Watchtower BIBLIOTEKA ONLINE
Watchtower
BIBLIOTEKA ONLINE
Tetun Dili
Á
  • Á
  • á
  • É
  • é
  • Í
  • í
  • Ó
  • ó
  • Ú
  • ú
  • Ã
  • ã
  • Ç
  • ç
  • Ñ
  • ñ
  • ʼ
  • BÍBLIA
  • LIVRU SIRA
  • REUNIAUN SIRA
  • w26 Maiu p. 14-19
  • Halo desizaun matenek kona-ba aumenta edukasaun

La iha video neʼebé bele loke.

Deskulpa, la bele loke vídeo.

  • Halo desizaun matenek kona-ba aumenta edukasaun
  • Livru Haklaken fó sai Maromak Jeová nia Ukun (Estudu)—2026
  • Subtítulu
  • Informasaun seluk neʼebé hanesan
  • ITA PRESIZA AUMENTA EDUKASAUN KA LAE?
  • ANALIZA ITA-NIA MOTIVU
  • ANALIZA EDUKASAUN
  • Kontinua hametin Ita-nia fiar nuʼudar Ita aumenta edukasaun
    Livru Haklaken fó sai Maromak Jeová nia Ukun (Estudu)—2026
  • Hanorin husi Maromak mak iha folin boot
    Livru Haklaken fó sai Maromak Jeová nia Reinu—2009
Livru Haklaken fó sai Maromak Jeová nia Ukun (Estudu)—2026
w26 Maiu p. 14-19

20-26 JULLU 2026

KNANANUK 133 Adora Jeová iha tempu joven

Halo desizaun matenek kona-ba aumenta edukasaun

“Ema neʼebé matenek hanoin didiʼak kona-ba ninia hakat ida-idak.”—PROV 14:15.

OBJETIVU

Buka-hatene oinsá atu halo desizaun matenek kona-ba atu aumenta edukasaun ka lae.

1-2. (a) Joven sira presiza halo desizaun kona-ba saida? (b) Liafuan “aumenta edukasaun” refere ba saida? (Haree “Esplikasaun ba fraze”.)

SE ITA mak joven, karik ema husu beibeik Ita: “Ó hakarak halo serbisu saida?” Dalan diʼak liu atu uza Ita-nia moris mak hodi serbí Jeová tempu tomak. Maibé, Ita mós presiza serbisu atu tau matan Ita-nia an. (2 Tes 3:10) Karik Ita hanoin ona kona-ba serbisu saida mak Ita hakarak halo iha futuru.

2 Joven balu koʼalia ho inan-aman kona-ba serbisu hanesan saida mak sira hakarak halo no presiza aumenta edukasauna hanesan saida atu bele hetan serbisu. Karik Ita hanoin se Ita presiza aumenta Ita-nia edukasaun ka lae. Se nuneʼe, edukasaun hanesan saida? Lisaun neʼe sei koʼalia kona-ba Bíblia nia prinsípiu neʼebé bele ajuda Ita atu halo desizaun neʼebé diʼak kona-ba edukasaun. Maski lisaun neʼe liuliu ba joven sira, neʼe mós bele ajuda ema Kristaun hotu neʼebé hanoin atu aumenta edukasaun. Lisaun neʼe mós bele ajuda inan-aman atu fó matadalan ba sira-nia oan.

ITA PRESIZA AUMENTA EDUKASAUN KA LAE?

3. Karik tanbasá ema Kristaun balu hanoin atu aumenta edukasaun?

3 Iha rai balu, ema bele hetan osan natoon atu tau matan sira-nia an maski tuir deʼit edukasaun báziku. Iha rai seluk, ema presiza aumenta edukasaun hodi bele hetan serbisu neʼebé manán osan diʼak ka iha oráriu serbisu neʼebé diʼak. Neʼe bele ajuda ema Kristaun atu uza tempu barak liu hodi haklaken ka halaʼo knaar ruma iha Jeová nia organizasaun. Maski nuneʼe, se ema ida deside atu aumenta edukasaun, nia presiza gasta tempu, enerjia, osan, no mós bele hasoru dezafiu oioin.

