Mû nzoni desizion tongana mo ye ti manda mbeni ye na peko ti bac

1-2. (a) Desizion wa la amaseka adoit ti mû? (b) “Ti manda mbeni ye na peko ti bac” aye ti tene nyen? (Bâ “Nda ti mbeni tënë.”)

“KUA wa la mo yeke sara ande tongana mo kono?” Tongana mo yeke maseka, peut-être a hunda mo na tënë so fani mingi awe. Pendere kua so mo peut ti soro ti sara ayeke kua ti ngoi kue. Me mo bezoin nga ti wara nginza ti vo na aye so mo bezoin ni (2 aThes. 3:10). Kite ayeke dä ape so mo pensé awe na kua so mo yeke sara ande tongana mo kono.

² Na peko ti so ambeni maseka asara lisoro na ababâ na amama ti ala na ndö ti kua so ala ye ti sara, ala mû desizion ti manda mbeni ye na peko ti bac ti mû lege na ala ti wara mbeni kua ti sara.a Peut-être mo yeke gi bê ti mo eskê a yeke nzoni mo manda mbeni ye na peko ti bac? Tongana a yeke tongaso, nyen la mo peut ti manda? Na yâ ti article so, mo yeke wara amama-ndia ti Bible so apeut ti aidé mo ti gbu li nzoni na ndö ti ye so mo peut ti manda. Tongana mo gbu li ti mo nzoni, a yeke aidé mo ti mû anzoni desizion. Atâa so article so abâ gï amaseka, a peut ti aidé aChrétien kue so ayeke gi ti manda mbeni kua atâa ngu ti ala ayeke oke. Amama-ndia so ayeke na yâ ni apeut nga ti aidé ababâ na amama ti fa lege na amolenge ti ala.

ESKÊ A YEKE NZONI MO MANDA MBENI YE NA PEKO TI BAC?

3. Ngbanga ti nyen la ambeni Chrétien apeut ti gi ti manda mbeni ye na peko ti bac?

³ Na ambeni kodro, zo apeut ti wara mbeni kua so ayeke aidé lo sân ti manda mbeti ayo. Me na ambeni, tongana zo amanda mbeni ye na peko ti bac apeut ti aidé lo ti wara mbeni kua so a payé lo dä nzoni nga so al’heure ni ayeke nzoni. Tongana zo ni ayeke Chrétien, a peut ti aidé lo ti wara ngoi mingi ti fa tënë wala ti sara ambeni kua nde na yâ ti bungbi ti Jéhovah. Me ti manda mbeni ye na peko ti bac, a hunda ngoi, effort nga na nginza na apeut ti ga na ambeni kpale nde.

4. Zo wa la ayeke mû desizion ti tene mbeni Chrétien amanda mbeni ye na peko ti bac? (Bâ nga kete tënë na gbe ni.)

⁴ Bible atene so zo oko oko adoit ti ‘yô kungba ti lo wani.’ (aGal. 6:5). Tongaso, Chrétien oko oko la ayeke mû desizion ti bâ wala lo yeke manda mbeni ye na peko ti bac wala pëpe.b Ababâ na amama la ayeke mû desizion na ndö ti mandango mbeti ti amolenge ti ala (aÉph. 6:1). Tongana ala fa lege na amolenge ti ala, ala yeke mû anzoni desizion na ndö ti mandango mbeti tongana ala kono.—aProv. 22:6.

5. Na ngoi wa la a yeke nzoni mbeni zo akomanse ti gbu li ti bâ wala lo doit ti manda mbeni ye na peko ti bac? Ngbanga ti nyen? (Bâ nga foto.)

⁵ Mingi ni, amaseka adoit ti mû desizion ti bâ wala ala yeke manda mbeni ye na peko ti bac kozo si ala hunzi mandango mbeti na lycée. Ti vrai ni, a yeke na lege ti ndara ti tene mbeni maseka asara lisoro na ndö ti tënë so na babâ na mama ti lo kozo ti mû desizion. Ye so ayeke aidé ala ti wara ngoi ti gbu li, ti gi ti hinga nyen la lo yeke manda ande. Ala peut ti soro ye so lo yeke manda na ekole tongaso a yeke leke lo ndali ti ye so lo yeke manda ande na peko ti bac wala kua so lo yeke sara ande. Eskê ala bezoin ti mû desizion kozo si maseka ni ahunzi mandango mbeti na lycée? Ên-ën! (aProv. 21:5). Ambeni maseka asoro ti hunzi mandango mbeti na lycée, ti wara mbeni kua nga ti komanse kua ti pionnier na ngoi so ala yeke gbu li ti bâ wala ala bezoin ti manda mbeni ye na peko ti bac. Même angu mingi na pekoni, zo apeut ti gbu li ti bâ wala lo bezoin ti manda ambeni ye encore.

