17-23 AGOSTU 2026
KNANANUK 90 Fó laran-manas ba malu
Mantein relasaun belun ho irmaun-irmán sira
“Tau hahalok domin ho laran-sadiʼa, laran-diʼak, haraik an, laran-maus, no pasiénsia nuʼudar imi-nia roupa.”—KOL 3:12.
OBJETIVU
Aprende oinsá atu hasoru dezafiu neʼebé bele estraga relasaun belun ho maluk Kristaun sira.
1. Iha neʼebé mak ita bele hetan belun neʼebé loos?
MORIS iha loron ikus sira mak susar, maibé sei sai susar liután se ita la iha belun. Jeová hatene ida-neʼe, tan neʼe nia fó mai ita belun neʼebé loos entre ninia povu. Neʼe mak bensaun ida! (Sal 119:63) Ita mak parte ba família boot ida neʼebé adora Jeová no hadomi malu.
2. Ita hakarak haburas relasaun belun hanesan saida ho maluk Kristaun sira?
2 Ita hakarak haburas relasaun belun neʼebé besik ba malu no laran-metin ba malu, laʼós nuʼudar kolega baibain deʼit. Ita mak parte ba família ida neʼebé hadomi Jeová no Jesus, no domin neʼe mak halo ita unidade. (João 13:35) Maibé relasaun hanesan neʼe la mosu mesak deʼit, ita presiza hakaʼas an. No tanba ita hotu la perfeitu, dala ruma mosu problema neʼebé halo susar ba ita atu mantein relasaun belun.
3. Tanbasá dala ruma susar atu mantein relasaun belun?
3 Realidade mak ita sente besik liu ho ema balu duké ema seluk. Tanbasá? Karik ita sai belun ho ema balu tanba ita ho sira iha hanoin no hahalok neʼebé hanesan, ka gosta buat neʼebé hanesan. Maibé iha mós dezafiu balu neʼebé bele hanetik ita atu mantein relasaun belun. Dala ruma ita la konkorda malu kona-ba buat ruma. Karik ita mós ladún kontente atu ransu hamutuk ho ema neʼebé hahalok la hanesan ho ita. No kuandu irmaun ka irmán ida hasoru susar iha dalan fíziku ka emosionál, neʼe bele afeta ita-nia relasaun belun. Iha lisaun neʼe, ita sei haree oinsá Jesus nia ezemplu bele ajuda ita kuandu hasoru dezafiu sira-neʼe. Maibé ulukliu, ita sei haree oinsá hahalok Kristaun bele ajuda ita atu mantein relasaun belun ho irmaun-irmán sira.
HAHALOK KRISTAUN AJUDA ITA ATU MANTEIN RELASAUN BELUN
4. Oinsá mak ita bele hametin relasaun belun ho maluk Kristaun sira?
4 Atu hametin relasaun belun ho maluk Kristaun sira, ita presiza fokus ba buat diʼak husi sira. Gasta tempu hamutuk ho irmaun-irmán sira sei ajuda ita atu hatene sira-nia hahalok diʼak. Apóstolu Paulo hakarak tebes atu ransu ho maluk Kristaun sira. Nia hakerek ba kongregasaun iha Tesalónika: “Ami hakaʼas an liután atu haree imi-nia oin.” (1 Tes 2:17, nota) Irmaun-irmán barak sente katak dalan neʼebé diʼak liu atu hametin relasaun belun mak hodi hasoru oin ba oin no konversa. Ita iha oportunidade barak atu halo ida-neʼe hodi haklaken hamutuk, tuir reuniaun, asembleia, no reuniaun boot. Maibé kuandu ita presiza hadiʼa problema ho ema ruma, la toʼo atu hasoru malu deʼit.
5. Saida mak bele ajuda ita atu mantein relasaun belun? Esplika toʼok. (Koloso 3:12)
5 Hahalok Kristaun bele ajuda ita atu mantein relasaun belun maski hasoru dezafiu. (Lee Koloso 3:12.) Kuandu ita haburas haraik an, pasiénsia, laran-diʼak, no laran-sadiʼa, neʼe sei halo fasil ba ita atu rezolve problema no mantein relasaun belun. Hanesan motór nia mákina presiza oli atu bele laʼo ho didiʼak, ita mós presiza hahalok Kristaun atu bele iha relasaun diʼak ho ema seluk. Agora, mai ita haree dezafiu tolu neʼebé bele estraga ita-nia relasaun ho maluk Kristaun. Nuʼudar ita koʼalia kona-ba dezafiu ida-idak, ita sei aprende oinsá mak ita bele banati-tuir Jesus nia hahalok haraik an, pasiénsia, laran-diʼak, no laran-sadiʼa.