4. Sé mak presiza deside kona-ba atu aumenta edukasaun? (Haree mós nota-rodapé.)

4 Bíblia hatete: “Ema ida-idak sei lori ninia responsabilidade rasik.” (Gal 6:​5, nota) Tan neʼe, ema Kristaun neʼebé boot ona tenke halo desizaun rasik kona-ba atu aumenta edukasaun ka lae.b Inan-aman mós iha responsabilidade atu foti desizaun kona-ba sira-nia oan nia edukasaun. (Éf 6:1) No sira-nia matadalan bele ajuda oan atu halo desizaun diʼak kona-ba edukasaun.—Prov 22:6.

5. Bainhira mak ema ida komesa hanoin kona-ba atu aumenta edukasaun, no tanbasá? (Haree mós foto.)

5 Baibain, joven sira sei hanoin kona-ba atu aumenta edukasaun antes remata eskola báziku. Klaru katak diʼak tebes se joven ida koʼalia kona-ba neʼe ho ninia inan-aman kleur antes nia halo desizaun. Neʼe bele fó tempu ba sira atu fó ideia ba malu no buka-hatene opsaun oioin. Karik iha eskola balu, sira bele hili matéria neʼebé oan bele aprende atu prepara nia ba edukasaun estra ka serbisu iha futuru. Sira presiza halo desizaun antes oan remata eskola báziku ka lae? Laʼós sempre hanesan neʼe. (Prov 21:5) Joven balu deside atu remata eskola, hetan serbisu, no komesa pioneiru no hein ba tempu balu atu deside presiza aumenta edukasaun ka lae. Maski idade boot ona mós karik ema ida hanoin kona-ba aumenta edukasaun.

Irmán joven ida no ninia inan-aman koʼalia hamutuk opsaun sira kona-ba edukasaun estra. Sira haree ba broxura kona-ba eskola balu, vídeo JW Broadcasting, no Bíblia.

Inan-aman Kristaun ajuda sira-nia oan halo desizaun matenek kona-ba aumenta edukasaun (Haree parágrafu 5)


6. Saida mak bele ajuda Ita atu halo desizaun matenek kona-ba aumenta edukasaun?

6 Saida mak bele ajuda Ita atu halo desizaun matenek kona-ba aumenta edukasaun? Halo orasaun no husu Jeová nia ajuda. (Tgo 1:5) No mós, analiza didiʼak kona-ba pontu rua. Primeiru, Ita-nia motivu. (Sal 26:2) Segundu, edukasaun neʼe sei lori buat pozitivu no negativu saida. (Prov 14:15) Mai ita koʼalia kona-ba pontu rua neʼe.

ANALIZA ITA-NIA MOTIVU

7. Se Ita hanoin atu aumenta edukasaun, Ita presiza husu pergunta saida ba Ita-nia an?

7 Se Ita hanoin atu aumenta edukasaun, importante atu husu Ita-nia an: ‘Tanbasá haʼu hakarak tuir edukasaun neʼe?’ Ema barak aumenta edukasaun atu bele hetan serbisu neʼebé sira gosta ka bele hetan osan barak. Motivu hanesan neʼe sala ka lae? Laʼós sempre sala. (1 Tim 5:8) Maibé, Bíblia fó avizu mai ita atu la hanoin katak osan mak importante liu ka osan deʼit mak bele fó protesaun mai ita. (Prov 23:​4, 5; 1 Tim 6:​8-10; 1 João 2:17) Se Ita-nia motivu mak atu sai riku ka naran-boot, Ita sei la hetan kontente neʼebé loos no bele estraga Ita-nia relasaun ho Jeová.

8-9. (a) Ita presiza haree edukasaun iha dalan oinsá? (Mateus 6:33) (b) Ita aprende saida husi Josefina, Morine, no Iris?

8 Ita presiza haree edukasaun iha dalan oinsá? La iha buat ida mak importante liu fali serbí Jeová. (Mt 22:​37, 38; Flp 3:8) Tan neʼe, ita haree edukasaun nuʼudar buat neʼebé bele apoia ita atu serbí Jeová ho laran tomak.—Lee Mateus 6:33.

