Baobamedi Ba Ba Utlwanang ba Modimo o o Osi wa Boammaaruri

“[Jehofa], . . . u Modimo o osi.”—PESALEMA 86:9, 10.

1. (a) Jehofa o ne a simolodisa eng go tlisa kutlwano ya kobamelo? (b) Ke eng seo ka bofefo se neng sa nna gone ka “tsamaiso” eo?

KUTLWANO ya kobamelo—abo seo se ikuela jang! Mme bontsi jwa setho ga bo ise bo ke bo e itemogele. Lefa go ntse jalo, kutlwano ya kobamelo ga se toro fela. Ke boikaelelo jwa Modimo. Makgolo a dingwaga a a lesome le bofera bongwe a a fetileng Jehofa o ne a simolodisa “tsamaiso,” boikaelelo jwa yone e le kutlwano—kutlwano eo e tshwanang le eo motho a ka e fitlhelang mo lelapeng le le kitlanyeng, le le lorato. Kutlwano eo e tlisiwang ke “tsamaiso” eno ka bofefo e ne ya dira gore Bakeresete ba Bajuda ba obamele ka bolekane jo bo lorato le Basamaria; go tswa foo Baditšhaba ba ba sa rupang ba ne ba amogelwa mo phuthegong. Se se botlhokwa bogolo, botlhe ba ne ba tlisiwa mo kutlwanong le Jehofa Modimo mo motheong wa tumelo ya bone mo molemong o o tlosang boleo wa setlhabelo sa ga Jesu. Ba ne ba tla go ipelela le ene kamano ya bomorwa le Rre yo o lorato.

2. (a) “Tsamaiso” ke eng, mme e ne ya simolola go dira leng? (b) Ke eng seo se tewang ke go phuthwa ga “dilō tse di kwa magodimoñ”?

² Baefesia 1:9, 10 e tlhokomedisa ka “tsamaiso” eno, ka gore: “Kaha go kgatlhegeñ ga ōna, mo o go ikaeleletseñ [tsamaiso, kana, thulaganyo ya go laola dikgang tsa ntlo], Yoa go hitlhisa sebaka sa botlalō yoa metlha [go tloga Pentekoste ya 33 C.E. go ya pele] mo go èna, go tla o shōpanyetsa dilō cotlhe mo go Keresete, eboñ dilō tse di kwa magodimoñ, [moragonyana] le dilō tse di mo lehatshiñ.” Go phuthwa ga “dilō tse di kwa magodimoñ,” ke gore, batho ka bongwe bao ba tla nnang le Keresete mo Bogosing jwa gagwe jwa selegodimo, lwantlha go ne go le gareng ga Bajuda, moragonyana Basamaria mme go tswa foo Baditšhaba.

3. Go phuthwa ga “dilō tse di mo lehatshiñ” go ne ga tlisang?

³ Mo motlheng wa rona, segolo bogolo fa e sale 1935, re bona go phuthwa ga “dilō tse di mo lehatshiñ,” ke gore, batho bao ba tla segofadiwang ka botshelo mo Paradaiseng ya lefatshe. Go setse go na le dimilione tsa batho bao ba ileng ba arabela karolong eno ya bobedi ya “tsamaiso” e e lorato ya Modimo. Ba tswa mo merafeng yotlhe le mo ditlhopheng tsa dipuo tsotlhe. Kutlwano eo ba e bonang ga se fela go kgobokanngwa ga mebele ya batho bao ba tla tswelelang ba ngaparela ditumelo le mekgwa ya bone ya pele. Go na le moo, jaaka go boleletswe pele mo go Isaia 2:2, 3, ba ithuta ditsela tsa ga Jehofa gore ba kgone go “sepela mo ditselaneñ tsa gagwè.”

4. (a) Ke go ya bokgakaleng bofe kutlwano ya kobamelo e tla fitlhelelwang, mme Bibela e tlhalosa seno jang? (b) Morago ga teko ya makgaola kgang, batho ba ba itekanedisitsweng ba tla ipelela kamano efe le Jehofa?

