ARTICLE TI MANDANGO NI 20
BIA 7 Jéhovah, ngangu ti e
Bâ ndo na mbage ti Jéhovah ti wara dengo bê
“Zia a gonda . . . Babâ so ayeke sara nzoni bê mingi na zo nga Nzapa ti dengo bê kue.”—2 ACOR. 1:3.
KOTA TËNË TI ARTICLE NI
Aye so e peut ti manda na lege ti fason so Jéhovah adë bê ti aJuif so a gue na ala na kodro-wande.
1. Fa dutingo ti aJuif so a gue na ala lani na kodro-wande.
IMAGINÉ, so a gue lani na aJuif na Babylone asara ala tongana nyen. Ala bâ lani kodro ti ala so a futi ni. Ndali ti asiokpari ti ala nga na ti akotara ti ala, a mû ala na kodro ti ala a gue na ala na mbeni kodro-wande (2 Chron. 36:15, 16, 20, 21). Na Babylone, ala yeke na liberté ti sara aye so ala yeke sara ka (Jér. 29:4-7). Me gigi akpengba na ala na ala ye lani ti vivre tongaso ape. Dutingo ti ala so asara ala lani tongana nyen? Mä tënë so mbeni oko ti ala atene: “E duti lani na terê ti angu ti Babylone. E toto na ngoi so e dabe ti e na Sion.” (Ps. 137:1). A-Juif so abezoin lani biani ti tene a dë bê ti ala, me zo wa la ayeke dë bê ti ala?
2-3. (a) Nyen la Jéhovah asara lani ndali ti aJuif so a gue na ala na kodro-wande so? (b) Nyen la e yeke bâ na yâ ti article so?
2 Jéhovah ayeke “Nzapa ti dengo bê kue”. (2 aCor. 1:3). Jéhovah aye awakua ti lo na lo ye ti dë bê ti ala. Jéhovah ahinga lani so ambeni Juif so a gue na ala na kodro-wande so ayeke yeda ti tene lo kiri na ala na nzoni lege na ala yeke kiri na lo (És. 59:20). Ahon ngu ngbangbo oko kozo ti tene a hon na ala, lo pusu prophète Ésaïe ti sû mbeti so iri ti lo ayeke na ndö ni. Lo sara ni ngbanga ti nyen? Ésaïe atene: “Nzapa ti ala atene: ‘Ala dë bê ti azo ti mbi, ala dë bê ti ala.’” (És. 40:1). Biani, na lege ti atënë ti prophète ni, Jéhovah adë bê ti aJuif so a gue na ala na kodro-wande.
3 Legeoko tongana ti aJuif so a gue na ala na kodro-wande, e nga kue e bezoin ti tene a dë bê ti e ngoi na ngoi. Na yâ ti article so, e yeke bâ alege ota so Jéhovah adë bê ti aJuif so: (1) Lo mû zendo ti pardonné azo so achangé bê ti ala, (2) lo mû na ala beku nga (3) lo aidé ala ti sara mbeto ape. E yeke bâ nga tongana nyen la Jéhovah ayeke dë bê ti e nga tongaso laso.
JÉHOVAH AYEKE PARDONNÉ E
4. Tongana nyen la Jéhovah afa so lo yeke Nzapa so ayeke pardonné zo? (Ésaïe 55:7).
4 Jéhovah ayeke “Babâ so ayeke sara nzoni bê mingi na zo”. (2 aCor. 1:3). Lo fa ni na lege so lo tene lo yeke pardonné aJuif so a gue na ala na kodro-wande so achangé bê ti ala. (Diko Ésaïe 55:7.) Lo tene: “Tâ ndoye ti mbi so angbâ lakue lakue asara si mbi yeke sara nzoni bê na mo.” (És. 54:8). Jéhovah ayeke fa nzoni bê ti lo tongana nyen? Atâa so aJuif so ayeke bâ lani pasi ndali ti asioni ye so ala sara, Jéhovah atene so ala yeke ngbâ na Babylone biani biani ape. Ala yeke ngbâ na kodro-wande gï teti mbeni ngoi (És. 40:2). Tënë so adoit lani ti dë bê ti aJuif so achangé bê ti ala mingi.
