi go bonala e ne e le go kgotsofatsa Modimo mo tshwanelong ya gagwe e e tlodilweng le/kana go tsosolosa ditshwanelo dingwe tse di rileng tsa modira-bosula yo o ikwatlhaileng. (Lefitiko 4:1-35; 5:1-6:7; 6:24-30; 7:1-7) Go a lemotshega gore mo go fetang makgetlo a le mangwe Baiseraele ba ne gakololwa gore ba se je madi. (Lefitiko 3:17; 7:26, 27) Go ne gape go na le diromololo tsa mabele tseo di neng di dirwa mo go lemogeng letlotlo la ga Jehofa. (Lefitiko 2:1-16; 6:14-23; 7:9, 10) Bakeresete gompieno ba tsaya dikgang tseno tsotlhe ka kgatlhego e kgolo, ka go bo ditlhabelo tse di neng tsa laelwa tlaseng ga kgolagano ya Molao tsotlhe di ne di supela go Jesu Keresete le setlhabelo sa gagwe kana melemo e e neng e tla nna gone ka ntlha ya sone.—Bahebera 8:3-6; 9:9-14; 10:5-10.

Ditaelo tsa boperesiti ke tse di latelang. Jaaka go ne go laetswe ke Modimo, Moshe o ne a dira moletlo wa tlhomo ya ga Arone, moperesiti yo mogolo, le bomorwawe ba bane jaaka baperesiti ba babotlana. Boperesiti jaanong bo ne jwa simolola go dira.—Lefitiko 8:1–10:20.

Melao e e neng e laola dilo tse di phepa le tse di seng phepa e ya latela. Ditaelo tse di mabapi le diphologolo tse di itshekileng kana tse di sa itshekang jaaka dijo di ne di sireletsa Baiseraele mo go tsenweng ke megare e e gobatsang le go nonotsha thibelo gareng ga bone le batho ba merafe e e mo tikologong. Ditaelo tse dingwe di ne di amana le boitshekologo jwa mebele ya baswi, boitsheko jwa basadi morago ga go tshola, kafa go ka dirisanngwang le lepero ka gone, le boitshekologo jo bo nnang gone ka dithologo tsa senna le tsa sesadi. Dikakanyetso tsa melao e e ntseng jalo di tshwanetse tsa gatiseletsa go rona tlhokafalo ya go boloka boitshepo jaaka baobamedi ba ga Jehofa.—Lefitiko 11:1–15:33.

Ditlhabelo tse di neng di le botlhokwa segolo bogolo tsa dibe di ne di neelwa mo letsatsing la ngwaga le ngwaga la tetlanyo. Gareng ga dilo tse dingwe, kgomo e ne e tlhabelwa baperesiti le lotso lotlhe lwa ga Lefi. Podi e nngwe e ne e ntshediwa setlhabelo ditso tse e seng tsa boperesiti tsa Iseraele, mme go ne go na le gore batho ba ipolele dibe tsa bone mo godimo ga podi e e tshelang mme e bo e kobelwa kwa nageng. Dipodi tsoo-pedi di ne di tsewa jaaka seromololo se le sengwe sa boleo (16:5), seo se lebega se bontsha gore ka bobedi di ne di bopa setshwantsho se le sengwe. Ka mo go tshwanetseng he, Jesu Keresete ga se fela gore o ne a intsha setlhabelo mme gape o sikara dibe tsa bao a ileng a ba swela loso lwa setlhabelo.—Lefitiko 16:1-34.

Ditaelo kaga go ja nama le tse di mabapi le diromololo ke tse di latelang. Se se tlhokomelesegang segolo bogolo ke kiletso ya bomodimo kgatlhanong le go ja madi. Go ikelela mo mading e sala e ntse e le motheo wa bao ba obamelang Jehofa ka boitshepo.—Lefitiko 17:1-16; Ditihō 15:28, 29.

