A Bana ba Batla Ditaolo?
“GO SA kgathalege gore ngwana o ka tlhola a lebega jaaka yo o godileng mo tlhaloganyong,” go bolela jalo Dr. Harry Mendelsohn, mookamedi wa tsa kalafi ya lelapa kwa Sepateleng sa Montefiore sa New York le kwa Medical Center, “ene o santse a le ngwana.” Mme ditaolo di santse di ntse di tlhokafala. O ne a tlhalosa a re: “Motsadi o tshwanetse a ikarabela. Lelapa ga se puso ya batho ka batho, lefa boiteko jwa ngwana mongwe le mongwe bo tshwanetse go kgothalediwa. Mme kgabagare diphetso tsotlhe di tshwanetse tsa ikaega ka batsadi. Ditaolo di tshwanetse tsa ntshiwa, di tshwanetse tsa tlhamaladiwa le go boaboelediwa. Bana ga ba tshwanela go nna le boikarabelo jwa go itlhomela ditaolo.”—Daily News ya New York, September 13, 1981.
“Bana ba ka go tsietsa fela thata,” go bua jalo motsamaisi wa lephata la basha. “Ba latola gore ga ba batle ditaolo, mme fa o batlisisa tota, o bona ka go sele. Kgang-kgolo ke gore ba akanya gore ditaolo tse di utlwalang ke sesupo sa lorato.”
A bana ba a dumalana? Tseno ke dingwe tsa dilo tse ba di buang go tswa go “Ditaolo tsa Batsadi ka Basimane ba Sekolo sa Tshimego”:
“Re tshose go le gonnye. Gagamatsa o bo o tlhomame fa o ntsha kotlhao. Re supegetse gore yo mogolo ke mang. Go re fa maikutlo a gore re bolokesegile fa re itse gore re tshegeditswe ka mo go nonofileng.
“Re tshubele lebone; re bontshe tsela. Re bolele gore Modimo ga oa swa, ga oa robala, kana mo boikhutsong. Re tlhoka go dumela mo sengweng se segolwane le go re feta ka nonofo.
“Fa o ka re tshwara re bua maaka, re utswa kana re dira bosetlhogo, re itsise gore ke ka ntlhayang fa seo re se dirileng se neng se le phoso. Fa re tlhoka go otlhaiwa, go dire, mme re itsise gore o santse o re rata.
“Re ganetse. Se leseletse sengwe le sengwe mme o seka wa boifisiwa ke matshosetsi a rona a gore re tla tlogela sekolo kana legae. Tsepama. Ga se gore bana ba a bo ba batla sengwe le sengwe se ba se kopang.”
Seno sotlhe se tlhalositswe sentle mo polelwaneng e khutshwane ya motsadi yo o fetang batsadi botlhe ka botlhale, yo mogolo mo batsamaising botlhe ba tsa matshelo a bana, Jehofa Modimo. Mo Lefokong la gagwe le le tlhotlheleditsweng, Bibela, ga twe: “Lona borra bana, lo se ka loa rumola bana ba lona go ba gakatsa: me lo ba godisetsè mo koatlhaoñ le mo taoñ ea Morèna.” (Baefesia 6:4) Mmopi ga a tlhaloganye fela se bana ba se tlhokang mme gape seo batsadi ba se tlhokang. E kane o le mosha kana motsadi, tlhokomela dintlha tse di thusang mo ditlhogong tse pedi tse di latelang.