KUANDU LA KONKORDA MALU
6. Kuandu la konkorda malu, oinsá neʼe bele estraga relasaun belun?
6 Oinsá neʼe bele sai dezafiu? Kuandu ema naʼin-rua la konkorda malu, baibain ida-idak hanoin katak ninia opiniaun mak loos liu. Imajina toʼok irmaun naʼin-rua neʼebé la konkorda malu kona-ba oinsá atu organiza serbisu haklaken. Ida-idak hanoin katak ninia ideia mak diʼak liu. Situasaun hanesan neʼe bele estraga sira-nia relasaun belun. Karik sira fokus kona-ba sé mak loos liu no sai hirus. Ikusmai sira lakohi koʼalia ba malu atu buka solusaun. Nuʼudar tempu liu daudaun, sira sai dook ba malu liután no la iha ona relasaun belun tan deʼit problema kiʼik.
7. Oinsá mak Jesus hanorin ninia dixípulu sira kona-ba haraik an?
7 Aprende husi Jesus nia haraik an. Nia hanorin ninia dixípulu sira katak importante atu haraik an bainhira la konkorda malu. Ba tempu balu dixípulu sira haksesuk malu beibeik kona-ba sé mak boot liu. Atu hadiʼa sira-nia hanoin neʼebé sai abut ona iha sira-nia laran, Jesus esplika ba sira atu haree ema seluk boot liu fali sira, hodi nuneʼe sira bele haburas haraik an. (Mt 20:25-28) No iha kalan antes Jesus mate, nia “fó ezemplu” ba sira kona-ba haraik an hodi fase sira-nia ain maski neʼe mak knaar neʼebé baibain atan mak halo. (João 13:3-5, 12-16) Hodi halo nuneʼe, Jesus hanorin sira oinsá atu mantein relasaun belun. Se sira haree ema seluk boot liu, neʼe sei halo fasil ba sira atu simu ema seluk nia ideia. Neʼe sei ajuda sira atu mantein relasaun belun maski sira iha opiniaun neʼebé la hanesan.
8. Oinsá mak haraik an bele ajuda ita atu mantein relasaun belun bainhira la konkorda malu? (Koloso 3:13) (Haree mós foto.)
8 Oinsá Ita bele mantein relasaun belun? Haraik an bele ajuda Ita atu haluha deʼit problema kiʼik no fó perdua ho laran. (Lee Koloso 3:13.) Se Ita mak haraik an, neʼe sei ajuda Ita atu mantein relasaun belun duké sai hirus. (Sal 4:4) Maski ema ruma la koʼalia ho laran-diʼak, hanoin-hetan katak ita hotu dala ruma koʼalia buat neʼebé ikusmai ita arrepende. (Ecle 7:21, 22) Husu Ita-nia an: ‘Ida-neʼebé mak importante liu, ami-nia relasaun belun ka hatudu katak haʼu mak loos?’ Pergunta hanesan neʼe bele ajuda Ita atu simu ema seluk nia opiniaun. Ita bele moris ho dame se Ita la temi tan kona-ba problema neʼe.
Haraik an bele ajuda Ita atu haluha deʼit problema kiʼik no fó perdua ho laran (Haree parágrafu 8)a
9. Oinsá mak haraik an bele ajuda Ita kuandu susar atu rezolve problema? (Provérbios 17:9)
9 Haraik an mós bele ajuda Ita kuandu susar atu rezolve problema neʼebé mosu tanba la konkorda malu. Keta diskute malu atu prova katak Ita-nia hanoin mak loos. (Lee Provérbios 17:9; 1 Kor 6:7) Ita-nia objetivu mak atu mantein relasaun belun. Irmaun-irmán barak konsege halo nuneʼe hodi koʼalia ho laran-diʼak ba malu atu rezolve problema. (Sal 34:14) Ita bele hatete: ‘Ita naʼin-rua mak belun. Ita bele koʼalia kona-ba buat neʼebé akontese ka?’ Prontu atu simu katak Ita mós halo sala, se Ita hakanek maluk neʼe nia laran, husu deskulpa. No se Ita-nia maluk mós husu deskulpa, simu ida-neʼe ho haraik an no fó perdua. (Lc 17:3, 4) Hanoin-hetan, Ita-nia objetivu mak laʼós atu buka sé mak loos no sé mak sala, maibé atu rezolve problema no nafatin sai belun.—Prov 18:24.