9 Haree toʼok saida mak ajuda ema Kristaun balu atu iha hanoin neʼebé loos kona-ba edukasaun. Josefina husi Xile hatete: “Haʼu aumenta edukasaun atu bele hetan serbisu no fahe haʼu-nia tempu atu serbí Jeová. Ba haʼu, planu espirituál mak importante liu fali edukasaun.” Irmán Morine tuir kursu tinan ida kona-ba hadiʼa no tesi fuuk. Tanbasá? Nia hatete: “Haʼu-nia planu mak atu serbí iha kongregasaun neʼebé presiza liután haklaken-naʼin. Tan neʼe, haʼu buka kursu neʼebé bele ajuda haʼu kumpre planu neʼe. Depois remata tiha kursu, haʼu uza skill neʼe atu serbisu no rai osan hodi bele muda. No depois muda tiha, haʼu mós bele hetan serbisu ho skill neʼebé haʼu iha.” Iris neʼebé uluk uza tinan barak atu eskola kona-ba dentista, hatete: “Edukasaun estra bele ajuda ita, maibé neʼe nunka lori kontente neʼebé loos. Keta haluha katak se ita tau uluk Jeová, ita bele duni hetan susesu no kontente.” Sin, se ita-nia relasaun belun ho Jeová mak importante liu iha ita-nia moris, ita sei halo desizaun neʼebé sei lori haksolok ba nafatin.

ANALIZA EDUKASAUN

10. Oinsá ita bele aplika prinsípiu husi Deuteronómio 32:29 bainhira deside kona-ba edukasaun?

10 Karik ita hanoin kona-ba kursu ka treinamentu atu halo serbisu espesífiku ruma. Maibé diʼak mós atu hanoin kona-ba opsaun seluk, karik serbisu neʼebé atu hanesan ka serbisu seluk. (Kompara ho Provérbios 18:17.) Ohin loron, ita bele hetan opsaun barak liu, porezemplu kursu online. No mós hanoin kona-ba posibilidade atu sustenta ita-nia an maski la aumenta edukasaun. Porezemplu, Johanna husi Finlándia la aumenta edukasaun. Nia hatete: “Depois remata eskola, haʼu halo serbisu part-time no foti pioneiru. Haʼu halo serbisu oioin, no bele haree oinsá Jeová sempre kumpre ninia promesa atu fó buat neʼebé haʼu presiza.” Hanoin-hetan katak desizaun hotu kona-ba aumenta edukasaun no edukasaun neʼebé ita hetan sei lori buat pozitivu no negativu. Tan neʼe husu Ita-nia an: ‘Buat pozitivu mak barak liu, ka negativu mak barak liu?’ (Lee Deuteronómio 32:29; 1 Kor 10:23) Mai ita haree pontu importante balu atu ajuda Ita hatán ba pergunta neʼe.

11. Tanbasá importante atu hanoin kona-ba oráriu? (Haree mós foto.)

11 Oráriu. Hanoin kona-ba oras hira mak Ita sei gasta semana-semana atu tuir klase, simu treinu, no halo TPC. Ita sei iha tempu atu halaʼo toman espirituál no Ita-nia responsabilidade iha uma laran ka lae? (Flp 1:10) Eskola neʼe halo Ita kole demais toʼo la iha forsa atu prepara ba reuniaun ka estuda Bíblia mesak ka lae? Neʼe mak buat neʼebé akontese ba Jeroz husi Índia. Nia hatete: “Susar tebes mai haʼu atu fokus ba atividade espirituál nian. Dala ruma, haʼu falta reuniaun. Kuandu hanoin fali kona-ba tempu neʼe, haʼu rekoñese katak diʼak liu haʼu la tuir kursu neʼe tanba gasta haʼu-nia tempu no forsa barak demais.” Maibé, iha mós kursu balu neʼebé la han tempu barak ka ladún iha TPC. Porezemplu, Rabeca husi Mosambike kontente ho ninia desizaun. Nia hatete: “Kursu neʼebé haʼu hili laʼo ba oras rua deʼit kada loron. Tan neʼe haʼu bele kontinua serbí nuʼudar pioneiru regulár.”