Diphetso tsa katlholelo ke tse di latelang mabapi le go nyalana ka bo-losika, ditshokamo tsa kafa dikobong le ditlwaelo tse di farologaneng tse di makgapha, go akareletsa le kobamelo ya medimo ya disetwa, boloi, go seba, le tse dingwe jalo, di tshwanetse tsa gatiseletsa gape mo go rona tlhokafalo ya boitshepo mo go obameleng Jehofa. Ka mo go tshwanetseng he, baperesiti ba ne ba tshwanetse go ipoloka ka bobone ba le boitshepo. Gareng ga dilo tse dingwe, ditaelo di ne tsa tlhongwa mabapi le manyalo a baperesiti, boitshekologo jwa baperesiti le go ja dilo tse di boitshepo.—Lefitiko 18:1–22:33.

Se se umakiwang moragonyana ga foo ke meletlo ya ngwaga le ngwaga e meraro—Tlolaganyo mo tshimologong ya dikgakologo, Pentekosete boaphelong jwa dikgakologo, le Modiho wa Diobo, kana wa Dibeke, mo letlhabuleng. Se se latelang seno ke ditaelo tse di kopanyeletsang go dirisa ka tshokamo leina le le boitshepo la ga Jehofa, go keteka Bosabata (ba beke le beke, ba kgwedi le kgwedi le ba ngwaga mongwe le mongwe wa bosupa) le ba Jubile, boitshwaro tebang le Baiseraele ba ba humanegileng le go tshwarwa ga malata.—Lefitiko 23:1–25:55.

Masego ao a neng a tla nna gone ka ntlha ya go utlwa Modimo a a latela mme a fapaangwa le diphutso tseo di neng di tla itemogelwa ka go tlhoka kutlo. Go na gape le ditaelo kaga diromololo tsa maikano le dilo tse di botlhokwa-tlhokwa, maitibolo a diphologolo le go neela ditsabosome jaaka karolo ya “boitshèpèlō Yehofa.” Tseno di tlisa bowelong “ditaolō tse Yehofa a di laoletseñ Moshe mo thabeñ ea Sinai, go tla a di naea bana ba Iseraela.”—Lefitiko 26:1–27:34.

Go bala ka kelotlhoko Lefitiko kwa ntle le pelaelo go tla gatiseletsa mo go wena kotlelelo ya yone ya kobamelo e e boitshepo go Jehofa. Mme o ka nna gape wa thulana le mathata mangwe. Ka gone, dipotso le dikarabo tse di latelang di ka nna tse di kgatlhisang.

Diromololo tse Di Boitshepo le Tirelo ya Baperesiti

• 2:11—Ke ka ntlha yang fa diromololo tsa dinotshe di ne di sa amogelesege go Jehofa?

Ka phepafalo, dinotshe tse di tewang fano e ne e se tseo tsa motshitshi mme e leng matute a maungo. Go sa neng jalo, di ka bo di seka tsa kopanyelediwa gareng ga “mabucwa pele.” (Lefitiko 2:12; 2 Ditihalō 31:5) Ereka jaana tsina ya maungo e ne e ka bela, e ne e sa amogelege jaaka seromololo mo motlaaganeng.

• 3:17—Ke ka ntlha yang fa go ja mafura go ne go ilediwa?

Mafura a ne a tsewa jaaka karolo e e botlhokwa-tlhokwa kana e e humileng thata, jaaka e supelwa ke mafoko a tshwantshetso a a jaaka “mahura a lehatshe.” (Genesise 45:18) Ka jalo, kiletso kgatlhanong le go ja mafura ka phepafalo e ne e gatisetsa mo Baiseraeleng lebaka la gore dikarolo tse di molemo-lemo tseo e ne e le tsa ga Jehofa. Lefa Bakeresete ba se tlaseng ga thibelo eno ya Moalo, go ka re gakolola sentle gore batlhanka ba segompieno ba ga Jehofa ba tshwanetse ka metlha ba dira bojotlhe jotlhe jwa bone go ene.—Diane 3:9, 10; Bakolosa 3:23, 24.