⁴ Lefa go ntse jalo, seo re se bonang gompieno, ga se bokgakala joo ka jone kutlwano eo e tla fitlhelelwang. Boikaelelo jwa Modimo bo tlhomamisa gore popō yotlhe e e botlhale e tla utlwana mo kobamelong ya boammaaruri. Moaposetoloi Johane o ne a fiwa ponatshegelo ya boemo jo bo galalelang jo bo tla nnang gone kwa bokhutlong jwa Puso ya Dingwaga tse di Sekete ya ga Keresete, mme o e tlhalosa mo go Tshenolō 5:13, ka gore: “Me sebopiwa señwe le señwe se se mo legodimoñ, le se se mo lehatshiñ, le se se kwa tlhatse ga lehatshe, le se se mo lewatleñ, le dilō cotlhe tse di mo go cōna, ka utlwa di re, Pakō, le tlotlō, le kgalalèlō, le pushō, a di nnè kwa go èna eo o dutseñ mo setuloñ sa bogosi [ke gore Jehofa], le kwa go Kwana [Jesu Keresete], ka bosakhutleñ le ka bosaeeñkae.” Johane koo o ne a bona mongwe le mongwe a le mo kutlwanong tlaseng ga ga Jesu Keresete mo kobamelong ya ga Jehofa. Morago ga foo, fa teko ya bofelo e sena go feta mme botlhe bao ba ileng ba tsuologa ba sena go senngwa, Jehofa ka lorato o tla itseela jaaka bomorwawe ka Keresete batho botlhe ba ba itekanedisitsweng bao ba itshupileng ba le boikanngo. Ba tla nna karolo ya lelapa la lobopo lotlhe le le utlwanang la Modimo, go botlhe bao Jehofa ka bosakhutleng a tla nnang Modimo o o osi, Morena Modimo le Rara yo o lorato. Abo seo e le tebelelo e e omosang pelo eleruri! A ke keletso ya gago e e tlhagafetseng go akarelediwa mo lelapeng le le itumetseng leo la baobamedi?—Baroma 8:20, 21.

“U Modimo O Osi”

5, 6. Mo go Pesalema 86, Dafide o ne a kwala eng kaga Ene yo eleng kgang ya kobamelo ya rona?

⁵ Tlhatlhobiso ya Pesalema 86 e ka re thusa go lemoga seo re tlhokang go se dira e le gore re tle re nne le seabe mo lesegong leo. Dafide, mokwadi wa pesalema eno e e tlhotlheleditsweng, o ne a setse a na le pego ya boineelo mo dikgannyeng tsa kobamelo ya boammaaruri. Mme o ne a lemoga gore ka namana o ne a tlhoka go tswelela semoyeng, mme seno se bontshiwa ke se a se kwadileng.

⁶ Mo ditemaneng 8-10 o tlhokomedisa ka natla go Ene yo kgang ya kobamelo ya gagwe e neng e le go ene, ka gore: “Yehofa, ga go na opè o o chwanañ nau mo medimoñ; le gōna ga go na ditihō dipè tse di chwanañ le ditihō tsa gago. Merahe eotlhe e u e dihileñ e tla tla, e ōbama ha pele ga gago; e tla galaletsa leina ya gago. Gonne u mogolo, me u diha ditihō tse di gakgamatsañ: U Modimo o osi.”

7. Ke ka ntlha yang fa temogo ya gore Jehofa a le esi ke Modimo e le botlhokwa?

⁷ Mo motlheng wa ga Dafide, jaaka gompieno, merafe e ne e na le medimo e mentsi. Mme ka kanaanelo ya mmaatota Dafide o ne a re go Jehofa: “U Modimo o osi.” Jesu Keresete o ne a otlelela boammaaruri jo bo tshwanang. Mo bosigong jwa pele ga loso Iwa gagwe o ne a rapela Rraagwe, a mo lebisitse jaaka “Modimo o o osi, o o boamarure.” (Yohane 17:3) Lefa go ntse jalo, La-Bodumedi le obamela Tharo-nngwe, didikadike di obamela medimo ya disetwa; ba bangwe ba dirile medimo ya batho ba ba tumileng, ya madi, le ya bobone le ya tsa dikobo. Ka jalo, go tweng ka wena? A ka sebele le wena o abalana tlhatswego-pele ya gore “Yehofa ga go na opè o o chwanañ nau,” le gore ke “Modimo o o osi, o o boamarure”?

8. Jaaka go supilwe mo go Pesalema 86:11, ke eng seo se tlhokafalang mo letlhakoreng la botlhe ba ba batlang go obamela Jehofa?