Foto sira: Irmaun ida hanoin hela se nia bele halaʼo nafatin ninia responsabilidade sira ka lae maski nia tuir edukasaun estra. 1. Nia tau matan ba mikrofone durante reuniaun. 2. Nia hola parte iha haklaken husi uma ba uma. 3. Nia serbisu nuʼudar barista. 4. Nia tuir klase iha eskola.

Se Ita hanoin atu aumenta edukasaun, haree didiʼak katak Ita nafatin iha tempu atu halo buat seluk neʼebé importante (Haree parágrafu 11)


12. Atu bele uza didiʼak Ita-nia tempu, Ita presiza hanoin kona-ba saida deʼit? (Eclesiastes 12:1)

12 Laʼo ba tempu hira. Hanoin kona-ba eskola neʼe laʼo ba fulan ka tinan hira. Eskola ka kursu neʼe hanetik Ita atu uza didiʼak Ita-nia tempu ka lae? (Éf 5:​15-17) Se Ita mak joven, programa edukasaun neʼe hanetik Ita atu fó buat neʼebé diʼak liu ba Jeová iha tempu joven ka lae, porezemplu serbí tempu-tomak? (Lee Eclesiastes 12:1.) Iha ka lae kursu neʼebé laʼo ba tempu badak maibé hetan skill neʼebé Ita hakarak? Porezemplu, eskola tékniku balu bele treinu Ita atu aprende lalais skill ruma no baratu liu se kompara ho universidade. Mario husi Xile hatete: “Haʼu tuir kursu tékniku neʼebé laʼo ba tinan rua, no la presiza selu osan barak hanesan iha universidade. Haʼu tuir klase semana ida loron haat deʼit, tan neʼe haʼu bele pioneiru no mós tuir kursu.”

13. Saida mak bele akontese se ita tuir eskola neʼebé dook husi Ita-nia hela-fatin?

13 Fatin iha neʼebé. Karik Ita bele hetan eskola neʼebé besik Ita-nia hela-fatin. Maibé oinsá se Ita hetan edukasaun iha sidade seluk, ka presiza hela ho estudante seluk? Hanoin-hetan katak hela dook husi Ita-nia família bele lori perigu ba Ita-nia espiritualidade, liuliu se Ita tenke kuartu ida ho ema neʼebé fiar la hanesan ho Ita. (Prov 22:3; 1 Kor 15:33) Matias husi Mosambike tuir kursu ba tinan ida neʼebé la presiza selu karun, maibé nia arrepende kona-ba ninia desizaun. Tanbasá? Nia hatete: “Haʼu tenke hela iha asrama eskola nian no dook husi família. Loroloron haʼu hetan tentasaun atu halo buat neʼebé sala. Haʼu hakarak anima ita hotu atu la tuir kursu neʼebé halo ita hela dook husi família.” Irmán ida husi Rúsia hatete: “Tanba haʼu hela iha uma hamutuk ho inan-aman duké iha asrama, haʼu bele sees husi perigu no tentasaun oioin.” Karik Ita mós bele hetan kursu online.

14. Oinsá mak Lucas 14:28 bele ajuda Ita bainhira hanoin kona-ba edukasaun?

14 Presiza selu hira. Kursu balu la karun, ka governu mak selu. Iha situasaun hanesan neʼe, karik neʼe mak opsaun diʼak atu aumenta Ita-nia koñesimentu ka skill neʼebé ajuda Ita atu hetan serbisu. Maibé iha mós edukasaun estra neʼebé presiza selu karun. Karik Ita mós presiza hanoin kona-ba gastu seluk tan, porezemplu selu ema atu hanorin lisaun estra atu bele tama ba eskola. Estudante balu presiza debe atu tuir kursu no tenke selu debe neʼe toʼo tinan barak. Adilson husi Mosambike arrepende ninia desizaun kona-ba edukasaun neʼebé nia hili. Nia hatete: “Haʼu-nia família falta ai-han no buat báziku seluk tanba tenke selu haʼu-nia eskola durante tinan haat.” Kuandu Ita hanoin kona-ba edukasaun neʼebé Ita atu hetan, husu Ita-nia an: ‘Presiza gasta osan hira? Haʼu no haʼu-nia família bele selu ida-neʼe ka lae? Iha ka lae opsaun seluk neʼebé baratu liu? Se haʼu debe, presiza tempu hira atu selu fali? Se ikusmai haʼu hetan serbisu, haʼu bele hetan osan natoon atu sustenta haʼu-nia an no mós selu hotu debe neʼe ka lae?’—Lee Lucas 14:28; Prov 22:7.

