Re ka Ithuta Eng mo Bagibeoneng?

1-2. Goreng go le botlhokwa gore re ithute se Baebele e se buang ka Bagibeone?

KE NGWAGA wa 1473 B.C.E. Baiseraele ba setse ba simolotse go gapa Lefatshe le le Solofeditsweng. Ba fentse motse wa Jeriko le wa Ai. Moragonyana go direga sengwe se ba sa se lebelelang. Go tla batho bangwe kwa go bone ba ba bolelela gore ba tswa kwa lefatsheng le le kgakala le gore ba batla go dira kagiso le bone.

² Batho bao ke Bagibeone. Leno ke lekgetlo la ntlha Baebele e bua ka Bagibeone. Dipego di le mmalwa tsa Baebele di re bolelela gore go ile ga feta dingwaga di le dintsi Bagibeone ba nna le Baiseraele. Dipego tseno di re ruta dithuto tsa botlhokwa tse re ka di dirisang, gape di re ruta go le gontsi ka Jehofa Modimo.

BAGIBEONE BA NE BA NA LE TUMELO E BILE BA LE BOIKOKOBETSO

3. (a) Bagibeone e ne e le bomang? (b) Goreng ba ne ba batla go dira kagiso le Baiseraele?

³ Fa Baiseraele ba simolola go gapa lefatshe la Kanana, Bagibeone ba ne ba nna mo motseng o o sireletsegileng wa Gibeone. E ne e le bangwe ba Bahife, e leng sengwe sa ditšhaba di le supa tse di neng di na le “batho ba bantsi thata le ba ba maatla” go feta Baiseraele. (Dute. 7:1) Ka jalo, Bagibeone ba ne ba na le masole a le mantsi. (Josh. 10:2) Mme go farologana le Bakanana ba bangwe, Bagibeone ba ne ba lemoga gore ba ne ba ka se kgone go fenya Baiseraele. Ba ne ba itse gore Jehofa o ne a lwela batho ba gagwe le gore o ne a ba solofeditse gore o tlile go tlosa Bakanana botlhe mo lefatsheng la bone. (Ekes. 34:11; Josh. 9:24) Ka jalo, fa Baiseraele ba sena go fenya Jeriko le Ai, Bagibeone ba ile ba romela bannaa kwa go Joshua kwa Gilegala gore ba ye go kopa go dira kagiso le bone.

4. (a) Go ya ka Joshua 9:8-13, Bagibeone ba ile ba tsietsa Baiseraele jang gore ba dire kagiso le bone? (Bona le setshwantsho.) (b) Baiseraele ba ile ba dira eng fa ba sena go lemoga gore Bagibeone ba ba boleletse maaka?

⁴ Bala Joshua 9:8-13. Bagibeone ba ile ba bolelela Joshua gore ba tswa kwa lefatsheng le le kgakala. Ba ne ba re ba a itse gore Jehofa o ile a thusa Baiseraele go fenya Egepeto le dikgosi tsa Baamore e bong Sihone le Oge. Mme gone, ba ne ba le botlhale ka gonne ga ba a ka ba ba bolelela gore ba itse ka se se diragaletseng Jeriko le Ai ka gonne dikgang tseo di ka tswa di ne di ise di goroge “kwa lefatsheng le le kgakala thata” le ba neng ba re ba tswa kwa go lone. Joshua le banna ba Iseraele ba ile ba dumela se Bagibeone ba neng ba ba bolelela sone e bile ba ile ba dumela go dira kagiso le bone ba sa bua le Jehofa. (Josh. 9:14, 15) Go ise go ye kae, Baiseraele ba ile ba lemoga gore Bagibeone ba ne ba ba boleletse maaka. Mme e re ka Baiseraele ba ne ba “ba ikanetse ka leina la ga Jehofa,” ba ile ba tswelela ba nna le bone ka kagiso. (Josh. 9:16-19) Bagibeone ba ile ba newa tiro ya maemo a a kwa tlase ya go ‘rwalela dikgong le go gelela phuthego le sebeso sa ga Jehofa metsi’ go ya go ile.​—Josh. 9:27.

