Atâa so mbi yeke lani kamene mingi, mbi ga missionnaire

A dü mbi na ngu 1951 na Vienne, na Autriche. Babâ na mama ti mbi ayeke lani aCatholique. Mbi yeke lani zo ti kamene, me mbi mä na bê na Nzapa na mbi sambela fani mingi. Na ngoi so mbi yeke na ngu gumbaya, aTémoin ti Jéhovah akomanse ti manda Bible na babâ ti mbi; kete na pekoni mama ti mbi kue akomanse ti manda Bible.

Ngoi kete na pekoni, e komanse ti sara bungbi na congrégation ti Döbling, na Vienne. Azo ti sewa ti e asara aye mingi place oko. E diko lani Bible nga e manda ni, e gue na abungbi nga e sara kua tongana avolontaire na akota bungbi. Hio na kete ti mbi, babâ ti mbi a-aidé mbi ti ye Jéhovah mingi. Lo sambela lakue ti tene mbi na ita ti mbi ti wali e ga apionnier. Me a yeke ye so mbi ye lani ape.

MBI KOMANSE KUA TI NGOI KUE

Mbi wara batême na ngu 1965, na ngoi so mbi yeke na ngu 14. Me a yeke lani ngangu na mbi ti fa tënë na azo so mbi hinga ala ape. Mingi ni, mbi bâ so amba ti mbi amaseka ayeke nzoni ahon mbi na mbi ye mingi ti tene ala ye mbi. Tongaso, kete na peko ti batême ti mbi, mbi sara kamarade na azo so avoro Jéhovah ape. Atâa so mbi ye ti duti na terê ti ala, conscience ti mbi adérangé mbi ndali ti so mbi passé ngoi mingi na ala. Me mbi yeke lani na ngangu ti changé ape. Nyen la a-aidé lani mbi?

Na ngoi ni so, Dorothée, mbeni ita-wali so ayeke na ngu 16, aga na yâ ti congrégation ti e. Lo ye fango tënë da na da mingi na a dö bê ti mbi. Ngu ti mbi ahon ti lo kete, me mbi fa lani tënë mingi ape. Mbi pensé mbi tene: ‘Babâ na mama ti mbi ayeke aTémoin, me fami ti Dorothée oko ayeke na yâ ti tâ tënë ape. Lo yeke bâ lege ti mama ti lo so terê ti lo ason, me lakue lo yeke fa tënë.’ Tapande ti lo apusu mbi ti sara kua ti Jéhovah mingi. Kete na pekoni, mbi na Dorothée e ga acompagnon ti fango tënë. Kozoni, e ga apionnier auxiliaire so a iri ni lani pionnier ti vacances, na pekoni e ga apionnier permanent. So Dorothée aye fango tënë mingi, mbi nga kue mbi komanse ti ye ni mingi. Lo aidé mbi ti komanse ti manda Bible na mbeni zo ti kozoni. Na peko ti ambeni ngoi, a yeke ngangu na mbi encore ape ti sara tënë na azo da na da, na lege wala na ambeni ndo nde.

Na yâ ti kozo ngu so mbi sara kua ti pionnier permanent, mbeni ita-koli so iri ti lo ayeke Heinz aga na yâ ti congrégation ti e. Lo manda lani tâ tënë na Canada, na ngoi so lo gue kâ ti bâ ita ti lo ti koli so ayeke Témoin. A tokua Heinz na yâ ti congrégation ti e so ayeke na Vienne tongana pionnier spécial. Gï so lo si lani, mbi ye lo mingi. Lo ye lani ti ga missionnaire me mbi yeke na nzara ti ga missionnaire ape. Ndani la mbi fa na lo ape so mbi ye lo. Me ambeni ngoi na pekoni, mbi na Heinz e komanse ti bâ terê ndali ti mariage nga e sara mariage; e sara kua ti pionnier legeoko na Autriche.