15. Tanbasá Ita presiza hanoin nanis kona-ba serbisu hanesan saida mak fasil atu hetan?

15 Bele hetan serbisu ka lae. Hanoin kona-ba serbisu hanesan saida mak fasil atu hetan iha área neʼebé Ita hela ka hakarak atu hela. Edukasaun neʼe sei ajuda duni Ita atu hetan serbisu ka lae? Kursu balu ladún hanorin skill neʼebé bele uza atu halo serbisu iha futuru, maibé hanorin deʼit teoria ka filozofia. (Kol 2:8) Irmán ida husi Índia hatete: “Kursu neʼebé haʼu tuir la hanorin skill neʼebé haʼu presiza atu hetan serbisu neʼebé haʼu hakarak. Tan neʼe, haʼu halo deʼit serbisu neʼebé la liga ho buat neʼebé haʼu aprende.” Karik Ita aprende kona-ba buat espesífiku ruma, maibé serbisu mak la iha. Irmaun Sublime husi Repúblika Sentru-Afrikana neʼebé uluk tuir kursu kona-ba hadiʼa AC, hatete: “Iha fatin neʼebé haʼu hela, ema barak hadiʼa rasik buat oioin, tan neʼe susar atu hetan serbisu.”

16. Tanbasá diʼak atu hanoin kona-ba serbisu neʼebé karik Ita sei hetan?

16 Hanoin mós kona-ba serbisu neʼebé karik Ita sei hetan. Ita sei gosta serbisu neʼe ka lae? (Ecle 3:​12, 13) Serbisu-fatin no serbisu-naʼin sira mak oinsá? Serbisu neʼe lori perigu, sempre kompete malu, ka halo Ita estrese ka lae? Baibain saláriu ba serbisu hanesan neʼe mak hira? Neʼe natoon atu sustenta Ita-nia an ka lae? Ita presiza aprende barak liután atu la lakon serbisu neʼe ka lae? Importante liu mak serbisu neʼe sei ajuda Ita atu tau uluk Jeová ka lae? (Ecle 12:13) Klaru, Ita labele hili deʼit serbisu neʼebé Ita gosta, liuliu kuandu ladún iha serbisu barak. Maibé Ita-nia desizaun kona-ba edukasaun bele afeta serbisu neʼebé Ita sei halo iha futuru. Tabitha husi Índia neʼebé tuir kursu ba fulan neen kona-ba suku, hatete: “Haʼu hanoin katak serbisu atu suku roupa sei ajuda haʼu atu foti pioneiru. Neʼe mak serbisu neʼebé ema sempre buka, haʼu bele halo haʼu-nia oráriu rasik, no la presiza osan barak atu hahú bisnis neʼe.” Kursu neʼe ajuda Tabitha atu hetan serbisu neʼebé apoia ninia pioneiru.

17. (a) Oinsá mak Ita bele hetan informasaun neʼebé Ita presiza atu halo desizaun matenek? (b) Eskritura saida mak bele ajuda Ita atu halo desizaun? (Haree kaixa “Hanoin kona-ba Bíblia nia prinsípiu”.)