5. Bagibeone ba ile ba bontsha jang gore ba na le tumelo mo go Jehofa?

⁵ Fa dikgosi tse tlhano tsa Bakanana di sena go utlwa gore Bagibeone ba dirile kagiso le Baiseraele, ba ile ba ikopanya gore ba ba tlhasele. Bagibeone ba ile ba kopa Joshua gore a ba thuse. (Josh. 10:3-7) Ka jalo, Joshua le masole a gagwe ba ile ba ya kwa Gibeone go ya go lwantsha Bakanana, mme Jehofa o ile a ba thusa gore ba fenye. Tota e bile, Jehofa o ile a nesetsa Bakanana maje a magolo a sefako. Gape o ile a dira gore letsatsi le eme le sa tshikinyege go fitlha Baiseraele ba fenya. (Josh. 10:9-14) Fa Bagibeone ba ne ba dira kagiso le Baiseraele le fa ba ne ba kopa Joshua gore a ba thuse fa ba tlhaselwa, ba ne ba bontsha gore ba dumela gore Jehofa o tla ba sireletsa le gore o tla diragatsa se a se solofeditseng batho ba gagwe.

6. Tsela e Jehofa a ileng a dirisana le Bagibeone ka yone e re ruta eng ka ene?

⁶ Pego eno e re ruta eng ka Jehofa? Jehofa o boikokobetso e bile o kutlwelobotlhoko. O ne a laetse Baiseraele gore ba ‘leleke banni botlhe ba lefatshe’ la Kanana, go akaretsa Bagibeone. (Dipa. 33:51, 52) Mme fa Baiseraele ba ne ba solofetsa Bagibeone gore ga ba kitla ba ba bolaya, Jehofa o ile a ba utlwela botlhoko a bo a ba letla gore ba tswelele ba tshela. O ile a dira jalo tota le fa Baiseraele ba ne ba sa mo kopa go dira kgolagano eo le bone. Go tswa foo, Jehofa o ile a thusa Baiseraele go diragatsa se ba se solofeditseng Bagibeone le go ba sireletsa.​—Josh. 9:26; 11:19.

7. Re ka bontsha jang gore re na le tumelo le gore re boikokobetso jaaka Bagibeone? (Bona le setshwantsho.)

⁷ Re ka etsa Bagibeone jang? Ka go dira sotlhe se re ka se kgonang gore re nne le tumelo mo go Jehofa. E re ka re itse Jehofa go feta kafa Bagibeone ba neng ba mo itse ka gone, re na le mabaka a mantsi a go mo tshepa ka pelo yotlhe. (Pes. 40:4, 5) Gape re ka etsa Bagibeone ka go ikemisetsa go dira ditiro tse di ka tsewang e le tsa maemo a a kwa tlase mo phuthegong ya ga Jehofa. (Josh. 9:23, 27) Mokaulengwe yo mosha yo o bidiwang Luke a re ga a kitla a lebala kafa mokaulengwe mongwe yo o godileng yo o direlang kwa Bethele a leng boikokobetso ka gone. Le fa mokaulengwe yoo a ne a na le maikarabelo a mantsi kwa Bethele, o ile a ithaopela go tlhokomela Holo ya Bogosi bosigo bongwe fa e ne e agiwa. Luke a re: “Ke ithutile gore ga ke a tshwanela go akanya fela gore ke boikokobetso. Se ke se dirang se tla bontsha gore a tota ke boikokobetso.” E kete re ka bontsha gore re na le tumelo mo go Jehofa letsatsi le letsatsi ka go ikaega ka ene fa re lebana le mathata le ka go dira tiro epe fela e e tlhokang go dirwa mo phuthegong ya ga Jehofa re le boikokobetso.