E GI TI GA AMISSIONNAIRE

Heinz asara tënë na mbi fani mingi na ndö ti nzara ti lo ti ga missionnaire. Atâa so lo gi ti forcé mbi ape, lo yeke hunda mbi na atene so apusu mbi ti gbu li tongana: “So e yeke na amolenge ape so, e peut ti sara kua ti Jéhovah mingi ape?” So mbi yeke lani zo ti kamene, mbeto asara mbi ti ga missionnaire. A yeke vrai so mbi yeke lani pionnier, me mbi bâ so ti ga missionnaire ayeke ngangu na mbi mingi. Heinz a-aidé mbi lani ti ngbâ ti gbu li na ndö ni. Lo aidé nga mbi ti pensé mingi na mbi ape me ti pensé na azo. Wango ti lo a-aidé mbi mingi.

Yeke yeke nzara ti ga missionnaire asara mbi, tongaso e sû demande ti Ekole ti Galaad. Me serviteur ti filiale ni awa mbi ti gi ti hinga Anglais nzoni. Na peko ti so mbi sara ngu ota ti gi ti tene Anglais nzoni, li ti e akpe so a tokua e na mbeni congrégation so azo ni atene yanga ti Serbo-Croate na Salzbourg, na Autriche. Na yâ ti ngu mbasambala, e fa tënë na azo so atene yanga ti kodro so. Koli ti mbi aga surveillant ti circonscription, na yâ ti ngu oko, e sara vizite na acongrégation ti yanga ti Serbo-Croate. A yeke ngangu ti manda yanga ti kodro so, me e manda Bible na gbâ ti azo.

Na ngu 1979, a hunda na e ti gue na Bulgarie na ti sara ye mo bâ mo tene e gue kâ ti passé congé. A kanga lani lege na kua ti e kâ. Tongaso, e fa tënë kâ ape. Me na hondengo ni e gue na ambeti ti e so asara ni kete kete ti mû na aita-wali oku so ayeke na gbata ti Sofia, so ayeke li-kodro ni. Mbeto ahon ndö ti mbi, me Jéhovah a-aidé mbi ti sara kua so. So mbi bâ aita-wali so asara ye na mbeto ape nga na ngia so ala yeke na ni atâa so a peut lani ti kanga ala, a pusu mbi ti sara akua kue so bungbi ti Jéhovah ahunda na mbi ti sara.

Na peko ti ambeni ngoi, e kiri e sû demande ti sara Ekole ti Galaad, na ti so ni so a yeda na e. E pensé so e yeke sara ekole ni na États-Unis na Anglais. Me na novembre 1981, bungbi ti Jéhovah azi mbeni klase ni na Wiesbaden, na Allemagne. Tongaso, e sara ekole ni na Allemand so mbi mä yâ ni pendere. Ndo wa la a yeke tokua e dä?

E GA AMISSIONNAIRE NA MBENI KODRO SO BIRA AYEKE DÄ

A tokua e na Kenya. Na pekoni, aita ti filiale ahunda wala e ye ti gue na Ouganda, mbeni kodro so ayeke nduru na ni. Ngu bale-oko kozo, Watongoro Idi Amin amû kodro ni na ngangu. Na ngoi ti komandema ti lo, lo fâ azo saki mingi nga lo sara si azo kutu mingi abâ pasi. Na ngu 1979, awato ti lo amû kodro ni na ngangu. Ala comprendre ndani so mbeto asara mbi ti gue na mbeni kodro so a sara aye ti ngangu mingi na azo dä. Me Ekole ti Galaad aleke e ti sara confiance na Jéhovah. Tongaso, e yeda ti gue.

Ti vivre lani na Ouganda ayeke ngangu mingi. Gouvernement ni awara lege ti mû na azo ngu, courant nga na ambeni ye so ala bezoin ni ape. Atéléphone amarché ape. Azo ayeke tiré na ndö ti amba ti ala nga ala nzi aye ti ala, mbilimbili na bï. Tongaso, na ngoi so ndo avuko, azo kue ayeke ngbâ na yanga-da na ala sambela ti tene zo aga na ndo ti ala ape ti nzi ye wala ti fâ ala. Atâa so aita ti Ouganda avivre aye ti ngangu so, ala ngbâ ti voro Jéhovah na ngia.