5. Ngbanga ti nyen la e peut ti duti sûr ahon aJuif so ayeke lani na Babylone so Jéhovah ayeke pardonné e?
5 Nyen la e manda? Jéhovah aye mingi ti pardonné awakua ti lo kue kue kue. Laso, e peut ti duti sûr ahon aJuif so ayeke lani na Babylone so Jéhovah ayeke pardonné e. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so e hinga ye so Jéhovah asara ti pardonné asiokpari ti e. Angu ngbangbo mingi na peko ti so Ésaïe atene prophétie ti lo, Jéhovah atokua Molenge ti lo so lo ye lo mingi na sese ti mû fini ti lo ndali ti awasiokpari kue so achangé bê ti ala. So Jésus akui ndali ti e, Jéhovah ‘azi asiokpari’ ti e, so ti tene, lo mbô ni biani biani (Kus. 3:19; És. 1:18; aÉph. 1:7). Jéhovah ayeke biani Nzapa ti pardon.
6. Tongana e gbu li ti e na ndö ti pardon ti Jéhovah ayeke dë bê ti e ngbanga ti nyen? (Bâ nga foto.)
6 Atënë ti Jéhovah so ayeke na Ésaïe 55:7 apeut ti dë bê ti e tongana e bâ so tënë ayeke na li ti e. Ambeni ita apeut ti ngbâ ti bâ so tënë ayeke na li ti ala ndali ti mbeni faute so ala sara ândö même na peko ti so ala changé bê ti ala. A peut ti duti tongaso mbilimbili tongana ala ngbâ ti bâ pasi ti peko ti faute so ala sara. Me, tongana e fa siokpari ti e na gigi nga e zia lege ti sioni ye so e sara, e peut ti duti sûr so Jéhovah apardonné e awe. Tongana Jéhovah apardonné siokpari ti e, lo yeke soro ti dabe ti lo na ni ape. (Bâ Jérémie 31:34.) Tongaso, tongana Jéhovah ayeke ngbâ ti pensé na asiokpari so e sara ândö ape, a yeke nzoni e nga kue e ngbâ ti pensé na ni ape. Ye so ayeke kota ye na lê ti Jéhovah ayeke ye so e yeke sara na ndembe so, me pëpe afaute so e sara ândö (Ézéch. 33:14-16). Nga fafadeso, Babâ ti e so ayeke sara nzoni bê mingi na zo ayeke zi e biani biani na gbe ti aye ti peko ti afaute ti e.
Ye so ayeke kota ye na lê ti Jéhovah ayeke ye so e yeke sara na ndembe so, me pëpe afaute so e sara ândö (Bâ paragraphe 6)
7. Nyen la apeut ti pusu e ti gi mungo maboko tongana e sara mbeni siokpari na hondengo ni?
7 Nyen la a yeke nzoni e sara tongana vundu asara e ndali ti so e sara mbeni kota siokpari na hondengo ni? Bible awa e ti hunda a-ancien ti aidé e (Jacq. 5:14, 15). Me a peut ti duti ngangu na e ti fa sioni ye so e sara. Me, tongana e changé bê ti e nga e girisa ape so Jéhovah nga na akoli so lo zia ala ti mû maboko na e ayeke sara ye na e na nzoni bê, a yeke pusu e ti sara tënë ni na ala. Bâ tongana nyen la pardon ti Jéhovah adë bê ti mbeni ita-koli so iri ti lo Arthur,a so conscience ti lo ayeke fâ ngbanga ngangu na li ti lo. Arthur atene: “Mbi yeke bâ lani porno teti ngu oko tongaso. Me na peko ti so mbi mä mbeni diskur na ndö ti conscience, mbi fa sioni so mbi sara na wali ti mbi nga na a-ancien. Na pekoni bê ti mbi adë, me vundu angbâ ti sara mbi mingi ndali ti ye so mbi sara. A-ancien adabe ti mbi so Jéhovah ake mbi ape. Lo yeke kiri na e na nzoni lege ndali ti so lo ye e. Atënë so ala tene andu bê ti mbi nga a-aidé mbi ti comprendre so Jéhovah apardonné mbi biani.” Laso, Arthur ayeke pionnier nga wakua ti mungo maboko. Bê ti e adë mingi ti hinga so Jéhovah ayeke sara nzoni bê na e tongana e changé bê ti e.