• 10:1, 2—Ke eng seo se ka bong se ile sa akarelediwa mo sebeng seno?

Fa Nadabe le Abihwe ba ne ba itshegela megodu, ba ka tswa ba ne ba dira jalo ba le tlase ga tlhotlheletso ya dino tsa tagi. Seno se bonala se ntse jalo, ereka ka bofefo fela moragonyana ga foo Jehofa a ne a iletsa baperesiti go dirisa beine kana seno se se tagang fa ba ne ba direla mo motlaaganeng. Lefa go ntse jalo, lebaka le tota le tsetseng loso lwa ga Nadabe le Abihwe e ne e le go isa “molelō oa seeñ ha pele ga Yehofa, e le o o sa o ba laolèlañ.” (Lefitiko 10:1-11) Tiragalo eno e bontsha gore batlhanka ba ba nang le boikarabelo ba ga Jehofa gompieno ba tshwanetse ba dumalana le dipatlafalo tsa bomodimo le gore ba ka se kgone go diragatsa ditiro tse di neetsweng tsa bomodimo ka tshiamiso fa ba le tlaseng ga tlhotlheletso ya dino tsa tagi.

Kobamelo E E Itshepileng E Tlhoka Bophepa

• 11:40—Taelo eno e ka nyalanngwa jang le Duteronome 14:21, eo e reng: “Lo se ka loa ya sepè se se shuleñ”?

Tota, ga gona go sa nyalane magareng ga ditemana tseno. Duteronome 14:21 e ne e iletsa go ja nama ya phologolo e e itshwetseng ka boyone kana ya fitlhelwa e sule. Mme Lefitiko 11:40 e ne e tlhamaleletsa seo se neng se tlhokafala fa Moiseraele a ne a tlola thibelo eno. Ka mo go tshwanang, Molao o ne o kganela ditiro tse di jaaka go utswa, mme batho bangwe ba ne ba utswa. Dikwatlhaelo tseo di neng tsa neelwa badira-phoso di ne di tiisetsa dikiletso tseno tsa Molao.

• 12:2, 5—Ke ka ntlha yang fa go tsholwa ga ngwana go ne go dira mosadi gore a “itshekologè”?

Dirwe tsa lotsalo di ne di diretswe go fetisetsa pele botshelo jo bo itekanetseng jwa setho. Lefa go ntse jalo, ka ntlha ya matswela a sebe se se ruilweng, botshelo jo bo sa itekanelang le jwa boleofi ka gone bo ne jwa fetisediwa mo baneng. Dipaka tsa nakwana tsa ‘boitshekologo’ tse di neng di nyalanngwa le go tsholwa ga ngwana, medibela le go thologa ga morotwana di ne di gakolola kaga go jewa boswa ga boleo. (Lefitiko 15:16-24; Pesalema 51:5; Baroma 5:12) Seno se ne se le boammaaruri segolo bogolo ka go tsholwa ga ngwana, ka go bo seromololo sa boleo se ne se tlhokafala mabapi le seno. Ka mo go kgatlhisang, ka ntlha ya kakanyetso, Jehofa, mo kgannyeng eno, o ne a letlelela bahumanegi go neela nngwe ya dinonyane mo boemong jwa nku e e neng e le tlhotlhwa-kgolo. (Lefitiko 12:8) Ditaelo tsa bontlafatso tse di ntseng jalo di ne di tla thusa Baiseraele go anaanela tlhokafalo ya setlhabelo sa thekololo go bipa setho se se leofileng le go tsolosetsa setho boitekanelong. Legale, ditlhabelo tsa diphologolo tseo di neng di ntshiwa di ne di ka se ke di fitlhelele seno. Ka gone, Molao, o ne o tla ba gogela go Keresete mme o ne o tla ba thusa go lemoga lebaka la gore ke setlhabelo sa gagwe fela seo se neng se felela ka boitshwarelo dibe jwa mmaanete le tsosolosetso e e neng e tla nna gone ya boitekanelo jwa setho.—Bagalatia 3:24; Bahebera 9:13, 14; 10:3, 4.