Na ngu 1982, mbi na Heinz e si na Kampala, li-kodro ti Ouganda. Na akozo nze oku ni, e lango na ndo ti Sam na Christina Waiswa nga na amolenge ti ala oku nga na ambeni fami ti ala osio. Fani mingi, Ita-koli na Ita-wali Waiswa nga na sewa ti ala ate ye gï lege oko na yâ ti lango ni, me ala ye ti tene lakue e kangbi kete ye so ala yeke na ni. Ngoi so mbi na Heinz e yeke na ndo ti sewa ti Waiswa, e manda aye mingi so a-aidé e na yâ ti kua ti e ti missionnaire. Na tapande, e manda ti sukula terê ti e na kete ngu nga ti tuku tanga ti ngu ni na yâ ti toilette. Na ngu 1983, mbi na Heinz e wara da na mbeni ndo so ayeke kamême nzoni na Kampala.

A nzere na e mingi ti fa tënë na Kampala. Mbi dabe ti mbi so na yâ ti mbeni nze oko, e zia apériodique ahon 4000 na azo. Me ye so anzere na e mingi ayeke ti bâ tongana nyen la azo ayeda na tâ tënë. Ala ye Nzapa na ala ye ti sara lisoro na ndö ti Bible. Mbi na Heinz e yeke sara ka étude na azo 10 ti si na 15, zo oko oko. E manda nga ye mingi na mbage ti azo so e manda Bible na ala. Na tapande, atâa so yenga oko oko ala yeke tambela ti ga na bungbi, lâ oko ala dema ape me lakue ala yeke na ngia.

Na ngu 1985 nga na 1986, abira use atï encore na Ouganda. Fani mingi e bâ amolenge na akota ngombe na maboko ti ala na ndö ti abarrière ti aturugu. Na yâ ti angu ni so, e yeke hunda ka Jéhovah ti aidé e ti sara ye na ndara, ti sara ye na hange na ngoi so e yeke fa tënë nga ti sara mbeto ape. Na Jéhovah akiri tënë na asambela ti e. Gï so e wara mbeni zo so aye ti hinga ye na ndö ti Bible, mbeto asara e encore ape.

A nzere nga na e ti fa tënë na azo so aga gango. Na tapande, e sara étude na Murat na Dilbar Ibatullin, mbeni couple so asara mariage so alondo na Tatarstan, so ayeke na Russie centrale. Murat ayeke docteur. Ala use kue awara batême na ala ngbâ ti sara na Jéhovah be-ta-zo. Ambeni ngoi na pekoni, mbi wara terê na Tatjana Vileyska, mbeni wali so alondo na Ukraine so apensé ti fâ terê ti lo. Na peko ti batême ti Tatjana, lo kiri na Ukraine nga mbeni ngoi na pekoni lo aidé ti kiri peko ti ambeti ti e na Ukrainien.a

E GA AMISSIONNAIRE NA MBENI KODRO NDE

Na ngu 1991 na ngoi so mbi na Heinz e gue na congé na Autriche, aita ti filiale atene na e so a tokua e na mbeni fini ndo: Bulgarie. Na yâ ti angu mingi, akodro mingi na Europe de l’Est akanga lege na kua ti e. Me ye so achangé na a mû lege na aTémoin ti Jéhovah ti fa tënë na yâ ti akodro so. Bulgarie ayeke mbeni oko ti akodro so. Tongana ti so mbi tene fade, na hondengo ni mbi na Heinz e gue lani na ambeti ti e kâ na ngoi so a ngbâ ti kanga lege na kua ti e. Me ti so ni so, a tokua e kâ ti fa tënë.

Aita ti filiale atene na e ti kiri na Ouganda ape me ti gue na Bulgarie. Tongaso, e kiri na Ouganda ape ti kanga akungba ti e wala ti bara aita, me e gue na Béthel ti Allemagne, e mû oto na e gue na Bulgarie. A tokua e na yâ ti mbeni groupe na gbata ti Sofia so wungo ti awafango tënë ayeke 20 dä.