JÉHOVAH AMÛ NA E BEKU
8. (a) Beku wa la Jéhovah amû lani na aJuif so a gue na ala na kodro-wande? (b) Ti gue oko na Ésaïe 40:29-31, beku a-aidé aJuif so achangé bê ti ala tongana nyen?
8 Na bango ndo ti zo, aJuif so a gue na ala na ngbâa ayeke na beku oko ape. Azo ti Babylone ayeke zi ka angbâa ti ala ape (És. 14:17). Me Jéhovah amû beku na azo ti lo. Lo mû zendo ti zi azo ti lo na mbeni ye apeut ti kanga lege na ni ape (És. 44:26; 55:12). Na lê ti Jéhovah, Babylone ayeke lani tongana kete fuku ti sese (És. 40:15). Tongana zo awu pupu dä a yeke hon. Beku so a-aidé lani aJuif tongana nyen? A dë lani bê ti ala. Me a ngbâ gï ge ape. Ésaïe atene: “Ala so azia bê ti ala ti ku Jéhovah ayeke kiri ti wara ngangu.” (Diko Ésaïe 40:29-31.) Biani, beku ayeke mû na ala ngangu, ala yeke “huru na lê ti nduzu tongana a-aigle.”
9. Nyen la asara si aJuif so a gue na ala na kodro-wande asara confiance na azendo ti Jéhovah?
9 Jéhovah afa nga na aJuif so a gue na ala na kodro-wande mbeni raison ti sara confiance na azendo ti lo. Nyen la lo fa na ala? Gbu li na ndö ti aprophétie so ala hinga so aga tâ tënë awe. Ala hinga lani so azo ti Assyrie asö benda na ndö ti royaume ti amara bale-oko ti Israël na ala mû ala ague na ala na kodro ti ala (És. 8:4). Ala bâ azo ti Babylone afuti Jérusalem na amû ala ague na ala kâ (És. 39:5-7). Ala ngbâ lani na fini na ngoi so a koro lê ti Gbia Sédécias na a gue na lo na Babylone (Jér. 39:7; Ézéch. 12:12, 13). Ye kue so Jéhovah atene ayeke si, a si lani (És. 42:9; 46:10). Aye so kue adoit lani ti kpengba mabe ti ala so zendo so Jéhovah amû ti zi ala ayeke ga tâ tënë.
10. Nyen la apeut ti aidé e ti ngbâ ti duti na beku na lâ ti nda ni so?
10 Nyen la e manda? Tongana vundu asara e, beku apeut ti dë bê ti e nga ti aidé e ti kiri ti wara ngangu. E yeke vivre na ngoi so ayeke ngangu nga e yeke na angangu wato. Me e doit ti découragé ape. Jéhovah amû zendo so e yeke duti na fini lakue lakue na yâ ti Paradis. Kâ, e yeke duti nzoni nga na siriri. Beku so adoit ti duti lakue polele na li ti e. Tongaso ape, beku ti e apeut ti ga tongana mbeni pendere ndo so e bâ ni nzoni ape ndali ti so e bâ ni na lê ti mbeni fenêtre so ayeke saleté. Tongana nyen la e peut ti “sukula fenêtre ni,” so ti tene, e ngbâ lakue ti bata beku ti e polele na li ti e? E peut lakue ti mû ngoi ti imaginé tongana nyen la fini ti e ayeke duti ande pendere mingi na yâ ti fini dunia. E peut ti diko a-article, ti bâ avidéo nga ti mä abia so asara tënë na ndö ti beku ti e. Na yâ ti sambela, e peut nga ti fa na Jéhovah nzara so e yeke na ni ti bâ gango tâ tënë ti azendo so.