6. Nyen la apeut ti aidé mbeni zo ti mû nzoni desizion na ndö ti mandango mbeni ye na peko ti bac?

⁶ Nyen la apeut ti aidé mo ti mû nzoni desizion na ndö ti mandango mbeni ye na peko ti bac? Sambela ndali ni (Jacq. 1:5). Na ndö ni, gi ti sara aye so. Kozo ni, gbu li na ndö ti ye so apusu mo ti manda ye ni (Ps. 26:2). Use ni, gbu li nzoni na ndö ti anzoni ye nga na akpale ti peko ti mandango ye ni (aProv. 14:15). Zia e bâ aye ni so oko na oko.

GBU LI NA NDÖ TI NDANI SO MO YE TI MANDA MBENI YE NA PEKO TI BAC

7. Tongana mbeni Chrétien aye ti manda mbeni ye na peko ti bac, nyen la a yeke nzoni lo gbu li na ndö ni?

⁷ Tongana mo pensé ti manda mbeni ye na peko ti bac, hunda terê ti mo: ‘Ngbanga ti nyen la mbi ye ti manda ye ni so?’ Azo mingi agi ti manda mbeni ye na peko ti bac ndali ti so ala ye ti wara mbeni kua so ala ye wala so a payé ala dä nzoni. Eskê pensé so ayeke sioni? A yeke lakue sioni ape (1 Tim. 5:8). Ye oko, Bible awa e ti pensé ape so nginza ayeke kota ye mingi wala gï nginza la apeut ti bata e (aProv. 23:​4, 5; 1 Tim. 6:​8-10; 1 Jean 2:17). Tongana mo gi ti manda ye ni ti ga zo ti mosoro wala ti wara kota ndo, mo yeke duti na ngia ape na a peut nga ti buba songo ti mo na Jéhovah.

8-9. (a) A-Chrétien adoit ti bâ mandango mbeti tongana nyen? (Matthieu 6:33). (b) Nyen la e manda na lege ti tënë ti Josefina, Morine nga na Iris?

⁸ A yeke nzoni mo bâ mandango mbeti tongana nyen? Mbeni ye adoit ti duti kota mingi na lê ti e ahon vorongo Jéhovah ape (Mat. 22:​37, 38; aPhil. 3:8). Tongaso, bâ mandango mbeti tongana mbeni ye so ayeke aidé mo ti wara aye so mo bezoin ni tongaso si mo peut ti sara na Jéhovah na bê ti mo kue.—Diko Matthieu 6:33.

⁹ Bâ aye so a-aidé ambeni ita ti duti na nzoni bango ndo na ndö ti mandango mbeni ye na peko ti bac. Josefina, so ayeke na Chili, atene: “Mbi manda lani mbeni ye na peko ti bac, tongaso a aidé mbi ti wara kua so amû lege na mbi ti wara ngoi mingi ti sara na Jéhovah. Mbi sara lani kue ti tene mandango ye ni aga pëpe ye so ayeke kota ye mingi na yâ ti fini ti mbi, songo ti mbi na Jéhovah la ayeke lani kota mingi.” Ita-wali Morine amanda sarango li na yâ ti ngu oko. Ngbanga ti nyen? Lo tene: “Ye so mbi ye lani ayeke ti gue ti fa tënë na ndo so a bezoin awafango tënë mingi dä. Tongaso, mbi manda ye so ayeke mû lege na mbi ti si dä. Na peko ti so mbi hunzi mandango ye ni, mbi sara li ti wara nginza so mbi bezoin ni ti gue na ndo so a bezoin awafango tënë mingi dä. Na ngoi so mbi si kâ, ye so mbi manda a-aidé mbi ti wara kua.” Iris, so amanda ye aninga na ndö ti soignengo pembe atene: “Ti manda mbeni ye na peko ti bac ayeke ga na anzoni ye, me a yeke sara si zo awara tâ ngia ape. Ti duti na tâ ngia, e doit ti girisa ye so ape: Tongana e zia Jéhovah na kozo ndo, lo yeke sara si e duti biani na ngia nga e yeke wara aye kue so e bezoin ni.” Biani, tongana songo ti e na Jéhovah la ayeke kota mingi, e yeke mû adesizion so ayeke ga na e ngia so aninga.