KUANDU HAHALOK LA HANESAN
10. Saida mak bele halo susar atu mantein relasaun belun?
10 Oinsá neʼe bele sai dezafiu? Karik Ita sente susar atu haburas relasaun belun ho ema neʼebé iha hahalok la hanesan ho Ita. Karik ema balu nia hahalok ka toman halo Ita la kontente. Ema balu fali iha toman neʼebé oin-seluk tanba ema trata sira la diʼak iha pasadu ka tanba kultura, porezemplu sira la fó sai sira-nia sentimentu ka gosta koʼalia barak. Ka Ita no ema neʼe iha hahalok la hanesan deʼit tanba Ita gosta ransu no ema neʼe mak moedór.
11. Oinsá mak Jesus bele mantein relasaun belun ho ema neʼebé iha hahalok la hanesan ho nia?
11 Aprende husi Jesus nia pasiénsia. Nia mantein relasaun belun ho ema neʼebé iha hahalok la hanesan ho nia. Porezemplu, apóstolu Tiago no João hatudu hahalok buka oin bainhira sira husu atu hetan pozisaun importante iha Maromak nia Ukun. (Mc 10:35-37) La hanesan ho sira, Jesus ho haraik an husik hela ninia pozisaun importante iha lalehan no mai iha mundu. (Flp 2:5-8) Jesus no apóstolu naʼin-rua neʼe nia hahalok la hanesan duni. Maibé, Jesus hatudu pasiénsia ba Tiago no João, no mós sira seluk.
12. Saida mak ajuda Jesus atu pasiénsia ba ninia belun sira?
12 Jesus la espera katak ninia belun sira tenke iha hahalok neʼebé perfeitu. Nia hatene katak Tiago no João hatudu hahalok buka oin tanba dixípulu barak gosta atu kompete malu. (Mc 9:34) Jesus mós sai boot iha kultura neʼebé hanesan ho sira. Iha tempu neʼebá, povu hetan influénsia husi ulun-naʼin relijiaun sira atu hafolin pozisaun no naran-boot. Tan neʼe, Jesus komprende dixípulu sira-nia hanoin no hatudu pasiénsia hodi fó tempu atu hadiʼa sira-nia hahalok buka oin neʼebé sira iha ba tempu kleur ona.—Mc 10:42-45.
13. Oinsá mak pasiénsia bele ajuda ita mantein relasaun belun? (Éfeso 4:2)
13 Oinsá Ita bele mantein relasaun belun? Kontinua haburas pasiénsia hodi hakaʼas an atu simu irmaun-irmán sira-nia hahalok no toman neʼebé ita ladún gosta. (Prov 14:29) Ita hotu iha hahalok la hanesan, no loloos hahalok sira-neʼe barak mak la sala. Tan neʼe ita agradese kuandu ema seluk simu ita-nia hahalok. (Lee Éfeso 4:2.) Ita mós la espera atu ema seluk hatudu hahalok neʼebé tuir deʼit ita-nia hakarak. Porezemplu, hanoin toʼok kona-ba ema moedór neʼebé hakaʼas an atu ransu no koʼalia ho ema seluk. No koko atu hatudu pasiénsia ba ema neʼebé gosta ransu no koʼalia barak. Maski ita labele sai belun neʼebé besik ho ema hotu, ita presiza hanoin-hetan katak ema Kristaun neʼebé iha hahalok la hanesan mós bele sai belun.
14. Pasiénsia sei ajuda ita atu fokus ba saida?
14 Pasiénsia sei ajuda ita atu fokus ba irmaun-irmán sira-nia hahalok diʼak. Bainhira ita halo nuneʼe, ita sei la husik hahalok neʼebé diferente hanetik ita atu haburas relasaun belun. Porezemplu, Tiago no João iha hahalok buka oin, maibé sira-nia atitude hatudu katak sira tau fiar ba Maromak nia Ukun. Jesus hatene ida-neʼe no hafolin sira-nia fiar. Bainhira ita buka hahalok diʼak husi irmaun-irmán sira, ita banati-tuir Jesus no mós Aman Jeová.
15. Sé mak bele ajuda ita atu mantein relasaun belun ho ema neʼebé iha hahalok la hanesan ho ita?
15 Buat neʼebé importante liu mak halo orasaun hodi husu Jeová nia ajuda atu mantein relasaun belun ho ema neʼebé iha hahalok la hanesan ho ita. Hanoin nanis kona-ba dezafiu neʼebé bele mosu, no halo orasaun atu nafatin kalma. Hanoin-hetan, ita-nia Kriadór Jeová komprende katak ita ida-idak la hanesan. Tan neʼe kuandu Ita halo orasaun, fiar bá katak Jeová hatene buat neʼebé Ita presiza atu bele tahan. No bainhira Ita sente susar atu hatudu pasiénsia, husu Jeová nia espíritu santu atu ajuda Ita kontrola Ita-nia hahalok.—Lc 11:13; Gal 5:22, 23.