11. Nyen la a-aidé mbeni ita-wali so ayeke na angangu kpale ti seni ti kiri ti wara ngangu?
11 Bâ tongana nyen la beku adë bê ti mbeni ita-wali, so iri ti lo Joy, so ayeke na angangu kpale ti seni nga akpengba lo. Lo tene: “Tongana mbi bâ so akpale ahon ndö ti mbi, mbi yeke fa atënë ti gbe ti bê ti mbi na Jéhovah na hingango so lo yeke comprendre mbi. Ti kiri tënë na mbi, Jéhovah amû na mbi ‘ngangu so ahon ti so zo ayeke na ni’”. (2 aCor. 4:7). Joy abâ nga terê ti lo na yâ ti fini dunia, so kâ “zo ti kodro ni ayeke tene ande pëpe: ‘Terê ti mbi ason.’” (És. 33:24). Tongana e nga kue e zi bê ti e na Jéhovah nga e zia li ti e na ndö ti beku ti e, e peut ti kiri ti wara ngangu.
12. Araison wa la e yeke na ni ti sara confiance na azendo ti Jéhovah? (Bâ nga foto.)
12 Tongana ti so Jéhovah asara lani na aJuif so a gue na ala na kodro-wande, lo mû nga na e gbâ ti araison ti sara confiance na azendo ti lo. Gbu li na ndö ti aprophétie so e yeke bâ gango tâ tënë ni na ndembe so. Na tapande, e bâ Grande-Bretagne na États-Unis, so ayeke na ngangu komandema na yâ ti dunia, ayeke ‘na mbeni ngangu ti wen me nga awoko.’ (Dan. 2:42, 43). E mä nga so ‘sese ayeke yengi na ando nde nde na peko ti terê’ nga e yeke fa tënë na “amara kue.” (Mat. 24:7, 14). So e bâ aprophétie so nga na ambeni mingi ayeke ga tâ tënë asara si e yeke na confiance kue so anzoni ye kue so Jéhovah amû zendo ni ayeke ga tâ tënë.
Aprophétie so e bâ ayeke ga tâ tënë laso asara si e yeke na araison ti sara confiance na azendo ti Jéhovah (Bâ paragraphe 12)
JÉHOVAH AYEKE AIDÉ E TI SARA MBETO APE
13. (a) Akpale wa la aJuif awara lani na ngoi so a zi ala? (b) Tongana ti so Ésaïe 41:10-13 afa, tongana nyen la Jéhovah adë bê ti aJuif so a gue na ala lani na kodro-wande?
13 Atâa so Jéhovah adë bê ti aJuif so a gue na ala na kodro-wande na lege so lo mû na ala mbeni pendere beku, lo hinga lani so ala yeke wara akpale na ngoi so a zi ala. Jéhovah atene kozo awe so na hunzingo ti ngoi so a gue na aJuif na kodro-wande, mbeni ngangu gbia ayeke sö benda na ndö ti akodro so angoro Babylone na lo yeke ga na bira na terê ti Babylone (És. 41:2-5). Eskê aJuif so abezoin lani ti sara mbeto? Angu mingi kozo, Jéhovah adë bê ti ala, atene: “Sara mbeto pëpe, ndali ti so mbi yeke na mo. Gi bê ti mo pëpe, ndali ti so mbi yeke Nzapa ti mo.” (Diko Ésaïe 41:10-13.) So lo tene “mbi yeke Nzapa ti mo”, lo ye ti tene nyen la? Lo yeke dabe ti aJuif lani ti voro lo la ape ndali ti so ala hinga so ala doit ti voro lo. Me lo yeke dabe ti ala lani so lo yeke lakue dä ti mû maboko na ala.—Ps. 118:6.
14. Mbeni ye nde wa la Jéhovah asara ti aidé aJuif ti sara mbeto ape?
14 Jéhovah a-aidé nga aJuif so a gue na ala na kodro-wande ti sara mbeto ape na lege so lo dabe ti ala na kota ngangu nga na kota hingango ye so lo yeke na ni. Lo hunda na ala ti bâ atongoro. Lo tene na ala so lo la lo leke atongoro nga lo hinga ala kue na iri ti ala (És. 40:25-28). Tongana Jéhovah ahinga iri ti atongoro oko oko kue, lo hinga nga iri ti awakua ti lo oko oko kue. Tongana Jéhovah ayeke na ngangu ti créé atongoro, a fa so lo yeke nga na ngangu ti aidé awakua ti lo. Biani, aJuif so a gue lani na ala na kodro-wande ayeke na raison oko ape ti gi bê ti ala wala ti sara mbeto.