⁸ Erile a lebelela isagwe go tloga motlheng wa gagwe, Dafide a bona batho ba merafe yotlhe ba tla go direla Jehofa. Kwantle le pelaelo Dafide o ne a lemoga gore fa batho ba ba ntseng jalo ba ne ba tla go obamela Jehofa, go ne go tla nna le mo gontsi ka bone go go ithuta. Ba ne ba tla tshwanelwa ke go dira diphetogo mo matshelong a bone. Mme Dafide o ne a tlhomame gape mo go boleleng gore le ene gape, o ne a tlhoka tao le gore dipaakanyo tse di oketsegileng di ne di tla tlhokafala mo letlhakoreng la gagwe. Mo go Pesalema 86:11 o ne a re: “Nthuta tsela ea gago, Yehofa; ke tla tsamaea mo boamarureñ yoa gago: kitlanya pelo ea me e tlè e boihè leina ya gago.” A seo gape ke keletso ya rona?

9. Ke ka ntlha yang fa re le batho ba ba utlwanang, mme re na le boikarabelo bofe mo ntlheng eno?

⁹ Kutlwano e e setseng e le gone gareng ga Basupi ba ga Jehofa eleruri e tlhomologile. Seno ke ka go bo, jaaka setlhopha, re ikutlwa ka bommaanete jaaka Dafide a ne a dira—re batla kaelo ya ga Jehofa le go dira tumalanong le yone. Re tshwanetse ra eletsa gape go tlatseletsa kutlwanong eo ka sebele ka boikutlo le boitshwaro jwa rona. Mo godimo ga moo, re ka sireletsa kutlwano ya rona le go thusa ba bangwe go abalana mo go yone ka go gakalela go tlhagolela mo bathong ba ba sa tswang go kgatlhegela bosheng kanaanelo ya dilo tse di farologaneng tse di re kitlanyang.

Mabaka A A Nonofileng A A Re Kitlanyang

10. Lebaka la ntlha la mabaka a a kitlanyang ke lefe?

¹⁰ Sa ntlha ke lebaka la gore rotlhe re obamela Jehofa le go lemoga tshwanelo ya gagwe ya go tlhoma boemo jwa se se siameng le se se sa siamang. (Tshenolō 14:6, 7; Genesise 2:16, 17) Abo seo se ile sa nna le matswela a a kana-kang ne mo bathong ba ga Jehofa lefatshe ka bophara! Jehofa ke, jaaka Bibela e tlhalosa, “Èna eo o godimo, eo o godileñ thata, eo o nntseñ mo Bosakhutleñ, eo leina ya gagwè e leñ Boitshèpō.” (Isaia 57:15) Fa re mo obamela le go dumalana le maemo a gagwe, seno se nna le bokao jo bo tlhotlheletsang mo go rona. Mme ereka maemo ao a dira mo dikarolong tsotlhe tsa lefatshe, go dumalana ga rona le one go ile ga re atamalanya jaaka batho ba le bangwe.

11. Re ka thusa jang ba basha go abalana mo kutlwanong eno?

¹¹ Mme ka dinako tse dingwe batho ba ba rileng ba ba nnileng ba kopanela le rona ba kopanyelediwa mo boitshwarong jo bo maswe jo bo masisi. Ka ntlha yang? Fa ba ne ba bodiwa ka kamano ya bone le Modimo, bangwe ba ile ba re, ‘Modimo e ne e se wa sebele go nna.’ Ka jalo ba ne ba se ka ba tseela dipatlafalo tsa gagwe tsia gotlhelele. A re ka thusa bao re ithutang le bone go re Jehofa a tle a nne wa sebele go bone? Re tshwanetse go otlelela go bone gore kobamelo ya boammaaruri ga se kgang fela ya go amogela dithuto tsa motheo tse di rileng, go ya Holong ya Bogosi le ka gongwe go senya dioura tse di rileng mo tirelong ya tshimo gangwe le gape. Bao ba batlang go direla Jehofa ba tlhoka kamano e e atamalaneng ya botho le ene. Ba tshwanetse ba ithuta go mo rapela ka metlha le ka bobone, ba batla kaelo ya gagwe mo sengweng le sengweng seo ba se dirang. (Bafilipi 4:6; Diane 3:5, 6) Go tswa foo ba tla simolola go abalana mo kutlwanong e e gakgamatsang e re e ipelelang.