KUANDU IRMAUN-IRMÁN SIRA HASORU SUSAR
16. Kuandu irmaun-irmán ruma hasoru susar, neʼe bele lori dezafiu saida?
16 Oinsá neʼe bele sai dezafiu? Kuandu irmaun-irmán ruma hasoru susar iha dalan fíziku ka emosionál, karik sira sei hatudu hahalok neʼebé ita la gosta. Porezemplu, sira lakohi koʼalia ho ita, hirus lalais, ka hatudu reasaun neʼebé oin-seluk. Karik sira sei hatete ka halo buat neʼebé hakanek ita-nia laran. (Job 6:2, 3) Tanba ita la hatene susar neʼebé sira hasoru daudaun, dala ruma ita espera demais atu sira hatudu hahalok neʼebé ita hakarak.
17. Ita bele aprende saida husi dalan neʼebé Jesus trata Bartimeu?
17 Aprende husi Jesus nia laran-diʼak no laran-sadiʼa. Nia hatudu laran-diʼak no laran-sadiʼa ba ema neʼebé iha susar laran, inklui ema neʼebé nia seidauk koñese. Porezemplu, hanoin toʼok oinsá Jesus trata mane ida naran Bartimeu neʼebé matan-delek. Bainhira Bartimeu rona katak Jesus laʼo liu daudaun, nia hakilar atu dada Jesus nia atensaun. Ema barak haruka Bartimeu atu nonook. Maibé nia hakarak Jesus atu kura nia, tan neʼe nia hakilar makaʼas liután. Karik ema balu la gosta hahalok hanesan neʼe. Maibé, Jesus “hanoin tebes” mane neʼe no hakarak ajuda nia. (Mt 20:34; Mc 10:46-52) Jesus koʼalia ba Bartimeu ho laran-diʼak, gaba kona-ba ninia fiar, no halo milagre hodi kura nia.
18. Ita presiza trata maluk neʼebé hasoru susar iha dalan oinsá? (1 Tesalónika 5:14)
18 Oinsá Ita bele mantein relasaun belun? Hatudu laran-diʼak no laran-sadiʼa. Neʼe sei ajuda ita atu “koʼalia hodi fó kmaan” ba maluk sira neʼebé hasoru susar iha dalan fíziku ka emosionál. (Lee 1 Tesalónika 5:14.) Hanoin-hetan katak belun neʼebé loos prontu atu fó ajuda, liuliu durante “tempu susar”. (Prov 17:17) Belun hanesan neʼe laʼós deʼit hanoin sira neʼebé hasoru susar maibé nia mós halo buat hotu neʼebé nia bele atu fó apoiu iha dalan emosionál, anima, no ajuda hodi tuir sira-nia presiza.
19. Oinsá mak Ita bele hatudu laran-diʼak no laran-sadiʼa? (Haree mós foto.)
19 Oinsá mak Ita bele hatudu laran-diʼak no laran-sadiʼa? Klaru katak Ita labele halakon Ita-nia maluk nia susar. Maibé, Ita bele koko atu komprende ninia sentimentu no situasaun. (Mt 7:12; 1 Ped 3:8) Rona didiʼak bainhira nia koʼalia. Se bele, koʼalia liafuan neʼebé halo nia sente kmaan. (Prov 12:25) Keta hanoin katak Ita komprende ninia situasaun hotu. (Prov 18:13) Hatudu pasiénsia no keta espera atu nia hatudu hahalok neʼebé tuir Ita-nia hakarak.—Éf 4:32.
Belun neʼebé loos fó kmaan hodi hatudu laran-diʼak no laran-sadiʼa (Haree parágrafu 19)
20. Ita hakarak sai belun hanesan saida?
20 Ita hotu hafolin ita-nia relasaun belun iha Jeová nia organizasaun. Maibé hanoin-hetan katak ita hotu la perfeitu, no ita barak hetan influénsia husi esperiénsia neʼebé la diʼak, tan neʼe ita halo ka koʼalia buat neʼebé ikusmai ita arrepende. Ita agradese tebes ba irmaun-irmán sira neʼebé hatudu haraik an, pasiénsia, laran-diʼak, no laran-sadiʼa mai ita no hakarak mantein relasaun belun. Tan neʼe, mai ita hakaʼas an atu sai belun neʼebé hatudu hahalok hanesan neʼe.
KNANANUK 124 Kontinua laran-metin
a ESPLIKASAUN BA FOTO: Irmaun ida neʼebé idade no irmaun joven ida iha hanoin neʼebé la hanesan kona-ba mapa haklaken. Tuirmai sira haklaken hamutuk ho unidade.