15. Tongana nyen la Nzapa aleke lani aJuif so a gue na ala na kodro-wande ndali ti aye so ayeke ku ala na devant?
15 Jéhovah aleke nga azo ti lo ndali ti aye so ayeke ku ala na devant. Na ya ti mbeni kozo mbage ti mbeti ti Ésaïe, Nzapa atene na mara ni, atene: “Ala lï na yâ ti achambre ti ala so ayeke na yâ ni kâ, ala kanga porte na peko ti ala. Ala honde terê ti ala teti mbeni kete ngoi juska kota ngonzo ti mbi adë si.” (És. 26:20). Peut-être tënë so aga tâ tënë ti kozoni na ngoi so Gbia Cyrus akinda Babylone. Mbeni zo ti sungo mbaï ti ândö so ayeke Grec atene so na ngoi so Cyrus amû Babylone, lo “mû yanga na [aturugu ti lo] ti fâ azo kue so ala wara ala na gigi.” Imaginé mbeto so asara lani azo ti Babylone. Me peut-être aJuif asö lani kuâ ndali ti so ala mä yanga ti Jéhovah.
16. Ngbanga ti nyen la a yeke nzoni e sara mbeto ti ye so ayeke passé ande na ngoi ti kota ye ti vundu ape? (Bâ nga foto.)
16 Nyen la e manda? Fafadeso, kota ye ti vundu so ade mara ni asi lâ oko ape ayeke komanse. Na ngoi ni so, li ti azo ayeke ga kirikiri nga mbeto ayeke hon ndö ti ala. Me awakua ti Jéhovah ape. E hinga so Jéhovah ayeke Nzapa ti e. E yeke sara mbeto ape ndali ti so e hinga so “ngoi ti zingo [e] aga nduru awe.” (Luc 21:28). Même tongana bungbi ti amara aga na bira na terê ti e, e yeke ngbâ ti sara confiance na Jéhovah. Jéhovah ayeke sara ande kua na a-ange ti bata e nga lo yeke fa na e aye ti sara ti sö fini ti e. Lo yeke fa ande na e aye ni tongana nyen? E hinga ape. Me peut-être a yeke fa ande na e aye ti sara na lege ti acongrégation. Peut-être acongrégation so ayeke duti ande tongana “achambre ti [e] so ayeke na yâ ni kâ” so e yeke bata terê ti e dä. Tongana nyen la e peut ti leke terê ti e ndali ti aye so ayeke ku e na devant? E doit ti ga nduru mingi na aita ti e, e duti nduru ti sara ye alingbi na aye so bungbi ti Jéhovah afa nga e hinga na bê ti e kue so Jéhovah la ayeke fa lege na bungbi ti e.—aHéb. 10:24, 25; 13:17.
Tongana e gbu li na ndö ti ngangu so Jéhovah ayeke na ni ti sö e, e bezoin ape ti sara mbeto ti ye so ayeke passé na ngoi ti kota ye ti vundu (Bâ paragraphe 16)b
17. Tongana nyen la mo peut ti bâ ndo na mbage ti Jéhovah ti dë bê ti mo?
17 Atâa so gigi akpengba lani na aJuif na Babylone, Jéhovah amû na ala dengo bê so ala bezoin ni. Lo yeke sara nga tongaso na e. Tongaso, atâa nyen la ayeke si kekereke, ngbâ ti bâ ndo na mbage ti Jéhovah ti wara dengo bê. Duti na mabe so lo yeke pardonné awakua ti lo biani nga lo yeke bâ lege ti mo. Ngbâ ti duti na kpengba beku. Girisa ape so, so Jéhovah ayeke Nzapa ti mo, mbeni ye ti sara mo mbeto ayeke dä ape.
BIA 3 Ngangu ti e, beku ti e, confiance ti e
a A changé ambeni iri ni.
b NDA TI FOTO: Mbeni kete groupe ti aita abungbi ndo oko. Ala yeke na confiance so Jéhovah ayeke na ngangu ti bata awakua ti lo atâa ndo so ala yeke dä na ndö ti sese.