12, 13. (a) Ke jang lebaka la bobedi le le tlhatlhamisitsweng fano le nang le bokao jo bo kitlanyang mo go rona? (b) Go solegelwa molemo ka botlalo ke seno, motho o tshwanetse go dirang?

¹² Sa bobedi ke seno: Re a utlwana ka go bo, gongwe le gongwe koo re leng teng mo lefatsheng re na le Lefoko la Modimo, Bibela, go re kaela. Re tsaya Bibela jaaka e e tlhotlheleditsweng, mme sengwe sa dilo tseo se ileng sa gogela bontsi jwa rona go Basupi ba ga Jehofa ke lebaka la gore Basupi ka boammaaruri ba ngaparela Bibela.—2 Timotheo 3:16, 17.

¹³ Bao re ithutang le bone ba ka dumalana le rona fa re re Bibela ke Lefoko la Modimo. Mme ba badile Bibela go le kana-kang? Go tla nna mosola thata go kgothatsa mongwe le mongwe go e bala yotlhe, mme jaaka ba dira jalo ba bone kafa Bibela e tshwanetseng go ama diphetso tseo ba di dirang mo botshelong jwa letsatsi le letsatsi. Jesu o ne a itse thato ya ga Rraagwe mo e leng go re e ne e gatiseleditswe tota mo tlhaloganyong le mo pelong ya gagwe mo a neng a ka re, “Gonne ke diha ka metlha eotlhe dilō tse di mo kgatlhañ.” (Yohane 8:29) Abo seo e le mokgele o o molemo go rona rotlhe jang ne!

14. Ke ka ntlha yang fa lebaka la boraro le le umakilweng fano le le botlhokwa, mme re ka dirang go agelela kanaanelo ya seno mo go ba basha?

¹⁴ Lebaka la boraro leo le re kitlanyang ke gore rotlhe re solegelwa molemo ke thulaganyo e e tshwanang e e otlang ya semoya. Re tsaya “motlhanka eo o boikañō le eo o botlhale” jaaka boemedi joo Jehofa a bo dirisang go baakanyetsa ka dijo tsa semoya ka nako e e tshwanetseng. (Mathaio 24:45-47) Ga go na pelaelo mo megopolong ya rona gore “motlhanka” yono o dirilwe ka baruaboswa ba ba tloditsweng ka moya ba Bogosi jwa selegodimo ba gompieno ba fitlheIwang fela gareng ga Basupi ba ga Jehofa. Re anaanela seo “motlhanka” yoo le Setlhopha se se Laolang sa gagwe ba se dirang go tlhokomela ditlhokafalo tsa rona tsa semoya. Mme re leboga Modimo bakeng sa letlotlo la dipaakanyetso tsa semoya tse di molemo tse re nang le tsone. (Isaia 65:13, 14) A re bona gape nako e e lekanetseng go tlhotlheletsa kanaanelo bakeng sa thulaganyo eno mo bathong bao ba sa tswang go kopanela bosheng le phuthego?

15, 16. (a) Re leba go mang jaaka Moetapele wa rona? (b) Ke jang kanaanelo ya seabe sa ga Jesu mo kobamelong ya rona e amang boikutlo jwa rona mongwe go yo mongwe?

¹⁵ Lebaka la bone le le kitlanyang, leo eleruri le leng botlhokwa segolo, ke gore Jesu Keresete, eseng motho ope, ke Moetapele wa rona e le ene yo botlhe ba ka atamelang Jehofa mo kobamelong. Ka nako ya beke ya gagwe ya bofelo ya botshelo jwa gagwe jaaka motho, Jesu o ne a otlelela botlhokwa jwa seno. Mo go Mathaio 23:8, 10 o ne a re: “Me lona, lo se ka loa bidiwa . . . Beñ, gonne Muñ oa lona o moñwe hèla, eboñ Keresete.” Gompieno, go sa kgathalege koo motho a nnang teng mo lefatsheng, fa a ne a ka botsa mongwe wa Basupi ba ga Jehofa, ‘Moetapele wa lona ke mang?’ o ne a tla bona karabo e e tshwanang: ‘Ke Morena Jesu Keresete.’