BAGIBEONE BA ILE BA LETELA JEHOFA GORE A BA THUSE FA BA SA TSHWARWE SENTLE

8. Kgosi Saulo o ile a tshwara Bagibeone jang?

⁸ Baebele e umaka Bagibeone gape dingwaga moragonyana. Ka nako eo, Kgosi Saulo o ne a ikemiseditse go bolaya Bagibeone botlhe ba ba neng ba nna le batho ba Modimo kwa Iseraele le kwa Juda.b Mme gone, ga a ka a kgona go ba bolaya botlhe. (2 Sam. 21:2, 5, 6) Ruri Saulo o ne a le setlhogo! Ga a ka a diragatsa maikano a Baiseraele ba neng ba a dirile a go sireletsa Bagibeone.

9. Jehofa o ile a rarabolola leng tshiamololo e e neng ya direlwa Bagibeone?

⁹ Jehofa ga a ka a rarabolola tshiamololo e e diretsweng Bagibeone ka yone nako eo. Go na le moo, o ile a e rarabolola moragonyana fa Dafide a sena go nna kgosi. O ile a dira gore go nne le leuba ka dingwaga di le tharo. Fa Dafide a botsa Jehofa gore goreng go na le leuba, Jehofa o ile a mmolelela gore Saulo le ba lelapa la gagwe ba na le molato wa madi ka gonne ba ile ba bolaya Bagibeone mo dingwageng tse di fetileng.​—2 Sam. 21:1.

10. Se Bagibeone ba ileng ba se bua mo go 2 Samuele 21:3-6 se bontsha jang gore ba ne ba tlotla Molao wa Modimo?

¹⁰ Bala 2 Samuele 21:3-6. Dafide o ile a botsa Bagibeone gore a ka dira eng go baakanya tshiamololo e Saulo a e dirileng. A ba ne ba tla leka go ikhumisa ka go dira gore Dafide a ba duele ka gonne a tsere lobaka go rarabolola bothata joo? Bagibeone ba ne ba re ‘kgang eno ga e tlhoke gore go ntshiwe selefera kgotsa gauta’ ka gonne Molao o ne o re motho yo o bolaileng yo mongwe o ne a tshwanetse go bolawa. (Dipa. 35:30, 31) Ka jalo, motho yoo o ne a ka se ka a ntsha madi go duelela se a se dirileng. Gape ba ne ba itse gore ba ne ba ka se bolaye motho fa kgosi e sa ba naya tetla ya gore ba dire jalo. Dafide o ile a ba letla gore ba bolaye banna ba le supa ba lelapa la ga Saulo ba ba ka tswang ba ile ba mo thusa go bolaya Bagibeone. Nakwana moragonyana pula e ile ya na, mme leuba le ile la fela. Seo se ne se bontsha gore Jehofa o ne a sa tlhole a galefetse Baiseraele ka ntlha ya tsela e ba ileng ba tshwara Bagibeone ka yone.​—2 Sam. 21:9, 10, 14.

11. Re ithuta eng ka Jehofa mo pegong eno?

¹¹ Pego eno e re ruta eng ka Jehofa? E re naya bosupi jo bo bonalang sentle jwa gore Jehofa o rata tshiamiso. (Pes. 37:28) Batho ba le bantsi ba tlhaola batho ba ba tswang kwa dinageng tse dingwe kgotsa ba ba farologaneng le bone, mme Jehofa o batla gore batho botlhe ba tshwarwe sentle. Ka nako e e siameng, o tla baakanya tshiamololo yotlhe e batlhanka ba gagwe ba lebanang le yone. Gape re ithuta gore fela jaaka Jehofa a ne a batla gore Baiseraele ba diragatse se ba neng ba se solofeditse Bagibeone, o batla gore le rona re diragatse se re se solofeditseng.​—Bapisa le Amose 1:9.