E wara afini kpale na Bulgarie. Kozo ni, e hinga yanga ti kodro ni ape. Use ni, a-oko mbeti ti e so ayeke lani na yanga ti Bulgare ayeke Ta Tene so aga na Zo Fini ti La Koue La Koue nga na Mbeti ti ambaï ti yâ ti Bible. Ota ni, a yeke lani ngangu na e ti wara a-étude. Atâa akpale so, kete groupe ti e ayapu ti fa tënë. Me fango tënë ti e anzere na amembre ti Eglize Orthodoxe ape na ala komanse ti sara aye ti ngangu na e.

Na ngu 1994, a bâ aTémoin ti Jéhovah tongana mbeni bungbi ti vorongo Nzapa encore ape. A gbu ambeni ita. Na yâ ti ambeti-sango nga na télé, azo atene asioni mvene na ndö ti e. Ala tene so e ye si amolenge ti e akui ndali ti so e ke ti tene a mû mênë na ala nga so e yeke tene na amba ti e aTémoin ti fâ terê ti ala. A yeke lani ngangu ti tene mbi na Heinz e fa tënë. Na ngoi so e yeke fa tënë, fani mingi azo ayeke dekongo na ndö ti e, ala yeke iri azo ti lapolice nga ala yeke bi même aye na terê ti e. A peut lani ape ti ga na ambeti ti e na yâ ti kodro ni na a yeke ngangu ti loué ando ti sara abungbi dä. Azo ti lapolice abuba lani même yâ ti mbeni kota bungbi so e yeke sara. Mbi na Heinz e habitué na mara ti kengo ndo tongaso ape. A yeke lani nde mingi na sarango ye ti azo ti Ouganda so aye lani ti manda Bible. Nyen la a-aidé e ti découragé ape?

Dutingo na terê ti aita ti e asara si e yeke na ngia. Ala ye tâ tënë mingi nga ala kiri singila so e yeke na terê ti ala. E kue e bâ lege ti mba nga e aidé mba. E manda so tongana e pensé na azo ahon ti pensé na e wani, e peut ti duti na ngia na yâ ti akua kue so a mû na e.

Me tongana ngoi ayeke hon, aye aga nzoni. Na ngu 1998, gouvernement ni akiri abâ e tongana mbeni bungbi ti vorongo Nzapa, na ngoi kete na pekoni a kiri na peko ti gbâ ti ambeti ti e na yanga ti Bulgare. Na ngu 2004, a mû fini Béthel so a leke ni na Nzapa. Laso, acongrégation 57 ayeke na Bulgarie na wungo ti awafango tënë ayeke 2953. Na ngu ti kusala so ahon, azo 6475 aga na Mémorial. So na mbeni ngoi gï aita-wali oku la ayeke na Sofia, acongrégation ayeke fadeso gumbaya. E bâ biani so ‘azo so wungo ti ala ayeke gï kete aga saki oko’.—És. 60:22.

E TIRI NA AKPALE SO E WARA

Na yâ ti gigi ti mbi, mbi wara akpale ti seni mingi. Adocteur awara atumeur na terê ti mbi fani mingi, a wara même mbeni na li ti mbi. A sara kua na mbeni kode so ayeke ngangu ti kanga lege na tumeur ni ti gue na li ni nga na Inde, a sara na mbi mbeni opération so aninga l’heure 12 ti zi kota mbage ti tumeur ni. Na peko ti opération ni, e ngbâ teti mbeni ngoi na filiale ti Inde juska mbi wara ngangu. Na pekoni, e kiri na Bulgarie.