¹⁶ Ke fela ka Jesu re ka atamelang Jehofa ka kamogelesego mo kobamelong. Ka ntlha yang? Ka go bo rotlhe re tsaletswe mo boleong, re le tlaseng ga katlholelo ya loso. Ga go ope wa rona yo o farologaneng le ba bangwe mo ntlheng eno. Tsela e le yosi fela e bape ba rona ba neng ba amogelwa jaaka batlhanka ba Modimo e ne e le mo motheong wa tumelo ya rona mo setlhabelong sa ga Jesu Keresete, mme ke fela ka ene gore bape ba rona gompieno ba ka atamela Jehofa ka thapelo. Kanaanelo e e tswang mo pelong ya seno ke lebaka le le botlhokwa thata mo kobamelong ya boammaaruri.—Baroma 3:23; Yohane 14:6.

17. Boikutlo jwa rona malebana le Bogosi jwa Modimo bo ile jwa re farologanya jang le La-Bodumedi mme jwa re atametsa thata le Basupi ba ga Jehofa?

¹⁷ Lebaka la botlhano leo le re atamalanyang mmogo ke gore go sa kgathalege gore re tshela kae, re lebelela go Bogosi jwa Modimo jaaka tsholofelo e le yosi ya setho. (Mathaio 6:9, 10; Daniele 2:44) Baruti ba La-Bodumedi ga ba a ka ba dira seno. Ka ntlha ya gona moo, ba kopanyelediwa mo dikgannyeng tsa bopolotiki tsa lefatshe le mo dintweng tsa lone. Phapaanong gotlhelele le seo, Basupi ba ga Jehofa mo mafatsheng otlhe ba ile ba tseela pelong lebaka la gore Jesu Keresete o ne a re barutwa ba gagwe ba ne ba se ketla ba nna “ba lehatshe.” (Yohane 17:15, 16) Tumalanong le Lefoko la Modimo re ile ra thula ditšhaka tsa rona megoma le marumo a rona dithipa tse di segang mabele. Ga re tsee dibetsa tsa nama go tlhabantsha bangwe ka rona, lefa e le gone go ithuta ntwa gope. (Mika 4:3) Re tlhatswegile pelo tota gore tharabololo e le yosi ya mathata a setho ke Bogosi jwa Modimo. Ka ntlha ya gona moo, re kutlwano le Basupi ka rona lefatshe ka bophara mo bokaulengweng jwa lefatshe lotlhe jwa boammaaruri.

18. Loungo Iwa moya wa Modimo lo re kitlanya jang? Neela dikai.

¹⁸ Jaaka lebaka la borataro mo kutlwanong ya rona re supela go loungo leo moya o o boitshepo wa Modimo o lo ntshang mo matshelong a baobamedi ba ga Jehofa. Mme abo loungo loo lo ikuela jang ne—mofuta oo o dirang gore go nne bonolo ka rona go nna mmogo! Go sa kgathalege dikarolo tseo rona ka borona re tlhokang go tokafatsa go tsone, go boammaaruri jaaka Jesu a ne a re: “Batho botlhe ba tla itse ha lo le barutwa ba me ka mo, ha lo ratana.”—Yohane 13:35: Bagalatia 5:22, 23.

19. Ka go abalana mo bodiheding jwa Bokeresete re utlwana le bomang?

¹⁹ Se se tlatseletsang mabaka a a setseng a le fa godimo ke lebaka leno la bosupa: Rotlhe jaaka Basupi ba ga Jehofa re na le boikarabelo jwa go rera mafoko a a molemo a Bogosi jwa Modimo. Seno ke boikarabelo, mme ebile gape ke tshiamelo. Jaaka moaposetoloi Paulo a ne a tlhalosa, ka go abalana mo bodiheding jwa Bokeresete re nna badiri mmogo le Modimo. Lefa mongwe wa rona a ka jala mme yo mongwe a nosetsa, Jehofa ke Ene yo o dirang gore kgolo e ntshe barutwa ba basha.—Mathaio 24:14; 1 Bakorintha 3:6-9.

Ngaparela Ka Thata Letlhakore la Kobamelo ya Boammaaruri

20. (a) Ke ka ntlha yang fa bangwe ba bao ba tlang Holong ya Bogosi ba ka se ipeleleng ka botlalo masego a kobamelo e e ntseng jalo e e kutlwano? (b) Ke ka ntlha yang fa go potlakile bakeng sa bone go tsaya boemo jo bo tlhamaletseng mo letlhakoreng ja ga Jehofa jaanong?