GBU LI NA NDÖ TI ANZONI YE NGA NA AKPALE TI PEKO NI

10. Tongana nyen la mama-ndia so ayeke na Deutéronome 32:29 apeut ti aidé mo ti mû desizion ti manda mbeni ye na peko ti bac wala pëpe?

¹⁰ Mo peut ti pensé na mbeni mbilimbili ye so mo ye ti manda. Me a yeke nga nzoni ti gbu li na ndö ti ambeni ye nde. (Bâ aProverbe 18:17.) Laso, ambeni ye ayeke dä so mo peut ti manda so ândö ayeke dä ape na tapande mandango ye na ndö ti Internet. Girisa nga ape so mo peut ti wara mbeni kua sân ti manda mbeni ye na peko ti bac. Na tapande, Johanna, so ayeke na Finlande, amanda lani mbeni ye na peko ti bac ape. Lo tene: “Na peko ti so mbi hunzi ti manda mbeti na lycée mbi komanse ti sara mbeni kua so amû ngoi ti mbi mingi ape nga mbi sara kua ti pionnier. Mbi sara lani akua nde nde nga mbi bâ tongana nyen la Jéhovah ayeke sara lakue ye alingbi na zendo so lo mû ti bâ lege ti abezoin ti e.” Girisa ape so adesizion kue so mo mû na ndö ti mandango mbeni ye na peko ti bac, anzoni ye ti peko ni nga na akpale ni ayeke dä. Tongaso, hunda terê ti mo: ‘Eskê anzoni ye ti peko ni ayeke mingi ahon akpale ni?’ (Diko Deutéronome 32:29; 1 aCor. 10:23.) Zia e bâ ambeni ye so ayeke aidé mo ti kiri tënë na hunda so.

11. Ngbanga ti nyen la a yeke kota ye ti gbu li na ndö ti ngoi so mandango ye ni ayeke mû yenga oko oko? (Bâ nga afoto.)

¹¹ Kapa ni. Gbu li na ndö ti ngoi so mo yeke mû yenga oko oko ti gue na cours ni, ti manda ye ni nga ti sara adevoir ti yanga-da. Eskê mo yeke ngbâ ti sara aye so ayeke kpengba songo ti mo na Jéhovah nga ti sara akua so mo doit ti sara na yanga-da? (aPhil. 1:10). Eskê mandango ye ni ayeke sara si mo fatigué mingi na mo yeke na ngangu pëpe ti leke abungbi, wala ti diko Bible wala ti manda ni? A yeke ye so asi lani na Jeroz, so ayeke na Inde. Lo tene: “A yeke lani ngangu na mbi ti fa tënë lakue nga ti dengi mê nzoni na ngoi ti abungbi. Na ambeni ngoi, mbi gue na bungbi ape. Laso, mbi bâ so mbi doit lani ti mû cours so ape, a mû ngoi nga na ngangu ti mbi mingi.” Me ambeni cours amû ngoi mingi ape nga adevoir ti yanga-da ayeke dä mingi ape. Na tapande mandango ye ti Rabeca so ayeke na Mozambique anzere na lo. Lo tene: “Na yâ ti lango oko, mbi yeke mû cours gï ngbonga use. A mû lege na mbi ti ngbâ pionnier.”

12. Tongana a ndu tënë ti mandango mbeti, tongana nyen la mo peut ti sara kua nzoni na ngoi ti mo? (Zo-ti-fa-tene 12:1).

¹² Mandango ye ni ayeke mû ngoi oke. Gi ti hinga kapa ti mandango ye ni ayeke mû nze wala ngu oke. Tongana mo yeda ti sara ni, eskê mo yeke sara kua nzoni na ngoi ti mo? (aÉph. 5:​15-17). Tongana mo de maseka, eskê mandango ye ni ayeke mû lege na mo ti sara ye kue so mo peut ti sara ndali ti Jéhovah, peut-être na yâ ti kua ti ngoi kue na lâ ti maseka ti mo? (Diko Zo-ti-fa-tene 12:1.) Eskê mara formation ni so ayeke dä so ayeke mû ngoi mingi ape? Na tapande na ambeni ekole wala na ambeni place ti kua, mo peut ti manda akode ti kua hio nga a mû nginza mingi ape tongana ti a-université. Mario, so ayeke na Chili, atene: “Mbi manda lani ye so asara ngu use so ngere ni ayeke mingi ape tongana ti mbeni université. Mbi yeke mû lani cours gï lango osio na yâ ti yenga oko na amû lege na mbi ti sara kua ti pionnier.”