12. Re ka etsa Bagibeone jang fa re sa tshwarwe sentle?

¹² Re ka etsa Bagibeone jang? Tota le fa bakaulengwe le bokgaitsadi ba sa re tshware sentle, re ka kgona go letela Jehofa re le pelotelele gore a rarabolole bothata joo. Fa re dira jalo, re a bo re bontsha gore re tshepa gore Jehofa o tla baakanya dilo ka nako e e siameng. Akanya ka se se ileng sa diragalela Kgaitsadi Laura French. O ile a simolola go direla kwa Bethele ya kwa Canada ka 1926. Dingwaga di ka nna lesome moragonyana, o ile a direlwa tshiamololo. O ile a latofadiwa ka gore e ne e le mongwe wa setlhopha sa batlhanogi, a bo a lelekwa kwa Bethele. O ile a dira eng? Le fa a ne a utlwile botlhoko, ga a ka a ngongorega. O ile a fetsa dingwaga di le nnê tse di latelang e le mmulatsela yo o matlhagatlhaga. Ka 1940 o ne a gakgametse e bile a itumetse fa a kopiwa gore a boele kwa Bethele. Go tloga ka nako eo, o ile a direla kwa Bethele ka dingwaga di le 50, e bile o ile a tswelela a ikanyega mo go Jehofa go fitlha a tlhokafala. Fela jaaka Kgaitsadi French, fa re sa tshwarwe sentle re ka kgona go tswelela re dira se se siameng le go letela Jehofa gore a rarabolole bothata joo ka nako e e siameng.​—Isa. 26:3, 4.

BAGIBEONE BA ILE BA TSWELELA BA DIRELA JEHOFA KA BOIKANYEGI

13. “Banethinime” e ne e le bomang, mme ba ile ba dira eng fa Bajuda ba sena go gololwa kwa Babelona?

¹³ Baebele e umaka Bagibeone gape dingwaga di ka nna 500 morago ga motlha wa ga Kgosi Dafide. Go ne go fetile dingwaga di le 70 Bajuda ba le kwa botshwarwa kwa Babelona, mme ka 537 B.C.E. setlhopha sa ntlha se ile sa boela kwa Jerusalema le Molaodi Serubabele. (Esera 2:1, 2, 58) Ka 468 B.C.E., setlhopha se sengwe se ile sa boela kwa Jerusalema le Esera yo e neng e le mokwalolodi. (Esera 7:1-7) Mo makgetlong ao a mabedi, malapa a “Banethinime” a ne a tsamaya le batshwarwa bao ba Bajuda. (Bona ntlha e e kwa tlase mo go Esera 2:58 le mo go 7:7.) Banethinime e ne e le bomang? E ne e le “batho ba e seng Baiseraele ba ba neng ba direla kwa tempeleng kgotsa batlhanka,” e bile go ka direga gore bontsi jwa bone e ne e le ditlogolwana tsa Bagibeone.​—Bona Ditlhaloso Tsa Mafoko A a Mo Baebeleng, “Banethinime.”

14. Bagibeone ba ile ba bontsha jang gore ba ikanyega mo go Jehofa? (1 Ditiragalo 9:2 le ntlha e e kwa tlase)

¹⁴ Bala 1 Ditiragalo 9:2 le ntlha e e kwa tlase. “Batlhanka ba ba direlang mo tempeleng,” ba ne ba le mo setlhopheng sa ntlha sa batshwarwa ba ba neng ba boela kwa Jerusalema. Ba ile ba bontsha gore ba na le tumelo go gaisa bangwe ba Bajuda ba ba neng ba le kwa Babelona. Bontsi jwa Bajuda bao ba ne ba atlegile kwa Babelona e bile ba sa ikemisetsa go tlogela botshelo joo jo bo monate gore ba ye go tsosolosa Jerusalema. Mme batshwarwa ba ba neng ba ikanyega, ba bangwe ba bone e neng e le ditlogolwana tsa Bagibeone, ba ne ba batla go bona kobamelo ya boammaaruri e tsosolosiwa kwa tempeleng kwa Jerusalema. Ka jalo, ba ile ba dira sotlhe se ba ka se kgonang go boela teng. Ditlogolwana tsa Bagibeone di ne di se na boswa kwa Iseraele jaaka Bajuda, mme gone di ile tsa boela teng gore di ye go dira ditiro tsa kwa tempeleng tse di neng di di neilwe le go thusa go baakanya dipota tsa Jerusalema.​—Neh. 3:26.