²⁰ Jaaka bao ba basha le go kopanela le Basupi ba ga Jehofa ka sebele ba tlamparela boammaaruri jotlhe jo bo re kopanyang mmogo le go dira tumalanong le jone, le bone, gape, ba ka itemogela boipelo jwa go abalana mo kobamelong e e kutlwano ya Modimo o o osi wa boammaaruri. Lefa go ntse jalo, bangwe, ba kgotsofalela fela kitso ya boammaaruri e e okolwang fa godimo. Ba ithuta sengwe kaga masego a Bogosi jwa Modimo, mme ga ba letle boammaaruri go nwela mo dipelong tsa bone. Ba ipelela fela go nna le rona, mme ga ba batle go bolela gore ba ile go dira dilo ka metlha yotlhe ka tsela ya ga Jehofa. Ka mokgwa mongwe ba tshwana le batho ba ba rileng mo motlheng wa ga moperofeti Elija, bao Elija ka tlhamalalo a neng a re go bone: “Lo tla akabala ha gare ga maikutlō a le mabedi ka lobaka lo lo kaee? E re ha Yehofa e le èna Modimo, eañ naè: me ha e le Baale, hoñ lo eeñ nae.” (1 Dikgosi 18:21) Fa nako e e tlhomilweng ya ga Jehofa e tla ya go senya tsamaiso e e boikepo ya gompieno, ga a ketla a diega. Ga a ketla a tlosolosa nako eo kana a fetola maemo a gagwe e le gore a tle a dumelele bao ba sa ntseng ba leka go ngaparela lefatshe, bao ba leng maikutlo mabedi fela mo go ithuteng thato ya Modimo le go e dira. Abo go le botlhokwa jang he, ka gone, go botlhe bao ba nang le kgatlhego mo boammaaruring go tsaya kgato e e tlhomameng go tlhomamisa kamano ya mmatota le ya senna-foo le Jehofa!

21. Re tshwanetse go thusa diithuti tsa rona tsa Bibela go dira kgatelo pele efe ya semoya?

²¹ Keletso ya rona ga se fela go ithuta boammaaruri jo bo okolwang le batho bao ba gatelang pele malebana le kolobetso mme eleng go ba thusa go gatela pele bogoding jwa Bokeresete. Seno se akareletsa go tlhagolela keletso ya dijo tse di loileng tsa semoya. Ba tlhoka go ithuta kafa ba ka ipelelang dijo tse di ntseng jalo, ba bona nonofo mo go tsone le go lemoga kafa di ka ba thusang go dira diphetso tsa botho tse di utlwalang.—Bahebera 5:12-14.

22. Ke ka ntlha yang fa bodihedi jwa rona eleruri e le tshiamelo e e galalelang?

²² Abo ya rona e le tshiamelo e kgolo jang he go re solegela molemo le go dira tumalanong le thulaganyo ya ga Jehofa bakeng sa go kitlanya batho ba merafe yotlhe le ene ka Jesu Keresete! Modimo o o osi wa boammaaruri o re flle tshiamelo e e galalelang ya go nna basupi ba leina la gagwe le le boitshepo Jehofa. Morwawe yo o esi yo o rategang, yo jaanong a busang jaaka Kgosi, e ne e le sekao sa rona ebile ke sekao sa rona mo kobamelong e e re kgonlsang go ipelela kamano e e bothito, e e atamalaneng le Jehofa le go nna kutlwano le mongwe le mongwe wa rona. Ka jalo a re abalaneng ka botlalo mo go tlotlomatseng leina la ga Jehofa le go thusa ba bangwe kafa bone ba ka ipelelang masego ao eleng fela a batho ba ba utlwanang mo kobamelong ya Modimo o o osi wa boammaaruri.

Fa re Dira Poeletso

□ Ke go ya bokgakaleng bofe kutlwano ya kobamelo e tla fitlhelelwang, mme seo se ka rayang go wena?

□ Re ka bontsha jang gore re abalana maikutlo a a begilweng Pesalema 86:11?

□ Ke mabaka mangwe afe a maatla a a kitlanyang?

□ Morago ga go ithuta boammaaruri jwa Bibela, ke kgatelopele efe gape e re tshwanetseng ra thusa baithuti go e dira?

[Setshwantsho mo go tsebe 12]

‘Wena Jehofa, o Modimo o osi’