13. Ndo so mbeni zo alango dä ti manda ye apeut ti sara nyen na ndö ti lo?

¹³ Ndo ni. Mo peut ti mû cours nduru na ndo so mo lango dä. Me ka tongana cours ni ahunda ti tene mo gue na mbeni ndo nde? Ka tongana cours ni ahunda ti tene mo lango na campus? Girisa ape so tongana mo gue ayo na sewa ti mo, a peut ti ga na mo ngangu kpale mbilimbili tongana mo na azo so ayeke voro Jéhovah ape la alango ndo oko (aProv. 22:3; 1 aCor. 15:33). Matias, so ayeke na Mozambique, amû lani mbeni cours ti ngu oko so ngere ni ayeke mingi ape. Me lo regretté so lo mû ni. Ngbanga ti nyen? Lo tene: “Na ngoi ti mandango ye ni kue, mbi doit ti lango kâ. Lâ oko oko, bê ti mbi ayeke pusu mbi ti sara asioni ye. Mbi wa azo kue ti mû pëpe cours so a hunda ti tene ala lango ayo na azo ti sewa ti ala.” Mbeni ita-wali na Russie atene: “So mbi lango na yanga-da na terê ti babâ na mama ti mbi me pëpe na terê ti amba ti mbi so mbi na ala e yeke manda ye, a sara si mbi kpe akpale kue so azo so alango na campus ayeke wara.” Mo peut même ti mû cours na ndö ti Internet.

14. Tongana nyen la mama-ndia so ayeke na Luc 14:28 apeut ti aidé mo na ngoi so mo yeke pensé ti manda mbeni ye na peko ti bac?

¹⁴ Ngere ni. Ngere ti ambeni cours ayeke mingi ape wala gouvernement la ayeke payé ni. Tongana a yeke tongaso, mo peut ti manda ambeni kode so ayeke aidé mo ti wara kua sân ti dépensé nginza mingi. Me tongana a yeke tongaso ape, ngere ti mandango ambeni ye ayeke ngangu mingi; na tapande ti manda ye na mbeni ndo so ayeke ti état ape wala ti mû mbeni zo ti fa ye ni na mo, mo oko. Ngere ti ambeni cours ayeke ngangu mingi, tongaso zo so adoit ti mû ni ayeke payé ni na yâ ti angu mingi. Adilson, so ayeke na Mozambique, aregretté ye so lo soro lani ti manda na peko ti bac. Lo tene: “Azo ti sewa ti mbi ake ti vo ambeni kobe nga na aye so ala yeke na bezoin ni tongaso si ala payé na mbi cours ti ngu osio so mbi sara.” Tongana mo yeke gbu li na ndö ti mbeni ye so mo ye ti manda, hunda terê ti mo: ‘Ngere ni ayeke oke? Eskê mbi wala azo ti sewa ti mbi apeut ti payé ni? Eskê mbeni nde ayeke dä so ngere ni ayeke mingi ape?’ (Diko Luc 14:28.) ‘Tongana mbi peut ti payé ni laso kue ape, mbi yeke payé tanga ni na yâ ti ngu oke? Eskê kua so mbi yeke wara ande ayeke aidé mbi ti wara aye so mbi bezoin ni nga ti payé tanga ti bon ni?’—aProv. 22:7.

15. Tongana mo ye ti manda mbeni kua, ngbanga ti nyen la a yeke nzoni mo gi ti bâ wala mo peut ti wara kua ni hio?

¹⁵ Warango kua ni. Hinga kua wa la mo peut ti wara na ndo so mo vivre dä wala na ndo so mo ye ti vivre dä. Eskê ye so mo ye ti manda so ayeke aidé mo biani ti wara mbeni kua? Ambeni cours so azo ayeke mû, a yeke fa na ala kode ti kua ape. A yeke fa gï mbeti na ala sân ti fa na ala mbeni mbilimbili kode ti kua so ayeke aidé ala ti wara kua (aCol. 2:8). Mbeni ita-wali na Inde atene: “Ye so mbi manda a-aidé mbi ape ti hinga akode ti kua so azo so ayeke mû azo na kua abezoin ni. Ye so asara si mbi wara kua pëpe na peko ti ye so mbi manda.” Na mbage, mo peut ti manda mbeni kua, me ti wara kua ni ayeke ngangu. Na tapande, Sublime, so ayeke na Centrafrique, amanda lani ti leke amachine so ayeke sara si yâ ti da adë. Me lo tene: “Na ndo so mbi yeke dä, mingi ni azo ayeke bricolé ti leke aye ti ala so abuba, tongaso a yeke ngangu ti wara kua.”