17 Ita aprende ona pontu importante oioin kona-ba aumenta edukasaun. Oinsá mak Ita bele hetan informasaun neʼebé Ita presiza atu halo desizaun matenek? Buka liután informasaun kona-ba edukasaun neʼebé Ita hakarak hodi vizita eskola ka website sira. Buka-hatene mós kona-ba serbisu neʼebé Ita bele hetan kuandu remata tiha Ita-nia estudu. Ita mós bele koʼalia ho ema neʼebé remata ona estudu ka serbisu iha área neʼe. (Prov 13:10) Husu sira: “Edukasaun ka serbisu neʼe lori buat pozitivu no negativu saida?” Koʼalia ho ema neʼebé serbí Jeová ho kontente. (Prov 15:22) Edukasaun no serbisu hanesan saida mak sira rekomenda? Karik sira sei temi kona-ba serbisu neʼebé Ita rasik la hanoin kona.

Hanoin kona-ba Bíblia nia prinsípiu

  • Tanbasá haʼu hakarak aumenta edukasaun? (Mt 6:33; 1 Tim 6:​8-10)

  • Haʼu sei gasta oras hira semana-semana atu tuir eskola no halo TPC? (Flp 1:10)

  • Edukasaun neʼe sei laʼo ba tinan hira? (Éf 5:​15-17)

  • Haʼu sei hela iha neʼebé? (1 Kor 15:33)

  • Presiza selu hira ba edukasaun neʼe? (Lc 14:28)

  • Edukasaun neʼe ajuda haʼu atu hetan serbisu hodi bele tau matan haʼu-nia an no kumpre haʼu-nia planu espirituál ka lae? (Ecle 12:13)

18. Ita presiza hanoin-hetan kona-ba saida?

18 Aumenta edukasaun bele lori buat diʼak no la diʼak. Tan neʼe halo orasaun no hanoin kona-ba Ita-nia opsaun. Hanoin-hetan, karik aumenta edukasaun bele ajuda ita atu hetan serbisu diʼak, maibé kontente neʼebé loos mai deʼit husi ita-nia relasaun metin ho Jeová. (Sal 16:​9, 11) Jeová sempre tau matan ba ninia povu, no neʼe la depende ba sira-nia edukasaun. (Ebr 13:5) Oinsá se Ita deside ona atu aumenta Ita-nia edukasaun? Saida mak bele ajuda Ita atu nafatin besik ho Jeová durante Ita eskola? Ita sei koʼalia kona-ba neʼe iha lisaun tuirmai.

OINSÁ ITA HATÁN?

  • Tuir Galásia 6:​5, sé mak iha responsabilidade atu deside kona-ba aumenta edukasaun?

  • Oinsá ema Kristaun nia haree kona-ba aumenta edukasaun?

  • Saida deʼit mak ita presiza hanoin bainhira deside kona-ba aumenta edukasaun?

KNANANUK 45 Haʼu medita husi laran

a ESPLIKASAUN BA FRAZE: Iha lisaun neʼe no lisaun tuirmai, liafuan “aumenta edukasaun” refere ba edukasaun estra naran deʼit depois remata tiha edukasaun báziku neʼebé governu husu. Edukasaun estra inklui universidade, eskola tékniku, kursu, no treinamentu ka formasaun atu aprende skill ruma.

b Uluk, ita-nia publikasaun sira anima ema Kristaun atu la tuir universidade. Porezemplu, informasaun “Orang Tua—Masa Depan Apa yang Kalian Inginkan bagi Anak Kalian?” husi Menara Pengawal 1 Outubru 2005 fó avizu kona-ba perigu sira ba ema neʼebé hakarak eskola iha universidade. Perigu nafatin iha, maibé ema ida-idak mak presiza deside atu aumenta edukasaun ka lae. Ema Kristaun neʼebé sei joven no família nia ulun presiza halo orasaun, buka Bíblia nia prinsípiu, no buka-hatene tempu hira no saida mak sira presiza halo atu remata estudu neʼe, no tuirmai foin foti desizaun. Ema seluk inklui katuas sira labele tesi-lia kona-ba desizaun neʼe.—Tgo 4:12.

    Livru sira iha lian Tetun Dili (1993-2026)
    Log Out
    Log In
    • Tetun Dili
    • Fahe
    • Organiza tuir Ita-nia hakarak
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Kondisaun atu Uza
    • Informasaun Privadu
    • Setting kona-ba privasidade
    • JW.ORG
    • Log In
    Fahe