Boitshepo Bo Tshwanetswe Go Bolokwa

• 16:29—Ke eng seo se neng se rewa ke ‘go ipatika moya’?

Go bonala sentle gore, ‘go ipatika moya’ fano go ne go lebisa mo go ikgamoleng ka tlala. Gareng ga dilo tse dingwe, mo letsatsing la tetlanyo go ne go ntshiwa diphologolo ditlhabelo tsa dibe tsa Balefi le morafe otlhe. Morago ga moperesiti yo mogolo a sena go bolela maleo a batho a ngwaga e e fetileng mo godimo ga podi e e tshelang, e ne e kojwa, e sikere dibe tsa bone go ya kwa nageng. Ka ntlha ya kafa go neng go dirwa ka teng ka Letsatsi la Tetlanyo, ka gone. go ikgamola ka tlala ka nako eo ka phepafalo go ne go nyalanngwa le boitemogo jwa dibe.—Lefitiko 16:5-10, 15, 20—22.

• 20:9—Ke ka ntlha yang fa kotlhao ya loso e ne e lebisiwa go mongwe yo o “hutsañ” batsadi ba gagwe?

Motho yo o neng a hutsa batsadi ba gagwe ebile a batla gore ba welwe ke sebetso sengwe se se rileng se se maswe o ne a tla nna le boikutlo jo bo letlhoo, jwa polao. Lemororo a ne a sa dirise sebetsa go ba bolaya, mo pelong ya gagwe o ne a ba eleletsa loso. Ereka moya o o ntseng jalo o o bogalaka o ne o gogela kwa polaong mo ponong ya ga Jehofa, Molao o ne wa ntshetsa katlholo e e tshwanang go motho yo o gobololang batsadi jaaka yoo tota a ba bolayang. Seno se tshwanetse go tlhotlheletsa Mokeresete go bontsha lorato, e seng letlhoo, go badumedi-ka-ene.—1 Yohane 3:14, 15.

• 25:35-37—A ka metlha go phoso go batla morokotso mo mokaulengweng?

Fa e le gore mokaulengwe mongwe o ka adima yo mongwe madi ka ntlha ya maikaelelo a papadi, moadimi o ka solofela poelo mme ebile o ka batla morokotso. Yo o adimiwang o dirisa madi go mmerekela le go dira a a oketsegileng, mme moadimi ka tshwanelo he o ka nna le seabe mo poelong mo mading ao ka go batla morokotso o o tshwanetseng. (Bapisa Mathaio 25:27.) Lefa go ntse jalo, Molao o ne o iletsa go batla morokotso mo dikadimong tseo di neng di ntshediwa go namola leuba. Moadimi o ne a ka solofela madi a gagwe, mme go ne go tsewa go le phoso go dira poelo ka go halala ga mogaeno yo o humanegileng.—Ekesodo 22:25.

• 26:26—Go tewang ka ‘basadi ba le some ba tla besa senkgwe mo pesetsong e le nngwe’?

Ka tlwaelo, mosadi mongwe le mongwe o ne a tla nna le pesetso e e farologaneng mo go beseng sotlhe seo a neng a tla se besa. Mme mafoko ano a ne a supela go tlhaelo ya dijo mo e leng gore pesetso e le nngwe e ne e tla bo e lekanetse go ka dirisiwa ke basadi ba ba some go besa gotlhe mo go teng. Seno e ne e le sengwe sa matswela a a neng a boleletswe pele a ‘go sepela kgatlhanong’ le Jehofa ebile ka gone ba palelwa ke go boloka boitshepo mo tirelong ya gagwe.—Lefitiko 26:23-25.