16. Ngbanga ti nyen la a yeke nzoni mo gbu li na ndö ti kua so mo yeke sara ande tongana mo hunzi mandango ye ni?

¹⁶ Gbu li nga na ndö ti kua so mo yeke sara ande. Mo yeke ye ande ni? (Zo-ti. 3:​12, 13). Mo yeke sara kua ni na ndo wa nga mo na azo wa la ayeke sara ni? Eskê kua ni apeut ti ga na mo kpale, bibe ti mandako ayeke dä mingi wala a yeke sara si mo gi bê ti mo mingi? A yeke payé mo dä oke? Nginza ni ayeke lingbi ti tene mo wara na aye so mo bezoin ni? Eskê mo bezoin ti ngbâ ti manda ye si mo ngbâ ti sara kua ni? Ye so ayeke kota mingi ayeke so, eskê kua ni ayeke mû lege na mo ti zia aye ti Royaume na kozo ndo? (Zo-ti. 12:13). Ti vrai ni, tongana warango kua ayeke ngangu, a yeke ngangu ti wara kua so bê ti e aye. Me tongana mo soro nzoni ye so mo ye ti manda apeut ti aidé mo ti wara kua ande. Tabitha, so ayeke na Inde, amû nze omene ti manda ti fü bongo. Lo tene: “Mbi bâ lani so tongana mbi yeke fü bongo ayeke aidé mbi ti sara kua ti pionnier. Azo ayeke lakue na bezoin ti fü bongo, mbi la mbi yeke leke kapa ti kua ni nga mandango kua ni ahunda nginza mingi ape.” Ye so Tabitha amanda lani asara si lo wara kua so a-aidé lo ti ngbâ ti sara kua ti pionnier.

17. (a) Na ndo wa la mo peut ti wara asango so ayeke aidé mo ti mû nzoni desizion na ndö ti ye so mo ye ti manda? (b) Aversê wa la apeut ti aidé mo ti mû nzoni desizion? (Bâ nga encadré “Amama-ndia ti Bible ti gbu li na ndö ni.”)

¹⁷ Na yâ ti article so, e bâ aye nde nde so mo peut ti gbu li na ndö ni na ndö ti mandango mbeni ye na peko ti bac. Na ndo wa la mo peut ti wara asango so mo bezoin ni ti aidé mo ti mû nzoni desizion? Gi ti wara asango na ndö ti ndo so mo ye ti manda ye ni dä. Mo peut ti sara vizite ti ndo ni ti wara asango wala mo peut ti gi ni na ndö ti site Internet ti ndokua ni. Gi ti hinga akua so mo peut ti sara tongana mo manda ye ni so. Mo peut nga ti sara lisoro na azo so asara mara formation ni so wala asara mara kua ni so (aProv. 13:10). Hunda ala: “Anzoni ye nga na akpale ti peko ti mandango ye ni so wala kua ni so ayeke so wa?” Sara lisoro na azo so ayeke sara na Jéhovah na ngia (aProv. 15:22). Hunda ala nyen la mo peut ti manda nga kua wa la mo peut ti sara? Ala peut même ti fa na mo mbeni kua so mo pensé na ni ape.

18. Nyen la a yeke nzoni e girisa ape?

¹⁸ Tongana ti so e bâ, ti manda mbeni ye na peko ti bac ayeke ga na anzoni ye nga na akpale. Tongaso, sambela nga gbu li na ndö ti aye so mo peut ti sara. Girisa ape so ti manda mbeni ye na peko ti bac, a peut ti sara si mo wara nginza ti vo na aye so mo bezoin ni, me oko ye so ayeke sara si mo duti na tâ ngia ayeke ti duti na kpengba songo na Jéhovah (Ps. 16:​9, 11). Jéhovah ayeke bâ lakue lege ti awakua ti lo atâa ala manda mbeti juska na ndo wa (aHéb. 13:5). Ka tongana mo mû desizion ti manda mbeni ye na peko ti bac? Nyen la apeut ti aidé mo ti ngbâ nduru na Jéhovah na ngoi so mo yeke manda ye ni? E yeke sara tënë na ndö ni na yâ ti article ti peko.