15. Re ithuta eng ka Jehofa mo pegong eno ya Bagibeone?

¹⁵ Pego eno e re ruta eng ka Jehofa? E re ruta gore Jehofa o rata batlhanka ba gagwe ba ba ikanyegang, e bile ka metlha o a ba tlhokomela. Fa Bajuda ba sena go gololwa kwa Babelona, go ne go setse go fetile dingwaga di ka nna 1 000 Jehofa a sireleditse Bagibeone fa Baiseraele ba gapa Lefatshe le le Solofeditsweng. Le fa go ntse jalo, o ile a tswelela a ba segofatsa. Fa Juda le Jerusalema di ne di senngwa ka 607 B.C.E., ditlogolwana tsa Bagibeone ga di a ka tsa bolawa. Fa Bagibeone ba sena go gololwa kwa botshwarwa, ba ile ba tswelela ba direla Jehofa le Balefi kwa tempeleng. Go bonala bangwe ba bone ba ne ba nna gaufi le tempele. (Esera 2:70; Neh. 11:21) Gape ba ne ba sa duedisiwe lekgetho, sehuba kgotsa lekgetho la tsela ka ntlha ya tiro e ba neng ba e dira kwa tempeleng.​—Esera 7:24.

16. Re ka ema kobamelo ya boammaaruri nôkeng jang jaaka Bagibeone?

¹⁶ Re ka etsa Bagibeone jang? Le rona re batla go dira sotlhe se re ka se kgonang go ema kobamelo ya boammaaruri nôkeng. Re ikemiseditse go dira diphetogo gore re direle Jehofa mo go oketsegileng ka gonne re mo rata e bile re batla go mo itumedisa. Seo ke se Mokaulengwe Alwin wa kwa Philippines a ileng a se dira. O ne a bereka mo khampaning ya oli e e neng e mo duela madi a le mantsi. Mme o ne a batla go dira mo go oketsegileng mo tirong ya ga Jehofa. Nako le nako fa molebedi wa potologo a etela phuthego ya bone, o ne a ikopa kwa tirong gore a mo eme nôkeng, mme o ne a itumelela bodiredi fela thata. Ka jalo, nakwana morago ga moo o ile a kopa Jehofa gore a mo thuse go bona tiro e e neng e tla mo letla go nna mmulatsela wa ka metlha. O ne a itse gore fa a bona tiro e nngwe, o ne a ka se ka a nna le madi a mantsi jaaka pele. Mme gone, o ne a itumela tota fa a bona tiro eo, e bile o ile a simolola go nna mmulatsela. Mosadi wa gagwe le ene o ne a nna mmulatsela. Ba ile ba thusa batho ba le 21 go itse boammaaruri. Ga go pelaelo gore Jehofa o itumelela matsapa a ba ileng ba a tsaya. Le rona re ka tlhatswega pelo gore Jehofa o lebogela matsapa a re a tsayang mo tirong ya gagwe le gore o tla re tlamela ka dilo tse re di tlhokang.​—Math. 6:33.

17. Re ithutile eng mo dipegong tsa Bagibeone?

¹⁷ Dipego tsa Bagibeone di re rutile go le gontsi ka dinonofo tse di kgatlhang tsa ga Jehofa. O boikokobetso, o kutlwelobotlhoko, o rata tshiamiso e bile o a ikanyega. Ka metlha o segofatsa batlhanka ba gagwe ba ba ikanyegang. Gape dipego tseno di re rutile dithuto tsa botlhokwa tse re ka di dirisang. Fela jaaka Bagibeone, re batla go nna le tumelo e e nonofileng le go ikaega ka Jehofa fa re lebana le maemo a a thata. Tumelo e e ntseng jalo, e tla re thusa go dira dikabelo tse re di newang mo phuthegong ya ga Jehofa. Fa re sa tshwarwe sentle, re tla nna re letetse Jehofa ka bopelotelele gore a rarabolole bothata joo. Mo godimo ga moo, re batla go dira sotlhe se re ka se kgonang go ema kobamelo ya boammaaruri nôkeng. Fa re dira dilo tseno, re tla bo re bontsha gore re etsa Bagibeone.