Kafa Lefitiko E Ka Amang Kobamelo ya Rona

Basupi ba segompieno ba ga Jehofa ga ba tshele kafa tlase ga Molao. (Bagalatia 3:23-25) Mme ereka seo se buiwang mo go Lefitiko se re neela temogo kaga pono ya ga Jehofa ka dikgang tse di farologaneng, e ka ama kobamelo ya rona. Elatlhoko ditsela di sekae tseo seno se ka itshupang se le boammaaruri.

Jehofa, Morena Modimo, o tshwanelwa ke kobamelo e e boitshepo. Ga a ka ke a itshokela letlhoo, o boitshepo ebile o laolela boitshepo go bao ba mo neelang tirelo e e boitshepo. (Lefitiko 11:45; 19:2) Boemo jono bo dira gape go kobamelo ya Bokeresete, jaaka moaposetoloi Petere a ne a go phepafatsa fa a ne a kwala ka gore: “Lo nnè yaka bana ba ba utlwañ, lo sa ipope kaha dithatoñ tsa lona tsa galè, tsa motlha oa go tlhōka go itse ga lona: Me yaka eo o lo biditseñ a le boitshèpō, le lona lo nnè boitshèpō mo go tsheleñ goñwe le goñwe gotlhe ga lona: Ka go kwadilwe, ga twe, Lo nnè boitshèpō; gonne Nna ke boitshèpō.”—1 Petere 1:14-16.

Leina la ga Jehofa le tshwanetse go bolokwa le le boitshepo. Basupi ba ga Jehofa ga ba lore le eleng go tlisa kgobo mo leineng Iwa bomodimo, le e leng jaaka Baiseraele ba bogologolo ba ne ba tshwanetse go itisa kgatlhanong le seno. (Lefitiko 22:32; 24:10-16, 23) Jaaka bao ba itlhophetsweng, kana ba ba itshepiseditsweng tirelo e e boitshepo ya ga Jehofa, re tshwanetse ka tshwanelo ra galaletsa leina la gagwe le go rapelela gore le itshepisiwe.—Pesalema 7:17; Mathaio 6:9.

Jehofa o batla gore re gakalele go tlhabantsha boleo. Boitshwarelo jwa boleo bo batla e seng fela setlhabelo sa tetlanyo mme le gape boipolelo, boikwatlhao le go dira dipaakanyo go ya bokgakaleng jo bo ka kgonagalang. Mme fa e le gore re itse gore leloko lengwe la phuthego le dirile boleo jo bo masisi mme a sa bo ipolele, re tshwanetse ra tlhokomedisa bagolwane ba ba tlhomilweng seno. (Bapisa Lefitiko 4:2; 5:1, 5, 6.) Legale, maleo a mangwe ke a a senang boitshwarelo. (Lefitiko 20:2, 10; Bahebera 6:4-6; 10:26-29) Mme fa re gakalela go tlhabantsha boleo, ka metlha re lwela go dira dilo ka tsela ya Rraarona wa selegodimo ebile re ikatametsa setlhabelo sa thekololo sa ga Jesu Keresete, re ka nna le boemo jo bo siameng le Modimo o o boitshepo, Jehofa.—1 Yohane 2:1, 2.

He ka phepafalo, Lefitiko e tshwanetse ya ama kobamelo ya rona jaaka Basupi ba ga Jehofa ba Bakeresete. E tshwanetse ya gatelela mo go rona lebaka la gore Modimo wa rona o batla boitshepo mo batlhankeng ba gagwe. Ka gone, re tshwanetse go boloka leina la gagwe le le boitshepo mme ka metlha re gakalele go tlhabantsha boleo. Mo godimo ga moo, buka eno ya Bibela e tshwanetse go re tlhotlheletsa go dira bojotlhe jwa rona go Mogodimodimo, ka metlha re ipoloka re le phepa le boitshepo mo tirelong e e boitshepo kgalaletsong ya Modimo wa rona o o boitshepo, Jehofa.

[Setshwantsho mo go tsebe 27]

Ditlhabelo tlaseng ga Molao di ne di supela go loso lwa ga Jesu Keresete lwa setlhabelo le melemo e e tla tswang go sone