A wara na terê ti Heinz mbeni kobela so ayeke sara azo mingi ape so a dü lo na ni. Kobela so asara si a yeke ngangu na lo ti tambela, ti sara tënë nga ti contrôlé terê ti lo tongana ti so lo ye. Kobela ni aga ngangu mingi, na mbi doit lani ti aidé lo mingi. Na ambeni ngoi, mbi fatigué kue na mbi gi bê ti mbi so mbi peut ti ngbâ ti bâ lege ti lo ape. Me mbeni ita-koli so ade maseka ayeke tisa lakue Heinz ti tene lo na lo afa tënë. So sarango tënë ti Heinz asigi nzoni ape wala so lo contrôlé terê ti lo ape asara ita-koli ni kamene ape. Lo yeke lakue dä ti aidé Heinz na ngoi so mbi peut ti aidé lo ape. Atâa so mbi na Heinz e soro ti dü ape juska fini dunia, e bâ so Jéhovah amû lo na e ti ga molenge ti e.—Marc 10:​29, 30.

A wara nga cancer na terê ti Heinz. Mawa ni ayeke so koli ti mbi so mbi ye lo mingi akui na ngu 2015. Lo manke mbi mingi. Lo aidé mbi lakue ti gi bê ti mbi mingi ape. A yeke ngangu na mbi mingi ti yeda so lo yeke dä encore ape. Me mbi yeke pensé na lo mingi na a yeke mo bâ mo tene lo ngbâ na fini (Luc 20:38). Fani mingi na angoi so mbi yeke sara kua ti mbi, atënë so lo tene na mbi na nzoni bê nga na nzoni wango so lo mû na mbi ayeke kiri na yâ ti li ti mbi. Mbi kiri singila mingi na Jéhovah so e sara lani kua ti lo legeoko na yâ ti angu mingi.

MBI KIRI SINGILA MINGI NA JÉHOVAH NDALI TI AIDE TI LO

Jéhovah a-aidé mbi ti gbu ngangu na yâ ti akpale kue so mbi wara. Lo aidé nga mbi ti ga missionnaire so aye azo atâa so mbi yeke zo ti kamene (2 Tim. 1:7). Mbi kiri singila na Jéhovah so mbi na ngambe ti mbi ti wali, e use kue e yeke na yâ ti kua ti ngoi kue. Laso, lo na koli ti lo ayeke sara kua ti circonscription na yâ ti acongrégation so a tene yanga ti Serbie dä na Europe. Jéhovah akiri tënë na asambela so babâ ti mbi atene a sara angu mingi awe.

Mandango Bible asara si mbi wara siriri ti bê. Na angoi ti ngangu, mbi manda ti sambela “ngangu ahon ti kozo,” tongana ti Jésus (Luc 22:44). Mbeni lege so Jéhovah ayeke kiri tënë na asambela ti mbi ayeke na lege ti aita ti congrégation ti mbi ti Nadezhda, na Sofia, so aye mbi nga asara ye na mbi na nzoni bê. Fani mingi ala yeke tisa mbi ti passé ngoi na ala nga ala fa na mbi so ala ye mbi. Aye so kue asara si mbi yeke na ngia mingi.

Mbi yeke gbu li mingi na ndö ti zingongo ti akuâ. Mbi yeke imaginé babâ na mama ti mbi na devant ti da ti e, ala yeke pendere tongana ti lango ti mariage ti ala. Mbi yeke bâ ita ti mbi ti wali so ayeke tö kobe. Mbi yeke bâ Heinz so ayeke luti na terê ti mbarata ti lo. Tongana mbi imaginé aye so, a yeke zi asioni pensé so ayeke na li ti mbi na ayeke pusu mbi ti kiri singila mingi na Jéhovah.

Na ngoi so mbi yeke gbu li na ndö ti aye so asi na mbi nga na ndö ti kekereke, tënë ti bê ti mbi ague oko na ti David so ayeke na Psaume 27:​13, 14 so atene: “Tongana fade mbi mä na bê pëpe so mbi yeke bâ ande nzoni bê ti Jéhovah na popo ti azo so ayeke na fini, ka mbi yeke duti na ndo wa? Zia bê ti mo na ndö ti Jéhovah; sara mbeto pëpe nga kpengba terê ti mo. Zia bê ti mo na ndö ti Jéhovah.”